🏠 دەستپێک
تۆمارکردنی بابەت
کوردیی ناوەڕاست (# 245,579)
Kurmancî - Kurdîy Serû (# 56,791)
English (# 2,767)
کرمانجی - کوردیی سەروو (# 4,844)
هەورامی (# 61,839)
لەکی (# 17)
Kurdîy Nawerast - Latînî (# 1,154)
عربي (# 11,377)
فارسی (# 2,504)
Türkçe (# 1,659)
עברית (# 10)
Ελληνική (# 13)
Française (# 279)
Deutsch (# 583)
Nederlands (# 127)
Svenska (# 57)
Español (# 34)
Italiano (# 38)
Pусский (# 768)
Fins (# 11)
Norsk (# 13)
日本人 (# 18)
中国的 (# 11)
Հայերեն (# 10)
پەیوەندی
دەربارە!
FacebookKurdipedia on Facebook
TwitterKurdipedia on Twitter
Dark modeDark Mode
زۆرتر
Kurdipedia
🔎 English Menu
🏠|📧|دەربارە!|پەڕتووکخانە|📅
🔀 بابەت بەهەڵکەوت
❓ یارمەتی
📏 رێساکانی بەکارهێنان
🔎 گەڕانی ورد
➕ تۆمارکردنی بابەت
🔧 ئامرازەکان
🏁 زمانەکان
🔑 هەژماری من
✚ بابەتی نوێ
🧩 مەڕ دەردەکرێ و حەوش دەدۆشرێ
مەڕ دەردەکرێ و حەوش دەدۆشرێ.
حەوش ئەو جێگەیەیە کە مەڕی تێداکۆدەکرێتەوە، بە تامان دەوری دەگیرێت، بۆ ئەوەی مەڕەکان بڵاونەبنەوە پاشان بێری دەیاندۆشێت، مەڕ دەردەکرێ و حەوش دەدۆشرێ، زیاتر بۆ سەرلێتێکدانی
🧩 مەڕ دەردەکرێ و حەوش دەدۆشرێ
🧩 مردووی تڕ بە قەو - مردووی تڕ گەورە
مردووی تڕ گەورە.
مردووی تڕ بە قەو.
مردوو بە جەستەیەکی بێگیان و ڕۆح دەوترێ، مەبەست لە تفەنگە کە گیانی تیانییە، تڕ گەورە یان تڕ بە قەو: (بە قەو: بەهێز یان گەورە) مەبەست لە دەنگی فیشەکە کە بە ت
🧩 مردووی تڕ بە قەو - مردووی تڕ گەورە
🧩 مردووی زۆر بەش - مردووی زار فش
مردووی زۆر بەش.
مردووی زار فش.
لە مەتەڵەکەدا مردوو مەبەست لە مەشکەیە کە بۆ درووست کردنی دۆ و ڕۆنەکەرە بەکاردێ، شتێکی بێ گیانە، زۆر بەش یان زار فش: مەبەست لە دەمی مەشکەیە، لە کاتی ژەنیندا تون
🧩 مردووی زۆر بەش - مردووی زار فش
📕 دەسەڵات و بەرەنگاری
ناونیشانی پەڕتووک: دەسەڵات و بەرەنگاری
ناوی نووسەر: میشێل فۆگۆ
ناوی وەرگێڕ: ئەبوبەکر حەسەن
وەرگێڕان لە زمانی: ئینگلیزی[1]
📕 دەسەڵات و بەرەنگاری
📖 کێشەی ئاو له ئاسيای ناوەڕاست
ناونیشان: کێشەی ئاو له ئاسيای ناوەڕاست
ئامادەکار: محەمەد عەبدولفەتاح عەبدولخالق [1]

📖 کێشەی ئاو له ئاسيای ناوەڕاست
📖 گواستنەوەی وشکانی (ڕێگای ئاسن)
ناونیشان: گواستنەوەی وشکانی (ڕێگای ئاسن)
ئامادەکار: محەمەد عەبدولفەتاح عەبدولخالق [1]

📖 گواستنەوەی وشکانی (ڕێگای ئاسن)
📖 کاریگەریی کرداره جیمۆرفۆلۆجیەکان لەسەر توێکڵی زەوی
ناونیشان: کاریگەریی کرداره جیمۆرفۆلۆجیەکان لەسەر توێکڵی زەوی
ئامادەکار: محەمەد عەبدولفەتاح عەبدولخالق [1]

📖 کاریگەریی کرداره جیمۆرفۆلۆجیەکان لەسەر توێکڵی زەوی
📖 گوندی سیتکان
ناونیشان: گوندی سیتکان
ئامادەکار: محەمەد عەبدولفەتاح عەبدولخالق [1]

📖 گوندی سیتکان
📖 چەمک و پێناسەی جوگرافیای سیاسی و هۆکارەکانی سەرهەلدان و گەشەسەندنی
ناونیشان: چەمک و پێناسەی جوگرافیای سیاسی و هۆکارەکانی سەرهەلدان و گەشەسەندنی
ئامادەکار: محەمەد عەبدولفەتاح عەبدولخالق [1]

📖 چەمک و پێناسەی جوگرافیای سیاسی و هۆکارەکانی سەرهەلدان و گەشەسەندنی
📖 سەرژمێری دانیشتوان
ناونیشان: سەرژمێری دانیشتوان
ناوی ئامادەکار: محەمەد عەبدولفەتاح عەبدولخالق [1]

📖 سەرژمێری دانیشتوان
👫 ئەبوبەکر حەسەن - ئەبوبەکر جاف
ناو: ئەبوبەکر
نازناو: ئەبوبەکر جاف
ناوی باوک: حەسەن
ساڵی لەدایکبوون: 1975
رۆژی کۆچی دوایی: 10-08-2022
شوێنی لەدایکبوون: گەرمیان
شوێنی کۆچی دوایی: سلێمانی

ژیاننامە
ئەبوبەکر حەسەن، ناسراو بە
👫 ئەبوبەکر حەسەن - ئەبوبەکر جاف
📕 رەحمی خودا بەرامبەر بەندەکانی
ناونیشانی پەڕتووک: رەحمی خودا بەرامبەر بەندەکانی
ناوی نووسەر: ئەحمەد شایەن
ساڵی چاپ: 2022
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
📕 رەحمی خودا بەرامبەر بەندەکانی
📕 گەڕانەوەم بۆ ئەفریقیا؛ ئیمبوو و ئێمبێرییەکان، وەک دڕەختێکی لێکئاڵاو بەرگی یەکەم، بەشی سێیەم
ناونیشانی پەڕتووک: گەڕانەوەم بۆ ئەفریقیا؛ ئیمبوو و ئێمبێرییەکان، وەک دڕەختێکی لێکئاڵاو بەرگی یەکەم، بەشی سێیەم
ناوی نووسەر: پێشەوا کاکەیی
ساڵی چاپ: 2022
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
📕 گەڕانەوەم بۆ ئەفریقیا؛ ئیمبوو و ئێمبێرییەکان، وەک دڕەختێکی لێکئاڵاو بەرگی یەکەم، بەشی سێیەم
👫 ئەژی ئەمین - سەلمان ئەمین نادر
ناو: سەلمان
نازناو: ئەژی ئەمین
ناوی باوک: ئەمین نادر
شوێنی لەدایکبوون: هەڵەبجە

ژیاننامە
ئەژی ئەمین لێپرسراوی ئاژانسی پاراستن و زانیاری / زانیاری هەرێمی کوردستان.

لە دوای رووداوەکانی 8ی تەمم
👫 ئەژی ئەمین - سەلمان ئەمین نادر
🧩 لە بازار سوورە و لە ماڵەوە زەردە
لە بازار سوورە و لە ماڵەوە زەردە.
نیسک یەکێکە لەو دانەوێڵانەی کە جوتیارانی کورد ساڵانە دەیکەن، لە کوردستان دوو جۆر نیسک هەیە، سوور و زەرد، مەتەڵەکە مەبەستی نیسکی سوورە، لە بازار سوورە، مەبەست لە نیس
🧩 لە بازار سوورە و لە ماڵەوە زەردە
🧩 لە بازار سەوزە، لە ماڵە وە سوورە
لە بازار سەوزە، لە ماڵە وە سوورە.
لە هەموو کۆمەڵگەیەکدا ژنان هۆکاری جوانکاری و خۆڕازاندنەوە بەکاردێنن، ژنانی کورد بۆ ئەوەی تاڵی سپی سەریان دەرنەکەوێ، خەنە بەکاردێنن، لە بازار سەوزە مەبەست لە ڕەنگی خ
🧩 لە بازار سەوزە، لە ماڵە وە سوورە
🧩 لە سەردا، تیران داوێ بێکەوان
لە سەردا، تیران داوێ بێکەوان.
سیچڕ گیانلەبەرێکی کێوییە و لە ناوچە شاخاوییەکانی کوردستاندا هەیە، ناوقەد و پشتی بە سیخی نوک تیژ داپۆشراوە، کاتێ دڕندەیەک هێرشی دەکاتەسەر، سیچڕ بە پشتدا خۆی پێدا دەکیشێ
🧩 لە سەردا، تیران داوێ بێکەوان
🧩 گۆزەڵەی پڕ لە دانوو
گۆزەڵەی پڕ لە دانوو.
لە گوندەکانی وڵاتی کوردەواردا، کاتێک گوندنشینان ساوەر درووست دەکەن، سەرەتا گەنم لە مەنجەڵی گەورەدا دەکوڵێنن، گەنمە کوڵاوەکە نەرم دەبێتەوە و پێی دەوترێ: دانوولە، هەروەها لە مەتەڵ
🧩 گۆزەڵەی پڕ لە دانوو
🧩 گەرمە و نەرمە، دێخون وەکە و تێی نیشە
گەرمە و نەرمە، دێخون وەکە و تێی نیشە.
دێخون: واتە: بەنەخوێن یان دووخوێنی شڕواڵی کوردیی، لە مەتەڵەکە بەو دەزووە چووێنراوە کە گیپەی پێ دەدووردرێتەوە, گەرمە و نەرم، مەبەست لە گیپەیە، دێخون وەکە و تێی ن
🧩 گەرمە و نەرمە، دێخون وەکە و تێی نیشە
🧩 گیاندارەکە لە کاتی نووستندا چاو داناخات
گیاندارەکە لە کاتی نووستندا چاو داناخات.
مار یەکێکە لەو خشۆکانەی لە گەرمیان و کوێستانی کوردستاندا بوونی هەیە، زۆریان ژەهراوی و کوشندەن، مەتەڵەکە مەبەستی لە مارە کاتێ دەخەوێ ئەڵقە ئەڵقە خۆی خڕدەکاتەو
🧩 گیاندارەکە لە کاتی نووستندا چاو داناخات
🧩 گەنجە ڕیشی سپییە کە پیریش بوو ڕەشە
گەنجە ڕیشی سپییە کە پیریش بوو ڕەشە.
ترێ یەکێکە لەو میوانەی لە مێژوویەکی دێرینەوە کورد ناسیویەتی، ڕەزی ناوەتەوە و بەرهەمی هێناوە، ترێ بە چەند قۆناغێکدا تێدەپەڕێ و ڕەنگی دەگۆڕدرێ، سەرەتا بەرسیلەیە، دو
🧩 گەنجە ڕیشی سپییە کە پیریش بوو ڕەشە
📕 دیوانی سالم
ناونیشانی پەڕتووک: دیوانی سالم؛ عەبدولڕەحمان بەگی ساحێبقران
ناوی نووسەر: سالم
ڕێککردن و لێکدانەوەی: ئیسماعیل کەسنەزانی
پێداچوونەوە: کامیل کاسنەزانی
شوێنی چاپ: سنە
دەزگای پەخش: ئاڵای ڕووناکی
ساڵی
📕 دیوانی سالم
📖 هاری لە ئیدیۆمی کوردیدا
هاری لە ئیدیۆمی کوردیدا
هاری نەخۆشیەکە تووشی گیانلەبەری سەگ دەبێت، ئه و نەخۆشیە(ڤایرۆسی)یە، کاریگەرییەکانی ڕەفتار و هەڵس و کەوتی سەگەکە دەگۆڕێت، کەم دەخەوێت، لە هیچ شتێک ناگەڕێتەوه و مل دەنێت ، خوارد
📖 هاری لە ئیدیۆمی کوردیدا
📖 بایەخی بەرد لە ژیانی کوردەواریدا
بایەخی بەرد لە ژیانی کوردەواریدا
لە دێهاتەکانی کوردستان بەرد زۆر بایەخی پێدراوە، کورد لەسەر بەرد دەڵێت: لە لادێ بەرد ژیانی تێدایە، چونکە لەبەرد زۆر پێداویستی دابینکردووە وەکو: ئاگرکردنەوە بە بەرد، در
📖 بایەخی بەرد لە ژیانی کوردەواریدا
📖 بەڕە لە ئیدیۆمی کوردیدا
بەڕە لە ئیدیۆمی کوردیدا
بەڕە، جۆرە ڕایەخ و فەرشێکی کوردەوارییە لە خوری ڕێستراو و تیلمە پەڕۆ و نایلۆن و بەنی جۆراوجۆر لە کارگەی(تەون)دا هەڵدەبەسترێت و ژنانی دەستڕەنگینی کورد وەستایەتی دەکەن و دروستی د
📖 بەڕە لە ئیدیۆمی کوردیدا
👫 کەسایەتییەکان
سابیر کوردستانی
👫 کەسایەتییەکان
هەژار سەلام
📜 هۆنراوە
من و بادی سەحەر یاران عەجای...
📖 کورتەباس
ئێستاش هەر بەردێکی هەڵگورد ...
👫 کەسایەتییەکان
ئەبوبەکر حەسەن
👫 زریاب حەسەن عەلی نافیعە (زەریاب) | پۆل: کەسایەتییەکان | زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
⠪ بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
👍
⭐ نرخاندنی بابەت
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ زۆر باشە
⭐⭐⭐ باش
⭐⭐ خراپ نییە
⭐ خراپ
☰ زۆرتر
⭐ بۆ ناو لیستی کۆکراوەکان
💬 رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

✍️ گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🔎 گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🏁 وەرگێڕان
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0
✍️✍️ ئەم بابەتە باشتر بکە!
| 👁️‍🗨️ | 👂

زریاب حەسەن عەلی نافیعە (زەریاب)
زەریاب (ناوی تەواو: حەسەنی کوڕی عەلی کوڕی نافع) (لەدایکبووی 789 - مردووی 857)، نازناوی زەریابە واتا باڵندەی ڕەش، ئەمەش بەهۆی دەنگە دڵنشین و خۆشەکەی و پێستە ڕەشەکەیەوە بوو، هەندێکیش لایان وایە کە زەریاب (زۆراب) ی کوردی یان (زەڕیاو/زڕیاو) (ئاوی زێڕ) بووبێت و ئەو سەردەمە کە زمانی پەهلەوی بۆ نووسین بەکارهاتووە، پیتی (و) ی کوردی وشەی (ئاو) کرابێتە (ئاب) ی پەهلەوی و ناوەکە لە (زەڕیاو/زڕیاو) وەوە کرابێتە (زەریاب).
زەریاب سێزدەسەدە بەر لە ئێستا و لە دەورووبەری ساڵانی 789ی زایینی لە موسڵ لەدایک بووە، هەر لە مناڵیەوە بەهرەکانی دەنگ خۆشی تێدا بەدەر دەکەون، بۆیە دەچێتە خوێندگای مۆسیقا لە موسڵ کە ئیسحاق موسڵی سەرپەرشتی دەکرد، هەر زوو ئیسحاق موسڵی هەست بە لێهاتووی زەریاب دەکات بۆیە جیاواز لە قوتابیەکانی تر لەوی دەڕوانی و گرینگی زیاتری پێدەدا.
خانمە دکتۆری ئەڵمانی (زیگرید هونکە) دەنووسێت:
کوڕە گەنجێکی کورد بەناوی زەریاب قوتابی بوو لە خوێندنگای مامۆستا ئیسحاقی کوڕی ئیبراهیمی موسڵی، ئەو توانایەکی زۆر بەرزی هەبوو لە زانستەکانی مۆسیقادا.
هەر چەندە ئیسحاق موسڵی لەوە دەترسا کە زەریاب کاریگەری لەسەر ناوبانگی ئەو دروستبکات بەڵام ئەو وای بیر دەکردەوە کە زەریاب تەنها ئاواز و گۆرانیەکانی ئەو دوبارە ئەکاتەوە، بۆیە وای دەزانی کە ئەم جۆرە هونەرمەندە تازە پێگەیشتووە گەر ناوبانگیش دەربکات هیچ مەترسیەکی نییە لەسەر ناوبانگی خۆی، لای وابوو کە ناوبانگی ئەو زیاتر دەبێتە هۆی دەرکردنی ناوبانگی خۆی و پاڵپشتێک بۆ خوێنگاکەی.
هاڕونەڕەشید داوا لە ئیسحاق دەکات کە گۆرانیبێژێکی نوێیان بۆ بنێرێ کە تا ئەکات گوێی لە دەنگی وا نەبووبێت، ئەمیش باسی زەریابی بۆ دەکات و بۆی دەنووسێ:
لە ماڵی خۆما خوێندکارێم هەیە پێی دەڵێن زەریاب، کە دەنگ و سەدایەکی خۆشی هەیە، ئەمە هەڵبژاردی منە بۆ تۆ
هاڕونە ڕەشید ئەمەی زۆر پێ خۆش دەبێت چونکە لە گۆرانیبێژە کۆنەکانی بێزار ببو، بۆیە داوای لە ئیسحاق کرد کە بۆیی بێنێ.
کە ئیسحاق و زەریاب گەیشتنە کۆشکی خەلیفە، زەریاب لەبەردەم هاڕونە ڕەشیدا دەستی کرد بە خوێندنەوەی شعر و پیاهەڵدان و گۆرانی وتن، هاڕونە ڕەشید زۆر لای خۆش دەبێت، ڕوو دەکاتە ئیسحاق و پێی دەڵێت:
گەر باوڕم بە تۆ نەبوایە، بەوەی کە پێشتر تۆ ئەم دەنگەت نەبیستووە، سزام دەدای بەوەی کە تا ئێستا پێت نەناساندوم، چاوت لێی بێت و گرینگی پێ بدە تا کاتێکی تر ئەیبینمەوە چونکە من شتی زۆری لێ چاوەڕوان دەکەم.
کە زەریاب کۆشکی بەجێهێشت کەوتە خەیاڵ و بیرکردنەوە بەوەی کە خەریکە جیهان ڕووی تێدەکات ئەستێرەی بەختی وا خەریکە دەگەشتێتەوە، بەڵام ئەو خەیاڵە جوانەی زۆری نەخایاند و بوو بە مایەی دەرد و بەڵا بۆی.
ئیسحاق ئەوەی لێی دەترسا خەریک بوو ڕوویدەدا، هێدی هێدی زەریاب ناوبانگی زیاتر دەبوو ئەمەش کاریگەری کردبووە سەر ناوبانگی خۆی.
بۆیە هەر زوو وتە خۆش و هاندەرەکانی ئیسحاق بوون بە خەنجەر و ئەیخستنە دڵی زەریابەوە، کاتێک لێک جیابوونەوە ئیسحاق بە زەریابی وت:
لە ڕاستیدا بەخیلی کۆنترینی دەرمانەکانە، وە جیهانیش زۆر ئاژاوەگێڕە، هاوبەشی لە پیشەدا وەک دژایەتی وایە، لە ڕاستیدا تۆ فێڵت لێم کرد کە پلە و پایەی خۆت بەسەر مندا بەرز کردەوە، وە ئەگەر من خۆم بە کەمتر لە تۆ ببینمەوە و پلە و پایەم داببەزێت وە تۆ لە من زیاتر ناوبانگ دەربکەی لەمە هەرگیز هاوڕێیەتیت ناکەم گەرچی کوڕی خۆشم بیت، ئەگەر تۆ خوێندکاری خۆشم نەبووبای دڵنیابە لەوەی لەناوم دەبردی، ئێستاش دوو ڕێگات لەبەردەمە یان ئەوەتا ڕێگایەکی دوور دەگریتە بەر کە هەرگیز هەواڵت نەبیستمەوە، یاخود هەوڵی لە ناوبردنت دەدەم.
کاتێک زەریاب گوێی لەو وتانەی ئیسحاق بوو هەر زوو درکی بە مەترسی کرد لە سەر ژیانی، بەناچاری بە پێشنیارەکانی ئیسحاق ڕازی بوو،
زەریاب بە یەکجاری ماڵئاوایی لە وڵات و نیشتیمانەکەی لە هاوڕێ و خوشەوستەکانی کرد و لە یەکێک لە شەوە جوانەکانی بەغدا لەگەڵ خێزانەکەی وڵاتی بە جێهێشت و بەرەو ڕۆژئاوای جیهانی ئیسلامی کۆچی کرد تا لە کۆتاییدا لە ئەندەلوس (ئێسپانیای ئێستا) شاری قورتوبە خۆی بینیەوە، لەوێ لەلایەن خەڵک و تەنانەت خەلیفەشەوە پێشوازیەکی باشی لێکرا و هەر زوو و پلە و پایەی بەرز کرایەوە.
ڕاستە زەریاب ئەستێرەی بەختی لە بەغدا کوژایەوە، بەڵام لە قورتوبە بەرە بەرە دەدروشایەوە،
کتێبی 1001 داهێنان لە کەلەپووری موسڵمانان دەنووسێت:
زەریاب لە کاتێکی گونجاودا گەیشتە ئەندەلووس، چونکە ئەو ماوەیە خەلیفە بەخشندەیی و سەخاوەتێکی زۆری هەبوو بۆ هونەر، وە هونەرەکانی زەریاب لەوێ دراوشایەوە و ئەویش دانی پێدا نا، زەریاب بوو بە گۆرانیبێژی وڵات و موچەیەکی بە بڕی 200 دینای زێڕی مانگانەی بۆ بڕایەوە لەگەڵ چەندین خەڵات و بەخششی تر.
کار و چاڵاکیەکانی لە ئەندەلوس(ئیسپانیا)
پشتیوانی و هاندانی خەڵک و خەلیفەس بووە هۆی ئەوەی کە زەریاب پەرە بەدات بە لێهاتووی و داهێنانەکانی، هەر بۆیە لە قورتوبە یەکەمین پەیمانگای هونەری دامەزراند کە لە جیهاندا بە یەکەمین پەیمانگای هونەری دادەنرێت، وانەی هامۆنی مۆسیقای دەوتەوە و مۆسیقای دەنووسی، لەوێ بۆ یەکەمین جار ئامێری عودی ناساند بە ئەوڕوپا و سیمی پێنجەمیشی بۆ زیاد کرد وە ژانەری تەختەیی گۆڕی بۆ ژانەرێک کە لە پەڕی باڵی هەڵۆ بوو، وە هەموو بیردۆزەکانی مۆسیقای دووبارە ڕێکخستەوە و چەند پێوەرێکی هارمۆنی و کێشی سەربەستی دانا بەمەش ڕێگایەکی نوێی دۆزییەوە بۆ دەربڕینی ئاوازی ئۆرکسترایی،
مێژوونووسی مۆسیقی ئیتاڵی جولیان ڕیبێرا لەبارەی پەیمانگاکەی زەریابەوە دەڵێت:
پێکهاتەی گۆرانیەکان و چەندین ئاواز بۆ یەکەمین جار لە پەیمانگای مۆسیقای قورتوبە گەشەی کردو و پەرەی سەند.
کێتێبی 1001 داهێنان لە کەلەپوری موسڵمانان دەنووسێت:
زەریاب نرخێکی نە خەملێنراوی بەخشی بە هونەرەکەی ئەم ئەرزش و بەها بێ وێنەیە بە درێژایی هەزار ساڵ دواتر بەردەوام مایەوە تا خەڵکی لە سەرەنسەری جیهاندا چێژ وەربگرن لە شێوازە جیاواز و جۆرا و جۆرەکانی مۆسیقای ئەو سەردەمە.
مامۆستای ڕەوشت
کاتێک زەریاب بینی خەڵکی ئیسپانیا و ڕۆژاوا لە چاو ڕۆژهەڵات لەڕووی ڕەوشتی هەڵسوکەتکردن و جل و بەرگ لە ئاستێکی نزمدان هەوڵی فێرکردنی خەڵکەکەی دا، کە خەڵکەکەش ئەویان بە پێشەنگ و پێشەوای خۆیان دەزانی بە گوێیان بۆ دەگرت و لاسایان دەکردەوە.
کتێبی 1001 داهێنانی موسڵمانان دەنووسێت:
دەکرێت سوپاسی پیاوێکی سەدەی نۆیەمی زایینی بکەین بەناوی زەریاب، کە بیرۆکەی سێ ژەم خواردنی بە ئەوڕوپا ناساند، کاتێک گەیشتە ئەندەلوس (ئیسپانیا) دابونەریتەکانی تایبەت بە خواردن بەشێوەکی گشتی گۆڕانی بەسەرداهات، وتی: دەبێت ژەمی خواردن بە شۆربا دەست پێ بکات و بە دواییدا خواردنی سەرەکی بێت کە گۆشتی ماسی یان گۆشتی سوور یان گۆشتی باڵندەی تێدابێت وە بە جۆرێک لە میوە یان جەرەزات کۆتایی پێ بهێنرێت.
جەیسۆن وێبسەر لە گفتوگۆیەکدا لەگەڵ کەناڵی بی بی سی لە بەرنامەی مێژوویەکی ئیسلامیانەی ئەوڕوپا لە بارەی زەریابەوە دەڵێت:
زەریاب هەموو شێوازەکانی پۆشاک و خۆڕازاندنەوەی لەگەڵ خۆیدا هێنا، بەغدای ئەوکات نیۆڕک و پاریسی ئێستا بوو، ئەو مەعجوونی ددان و بۆنبەری جەستە و شێوازی قژی کورتی لەگەڵ خۆیدا هێنا بۆ قورتوبە، ئەوە ڕاستیەکەیە کە لەو سەردەمەدا لەشاری قورتوبەدا کۆڵانەکانی چرای ڕووناکەرەوەیان تێدا بوو و زێرابی ئاو و پاشەڕۆ هەبوو وەهەروەها جۆگەلەی ئاوی پاک بۆ ماڵان دەچوو، بەغداد لە عێڕاق گەورەترین ناوەندی هزری و فەرهەنگی بوو لە جیهانی ئیسلامیدا، زەریاب لەوێوە شێوازی نوێی ڕازاندنەوە و ئامادەکردنی مێزی نانخواردن و دیزاینی نوێی جل و بەرگی پیاوانە و تەنانەت یاری شەتڕەنج و پۆلۆی لەگەڵ خۆیدا هێنا بۆ قورتوبە، ئەو ناوبانگی دەرکردبوو بە پیاوێکی سەلیقە جوان کە بەردەوام باشترین بژاردەی هەیە ناوی دەرکردبوو بە شیک پۆشی و ڕازاوەیی بە دیزاینە دانسقە جوانەکانی دەرباری خەلیفەی دەڕازاندەوە لە هەمان کاتدا خەڵکی قورتوبەش لاسایی لە شێوازی قژبڕینی کورتی ئەو دەکردەوە و چێژیان وەردەگرت لەو کەلووپەلە پێستیانەی کە لەگەڵ خۆیدا هێنای بۆ ئیسپانیا.
هەزار و دووسەد ساڵ پاش زەریاب مێژوونووسی فەڕەنسی هێنری تێرەیس دەڵێت:
زەریاب شێوازی جل و بەرگی زستانە و هاوینەی ناساند وە بە وردی ئەو ڕۆژانەشی دیاری کرد کە دەبێت چ جۆرە جل و بەرگێک بپۆشرێت، هەروەها پۆشاکی نیو وەرزەشی زیاد کرد کە گونجاو بوو بۆ ماوەی نێوان دوو وەرزی جیاواز، وە پۆشاک و بەرگی جوان و سەرەنجڕاکێشی ڕۆژهەڵاتی لەگەڵ خۆیدا هێنا بۆ ئیسپانیا، لە ژێر کاریگەری ئەودا پشەسازی جل و بەرگ سەریهەڵدا کە جل و بەرگی هێڵ هێڵی ڕەنگاو ڕەنگ و چاکەتیان لە کووتاڵی ڕوون دروستدەکرد.
کتێبی 1001 داهێنان لە کەلەپووری موسڵمانان دەنووسێت:
ئەگەر ئەمجارە بۆ کڕینی دواهەمین مۆدێل و شێوازی پێڵاو چوویت بۆ فرۆشگایەکی شیک و گرانبەها و ویستت پانتۆڵ یان کراسێکی هاوینە تاقی بکەیتەوە ئەوا زەریابی بەر هەزار و دووسەد ساڵ بهێنەوە بیری خۆت، چونکە بەهۆی ئەوەوە بیرۆکەی بەرهەمهێنانی ئەو پێڵاو و پۆشاکانە لە ڕۆژهەڵاتەوە لە شەققەی باڵی دا بەرەو ڕۆژاوا..
ڕەچەڵەکی زەریاب
مێژوونوسان زۆر لەبارەی ڕەچەڵەکی زەریابەوە نەدواون، بەڵام زۆربەی ئەو مێژوونوس و ڕۆژهەڵاتناسانەی کە باسیان لە ڕەچەڵەکی زەریابەوە کردووە، زەریابیان بە کورد داناوە، هەرچەندە هەندێک مێژوونووس و ڕۆژهەڵاتناس لەپەنا ناوی کورد، فارس و عەڕەب و تەنانەت ئەفریقاییش دەنووسن، بەڵام باشترین شتێک بۆ یەکلاکردنەوەی ڕەچەڵەکی زەریاب لێکۆڵینەوەکەی دکتۆر مهیمن ابراهیم جزراویة کە بەزمانی عەڕەبی بڵاوکراوەتەوە بەناوی (زریاب منجازاتە وأبرز مبتکراتە الموسیقیة.
دکتۆر مهیمن لەپاش لێکۆڵینەوەیەکی زۆر دەڵێت:
من گەڕاوم لە هەندێک سەرچاوە و بەڵگە و مێژوویەکان و لێکۆڵەرەوان و زانایانی بیانی و ڕۆژهەڵاتناسەکان لەسەر ڕەچەڵەکی زەریاب، گەیشتمە ئەو دەرەنجامەی کە ڕەچەڵەکی زەریاب کورد بووە.[9]
دواتر وتەی چەند مێژوو نووس و ڕۆژهەڵاتناس دێنێتەوە کە باس لە کورد بوونی زەریاب دەکەن... ڕۆژهەڵاتناسی فەڕەنسی (تۆما بوا) دەڵێت:
مۆسیقا ژەنی ناسراو زەریاب کە ژێی پێنجەمی بۆ عود زیادکرد لە سەردەمی عەباسیەکاندا ئەو لە ئەسڵدا کوردبووە
ڕۆژهەڵاتناس شوالتزا دەڵێت:
زەریاب گەنجێکی کورد بوو کە یەکێک بوو لە بلیمەترین خوێنکارەکانی ئیسحاق موسڵی کە بە توانا لە حەد بەدەرەکانی لەبواری مۆسیقادا ناوبانگی دەرکردبوو.
خانمە دکتۆری ئەڵمانی (زیگرید هونکە) دەڵێت:
کوڕە گەنجێکی کورد بەناوی زەریاب قوتابی بوو لە خوێندنگای مامۆستا ئیسحاقی کوڕی ئیبراهیمی موسڵی، ئەو توانیەکی زۆر بەرزی هەبوو لە زانستەکانی مۆسیقادا.
کاریگەری زەریاب بەسەر ئەوڕوپاوە
زەریاب لە زۆرێک لە بوارەکاندا یەکێک بوو لە بەناوبانگترینی ڕۆژگاری خۆی، وە تاوەکو ئێستاش کاریگەری داهێنانەکانی لەسەر جیهان بەجێماوە، بەتایبەت بەسەر ئەوڕوپایەکانەوە چونکە وەک خۆیان دەیڵێن بەهۆی زەریابەوە بەشێکی زۆری داهێنانەکانی شارستانیەتی ئیسلامی گواسترانەوە بۆ ئەوڕوپا و هۆکارێکی گرینگ بوو بۆ ڕزگاربوونی ئەوڕوپا لەتاریکی و نەزانی،
داهێنانی زەریاب زۆرن کە کاریگەریان لەسەر ئەوڕوپا دروستکردووە بەڵام لێرە بەشێک لە داهێنانەکانی دەخەینە ڕوو:
لە ژێر کاریگەری زەریابدا پشەسازی جل و بەرگ سەریهەڵدا.
یەکەمین پەیمانگای هونەری لە جیهاندا دامەزراند
مەعجوونی ددانی ئاشناکرد بە ئەوڕوپا.
یاری شەتڕەنج و پۆلۆی ئاشناکرد بە ئەوڕوپا.
کاریگەرترین موسڵمان بووە کە دەوری هەبووە لە بڵاوبوونەوەی مۆسیقا بە ئەوڕوپادا
هەموو بیردۆزەکانی مۆسیقای دووبارە ڕێکخستەوە و چەند پێوەرێکی هارمۆنی و کێشی سەربەستی دانا بەمەش ڕێگایەکی نوێی دۆزییەوە بۆ دەربڕینی ئاوازی ئۆرکسترایی.
خواردنی سێ ژەمەی ئاشناکرد بە ئەوڕوپا.
بۆنبەری جەستە و شێوازی قژی کورتی ئاشناکرد بە ئەوڕوپا.
بۆ یەکەمین جار ئامێری عودی ناساند بە ئەوڕوپا و سیمی پێنجەمیشی بۆ زیاد کرد.
ژانەری تەختەیی گۆڕی بۆ ژانەرێک کە لە پەڕی باڵی هەڵۆ بوو.
جل و بەرگی زستانە و هاوینەی ئاشناکرد بە ئەوڕوپا وە بە وردی ئەو ڕۆژانەشی دیاری کرد کە دەبێت چ جۆرە جل و بەرگێک بپۆشرێت.
بیرۆکەی پەردەی سەر مێزی بڵاوکردەوە
پەرداخە کانزاییە قوڕسەکان و دەفرە ئاڵتوونیەکان کە بۆ تێدا خواردنەوە بەکاردەهاتن لەسەر سفرەی نانخواردن، گۆڕی بۆ پەرداخ و دەفری بلووری.[1]


🗄 سەرچاوەکان
[1] 📕 پەڕتووک | 🏳️ کوردیی ناوەڕاست | (Vibrant Andalusia: The Spice of Life in Southern Spain)
📚 فایلی پەیوەندیدار: 3
🖇 بابەتە پەیوەستکراوەکان: 3
📖 کورتەباس
1.👁️خوێندنەوەیەک بۆ رۆمانی زریاب ژیانی موزیکژەنێکی کورد
2.👁️وانەکانی زەریاب
3.👁️کۆنترین نووسینی کوردی لەسەر مۆسیقا کە بە زاراوەی کرماشانییە
📂[ زۆرتر...]

⁉️ تایبەتمەندییەکانی بابەت - Meta-data
🏳️ زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
👫 جۆری کەس: 🎤 گۆرانیبێژ
👫 جۆری کەس: 🎻 موزیکژەن
⚤ رەگەزی کەس: 👨 نێر
🏙 شار و شارۆچکەکان: ⚪ موسڵ و دەشتی نەینەوا
👥 نەتەوە: ☀️ کورد
🗺 وڵات - هەرێم: ⬇️ باشووری کوردستان
🗺 وڵات - هەرێم: 🇮🇶 ئێڕاق

⁉️ تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
©️ خاوەنی ئەم بابەتە بەسوپاسەوە، مافی بڵاوکردنەوەیی بە کوردیپێدیا بەخشیوە! یان بابەتەکە کۆنە، یاخود بابەتەکە موڵکی گشتییە.
✨ کوالیتیی بابەت: 99% ✔️
99%
✖️
 30%-39%
خراپ👎
✖️
 40%-49%
خراپ
✖️
 50%-59%
خراپ نییە
✔️
 60%-69%
باش
✔️
 70%-79%
زۆر باشە
✔️
 80%-89%
زۆر باشە👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
99%
✔️
ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: May 22 2012 10:41PM تۆمارکراوە
✍️ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Oct 13 2021 8:41PM باشترکراوە
☁️ ناونیشانی بابەت
🔗
🔗
⚠️ ئەم بابەتە بەپێی 📏 ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
👁 ئەم بابەتە 29,481 جار بینراوە

📚 فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن 💾📖🕒📅 👫 ناوی تۆمارکار
📷 فایلی وێنە 1.0.129 KB May 22 2012 10:41PMهاوڕێ باخەوان
📚 پەڕتووکخانە
  📖 رەحمی خودا بەرامبەر بە...
  📖 یەکەم ساڵی زانکۆم چۆن ...
  📖 پەیماننامەی لۆزان 24ی ...
  📖 تاوانی زمانیی لە ناو ک...
  📖 زۆرتر...


📅 کڕۆنۆلۆژیای رووداوەکان
  🗓️ 10-08-2022
  🗓️ 09-08-2022
  🗓️ 08-08-2022
  🗓️ 07-08-2022
  🗓️ 06-08-2022
  🗓️ 05-08-2022
  🗓️ 04-08-2022


💳 کۆمەکی دارایی
👫 هاوکارانی کوردیپێدیا
💬 بیروڕاکانتان
⭐ کۆکراوەکان
📊 راپرسی
- راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
بۆ پێشخستنی کارەکانی رێکخراوەکەمان و باشترکردنی ماڵپەڕەکەمان تکایە وەڵامی پرسیارەکانی ئەم راپرسییەمان بدەرەوە..
زۆر سوپاس بۆ هاوکاریتان!
- راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
📌 رۆژەڤ
سابیر کوردستانی
سابیر محەمەد ئەحمەد، ناسراو بە سابیر کوردستانی، لە ساڵی 1955 لە شاری کەرکوک لەدایکبووە، ژیانی هاوسەری پێکهێناوە و خاوەنی سێ کچ و کورِێکە. لە ساڵی 1970 بۆ جاری یەکەم لە قوتابخانەی ئیمام قاسم لە شاری کەرکوک لە یادی دامەزراندنی یەکێتی قوتابیانی کوردستان گۆرانی گووتووە، هەر لەو کاتەوەش توانی خۆی وەکو گۆرانیبێژێک بناسێنێت، لە ساڵی 1971 یەکەم گۆرانی لە کەناڵی تەلەفزیۆنی کەرکوک تۆمارکرد، لە ساڵی 1972 گۆرانییەکی لە ئێزگەی دەنگی کوردی لە بەغدا تۆمار کرد..[1]
بەهۆی نەخۆشی کۆرۆناوە لە 10-08-2020 گیانی لە
سابیر کوردستانی
هەژار سەلام
ناو: هەژار
ناوی باوک: سەلام
شوێنی لەدایکبوون: شاری هەولێر
پیشە: دکتۆر
ژیاننامە
یوتوبەرە، دکتۆری گشتییە، ڕۆژانە چەندین زانیاری بەسوود بڵاو دەکاتەوە.[1]
هەژار سەلام
من و بادی سەحەر یاران عەجایب بێ قەرارێکین
من و بادی سەحەر یاران! عەجایب بێ قەرارێکین
بە سەرگەردانییا هەر دوو دەڵێی، مەشغووڵی کارێکین
لە سایەی دەوڵەتی حاجیب، مەکان و ئاشنام دەسکەوت
لە کۆی جانانەدا دایم لەگەڵ سەگ یاری غارێکین
لە هەمدەردت مەکە وەحشەت، وەرە بولبول ڕەفێقت هات
بناڵین با بەجووت هەر یەک، ڕەهەندەی گوڵعوزارێکین
سەدای گریانی خۆم و دەنگی ناڵەی دڵ لەدەس هیجران
وەها دێ موتتەسیل شەو، هەر دەڵێی زەنگی زەوارێکین
تەنی زار و ڕوخی زەردم، لە حورمەتدا خەس و پووشن
لە مەددی مەوجی بەحری لوتفی یارا بەر کەنارێکین
لەگەڵ زاهید بە تەقدیری ف
من و بادی سەحەر یاران عەجایب بێ قەرارێکین
ئێستاش هەر بەردێکی هەڵگورد حەجەرولئەسوەدە لای کورد
هۆمەر دزەیی دەڵێ:
ئێستاش هەر بەردێکی هەڵگورد حەجەرولئەسوەدە لای کورد.
چەند سەرنجێک لەبارەی نووسینەکەی (پڕۆفیسۆر خالید محەممەد ساڵح)
چەند رۆژێکە لە سۆشیال میدیا بابەتی کوردستان پیرۆزترە یان مەکە؟ بووەتە جێی گفتوگۆ، هەرچەندە نەمدەویست لەو یارییکردنە بە هەستی خەڵک جا چ نیشتمانی و نەتەوەیی بن یاخۆ ئایینی، قسەیەک بکەم، چونکە ئەو پرسیارە وەک ئەوەیە بە منداڵێکی بچووک بگوترێ دایکت خۆشتر دەوێ یان باوکت؟
بە دەگمەن کۆمێنت لەسەر پۆستی فەیسبووک دەنووسم. پۆستێکم بینی کە کەسێک بە ناوی پڕۆفیسۆر خالید محەمم
ئێستاش هەر بەردێکی هەڵگورد حەجەرولئەسوەدە لای کورد
ئەبوبەکر حەسەن
ناو: ئەبوبەکر
نازناو: ئەبوبەکر جاف
ناوی باوک: حەسەن
ساڵی لەدایکبوون: 1975
رۆژی کۆچی دوایی: 10-08-2022
شوێنی لەدایکبوون: گەرمیان
شوێنی کۆچی دوایی: سلێمانی

ژیاننامە
ئەبوبەکر حەسەن، ناسراو بە ئەبوبەکر جاف، لە ساڵی 1975 لەدایکبووە.
دەرچووی زانکۆی سلێمانییە، بەشی زانستە کۆمەڵایەتییەکان.
نوسەر لەبواری سۆسۆلۆژیا، فەلسەفە و هزری رەخنەیی.
کادیرێکی دیاری پارتی دیموکراتی کوردستان بووە لە ناوچەکانی سلێمانی و گەرمیان.
شەوی چوارشەممە 10-08-2022 لە نەخۆشخانەی بەخشین لەشاری سلێمانی کۆچی دوایی کرد
ئەبوبەکر حەسەن


Kurdipedia.org (2008 - 2022) version: 14.08
| 📩 contact@kurdipedia.org | ✔️CSS3 | ✔️HTML5
| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 0.734 چرکە!
009647701579153 | 009647503268282
| 0031654710293


Kurdipedia Project is an initiative of
(Bakhawan Software 1998 - 2022)