🏠 دەستپێک
تۆمارکردنی بابەت
کوردیی ناوەڕاست
Kurmancî - Kurdîy Serû
English
کرمانجی - کوردیی سەروو
هەورامی
لەکی
Kurdîy Nawerast - Latînî
عربي
فارسی
Türkçe
עברית
Ελληνική
Française
Deutsch
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
Pусский
Fins
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
پەیوەندی
دەربارە!
FacebookKurdipedia on Facebook
TwitterKurdipedia on Twitter
Dark modeDark Mode
زۆرتر
Kurdipedia
🔎 English Menu
🏠|📧|دەربارە!|پەڕتووکخانە|📅
🔀 بابەت بەهەڵکەوت
❓ یارمەتی
📏 رێساکانی بەکارهێنان
🔎 گەڕانی ورد
➕ تۆمارکردنی بابەت
🔧 ئامرازەکان
🏁 زمانەکان
🔑 هەژماری من
✚ بابەتی نوێ
📕 100 ڕێسای بنەڕەتی لە پەروەردەکردنی هەرزەکاردا
ناونیشانی پەڕتووک: 100 ڕێسای بنەڕەتی لە پەروەردەکردنی هەرزەکاردا
ناوی نووسەر: ئادەم گیونەش
ناوی وەرگێڕ: شیاو لەتیف نەورۆڵی

کۆمەڵە ڕێنماییەکی کورت، بۆمامەڵەیەکی تەندروست لەگەڵ هەرزەکاردا
بەشێک
📕 100 ڕێسای بنەڕەتی لە پەروەردەکردنی هەرزەکاردا
📷 لە مزگەوتی خادم سوجادەی کۆیەدا ساڵی 1947 گیراوە
شوێن: کۆیە، مزگەوتی خادم سوجادە
رۆژ یان ساڵی گیرانی وێنەکە: 1947ی زایینی
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: ئەم وێنەیە لە ناو مزگەوتی خادم سوجادەی کۆیە گیراوە لە چەپەوە: عومەر سەعد، محەمەد شوان، عەلی سەمەد
📷 لە مزگەوتی خادم سوجادەی کۆیەدا ساڵی 1947 گیراوە
📷 لە هەڵبەستنی جۆگاوە بۆ بە بۆڕیکردنی سەروچاوی ئاوی حەمامۆک
شوێن: کۆیە، حەمامۆک
رۆژ یان ساڵی گیرانی وێنەکە: سییەکانی سەدەی بیستەم
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: لە جۆگاوە بۆ بە بۆڕیکردنی سەروچاوی ئاوی حەمامۆک کە تا ساڵی سییەکانی سەدەی بیستەم هەر بەجۆگەلەی ئاوە
📷 لە هەڵبەستنی جۆگاوە بۆ بە بۆڕیکردنی سەروچاوی ئاوی حەمامۆک
📷 دەستەی ماموستایانی قوتابخانەی (موزەفەریە)ی هەولێر ساڵی 1954
شوێن: هەولێر
رۆژ یان ساڵی گیرانی وێنەکە: 1954
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: راوەستاوەکان (نورەدین ئەفەندی، سەدیق ئەفندی، ئەحمەد حەماوی، جومعە ئەفەندی، بورهان عەبدولقادر، حنا ئەفەندی)
دانیش
📷 دەستەی ماموستایانی قوتابخانەی (موزەفەریە)ی هەولێر ساڵی 1954
📷 وێنەیەکی خزمانی کۆیە لە ڕۆژی جەژنی قوربانی 1979ی زایینیدا
شوێن: کۆیە
رۆژ یان ساڵی گیرانی وێنەکە: 1979ی زایینی
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: وێنەکە لە جەژنی قوربانی ئه و ساڵەدا گیراوە، لەچەپەوە: زاهیر مام سابیر، کەمال تۆفیق، وەستا کەریمی وەستا وهاب، فازل جەم
📷 وێنەیەکی خزمانی کۆیە لە ڕۆژی جەژنی قوربانی 1979ی زایینیدا
📷 گەرەکی تەعجیلی جوولەکان لە هەولێر ساڵی 1947
شوێن: هەولێر
رۆژ یان ساڵی گیرانی وێنەکە: 1947
[1]
📷 گەرەکی تەعجیلی جوولەکان لە هەولێر ساڵی 1947
📷 گەرەکی تەعجیل لە هەولێر ساڵی 1953
شوێن: هەولێر
رۆژ یان ساڵی گیرانی وێنەکە: 1953
شوێنی وێنەکە: گەڕەکی تەعجیل
[1]
📷 گەرەکی تەعجیل لە هەولێر ساڵی 1953
📷 هەولێر ساڵی 1919
شوێن: هەولێر
رۆژ یان ساڵی گیرانی وێنەکە: 1919
[1]
📷 هەولێر ساڵی 1919
📼 ئاهەنگی جولەکەکانی کۆیە لە ئیسرائیل
ئاهەنگی جولەکەکانی کۆیە لە ئیسرائیل لەساڵی(1970)ی زایینی
وەرگیراوە لە: پەڕەی شاری کۆیە- دڵدار جەلیزادە بڵاویکردۆتەوە.[1]
📼 ئاهەنگی جولەکەکانی کۆیە لە ئیسرائیل
📷 کچانی کۆیە، لە خانەی مامۆستایانی دهۆکدا ساڵی 1975زایینی
شوێن: دهۆک
رۆژ یان ساڵی گیرانی وێنەکە: 08-05-1975
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: خانەی مامۆستایانی دهۆک کۆمەڵێک خوێندکاری کچە کۆیی له و خانەیەوەرگیراون، ئەوانیش لەڕاستەوە: فائیزە مەجید، سوعادەت عوسمان،
📷 کچانی کۆیە، لە خانەی مامۆستایانی دهۆکدا ساڵی 1975زایینی
✌️ شێرزاد ڕەسوڵ محەمەد - شێرۆ
ناوی تەواو : شێرزاد رەسوڵ محەمەد
ناسراوبە : شێرۆ
ساڵی لەدایک بوون : 01-07-1970
شوێنی لەدایک بوون: گوندی قورشاغلو ناحیەی قوشتەپە پارێزگای هەولێر
عەشیرەت : ئورمزیار
باری خێزان : سەلت
ئاستی خوێندن
✌️ شێرزاد ڕەسوڵ محەمەد - شێرۆ
✌️ هاشم رەشید نادر
ناوی تەواو : هاشم رەشید نادر
ساڵی لەدایک بوون : 01-07-1966
شوێنی لەدایک بوون : گوندی خەزنە ناحیەی شەمامک
عەشیرەت : شێخانی
باری خێزان : سەلت
ساڵی پەیوەندی بە رێکخستن : 1985
ئۆرگان : کۆمەلەی رەنجد
✌️ هاشم رەشید نادر
✌️ ئازاد محەمەد عەبدوڵڵا حەمەد - ئازادی حەمە گەمحان
ناوی تەواو : ئازاد محەمەد عەبدوڵڵا حەمەد
ناسراو بە : ئازادی حەمە گەمحان
ساڵی لە دایک بوون : 1950
شوێنی لە دایک بوون : قەزای کۆیە
ئاستی خوێندن : تا (5) ی ئامادەیی خوێندووە.
باری خێزان : خێزاندار
✌️ ئازاد محەمەد عەبدوڵڵا حەمەد - ئازادی حەمە گەمحان
📷 مەلای گەورەی کۆیە و قایمقامی کۆیە لە ساڵی 1930دا
شوێن: کۆیە
رۆژ یان ساڵی گیرانی وێنەکە: 1930ی زایینی
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: ڕاوەستاوەکان لە چەپەوە: کوڕی قایمقامی کۆیە، مەجید نورەدین، محەمەد خەلیفە.
دانیشتوەکان لە چەپەوە: عەبدولرەحمان خدر بەڕێ
📷 مەلای گەورەی کۆیە و قایمقامی کۆیە لە ساڵی 1930دا
✌️ ئەحمەد عەزیز کەریم - بروسک
ناوی تەواو : ئەحمەد عەزیز کەریم
ناسراو بە : بروسک
ساڵی لەدایک بوون : 07-06-1962
شوێنی لەدایک بوون : گوندی دووگردکان
عەشیرەت : بەرزنجی
باری خێزان : سەلت
ئاستی خوێندن : خوێندکاری کۆتا ساڵی ئامادەی
✌️ ئەحمەد عەزیز کەریم - بروسک
📷 شاعیرانی کۆیە، ئەحمەد دڵزار و ڕۆستەم حەوێزی و عوسمان پشکۆ
شوێن: کۆیە، باخچەی ئۆمەرخوچان
رۆژ یان ساڵی گیرانی وێنەکە: 10-10-1948
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: ڕاوەستاوەکان لە ڕاستەوە: محەمەد ئەمین کەبابچی، عوسمان مام یەحیا(عوسمان پشکۆ)ی شاعیر، عەبدولواحید حەمە
📷 شاعیرانی کۆیە، ئەحمەد دڵزار و ڕۆستەم حەوێزی و عوسمان پشکۆ
👫 ئیسماعیل بەردەقارەمانی
ناو: ئیسماعیل
ناوی باوک: نەناسراو
هاوڵاتیەکی دانیشتوی بەردەقارەمانی سەر بە شارەدێی بازیان بەناوی (مام ئیسماعیل) ی تەمەن 51 ساڵ لە سەرمادا ڕەقدەبێتەوە و گیان لەدەست دەدات. ئەو پیاوە بەتەنیا ژیاوە کەس
👫 ئیسماعیل بەردەقارەمانی
✌️ باوەجی رەحمان سادق - زینەر بانەموردی
ناوی تەواو: باوەجی رەحمان سادق
ناسراو بە : زینەر بانەموردی
ساڵی لە دایک بوون : 1974
شوێنی لەدایک بوون: گوندی بانەمۆرد ناحیەی شۆرش قەزای کۆیە پارێزگای هەولێر
عەشیرەت : شێخان
ئاستی خوێندن: سەرەتایی
✌️ باوەجی رەحمان سادق - زینەر بانەموردی
📷 چوار کەسایەتی کورد لە مێژوودا
شوێن: هەولێر
رۆژ یان ساڵی گیرانی وێنەکە: پەنجایەکانی سەدەی بیستەم
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: لەڕاستەوە: شێخ لەتیف شێخ مەحمودی حەفید، ئیبراهیم ئەحمەد، فازیل سەعید ئاغا کوڕی(زینەب خان) خوارزای دڵدار
📷 چوار کەسایەتی کورد لە مێژوودا
✌️ عارەب عەبدولقەهار مستەفا - کاردۆ گەڵاڵی
ناوی تەواو: عارەب عەبدولقەهار مستەفا
ناسراوبە: کاردۆ گەڵاڵی
ساڵی لە دایک بوون: 01-07-1951
شوێنی لە دایک بوون: گوندی کەردز شارەدێی قوشتەپە، پارێزگای هەولێر
عەشیرەت : گەڵالی
باری خێزان : سەلت
ئاست
✌️ عارەب عەبدولقەهار مستەفا - کاردۆ گەڵاڵی
📖 روسيا وڵاتێکی ئەوروپایە یان ئاسیایە؟
ناونیشان: روسيا وڵاتێکی ئەوروپایە یان ئاسیایە؟
ئامادەکردنی: حوسێن عەبدولکەریم ڕۆستەم
شوێنی جوگرافیای روسيا
روسیا دەکەوێتە کیشوەری ئۆراسیا، واتا لە بەشی باکووری ئاسیا و ئەوروپا، پردێکە لە نێوان هەرد
📖 روسيا وڵاتێکی ئەوروپایە یان ئاسیایە؟
📷 مام جەلال لە مەنگوڕایەتیدا لە نێوان هەڤاڵانی
شوێن: مەنگوڕایەتی
رۆژ یان ساڵی گیرانی وێنەکە: هەشتاکانی سەدەی بیستەم
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: لەڕاستەوە: خدر مەعسوم هەورامی، نەوشیروان مستەفا ئەمین، کێخوا عەبدوڵڵا، مام جەلال، هەژار شەفیق نانەوا،
📷 مام جەلال لە مەنگوڕایەتیدا لە نێوان هەڤاڵانی
✌️ قاسم محەمەد قادر
ناوی تەواو: قاسم محەمەد قادر
ساڵی لەدایک بوون: 01-07-1959
شوێنی لەدایک بوون: کۆیە
ئاستی خوێندن : ئامادەیی پیشەسازی
باری خێزان : سەلت
ساڵی پەیوەندی بەرێکخستن : 1979
لایەنی سیاسی: کۆمەڵەی رەنجدەرا
✌️ قاسم محەمەد قادر
📖 پەستانی هەوا و کاریگەری بەرزبوونەوە لە ئاستی ڕووی دەریا
ناونیشان: پەستانی هەوا و کاریگەری بەرزبوونەوە لە ئاستی ڕووی دەریا.
ئامادەکردنی: حوسێن عەبدولکەریم ڕۆستەم
پەستانی هەوا بریتییە لە کێشی ستوونی ئەو هەوایەی کە دەکەوێتە سەر یەکەیەکی ڕووبەر، کە 1سم2 ئا
📖 پەستانی هەوا و کاریگەری بەرزبوونەوە لە ئاستی ڕووی دەریا
✌️ مەولود خدر سمایل - مەولودە سوور
ناوی تەواو: مەولود خدر سمایل
ناسراو بە : مەولودە سوور
ساڵی لەدایک بوون: 01-07-1951
شوێنی لەدایک بوون: گوندی شیواشۆک قەزای کۆیە
عەشیرەت : مەرزانی
ئاستی خوێندن : ناوەندی
باری خێزان : خێزاندار
ناو
✌️ مەولود خدر سمایل - مەولودە سوور
👫 کەسایەتییەکان
مستەفا پاشای یاموڵکی
👫 کەسایەتییەکان
عوسمان چێوار
👫 کەسایەتییەکان
مەعروف ئاغایی - مارف ئاغایی
📷 وێنە و پێناس
شاعیرانی کۆیە، ئەحمەد دڵزار...
📷 وێنە و پێناس
وێنەیەکی خزمانی کۆیە لە ڕۆژ...
👫 زریاب حەسەن عەلی نافیعە (زەریاب) | پۆل: کەسایەتییەکان | زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
⠪ بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
👍
⭐ نرخاندنی بابەت
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ زۆر باشە
⭐⭐⭐ باش
⭐⭐ خراپ نییە
⭐ خراپ
☰ زۆرتر
⭐ بۆ ناو لیستی کۆکراوەکان
💬 رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

✍️ گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🔎 گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
✍️✍️ ئەم بابەتە باشتر بکە!
| 👁️‍🗨️ | 👂

زریاب حەسەن عەلی نافیعە (زەریاب)
زەریاب (ناوی تەواو: حەسەنی کوڕی عەلی کوڕی نافع) (لەدایکبووی 789 - مردووی 857)، نازناوی زەریابە واتا باڵندەی ڕەش، ئەمەش بەهۆی دەنگە دڵنشین و خۆشەکەی و پێستە ڕەشەکەیەوە بوو، هەندێکیش لایان وایە کە زەریاب (زۆراب) ی کوردی یان (زەڕیاو/زڕیاو) (ئاوی زێڕ) بووبێت و ئەو سەردەمە کە زمانی پەهلەوی بۆ نووسین بەکارهاتووە، پیتی (و) ی کوردی وشەی (ئاو) کرابێتە (ئاب) ی پەهلەوی و ناوەکە لە (زەڕیاو/زڕیاو) وەوە کرابێتە (زەریاب).
زەریاب سێزدەسەدە بەر لە ئێستا و لە دەورووبەری ساڵانی 789ی زایینی لە موسڵ لەدایک بووە، هەر لە مناڵیەوە بەهرەکانی دەنگ خۆشی تێدا بەدەر دەکەون، بۆیە دەچێتە خوێندگای مۆسیقا لە موسڵ کە ئیسحاق موسڵی سەرپەرشتی دەکرد، هەر زوو ئیسحاق موسڵی هەست بە لێهاتووی زەریاب دەکات بۆیە جیاواز لە قوتابیەکانی تر لەوی دەڕوانی و گرینگی زیاتری پێدەدا.
خانمە دکتۆری ئەڵمانی (زیگرید هونکە) دەنووسێت:
کوڕە گەنجێکی کورد بەناوی زەریاب قوتابی بوو لە خوێندنگای مامۆستا ئیسحاقی کوڕی ئیبراهیمی موسڵی، ئەو توانایەکی زۆر بەرزی هەبوو لە زانستەکانی مۆسیقادا.
هەر چەندە ئیسحاق موسڵی لەوە دەترسا کە زەریاب کاریگەری لەسەر ناوبانگی ئەو دروستبکات بەڵام ئەو وای بیر دەکردەوە کە زەریاب تەنها ئاواز و گۆرانیەکانی ئەو دوبارە ئەکاتەوە، بۆیە وای دەزانی کە ئەم جۆرە هونەرمەندە تازە پێگەیشتووە گەر ناوبانگیش دەربکات هیچ مەترسیەکی نییە لەسەر ناوبانگی خۆی، لای وابوو کە ناوبانگی ئەو زیاتر دەبێتە هۆی دەرکردنی ناوبانگی خۆی و پاڵپشتێک بۆ خوێنگاکەی.
هاڕونەڕەشید داوا لە ئیسحاق دەکات کە گۆرانیبێژێکی نوێیان بۆ بنێرێ کە تا ئەکات گوێی لە دەنگی وا نەبووبێت، ئەمیش باسی زەریابی بۆ دەکات و بۆی دەنووسێ:
لە ماڵی خۆما خوێندکارێم هەیە پێی دەڵێن زەریاب، کە دەنگ و سەدایەکی خۆشی هەیە، ئەمە هەڵبژاردی منە بۆ تۆ
هاڕونە ڕەشید ئەمەی زۆر پێ خۆش دەبێت چونکە لە گۆرانیبێژە کۆنەکانی بێزار ببو، بۆیە داوای لە ئیسحاق کرد کە بۆیی بێنێ.
کە ئیسحاق و زەریاب گەیشتنە کۆشکی خەلیفە، زەریاب لەبەردەم هاڕونە ڕەشیدا دەستی کرد بە خوێندنەوەی شعر و پیاهەڵدان و گۆرانی وتن، هاڕونە ڕەشید زۆر لای خۆش دەبێت، ڕوو دەکاتە ئیسحاق و پێی دەڵێت:
گەر باوڕم بە تۆ نەبوایە، بەوەی کە پێشتر تۆ ئەم دەنگەت نەبیستووە، سزام دەدای بەوەی کە تا ئێستا پێت نەناساندوم، چاوت لێی بێت و گرینگی پێ بدە تا کاتێکی تر ئەیبینمەوە چونکە من شتی زۆری لێ چاوەڕوان دەکەم.
کە زەریاب کۆشکی بەجێهێشت کەوتە خەیاڵ و بیرکردنەوە بەوەی کە خەریکە جیهان ڕووی تێدەکات ئەستێرەی بەختی وا خەریکە دەگەشتێتەوە، بەڵام ئەو خەیاڵە جوانەی زۆری نەخایاند و بوو بە مایەی دەرد و بەڵا بۆی.
ئیسحاق ئەوەی لێی دەترسا خەریک بوو ڕوویدەدا، هێدی هێدی زەریاب ناوبانگی زیاتر دەبوو ئەمەش کاریگەری کردبووە سەر ناوبانگی خۆی.
بۆیە هەر زوو وتە خۆش و هاندەرەکانی ئیسحاق بوون بە خەنجەر و ئەیخستنە دڵی زەریابەوە، کاتێک لێک جیابوونەوە ئیسحاق بە زەریابی وت:
لە ڕاستیدا بەخیلی کۆنترینی دەرمانەکانە، وە جیهانیش زۆر ئاژاوەگێڕە، هاوبەشی لە پیشەدا وەک دژایەتی وایە، لە ڕاستیدا تۆ فێڵت لێم کرد کە پلە و پایەی خۆت بەسەر مندا بەرز کردەوە، وە ئەگەر من خۆم بە کەمتر لە تۆ ببینمەوە و پلە و پایەم داببەزێت وە تۆ لە من زیاتر ناوبانگ دەربکەی لەمە هەرگیز هاوڕێیەتیت ناکەم گەرچی کوڕی خۆشم بیت، ئەگەر تۆ خوێندکاری خۆشم نەبووبای دڵنیابە لەوەی لەناوم دەبردی، ئێستاش دوو ڕێگات لەبەردەمە یان ئەوەتا ڕێگایەکی دوور دەگریتە بەر کە هەرگیز هەواڵت نەبیستمەوە، یاخود هەوڵی لە ناوبردنت دەدەم.
کاتێک زەریاب گوێی لەو وتانەی ئیسحاق بوو هەر زوو درکی بە مەترسی کرد لە سەر ژیانی، بەناچاری بە پێشنیارەکانی ئیسحاق ڕازی بوو،
زەریاب بە یەکجاری ماڵئاوایی لە وڵات و نیشتیمانەکەی لە هاوڕێ و خوشەوستەکانی کرد و لە یەکێک لە شەوە جوانەکانی بەغدا لەگەڵ خێزانەکەی وڵاتی بە جێهێشت و بەرەو ڕۆژئاوای جیهانی ئیسلامی کۆچی کرد تا لە کۆتاییدا لە ئەندەلوس (ئێسپانیای ئێستا) شاری قورتوبە خۆی بینیەوە، لەوێ لەلایەن خەڵک و تەنانەت خەلیفەشەوە پێشوازیەکی باشی لێکرا و هەر زوو و پلە و پایەی بەرز کرایەوە.
ڕاستە زەریاب ئەستێرەی بەختی لە بەغدا کوژایەوە، بەڵام لە قورتوبە بەرە بەرە دەدروشایەوە،
کتێبی 1001 داهێنان لە کەلەپووری موسڵمانان دەنووسێت:
زەریاب لە کاتێکی گونجاودا گەیشتە ئەندەلووس، چونکە ئەو ماوەیە خەلیفە بەخشندەیی و سەخاوەتێکی زۆری هەبوو بۆ هونەر، وە هونەرەکانی زەریاب لەوێ دراوشایەوە و ئەویش دانی پێدا نا، زەریاب بوو بە گۆرانیبێژی وڵات و موچەیەکی بە بڕی 200 دینای زێڕی مانگانەی بۆ بڕایەوە لەگەڵ چەندین خەڵات و بەخششی تر.
کار و چاڵاکیەکانی لە ئەندەلوس(ئیسپانیا)
پشتیوانی و هاندانی خەڵک و خەلیفەس بووە هۆی ئەوەی کە زەریاب پەرە بەدات بە لێهاتووی و داهێنانەکانی، هەر بۆیە لە قورتوبە یەکەمین پەیمانگای هونەری دامەزراند کە لە جیهاندا بە یەکەمین پەیمانگای هونەری دادەنرێت، وانەی هامۆنی مۆسیقای دەوتەوە و مۆسیقای دەنووسی، لەوێ بۆ یەکەمین جار ئامێری عودی ناساند بە ئەوڕوپا و سیمی پێنجەمیشی بۆ زیاد کرد وە ژانەری تەختەیی گۆڕی بۆ ژانەرێک کە لە پەڕی باڵی هەڵۆ بوو، وە هەموو بیردۆزەکانی مۆسیقای دووبارە ڕێکخستەوە و چەند پێوەرێکی هارمۆنی و کێشی سەربەستی دانا بەمەش ڕێگایەکی نوێی دۆزییەوە بۆ دەربڕینی ئاوازی ئۆرکسترایی،
مێژوونووسی مۆسیقی ئیتاڵی جولیان ڕیبێرا لەبارەی پەیمانگاکەی زەریابەوە دەڵێت:
پێکهاتەی گۆرانیەکان و چەندین ئاواز بۆ یەکەمین جار لە پەیمانگای مۆسیقای قورتوبە گەشەی کردو و پەرەی سەند.
کێتێبی 1001 داهێنان لە کەلەپوری موسڵمانان دەنووسێت:
زەریاب نرخێکی نە خەملێنراوی بەخشی بە هونەرەکەی ئەم ئەرزش و بەها بێ وێنەیە بە درێژایی هەزار ساڵ دواتر بەردەوام مایەوە تا خەڵکی لە سەرەنسەری جیهاندا چێژ وەربگرن لە شێوازە جیاواز و جۆرا و جۆرەکانی مۆسیقای ئەو سەردەمە.
مامۆستای ڕەوشت
کاتێک زەریاب بینی خەڵکی ئیسپانیا و ڕۆژاوا لە چاو ڕۆژهەڵات لەڕووی ڕەوشتی هەڵسوکەتکردن و جل و بەرگ لە ئاستێکی نزمدان هەوڵی فێرکردنی خەڵکەکەی دا، کە خەڵکەکەش ئەویان بە پێشەنگ و پێشەوای خۆیان دەزانی بە گوێیان بۆ دەگرت و لاسایان دەکردەوە.
کتێبی 1001 داهێنانی موسڵمانان دەنووسێت:
دەکرێت سوپاسی پیاوێکی سەدەی نۆیەمی زایینی بکەین بەناوی زەریاب، کە بیرۆکەی سێ ژەم خواردنی بە ئەوڕوپا ناساند، کاتێک گەیشتە ئەندەلوس (ئیسپانیا) دابونەریتەکانی تایبەت بە خواردن بەشێوەکی گشتی گۆڕانی بەسەرداهات، وتی: دەبێت ژەمی خواردن بە شۆربا دەست پێ بکات و بە دواییدا خواردنی سەرەکی بێت کە گۆشتی ماسی یان گۆشتی سوور یان گۆشتی باڵندەی تێدابێت وە بە جۆرێک لە میوە یان جەرەزات کۆتایی پێ بهێنرێت.
جەیسۆن وێبسەر لە گفتوگۆیەکدا لەگەڵ کەناڵی بی بی سی لە بەرنامەی مێژوویەکی ئیسلامیانەی ئەوڕوپا لە بارەی زەریابەوە دەڵێت:
زەریاب هەموو شێوازەکانی پۆشاک و خۆڕازاندنەوەی لەگەڵ خۆیدا هێنا، بەغدای ئەوکات نیۆڕک و پاریسی ئێستا بوو، ئەو مەعجوونی ددان و بۆنبەری جەستە و شێوازی قژی کورتی لەگەڵ خۆیدا هێنا بۆ قورتوبە، ئەوە ڕاستیەکەیە کە لەو سەردەمەدا لەشاری قورتوبەدا کۆڵانەکانی چرای ڕووناکەرەوەیان تێدا بوو و زێرابی ئاو و پاشەڕۆ هەبوو وەهەروەها جۆگەلەی ئاوی پاک بۆ ماڵان دەچوو، بەغداد لە عێڕاق گەورەترین ناوەندی هزری و فەرهەنگی بوو لە جیهانی ئیسلامیدا، زەریاب لەوێوە شێوازی نوێی ڕازاندنەوە و ئامادەکردنی مێزی نانخواردن و دیزاینی نوێی جل و بەرگی پیاوانە و تەنانەت یاری شەتڕەنج و پۆلۆی لەگەڵ خۆیدا هێنا بۆ قورتوبە، ئەو ناوبانگی دەرکردبوو بە پیاوێکی سەلیقە جوان کە بەردەوام باشترین بژاردەی هەیە ناوی دەرکردبوو بە شیک پۆشی و ڕازاوەیی بە دیزاینە دانسقە جوانەکانی دەرباری خەلیفەی دەڕازاندەوە لە هەمان کاتدا خەڵکی قورتوبەش لاسایی لە شێوازی قژبڕینی کورتی ئەو دەکردەوە و چێژیان وەردەگرت لەو کەلووپەلە پێستیانەی کە لەگەڵ خۆیدا هێنای بۆ ئیسپانیا.
هەزار و دووسەد ساڵ پاش زەریاب مێژوونووسی فەڕەنسی هێنری تێرەیس دەڵێت:
زەریاب شێوازی جل و بەرگی زستانە و هاوینەی ناساند وە بە وردی ئەو ڕۆژانەشی دیاری کرد کە دەبێت چ جۆرە جل و بەرگێک بپۆشرێت، هەروەها پۆشاکی نیو وەرزەشی زیاد کرد کە گونجاو بوو بۆ ماوەی نێوان دوو وەرزی جیاواز، وە پۆشاک و بەرگی جوان و سەرەنجڕاکێشی ڕۆژهەڵاتی لەگەڵ خۆیدا هێنا بۆ ئیسپانیا، لە ژێر کاریگەری ئەودا پشەسازی جل و بەرگ سەریهەڵدا کە جل و بەرگی هێڵ هێڵی ڕەنگاو ڕەنگ و چاکەتیان لە کووتاڵی ڕوون دروستدەکرد.
کتێبی 1001 داهێنان لە کەلەپووری موسڵمانان دەنووسێت:
ئەگەر ئەمجارە بۆ کڕینی دواهەمین مۆدێل و شێوازی پێڵاو چوویت بۆ فرۆشگایەکی شیک و گرانبەها و ویستت پانتۆڵ یان کراسێکی هاوینە تاقی بکەیتەوە ئەوا زەریابی بەر هەزار و دووسەد ساڵ بهێنەوە بیری خۆت، چونکە بەهۆی ئەوەوە بیرۆکەی بەرهەمهێنانی ئەو پێڵاو و پۆشاکانە لە ڕۆژهەڵاتەوە لە شەققەی باڵی دا بەرەو ڕۆژاوا..
ڕەچەڵەکی زەریاب
مێژوونوسان زۆر لەبارەی ڕەچەڵەکی زەریابەوە نەدواون، بەڵام زۆربەی ئەو مێژوونوس و ڕۆژهەڵاتناسانەی کە باسیان لە ڕەچەڵەکی زەریابەوە کردووە، زەریابیان بە کورد داناوە، هەرچەندە هەندێک مێژوونووس و ڕۆژهەڵاتناس لەپەنا ناوی کورد، فارس و عەڕەب و تەنانەت ئەفریقاییش دەنووسن، بەڵام باشترین شتێک بۆ یەکلاکردنەوەی ڕەچەڵەکی زەریاب لێکۆڵینەوەکەی دکتۆر مهیمن ابراهیم جزراویة کە بەزمانی عەڕەبی بڵاوکراوەتەوە بەناوی (زریاب منجازاتە وأبرز مبتکراتە الموسیقیة.
دکتۆر مهیمن لەپاش لێکۆڵینەوەیەکی زۆر دەڵێت:
من گەڕاوم لە هەندێک سەرچاوە و بەڵگە و مێژوویەکان و لێکۆڵەرەوان و زانایانی بیانی و ڕۆژهەڵاتناسەکان لەسەر ڕەچەڵەکی زەریاب، گەیشتمە ئەو دەرەنجامەی کە ڕەچەڵەکی زەریاب کورد بووە.[9]
دواتر وتەی چەند مێژوو نووس و ڕۆژهەڵاتناس دێنێتەوە کە باس لە کورد بوونی زەریاب دەکەن... ڕۆژهەڵاتناسی فەڕەنسی (تۆما بوا) دەڵێت:
مۆسیقا ژەنی ناسراو زەریاب کە ژێی پێنجەمی بۆ عود زیادکرد لە سەردەمی عەباسیەکاندا ئەو لە ئەسڵدا کوردبووە
ڕۆژهەڵاتناس شوالتزا دەڵێت:
زەریاب گەنجێکی کورد بوو کە یەکێک بوو لە بلیمەترین خوێنکارەکانی ئیسحاق موسڵی کە بە توانا لە حەد بەدەرەکانی لەبواری مۆسیقادا ناوبانگی دەرکردبوو.
خانمە دکتۆری ئەڵمانی (زیگرید هونکە) دەڵێت:
کوڕە گەنجێکی کورد بەناوی زەریاب قوتابی بوو لە خوێندنگای مامۆستا ئیسحاقی کوڕی ئیبراهیمی موسڵی، ئەو توانیەکی زۆر بەرزی هەبوو لە زانستەکانی مۆسیقادا.
کاریگەری زەریاب بەسەر ئەوڕوپاوە
زەریاب لە زۆرێک لە بوارەکاندا یەکێک بوو لە بەناوبانگترینی ڕۆژگاری خۆی، وە تاوەکو ئێستاش کاریگەری داهێنانەکانی لەسەر جیهان بەجێماوە، بەتایبەت بەسەر ئەوڕوپایەکانەوە چونکە وەک خۆیان دەیڵێن بەهۆی زەریابەوە بەشێکی زۆری داهێنانەکانی شارستانیەتی ئیسلامی گواسترانەوە بۆ ئەوڕوپا و هۆکارێکی گرینگ بوو بۆ ڕزگاربوونی ئەوڕوپا لەتاریکی و نەزانی،
داهێنانی زەریاب زۆرن کە کاریگەریان لەسەر ئەوڕوپا دروستکردووە بەڵام لێرە بەشێک لە داهێنانەکانی دەخەینە ڕوو:
لە ژێر کاریگەری زەریابدا پشەسازی جل و بەرگ سەریهەڵدا.
یەکەمین پەیمانگای هونەری لە جیهاندا دامەزراند
مەعجوونی ددانی ئاشناکرد بە ئەوڕوپا.
یاری شەتڕەنج و پۆلۆی ئاشناکرد بە ئەوڕوپا.
کاریگەرترین موسڵمان بووە کە دەوری هەبووە لە بڵاوبوونەوەی مۆسیقا بە ئەوڕوپادا
هەموو بیردۆزەکانی مۆسیقای دووبارە ڕێکخستەوە و چەند پێوەرێکی هارمۆنی و کێشی سەربەستی دانا بەمەش ڕێگایەکی نوێی دۆزییەوە بۆ دەربڕینی ئاوازی ئۆرکسترایی.
خواردنی سێ ژەمەی ئاشناکرد بە ئەوڕوپا.
بۆنبەری جەستە و شێوازی قژی کورتی ئاشناکرد بە ئەوڕوپا.
بۆ یەکەمین جار ئامێری عودی ناساند بە ئەوڕوپا و سیمی پێنجەمیشی بۆ زیاد کرد.
ژانەری تەختەیی گۆڕی بۆ ژانەرێک کە لە پەڕی باڵی هەڵۆ بوو.
جل و بەرگی زستانە و هاوینەی ئاشناکرد بە ئەوڕوپا وە بە وردی ئەو ڕۆژانەشی دیاری کرد کە دەبێت چ جۆرە جل و بەرگێک بپۆشرێت.
بیرۆکەی پەردەی سەر مێزی بڵاوکردەوە
پەرداخە کانزاییە قوڕسەکان و دەفرە ئاڵتوونیەکان کە بۆ تێدا خواردنەوە بەکاردەهاتن لەسەر سفرەی نانخواردن، گۆڕی بۆ پەرداخ و دەفری بلووری.[1]


🗄 سەرچاوەکان
[1] 📕 پەڕتووک | 🏳️ کوردیی ناوەڕاست | (Vibrant Andalusia: The Spice of Life in Southern Spain)
📚 فایلی پەیوەندیدار: 3
🖇 بابەتە پەیوەستکراوەکان: 2
📖 کورتەباس
1.👁️خوێندنەوەیەک بۆ رۆمانی زریاب ژیانی موزیکژەنێکی کورد
2.👁️وانەکانی زەریاب
📂[ زۆرتر...]

⁉️ تایبەتمەندییەکانی بابەت - Meta-data
🏳️ زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
👫 جۆری کەس: 🎤 گۆرانیبێژ
👫 جۆری کەس: 🎻 موزیکژەن
⚤ رەگەزی کەس: 👨 نێر
🏙 شار و شارۆچکەکان: ⚪ موسڵ و دەشتی نەینەوا
👥 نەتەوە: ☀️ کورد
🗺 وڵات - هەرێم: ⬇️ باشووری کوردستان

⁉️ تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
©️ خاوەنی ئەم بابەتە بەسوپاسەوە، مافی بڵاوکردنەوەیی بە کوردیپێدیا بەخشیوە! یان بابەتەکە کۆنە، یاخود بابەتەکە موڵکی گشتییە.
✨ کوالیتیی بابەت: 99% ✔️
99%
✖️
 30%-39%
خراپ👎
✖️
 40%-49%
خراپ
✖️
 50%-59%
خراپ نییە
✔️
 60%-69%
باش
✔️
 70%-79%
زۆر باشە
✔️
 80%-89%
زۆر باشە👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
99%
✔️
ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: May 22 2012 10:41PM تۆمارکراوە
✍️ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Oct 13 2021 8:41PM باشترکراوە
☁️ ناونیشانی بابەت
🔗
🔗
⚠️ ئەم بابەتە بەپێی 📏 ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
👁 ئەم بابەتە 28,916 جار بینراوە

📚 فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن 💾📖🕒📅 👫 ناوی تۆمارکار
📷 فایلی وێنە 1.0.129 KB May 22 2012 10:41PMهاوڕێ باخەوان
📊 ئامار
   بابەت 390,818
  
وێنە 68,576
  
پەڕتووک PDF 13,210
  
فایلی پەیوەندیدار 55,692
  
📼 ڤیدیۆ 223
  
🗄 سەرچاوەکان 17,663

📚 پەڕتووکخانە
  📖 100 ڕێسای بنەڕەتی لە پ...
  📖 100 ڕێسای بنەڕەتی لە پ...
  📖 نادروستی بەکارهێنانی و...
  📖 تعظيم العلم بە کوردی
  📖 زۆرتر...


📅 کڕۆنۆلۆژیای رووداوەکان
  🗓️ 24-01-2022
  🗓️ 23-01-2022
  🗓️ 22-01-2022
  🗓️ 21-01-2022
  🗓️ 20-01-2022
  🗓️ 19-01-2022
  🗓️ 18-01-2022


💳 کۆمەکی دارایی
👫 هاوکارانی کوردیپێدیا
💬 بیروڕاکانتان
⭐ کۆکراوەکان
📊 راپرسی
- راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
بۆ پێشخستنی کارەکانی رێکخراوەکەمان و باشترکردنی ماڵپەڕەکەمان تکایە وەڵامی پرسیارەکانی ئەم راپرسییەمان بدەرەوە..
زۆر سوپاس بۆ هاوکاریتان!
- راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
- راپرسی دەربارەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا (کۆڤید 19)
ڤایرۆسی کۆڕۆنا مرۆڤایەتیی خستووەتە مەترسییەکی گەورەوە، ئەم مەترسییە کوردستانییانیشی گرتووەتەوە.. هەربۆیە گرنگە وەڵامی ئەم راپرسییە بدرێتەوە تاوەکو بزانین چۆن رەفتار لەگەڵ ئەم کێشەیەدا بکەین!
- راپرسی دەربارەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا (کۆڤید 19)
📌 رۆژەڤ
مستەفا پاشای یاموڵکی
مستەفا پاشا یامولکی:
کوڕی عەزیز یامولکیی مەلا زادەیەکی بیارەیە. رۆژی 25/1/1866 لەگەڕەکی گۆیژەی شاری سلێمانی لەدایک بووە. یەکەمجار لای مەلا فەتاح لە مزگەوتی حاجی سەید حەسەن و لای عیرفان ئەفەندی خوێندویەتی. پاشتر سەرەتایی و ئامادەیی عەسکەریی بەغداد مەکتەبی حەربییەی ئەستەمبوڵی لە 1885دا تەواو کردووە. بەمولازمی دووەمی چووەتە پۆلی ئەرکانی جەنگ و 1886 بووە بەمولازمی یەکەم.
1888، سەفییەخانی حسێن پاشای خەندانی هێناوە. ئه و ساڵە بووە بەیووزباشی (نەقیب) و لە لقی سێهەمی ئەرکانی گشتیی جەنگدا دامەزراوە. 18
مستەفا پاشای یاموڵکی
عوسمان چێوار
هونەرمەند عوسمان محەمەد ئەحمەد، کە بە عوسمان چێوار ناوبانگی دەرکرد، ساڵی 1946 لە گەڕەکی (سەرکارێز)ی شاری سلێمانی لەدایک بووە و ساڵی 1969 پەیمانگەی مامۆستایانی تەواو کردووە.
ماوەی چەند ساڵێک لەناوچەکانی چۆمان و شارباژێڕ و قەرەداخ و هەڵەبجە و سلێمانی مامۆستایی کردووە. ئەم هونەرمەندە رۆشنبیرە هەر زوو بەشداری کردووە لە چالاکییە سیاسی و پێشمەرگایەتیەکاندا و ماوەیەک لەناو پێشمەرگەدا رابەر سیاسی بووە. ساڵی 1974 پەیوندی کردووە بە شۆڕشەوە و لەئیزگەی دەنگی کوردستاندا خزمەتی کردووە. ساڵی 1975 لێپرسراوێتی
عوسمان چێوار
مەعروف ئاغایی - مارف ئاغایی
مەعرووف ئاغایی ناسراو بە مارف ئاغایی لە ڕیزی ئەو شاعیرانە بوو کە لە ڕەوتی نوێخوازی شیعری کوردیی ڕۆژهەڵاتی کوردستاندا، دەوری گرنگیان گێڕا. شاعیرێکی ناوەرۆکخواز بوو کە زمان و شێوازی تایبەت بە خۆی هەبوو. ئەم شاعیرە هەستیارە لە ڕۆژی دووهەمی ڕێبەندانی 1344 ک. 22-01-1966 لە گوندی وەزنێ سەر بە شاری نەغەدە، ناوچەی سندووس لەدایک بوو. لە 25 ڕێبەندانی 1376 بەهۆی کارەساتی پێکدادانی ئۆتۆمبیل کۆچی دوایی کرد.
ژیاننامە:
مارف ئاغایی، کوڕی حاجی محەمەدی ئاغایی لە بنەماڵەی پاشایییە. خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی لە
مەعروف ئاغایی - مارف ئاغایی
شاعیرانی کۆیە، ئەحمەد دڵزار و ڕۆستەم حەوێزی و عوسمان پشکۆ
شوێن: کۆیە، باخچەی ئۆمەرخوچان
رۆژ یان ساڵی گیرانی وێنەکە: 10-10-1948
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: ڕاوەستاوەکان لە ڕاستەوە: محەمەد ئەمین کەبابچی، عوسمان مام یەحیا(عوسمان پشکۆ)ی شاعیر، عەبدولواحید حەمە سدیق، مام ئەسعەد، ئەحمەد دڵزاری شاعیر.
دانیشتوەکان لە ڕاستەوە: فاتیح ڕەسوڵ تێکۆشەر و خەباتگێڕ، ڕۆستەم حەوێزی شاعیر.
وەرگیراوە لە: پەڕەی شاری کۆیە- دڵدار جەلیزادە بڵاویکردۆتەوە.[1]
شاعیرانی کۆیە، ئەحمەد دڵزار و ڕۆستەم حەوێزی و عوسمان پشکۆ
وێنەیەکی خزمانی کۆیە لە ڕۆژی جەژنی قوربانی 1979ی زایینیدا
شوێن: کۆیە
رۆژ یان ساڵی گیرانی وێنەکە: 1979ی زایینی
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: وێنەکە لە جەژنی قوربانی ئه و ساڵەدا گیراوە، لەچەپەوە: زاهیر مام سابیر، کەمال تۆفیق، وەستا کەریمی وەستا وهاب، فازل جەمال مستەفا، وەستا قادر وەیسی.
وەرگیراوە لە: پەڕەی شاری کۆیە- دڵدار جەلیزادە بڵاویکردۆتەوە.[1]
وێنەیەکی خزمانی کۆیە لە ڕۆژی جەژنی قوربانی 1979ی زایینیدا

Kurdipedia.org (2008 - 2022) version: 14.01
| 📩 contact@kurdipedia.org | ✔️CSS3 | ✔️HTML5
| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 0,202 چرکە!
009647701579153 | 009647503268282
| 0031654710293


Kurdipedia Project is an initiative of
(Bakhawan Software 1998 - 2022)