ساڵا 1910 ل #قەڵادزێ# ژدایکبوویە، دەستپێکا خوەندنێ ل حوجرەیا (مەلا محەمەد دێلوویی) دەست پێکر و پشترە چوویە خوەندنگەهێ و هەیا پولا شەش یا سەرەتایی خوەندییە و پشتی هەیامەک چوویە #سلێمانی# و وەک پۆلیس هاتییە دامەزراندن.
پشتڕە دەست ب هەلبەست نڤیسینێ کرییە، ساڵا 1937 ب ئەگەرا بەڵاڤ کرنا پەرتووکا (#هەنگاوێک بۆ سەرکەوتن#) ژئالێ دەسهەڵاتدارێن ئیراقەوە بو ماوێ شەش مەهان دەستەسەر دبیت و لسەر کارێ خوە ژی نامینیت، پشتی ئازاد کرنێ بوویە فەرمانبەرێ شارەداریێ و لدیف وێ ل فەرمانگەها ئاڤێ یا چوارتا هاتیە دامەزراندن.
ژبەر ڕۆڵێ بەرچاڤێ وی ل پێکئینانا کۆمارا #مەهاباد# دا، ساڵا 1946 بوویە ئالیکارێ فەرماندەیێ هێزا #بۆکان#.
ساڵا 1971 پشتی کوو پەرتووکا (گەشتی ئەستێرەی مەریخ) چاپ کر، ب هاندانا چەند مەلایەکان ل بیتوێن کرنە دەر تویشی دەردەسەرییەک زور بوو.
شەڤا #12-01-1988# وەغەرا داویێ کر و ل گردی سەیوان هات بخاک سپاردن، پشتی تێپەڕبوونا سی ساڵان ل ڕێکەفتا #19-06-1992# دە تەڕمێ وی هات ڤەگوهاستن ژبو بڵنداهییا گۆڕمریەم ل چیاێ کێوەڕەش.
ل ماوێ ژیانا خوەدە چەندین پەرتووکێن ب نرخی نڤیسینە، کو هەیا نها ژی هندەکێن وانا چاپ نەبووینە.
$بەرهەمێن چاپ کری:$
1-بەسەرهاتی ئەرمەن -مێژوویی - پشتی مرنا وی ساڵا 1992 چاپ بوو.
2-چیرۆکی زێڕینای #ئامێدی# - دیروکی - ساڵا 1971 چاپ بوو.
3-فەرزۆ خانی پشکۆ - دیروکی -ساڵا 1971 چاپ بوو.
4-ماهراکۆ - دیروکی - ساڵا 1971 چاپ بوو.
5-بوکێکی ناکام - جڤاکی -ساڵا 1971 چاپ بوو.
6-کۆنگرێسی دوڕندە و مەل - پشتی مرنا وی ساڵا 1992 چاپ بوو.
7-هەنگاوێک بۆ سەرکەوتن - ساڵا 1937 چاپ بوو.
8-گەشتی ئەستێرەی مەریخ - ساڵا 1971 چاپ بوو.
9-بەهەشتی دڵداری -هەڵبەست - پشتی مرنا وی ساڵا 2006 چاپ بوو.
10-دوو بەرگێن پەرتووکا سەرهاتێن سیاسی ئێن کوردان.
11-گوڵاڵە کانی ڕۆژگار.
$ئەڤە ژی هەیا نها چاپ نەبووینە:$
1-مێژووی کورد و کوردستان لە سەردەمی ئیسلامەوە تا ساڵی 1971.
2-ئاران پور - دیروکی.
3-نەریمان بەختیاری - دیروکی.
4-ئاسوورییەکان - دیروکی.
5-بەسەرهاتی ئارات پور - دیروکی.
6-خەونی چوونە بەهەشتی مەنگوڕی.
7-جیهانێکی ئازاد.
8-دەستووری ژیان -هەڵبەست.
9-جیهانێکی بە پێکەنین -هەڵبەست.
10-شەوێک ل عوسبەتول ئومەم -هەڵبەست.
11-خالیق و خەلیقەت.
میرزا خوەدی هەڵوێستێ بەرزێ نەتەوەی بوو و توو دەمەکی سازش لسەر هەڵوێستێن خوە نەکرییە، ساڵا 1978 ل فێستیڤاڵا هەڵبەستی یا یەکێتی نووسەرانی کورد ل سلێمانی پشکدار بوو و شاعیرەکێ ئەڤێ ڤیستەڤاڵێ بوو کوو سەرباری هەبوونا هەژمارەکە بەعسیان لناڤا هۆڵا ڤیستەڤاڵی زور نەترسانە هەڵبەستێن نشتیمانی خوەندینە.
هند حەز ب ئازادیا وڵاتی کرییە کوو وەسییەت کربوو پشتی ئازادکرنا کوردستانێ، وی ل گۆڕ بهیننە دەرڤەە و ژبو جارەکە دن بشون و لگوڕ بنێنەڤە.[1]