استان کوردستان، یکی از استان‌های کشور ایران و شرق کوردستان بزرگ است، که به مرکزیت شهر #سنندج# است. مساحت این استان 29٬619 کیلومتر مربع معادل 1٫8٪ از مساحت کل کشور ایران است. این استان در دامنه‌ها و دشت‌های پراکندهٔ رشته‌کوه زاگرس میانی جای گرفته و بلندترین کوه آن شاهو در شهرستان #کامیاران# در جنوب غربی استان به ارتفاع 3390 متر است. استان کوردستان از شمال به استان‌های آذربایجان غربی و زنجان، از شرق به #همدان# و زنجان، از جنوب به #کرمانشاه# و از غرب به اقلیم کردستان (استان‌های #سلیمانیه# و #حلبچه#) در جنوب کوردستان محدود است. استان کوردستان با کشور عراق 250 کیلومتر مرز مشترک دارد. استان کوردستان برپایهٔ آخرین تقسیمات کشوری در سال 2022 دارای 10 شهرستان، 31 بخش، 30 شهر، 94 دهستان و 1751 آبادی دارای سکنه و 152 آبادی خالی از سکنه بوده است. شهرستان‌های این استان عبارتند از: سنندج، #مریوان#، سقز، بانه، قروه، کامیاران، بیجار، دیواندره، دهگلان و سروآباد.
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 2018 استان کردستان 1،603،011 نفر جمعیت دارد که 35 درصد در روستا و 65 درصد در شهرها زندگی می‌کنند. تراکم نسبی جمعیت معادل 52٫1 نفر در کیلومتر مربع است.
$نام استان$
کوردستان متشکل از دو واژهٔ کورد و پسوند (ستان) به معنی مکان است. کوردستان مکان و سرزمین کوردها و ناحیه‌ای در غرب ایران است. واژهٔ کوردستان اولین بار به‌طور رسمی در دورهٔ سلجوقی به‌کار برده شد و از آن پس در منابع مختلف تکرار شده است.
به اعتقاد بسیاری از مورخان، در هزاره‌های قبل از اسلام (از حدود 5 هزار سال قبل تا اوایل عصر اشکانی) نیز، کردوئنه، کاردوخ، گوتیوم، کاردا، بیت قاردو، کوردا و … همگی به عنوان معادلی از کوردستان در نواحی مختلفی از به اصطلاح «کوردستان بزرگ» کنونی، ثبت شده‌اند.
$جغرافیا$
استان کوردستان با مساحت 29٬500 کیلومتر در غرب ایران مجاور کشور عراق بین 34 درجه و 44 دقیقه تا 36 درجه و 30 دقیقه عرض شمالی و 45 درجه و 31 دقیقه تا 48 درجه و 16 دقیقه طول شرقی از نصف‌النهار گرینویچ قرار دارد که این مساحت 1٫7 درصد از مساحت کل کشور را شامل می‌شود و از نظر وسعت رتبهٔ 16 را در کشور دارا است. از شمال به استان‌های آذربایجان غربی و قسمتی از زنجان و از جنوب به استان کرمانشاه و از شرق به استان #همدان# و قسمتی دیگر از استان زنجان و از غرب به کشور عراق محدود است. این استان شامل 230 کیلومتر مرز خاکی مشترک با کشور عراق است.
از لحاظ اقلیمی و طبیعی استان کوردستان منطقه‌ای کوهستانی است که دشت‌های مرتفع و دره‌های پهن نیز در پهنه منطقه گسترده شده‌اند. اختلاف ارتفاع بین بلندترین و پست‌ترین نقاط استان به حدود 2400 متر می‌رسد. کوه بدر در قروه با ارتفاع 3310 متر بلندترین و منطقهٔ آلوت در بانه با ارتفاع حدود 900 متر، کم ارتفاع‌ترین نقطهٔ استان است؛ که این اختلاف ارتفاع خود باعث به وجود آمدن اقلیم‌های متفاوت می‌گردد. کوردستان با دریا فاصله‌اش زیاد است، اما از طریق دره‌های عمیق در هم تنیده، به آب‌های آزاد جهان در جنوب و دریاچه‌های شمالی نظیر دریای خزر و دریاچهٔ ارومیه راه دارد. سرچشمهٔ بسیاری از رودخانه‌های بزرگ در کوه‌های کوردستان واقع شده‌اند.[1] [2]