ناڤ: عەرەب
ناسناڤ: شەمۆ (شامیلۆڤ)
سالا ژ دایکبوونێ: 1897
جهێ ژ دایکبوونێ: گوندێ سوسز - قەرس
سالا مرنێ: 1978
جهێ مرنێ: یەریڤان
$ژیاننامە$
زانا و ڕۆشنبیرێ کورد، عەرەبێ شەمۆ، ل سالا 1897 ل گوندێ (سوسز) یێ گرێدایی دەڤەرا قەرس یێ باکوورێ کوردستانێ ل مالباتەکا سەر ب شێخێن (ئێزیدی- داستی) ڤە ژدایکبوویە ، دەستپێکا ژیانا خۆ ب شڤانتیێ دەرباس کریە و پشتڕا بۆ خواندنێ چوویە گوندێ (ئەلکسەندەرۆڤ) و بەری شۆڕەشا ئۆکتۆبەرا سالا 1917 دەست پێ بکەت، ژ لایێ دەستهەلاتدارێن وێ سەردەمێ یێن ڕووسیایێ ڤە هاتیە زیندانکرن.
پشتی شۆڕەشێ، چوویە باژێرێ (ستاڤ ڕۆپل) یێ باکوورێ قەوقازێ و چوویە د ناڤ ڕیزێن پارتا بەلشەفیکیدا. د سالێن 1920-1924ێدا پەیمانگەها ڕۆژهەلاتی ل مۆسکۆ تەواو کریە و پاشی بوویە نوینەرێ کۆمیتا ناڤەندی یا حزبا کۆمۆنیستا ئەرمەنستانێ.
سالا 1930 بوویە سەرنڤیسەرێ ڕۆژنامەیا (#ڕێیا تازە#) و هەتا سالا 1938 ئەڤ ڕۆژنامەی ب پیتێن لاتینی بەلاڤ کریە و پاشی گوهڕی بۆ سەر پیتێن سلاڤی یێن ڕووسی. سالا 1932 ل باژێرێ لینینگرادێ دەست ب خواندنا بلند کریە و بریار بوو تێزا دکتۆرا یا وی دەربارەی کورد و ڕۆشنبیریا کورد بیت، بەلێ ژ لایێ دەستهەلاتدارێن سۆڤیەتێ و حوکمێ ستالینی ڤە هاتیە گرتن و بۆ دەما بیست سالان بۆ سیبیریا هاتیە دویرئێخستن.
سالا 1946 هەر ل سیبیریا کچەکا ڕووسی وەک هەڤژینا ژیانا خۆ هەلبژارتیە. پشتی مرنا ستالینی، زڤریایە یەریڤانێ و دەمێ خۆ بۆ کارێ ئەدەبیات و نڤیسینێ تەرخان کریە. دگەل هەولا وی یا ئێکێ د بیست سالیاندا بۆ دانانا (ئەلفبێ) یەکا کوردی ب پشتگرێدان ب پیتێن لاتینی، پتریا نڤیسینێن خۆ د گۆڤار و ڕۆژنامەیێن وێ دەمێ یێن سۆڤیەتێدا بەلاڤ کرینە. د بیاڤێ نڤیسینا ڕۆمانیدا، دگەهیتە ئاستێ نڤیسەرێن ناڤدارێن جیهانێ.
ژ بەرهەمێن وی: ڕۆمانا (شڤانێ کورد -1930)، ڕۆمانا (بەربانگ-1957)، (ژیانا بەختەوەر -1959)، (کوردێن ئەرمەنستانێ-1961). ئەڤ نڤیسەرێ مەزن یێ کورد سالا 1978 بۆ دوماهیک جار خاترا خۆ ل ئەدەبیات و نڤیسینێ خواست و وەغەرا دوماهیکێ کر. [1][2]