Pirtûkxane Pirtûkxane
Lêgerîn

Kurdîpîdiya berfrehtirîn jêderê zaniyariyên Kurdîye!


Vebijêrkên Lêgerînê





Lêgerîna pêşketî      Kilaviya


Lêgerîn
Lêgerîna pêşketî
Pirtûkxane
Navên kurdî
Kronolojiya bûyeran
Çavkanî - Jêder
Çîrok
Berhevokên bikarhêner
Çalakî
Çawa lê bigerim?
Belavokên Kurdîpêdiya
Video
Sinifandin
Babeta têkilhev!
Tomarkirina babetê
Tomarkirina Babetê nû
Wêneyekê rêke
Rapirsî
Nêrîna we
Peywendî
Kurdîpîdiya pêdivî bi çi zaniyariyane!
Standard
Mercên Bikaranînê
Kalîteya babetê
Alav
Em kî ne
Arşîvnasên Kurdipedia
Gotarên li ser me!
Kurdîpîdiyayê bike di malperê xuda
Tomarkirin / Vemirandina îmêlî
Amarên mêhvana
Amara babetan
Wergêrê funta
Salname - Veguherîner
Kontrola rastnivîsê
Ziman û zaravayên malperan
Kilaviya
Girêdanên bikêrhatî
Berfirehkirina Kurdîpêdiya ji bo Google Chrome
Kurabiye
Ziman
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Hesabê min
Çûna jûr
Hevkarî û alîkarî
Şîfre ji bîr kir!
Lêgerîn Tomarkirina babetê Alav Ziman Hesabê min
Lêgerîna pêşketî
Pirtûkxane
Navên kurdî
Kronolojiya bûyeran
Çavkanî - Jêder
Çîrok
Berhevokên bikarhêner
Çalakî
Çawa lê bigerim?
Belavokên Kurdîpêdiya
Video
Sinifandin
Babeta têkilhev!
Tomarkirina Babetê nû
Wêneyekê rêke
Rapirsî
Nêrîna we
Peywendî
Kurdîpîdiya pêdivî bi çi zaniyariyane!
Standard
Mercên Bikaranînê
Kalîteya babetê
Em kî ne
Arşîvnasên Kurdipedia
Gotarên li ser me!
Kurdîpîdiyayê bike di malperê xuda
Tomarkirin / Vemirandina îmêlî
Amarên mêhvana
Amara babetan
Wergêrê funta
Salname - Veguherîner
Kontrola rastnivîsê
Ziman û zaravayên malperan
Kilaviya
Girêdanên bikêrhatî
Berfirehkirina Kurdîpêdiya ji bo Google Chrome
Kurabiye
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Çûna jûr
Hevkarî û alîkarî
Şîfre ji bîr kir!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 Em kî ne
 Babeta têkilhev!
 Mercên Bikaranînê
 Arşîvnasên Kurdipedia
 Nêrîna we
 Berhevokên bikarhêner
 Kronolojiya bûyeran
 Çalakî - Kurdipedia
 Alîkarî
Babetên nû
Jiyaname
Mihemed Cezaêr
09-07-2024
Aras Hiso
Jiyaname
Mistefa Elî Şan Nebo
09-07-2024
Aras Hiso
Jiyaname
Nîroz Malik
09-07-2024
Aras Hiso
Jiyaname
Ebdo Mihemed
09-07-2024
Aras Hiso
Jiyaname
Elî Şemdîn
09-07-2024
Aras Hiso
Jiyaname
Ehmed Xeyrî
09-07-2024
Aras Hiso
Jiyaname
Mihemedsalih Qadirî
08-07-2024
Burhan Sönmez
Wêne û şirove
Dibistana Sor li Cizîra Botan
29-06-2024
Aras Hiso
Wêne û şirove
Kêliya ku rêberê şehîd “Simko Axa Şikak” berî 96 salan giheşte bajarê Silêmaniyê
27-06-2024
Aras Hiso
Wêne û şirove
Şervanên Êzidî di sala 1909’an de ji Heleb, Erzirom û Kerkûkê
27-06-2024
Aras Hiso
Jimare
Babet 522,446
Wêne 105,715
Pirtûk PDF 19,694
Faylên peywendîdar 98,577
Video 1,419
Pirtûkxane
Li ser hebûna malatê
Kurtelêkolîn
KURD Û ÇERKEZ DI ŞERÊ ENQER...
Kurtelêkolîn
Nirxandinek li ser Kurteçîr...
Kurtelêkolîn
Serpêhatiya tabloya kurdekî...
Jiyaname
Elî Şemdîn
KURDÎ Û ‘WÊJEYA MÎNOR’
Bi rêya kurdîpêdiya hûnê bizanin ku her roj ji rojên salnameyê çi bûyer diqewime!
Pol, Kom: Kurtelêkolîn | Zimanê babetî: Kurmancî - Kurdîy Serû
Par-kirin
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
Nirxandina Gotarê
Bêkêmasî
Gelek başe
Navîn
Xirap nîne
Xirap
Li Koleksîyana min zêde bike
Raya xwe li ser vî babetî binivîsin!
Dîroka babetê
Metadata
RSS
Li googlê li wêneyan girêdayî bigere!
Li ser babeta hilbijartî li Google bigerin!
کوردیی ناوەڕاست0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0
KURDÎ Û ‘WÊJEYA MÎNOR’
Kurtelêkolîn

KURDÎ Û ‘WÊJEYA MÎNOR’
Kurtelêkolîn

=KTML_Bold=KURDÎ Û ‘WÊJEYA MÎNOR’=KTML_End=
#Sîdar Jîr#

“Mînor, ne zimanê wêjeyekê ye, ew bêhtir, wêjeya kêmneteweyekê ku di zimanê major de pêk tîne ye.” Yanî bi dîtineke din, nivîsandina bi zimanê serdestê xweye… Lê di heman demê de serhildaneke li hemeber desthilatdariyê ye. Afirînerî ye bingeha wê. Derfetên nû yên vegotinê ye, kanonon û kevneşopiyan serobinî hev dike.
Di hemû warên jiyanê de şer û berxwedana desthilatdariyê heye. Desthilatdarî jî bi piranî bi xwe re kêşe û gengeşiyan tîne. Di warê huner û wêjeyê de jî mixabin ev yek wisa ye. Divê qada ku herî paqij û durist be jî, yanî huner û wêje jî bi hînbûn û nametên desthilatdariyê hewl dide qada xwe ya hegemonîk berfirehtir bike.
Hînkirina desthilatan a di qada xwe de ew e ku her daîm xwe domînant bike di jiyanê de. Çi siyasî, çi cografîk, çi aborî û hwd.
Di huner û wêjeyê de jî xwestek û azweriya desthilatdarî û berjewendiyê, bêgumaneke ku bi desthilatdariya ku wêjeya “major” pêve ye ve girêdayî ye. Ji bo vê yekê jî Kurdistan û wêje û hunera “dagirker” mînakeke gelekî balkêş e.
Niha heger mijar wêjeya mînor û major be, wekî ku Delluze û Guattari qal dikin divê Kurd bi zimanê serdestên xwe binivîsin, wê demê ew ê bibe wêjeya mînor. Yan jî wêjekar/nivîskarekî ku li welatekî bijî û bi eslê xwe ne ji neteweya serdest a wî welatî be. Mînak Kafka ne elman bû, Cihû bû, li Pragê dijiya û bi elmaniya xelkên ku ne elman bûn nivîsandiye. Ew li gorî pênaseyê dikeve nava wêjeya mînor.
Îcar li Kurdistanê(Bakur) ku nivîskarên Kurd bi Kurdî dinivîsin, gelek caran em rastî gotina “wêjeya mînor” ji bo berhemên wêjekarên Kurd ên ku bi Kurdî dinivîsin jî tên. Nizanim, îzahata vê yekê ji bilî azweriya hegemonîk a wêjekarên “hegemonîk” anku “major” tê çi wateyê? Ev hinekî jî ji dîtina wan a siyasî ya despotîk/hegemonîk/statîk a azweriya desthilatdariyê neyê ji kut ê gelo?
Belê, wêjeya mînor bi rêzik û ruhê xwe xwedî helwestek e, xwedî sekneke siyasî ye. Lê belê di nava desthilatdar anku dagirkerên Kurdistanê û zimanê wan ê wêjeyî anku hegemonîk de Kurdî, wêjeya Kurdî li ser axa xwe bi awayekî giştî di nava Tirkî û wêjeya Tirkî de “mînor” e.
“Di wêjeya mînor de ziman bê cî û war e”. Yanî ne major e û ji bo majorbûnê hewl jî nade. Di vê xalê de jî rewşa wêjeya Kurdî ne li gorî pênase ku “wêjeya Kurdî li ser xaka xwe anku li “Tirkiyeyê” mînor e. Dibe ku hinek Kurd di xizmeta zimanê serdestan bike û wêjeya ku dikin bi zimanê Tirkî bikin(Her çiqas ji % 99 ne di kategoriya mînoriyê de bin jî). Kurdên ku bi zimanê Tirkî wêjeyê îcra dikin, ji bilî helwesta wan a siyasî anku ‘talana’ ji çanda Kurdî bo Tirkî tu mînoriya wê jî nîn e. Ji ber ku ew wêjeya ku diviyabû mînor be, ji hemû aliyan ve di nava hewldana majorbûnê de ye û tu nîşaneya mînoriyê jî di wan de xuya nake.
Ya girîng ku divê çi bi zanîn û çi jî bi nezanî neyê tevlihevkirin wêjeya Kurdî li Kurdistanê ne mînor e(!) Her wisa wêjeya Tirkî, Erebî û ya Farisî li Kurdistanê ne major in. Tenê wêjeya bi zimanê dagirkerên Kurdistanê ne. Her çiqas refleks û bertekên wêjekarên Kurdan û wêjeya Kurdî bişibe helwesta “mînoristan” jî ew di taliyê de li ser axa xwe bi cî û war e.
Jixwe Delluze û Guattari jî wêjeya mînor wisa pênase dikin; “Kesekî/e endamê kêmneteweyekê ye û bi zimanê welatê ku lê dijî dinivîse. Wekî mînak Kafka yê Cihû bi elmanî dinivîse.”
Di vê rewşê de wêjeya Kurdî li Kurdistanê nabe wêjeya mînor. Ev gotin tenê helwesta domînantbûnê ya wêjekarên ku dixwazin hegemonayaya xwe ya siyasî bidomînin e. Yan jî helwestek e rasterast li heemberî wêjeya Kurdî ye. Ji ber ku Kurd bi tirkiya Amedê, erebiya Şam û Bexdayê, farisiya Tehranê wêjeya xwe nanivîsin. Bi ‘kurdiya xwe’ dinivîsin…
[1]
Ev babet 982 car hatiye dîtin
Haştag
Çavkanî - Jêder
[1] Mallper | Kurmancî - Kurdîy Serû | https://www.amidakurd.net/- 08-10-2023
Gotarên Girêdayî: 32
Kurtelêkolîn
Pirtûkxane
Weşanên
Pol, Kom: Kurtelêkolîn
Zimanê babetî: Kurmancî - Kurdîy Serû
Dîroka weşanê: 14-07-2014 (10 Sal)
Cureya belgeyê: Zimanî yekem
Cureya Weşanê: Born-digital
Kategorîya Naverokê: Edebî
Kategorîya Naverokê: Gotar & Hevpeyvîn
Welat- Herêm: Kurdistan
Meta daneya teknîkî
Kalîteya babetê: 99%
99%
Ev babet ji aliyê: ( Aras Hiso ) li: 08-10-2023 hatiye tomarkirin
Ev gotar ji hêla ( Sara Kamela ) ve li ser 08-10-2023 hate nirxandin û weşandin
Navnîşana babetê
Ev babet li gorî Standardya Kurdîpêdiya bi dawî nebûye, pêwîstiya babetê bi lêvegereke dariştinî û rêzimanî heye!
Ev babet 982 car hatiye dîtin
Kurdîpîdiya berfrehtirîn jêderê zaniyariyên Kurdîye!
Jiyaname
Firîca Hecî Cewarî
Wêne û şirove
KURDÊN GURCISTANÊ di salê de 1971
Cihên arkeolojîk
Kereftû
Jiyaname
KUBRA XUDO
Cihên arkeolojîk
Mezarê Padîşehê Kurd ê Mîdî (Kî Xosraw- Kawa) 632-585 BZ
Jiyaname
AYNUR ARAS
Cihên arkeolojîk
Dalamper
Pirtûkxane
Dîroka mesopotamya
Cihên arkeolojîk
Temteman
Kurtelêkolîn
Serpêhatiya tabloya kurdekî (1850)
Jiyaname
Dîlan Yeşilgöz-Zegerius
Pirtûkxane
Civaknasiy perwerdeyê
Cihên arkeolojîk
Qoşliyê
Jiyaname
EZÎZÊ ÎSKO
Jiyaname
Mihemedsalih Qadirî
Pirtûkxane
Zanista Civakê
Jiyaname
Elî Paksirişt (Azad Makûyî)
Kurtelêkolîn
Têkilîya Nefs û Bedenê
Jiyaname
Ferhad Merdê
Kurtelêkolîn
Nirxandinek li ser Kurteçîroka Xezal a Sîma Semend
Kurtelêkolîn
Zaro Axa di çapemeniya Swêdî de
Kurtelêkolîn
Rastîhevhatina du waniyan: Feqiyê Teyran û Yaşar Kemal
Wêne û şirove
Serokên çend eşîrên kurdan, 1898
Wêne û şirove
Kêliya ku rêberê şehîd “Simko Axa Şikak” berî 96 salan giheşte bajarê Silêmaniyê
Wêne û şirove
MEDRESEYA QUBAHAN
Pirtûkxane
Derûniya ciaknasiyê
Jiyaname
TAHARÊ BRO
Pirtûkxane
Çand û Civak
Jiyaname
Şermîn Cemîloxlu
Wêne û şirove
Endamên Yekitiya Jinên Kurd a El-tealî 1919

Rast
Pirtûkxane
Li ser hebûna malatê
26-06-2024
Burhan Sönmez
Li ser hebûna malatê
Kurtelêkolîn
KURD Û ÇERKEZ DI ŞERÊ ENQERAYA TORANÎ Û STENBOLA ÎSLAMÎ DE (1918-1922)
03-07-2024
Burhan Sönmez
KURD Û ÇERKEZ DI ŞERÊ ENQERAYA TORANÎ Û STENBOLA ÎSLAMÎ DE (1918-1922)
Kurtelêkolîn
Nirxandinek li ser Kurteçîroka Xezal a Sîma Semend
05-07-2024
Sara Kamela
Nirxandinek li ser Kurteçîroka Xezal a Sîma Semend
Kurtelêkolîn
Serpêhatiya tabloya kurdekî (1850)
05-07-2024
Sara Kamela
Serpêhatiya tabloya kurdekî (1850)
Jiyaname
Elî Şemdîn
09-07-2024
Aras Hiso
Elî Şemdîn
Babetên nû
Jiyaname
Mihemed Cezaêr
09-07-2024
Aras Hiso
Jiyaname
Mistefa Elî Şan Nebo
09-07-2024
Aras Hiso
Jiyaname
Nîroz Malik
09-07-2024
Aras Hiso
Jiyaname
Ebdo Mihemed
09-07-2024
Aras Hiso
Jiyaname
Elî Şemdîn
09-07-2024
Aras Hiso
Jiyaname
Ehmed Xeyrî
09-07-2024
Aras Hiso
Jiyaname
Mihemedsalih Qadirî
08-07-2024
Burhan Sönmez
Wêne û şirove
Dibistana Sor li Cizîra Botan
29-06-2024
Aras Hiso
Wêne û şirove
Kêliya ku rêberê şehîd “Simko Axa Şikak” berî 96 salan giheşte bajarê Silêmaniyê
27-06-2024
Aras Hiso
Wêne û şirove
Şervanên Êzidî di sala 1909’an de ji Heleb, Erzirom û Kerkûkê
27-06-2024
Aras Hiso
Jimare
Babet 522,446
Wêne 105,715
Pirtûk PDF 19,694
Faylên peywendîdar 98,577
Video 1,419
Kurdîpîdiya berfrehtirîn jêderê zaniyariyên Kurdîye!
Jiyaname
Firîca Hecî Cewarî
Wêne û şirove
KURDÊN GURCISTANÊ di salê de 1971
Cihên arkeolojîk
Kereftû
Jiyaname
KUBRA XUDO
Cihên arkeolojîk
Mezarê Padîşehê Kurd ê Mîdî (Kî Xosraw- Kawa) 632-585 BZ
Jiyaname
AYNUR ARAS
Cihên arkeolojîk
Dalamper
Pirtûkxane
Dîroka mesopotamya
Cihên arkeolojîk
Temteman
Kurtelêkolîn
Serpêhatiya tabloya kurdekî (1850)
Jiyaname
Dîlan Yeşilgöz-Zegerius
Pirtûkxane
Civaknasiy perwerdeyê
Cihên arkeolojîk
Qoşliyê
Jiyaname
EZÎZÊ ÎSKO
Jiyaname
Mihemedsalih Qadirî
Pirtûkxane
Zanista Civakê
Jiyaname
Elî Paksirişt (Azad Makûyî)
Kurtelêkolîn
Têkilîya Nefs û Bedenê
Jiyaname
Ferhad Merdê
Kurtelêkolîn
Nirxandinek li ser Kurteçîroka Xezal a Sîma Semend
Kurtelêkolîn
Zaro Axa di çapemeniya Swêdî de
Kurtelêkolîn
Rastîhevhatina du waniyan: Feqiyê Teyran û Yaşar Kemal
Wêne û şirove
Serokên çend eşîrên kurdan, 1898
Wêne û şirove
Kêliya ku rêberê şehîd “Simko Axa Şikak” berî 96 salan giheşte bajarê Silêmaniyê
Wêne û şirove
MEDRESEYA QUBAHAN
Pirtûkxane
Derûniya ciaknasiyê
Jiyaname
TAHARÊ BRO
Pirtûkxane
Çand û Civak
Jiyaname
Şermîn Cemîloxlu
Wêne û şirove
Endamên Yekitiya Jinên Kurd a El-tealî 1919
Dosya
Enfalkirî - Cihê jidayikbûnê - Mêrgesûr Enfalkirî - Cureyên Kes - Çalakwanê siyasî Enfalkirî - Cureyên Kes - Enfakirin Enfalkirî - Cureyên Kes - Qurbaniyên Enfalê Enfalkirî - Dereceya partiyê - Endam Enfalkirî - Netewe - Kurd Enfalkirî - Partî - KDP Enfalkirî - Qonaxên Enfalê - Nenas Enfalkirî - Reh - Barzan Enfalkirî - Welatê jidayikbûnê - Başûrê Kurdistan

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.67
| Peywendî | CSS3 | HTML5

| Dema çêkirina rûpelê: 0.312 çirke!