=KTML_Bold=Bendava Tişrîn û paşxaneya erdnîgarî û stratejîk a berxwedanê - 1=KTML_End=
#Bendava Tişrînê# yek ji projeyên avê yên mezin ên Sûriyeyê ye, ku li ser Çemê Firatê li bakurê rojavayê welêt e. Ew beşek girîng a sîstema avê ye ku gelek herêman bi avê ji bo avdanê dabîn dike. Armanca bendavê ew e ku elektrîkê çêbike û herikîna Firatê rêkûpêk bike, ji bilî dabînkirina ava pêwîst ji bo avdana erdên çandiniyê yên li herêmê.
Bi destpêkirina şerê Sûriyeyê di sala 2011an de, bakurê Sûriyeyê, tevî herêma Bendava Tişrînê, bû cihê gelek bûyerên leşkerî yên mezin. Di salên destpêkê yên şer de, gelek komên çekdar hewl dan ku binesaziya girîng a welêt bixin bin kontrola xwe, û Bendava Tişrînê armanceke stratejîk a sereke bû. Kontrolkirina bendavê tê wateya kontrolkirina herikîna av û elektrîkê, ku ew faktor in ku rasterast bandorê li ser şiyana birêvebirina rewşa herêmê dikin.
Her ku şer pêşve diçû, pêwîstiya dûrxistina bendavê ji destê komên tundrew her ku diçû zêdetir girîng dibû. Fikara herî mezin ew bû ku ger ev kom bendavê bigirin, ew ê av û elektrîkê li ser deverên berfireh ên Sûriyeyê qut bikin. Parastina bendavê ji şerekî leşkerî bêtir bû; ew şerekî ji bo jiyana rojane ya mirovan bû. Ji bo çareserkirina gefan, hêzên leşkerî yên herêmî û civaka sivîl, yên ku zanîna wan a berfireh li ser herêmê û têgihîştineke kûr a erdnîgarî û erdê wê hebû, hewldaneke hevgirtî xwestin.
Her çend bendav li herêmeke stratejîk a girîng ji bo dewleta Sûriyeyê ye jî, rola wê li herêmê wekî amûrek zexta leşkerî ew kiriye hedefeke sereke di çarçoveya pevçûnên herêmî û navneteweyî de. Her ku şer li nêzî bendavê dijwartir dibû, berxwedana gelêrî ya herêmî derket holê, ku ji niştecih û şervanên ku erd û jiyana xwe li dijî dagirkeriya biyanî diparêzin pêk dihat. Lêbelê, berxwedan bi parastina bendavê ve sînordar nebû; ew beşek ji berxwedanek berfirehtir li dijî hewldanên parçekirina welêt û serdestkirina çavkaniyên wê yên girîng bû.
Hewldanên desteserkirina bendavê beşek ji siyaseteke demdirêj bû ku armanc dikir şiyana dewletê ya birêvebirina çavkaniyên xwe yên av û elektrîkê kêm bike. Di vê çarçoveyê de, desteserkirina bendavê ne tenê serkeftinek leşkerî bû; di heman demê de aliyên wê yên siyasî jî hebûn ku armanc ew bû ku şiyana hikûmetê ya kontrolkirina li ser herêmên rojhilat û bakur kêm bike. Di vê hawîrdora aloz de, berxwedan wekî bertekek xwezayî ji xelkê herêmî derket holê, ku ji her alî ve di bin gefê de bûn.
Rûbirûbûna leşkerî ya li ser Bendava Tişrînê xwedî karekterekî taybet bû, ji ber ku faktorên olî û etnîkî tê de hebûn, ku parastina bendavê kir bûyerek bi xwezaya mirovî, ji ber ku pêkhateyên cihêreng ên herêmê, çi Kurd, çi Ereb an Tirkmen, bêyî ku li girêdanên etnîkî an olî binêrin, vê çavkaniya girîng diparastin. Yekîneyên Kurdî û encumenên leşkerî yên herêmî di parastina bendavê de roleke girîng lîstin, ku ev yek beşdarî xurtkirina yekîtîyê di navbera komên cuda yên Sûrîyeyî de bû.
=KTML_Bold=Qehremaniya Herêmî û Berxwedana Gel - Beşa 2=KTML_End=
Di çarçoveya şerê Bendava Tişrînê de, qehremaniya herêmî û berxwedana gel di nav taybetmendiyên herî berbiçav ên vê qonaxê de bûn. Ji rojên pêşîn ên pevçûnan ve, yekîtiya nifûsa herêmî li hember rêxistinên terorîst eşkere bû. Gelek xort û ciwanên yên hawirdora bendavê xwebexş bûn ku tevlî refên şervanên herêmî bibin, piştgiriya lojîstîkî û exlaqî bidin hêzên parastinê. Vê cureyê berxwedana gelêrî giyanek neteweyî ya rastîn nîşan da, ku ji pevçûna leşkerî derbas bû û aliyên mirovî û civakî di nav xwe de girt.
Di nav kiryarên berxwedanê yên herî berbiçav de, destdirêjiyên qehreman ên şervanên Yekîneyên Parastina Gel (YPG) û hêzên ku ji hêla Hêzên Sûriyeya Demokratîk (QSD) ve têne piştgirî kirin bûn, ku bi serkeftî êrîşên dubare yên ji hêla DAIŞê ve hatin destpêkirin têk birin. Şer ne hêsan bû, ji ber ku rêxistina terorîst her cûre taktîkên şerê nûjen, di nav de otomobîlên bombekirî, topên hawanê û dron bi kar anîn. Lêbelê, şervanên berxwedanê, yên ku erdnîgariyê baş dizanibûn, vê yekê ji bo xwe bi kar anîn. Wan taktîkên êrîş û revê li dijî serdestiya hejmarî û çekan a dijmin bi kar anîn.
Di vî şerî de, jin beşek girîng ê têkoşînê bûn. Wan li kêleka mêran şer kir û di parastina gundan û peydakirina lênêrîna bijîşkî ji şervanan re roleke girîng lîstin. Ev rewş, di aliyekî de, yekîtiya civakî û manewî ya hemû beşên civaka herêmî li hember gefên hevpar nîşan da.
Beşek ji wê berxwedanê ew bû ku meriv bikaribe êrîşên dubare qebûl bike û wan veguherîne derfetên ji bo pêşketineke berbiçav. Di nav şerê psîkolojîk ê berdewam de, destkeftiyên qehreman ên şervanên herêmî bûn sembola berxwedanê, û her pêşveçûn wekî serkeftinek rastîn li ser tundrewî û tundûtûjiyê dihat hesibandin. Rola medyaya herêmî û civakî di ragihandina rastiya li ser berxwedanê de jî nayê paşguh kirin.
=KTML_Bold=Ji Berxwedanê Wêdetir: Rizgarkirina Bendavê û Bandora Wê li ser Aramiya Herêmî - Beşa 3yem=KTML_End=
Rizgarkirina Bendava Tişrînê ne tenê rizgarkirina xalek erdnîgarî bû, lê di heman demê de xalek girîng di pêvajoya şerê Sûriyeyê de bû, ku şiyana Sûrîyeyiyan a parastina çavkaniyên xwe yên girîng li dijî gefên mezin nîşan da.
Operasyona rizgarkirina bendavê bi rêya hevahengiyeke nêzîk di navbera hêzên leşkerî û sivîlan de pêk hat, yên ku bi ewlekirina rêyan, dabînkirina pêdiviyên lojîstîkî, û alîkariya şerkirina li dijî endamên DAIŞê yên ku hewl didan cihên stratejîk li dora bendavê ewle bikin, piştgiriya pêwîst peyda kirin.
Rizgarkirin ne hêsan bû, ji ber ku herêm rastî bombebaraneke giran ji aliyê DAIŞê ve dihat û otomobîlên bombekirî wekî amûreke sereke di bombebaran û hewldanên wêrankirinê de dihatin bikaranîn, lê berxwedana hêzên herêmî û piştgirtina bi taktîkên şerê jîr serkeftin pêk anî.
Piştî rizgarkirina bendavê, ji bo sererastkirina zirara ku ji ber bombebaran û şerên dijwar çêbûbû, tavilê xebat dest pê kir. Her wiha ji bo binesaziyê, tevî santralên hilberîna elektrîkê yên bi qismî wêranbûyî, pêvajoyek nûjenkirinê hate destpêkirin, ku rê da vegerandina elektrîkê ji bo deverên ku xwe dispêrin bendavê. Vê tedbîrê bandorek girîng li ser aramkirina jiyana sivîlên ku ji qutbûna berdewam a elektrîk û avê dikişînin kir.
Ji aliyê siyasî ve, vegerandina Bendava Tişrînê bûyerek girîng bû, ku nîşan da ku berxwedana gelê Sûriyeyê û nifûsa herêmî faktora diyarker bû di rizgarkirin û vegerandina kontrola herêmê de. Piştî rizgarkirina bendavê, heta radeyekê bawerî di navbera sivîlan û encumenên leşkerî yên herêmî de ku van operasyonan birêve dibirin, ji nû ve çêbû. Tevî dijwarîyên ku piştî wê hatin jî, vê berxwedanê modelek berxwedan û yekîtîyê li hember hêzên dijmin pêşkêş kir. Rûbirûbûna leşkerî ya li dora Bendava Tişrînê xwedî karekterek bêhempa bû. Faktorên olî û etnîkî tê de hebûn, ku parastina bendavê kir bûyerek mirovî, ji ber ku pêkhateyên cihêreng ên herêmê, çi Kurd, çi Ereb, çi Tirkmen, bêyî ku li girêdana etnîkî an olî binêrin, vê çavkaniya girîng diparastin.
=KTML_Bold=Çavkanî:=KTML_End=
- Kurdêpêdiaya - Wergera ji zimanê erebî. [1]