بەشێ جە کتېبو ئاوەڎانییەکۍ هۆرامانی
ئاماڎەکەرڎەی و هۊرئەوەگېڵنای: #ئەسعەد ڕەشید#
بەشۍ سەڎ و ویس و چوارەمە
قانیعی شاعېر دیوانەکەشەنە (شاخی هەورامان) فرە بە جوانی واتەنش:
کتێبی زەردەشت کە ئاويێستايە، وەک باقی کتێب خەڵاتی خوايە، بە زوان هەورامى هاتە سەر بەشەر، يانێ هاى زەردەشت بوو بە پێغەمبەر، تا دەورى خۆى بوو وەک باقی دينان، بەڵام نەسخ بوو ئەويش بە قورئان، ماريفەت و پیر وتەى شاليارە، کە بە پیرشاليار لە گشت ديارە.
ئەفلاتون باسە بە پېزەکۍ زەردەشتیش ۋانێبېنێ و پاڕەوەکېش دیېبېنۍ، کە چن بە تڼی پابەڼۍ زانیاریەکا زەردەشتینۍ، بە ناچاری کتېبەکەشەنە بە نامۍ (السیباد)ی پەنجۍ پەی جادووگەری و قسە پەڕجوەکا زەردەشتی مەکېشۊن، بەڵام (ژان وارن) ماچۊ:
(ئینسان سەرەش سڕمەنۍ چانەیە، هەکە فرەو جاری تۊمەتو جادوویی و پەڕجۊیی ۋزېنۍ پاڵو زەردەشتی، بڕێ جارېچ سیحر و جادوو بە ئیلهام بەخشو واتەکاش زانېنۍ، بەڵام زەردەشت گرڎو ژیوای وېش وستەبېش دلۍ تەرسێوەو پەی کۊتا ئاوەردەی پەڕجووی و جادووی، سەرەمڕە دەسەو یەخەنە بۍ چەنی ئا پەیلوایا). (ئانە هەرمانەو زەردەشتی بیېنە، کە فەیلەسوفێ پېسە ئەفلاتونی چەنەش حاڵی نمەبۊن و بە ئافەریدەو پەڕجووی و جادوویش قەڵەم مڎان).
(میللەتو کورڎی هەزاران ساڵېن خاوەنو هزر و ۋیر و باوەڕێ ئەدەبی ڕەسەنی بیەن، هیچ خیاڵ و ئەفسانە و داستانێ نیەن هەکە جە واقېعێوە سەرچەمەش هۊرنەگېرتەبۊ، هەر ئا خیاڵ و ئەفسانە کورڎیۍ بېنۍ ئامێ دی، چەرخ و فەلەک بی بە باڵون و تەیارە، سیمرخە بییە بە ساروخ، جامو جەمی بی بە تەلەفزیون، پەڕجو بی بە کیمیا، دېو بی بە داگیرکەر).
(دکتور عمر طالب و ابو کلام ازاد) ئینێ چا باوەڕەنە هەکە ڕازۍ میللیۍ ئێراقیۍ فرە هەژموونشان کریان وەنە بە ئایینە کۊنە ئاریەکا چەربارەو ۋیر و باوەڕو دېو و درنج و عفریتی، ئەی مەشۊم چ کاریگەریێشان سەرو ئەدەبو میللەتە زەردەشتیەکا بیەبۊن.
پی تەرزە ئایینی زەردەشتی، یانی ئایینی کورڎی کۊن، کاریگەریێ تەمامش سەرو فەلسەفەو یۊنانی و ئیغریقی بیەن، کارش جە ئایینو گاوری و جولەکەی کەرڎەن، ئەوەمەنېش دلۍ ئەدەب و ڕازەی میللیەی ئێراقی و ناوچەکانو تەری هەن، تاکو ئارۊیچ ئاسەوارش سەرو شارەسانی و زەینو خەڵکو ناوچەکەیۆ مەنەن.
(مەسعود محەمەد) ماچۊ: (کتېبو ئاوێستای سەقافەتو گرڎو گەلە ئێرانیەکاش جە سەقافەتو گەلەکا تەری جیا کەردۆ، پاڕەوۍ زەردەشتی بە (مەزدەیەسنا) یانی (خوڎا پەرەسۍ) نامۍ بریېنۍ، بېجگە ئاڎیشا بە (دېویەسنا) یانی (دېو پەرەسۍ) نامۍ بریېنۍ.
دیسان ماچۊ: (ئاڤێستا بە هەر پەنج بەشەکەیشۆ_ کە وەڵتەر ئەژمارێما) مەکریۊ بە کۊنتەرین فەرهەنگو زوانە ئێرانیەکا حیساب کریۊن، چوونکوم هەرچی تۊمارۍ و نویسیێ تەرۍ هەنۍ شۊنەو ئاڤێستایرە ئامێنۍ، ئینۍ وەڵینەو گرڎ کتېبێنۍ، چوونکووم:
یەکەم: نویستەی وەڵۍ وېشەنە نەبیەن کە ببۊ بە هامبەشش جە کاریگەرینە.
دوەم: باوەڕو وەڵۍ وېش سیاو کەرڎەنۆو باوەڕێ تازەش ئاردەن. بەشێ جە کتېبو ئاوەڎانییەکۍ هۆرامانی، نویستەی: هیدایەت گوڵپی، فاڕای پەی سەرو زوانی هۆرامی: ئەسعەد ڕەشید.[1]