بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا: 2019نامە - وەشانی 1
🏠|📧|دەربارە!|پەڕتووکخانە|📅
🏠 دەستپێک|📧 پەیوەندی|💡 دەربارە!
|
📅 ئەمڕۆ 30-05 لە مێژوودا
📅کڕۆنۆلۆژیای رووداوەکان
📅 رۆژەکان
📆30-05-2020
📆29-05-2020
📆28-05-2020
📆27-05-2020
📆26-05-2020
📆25-05-2020
📆24-05-2020
📂 زۆرتر ...
📅30 May
📝 بەڵگەنامەکان
📊 ئامار و راپرسی
✌️ شەهیدان
💚 ئەنفالکراوان
☪ قوربانیی شەڕی دەوڵەتی ئیسلامی - داعش
😞 قوربانیی شەڕی ناوخۆ
👩 قوربانیی توندوتیژی
📅 رۆژی لەدایکبوون
📅 رۆژی کۆچی دوایی
|💳 کۆمەکیارمەتیمان بدە بۆ پێکهێنانی کوردیپێدیایەکی باشتر. تەنانەت کۆمەکێکی بچووکیش دەبێتە یارمەتیدەرمان.
یارمەتیی ئێوەمان دەوێت بۆ:
* بەدەستهێنانی تەکنەلۆجیای باشتر و خێراتر...
* دانانی ئۆفیسێک بۆ رێکخراوی کوردیپێدیا لە باشووری کوردستان.
* دامەزراندنی چەند کارمەندی تایبەت بەخۆیەوە، تا بەردەوام ناوەڕۆکی کوردیپێدیا باشتر بکرێت.
|📕 پەڕتووکخانەگەورەترین و پۆلێنکراوترین پەڕتووکخانەی دیجیتاڵی کوردی! - (10,950) پەڕتووک||
📅 28-05-2020
رۆژهەڵاتی کوردستان
- بە پێی راپۆرتی رێکخراوی مافی مرۆڤی هەنگاو، ئێوارەی ئەمڕۆ، هێزەکانی رژیم لە ناوچەی سنووری “ئەلەند” لە شاری خۆی ژمارەیەک لە کۆڵبەرانی ئەو ناوچەیەیان دایە بەر دەستڕێژی گوللە و لە ئاکامدا دوو کۆڵبەر گیانیان لە دەستدا. بە پێی ئەم ڕاپۆرتە، لەئەنجامی ئەم ڕووداوە دوو کۆڵبەر بە ناوەکانی “مۆحسین دەروێش زادە” و “ئیبراهیم جوردیزج” خەڵکی گوندی “کەرکووش“ی سەر بە شاری خۆی کرانە ئامانج و بەهۆیەوە گیانیان لەدەستدا. هەر لەم پێوەندەدا، رۆژی پێنجشەممە هێزەکانی ئینتزامیی ئۆستانی لوڕستان لە جادە
📅 27-05-2020
باکووری کوردستان
- بەپێی ئامارەکانی داگیرکەری تورکیا، تا ئەمڕۆ 128 کەس لە پارێزگاکانی باکووری کوردستان بەهۆی ڤایرۆسی کۆرۆناوە گیانیان لەدەستداوە.[3](بڕوانە بابەتی پەیوەستکراو)
رۆژهەڵاتی کوردستان
- لە ئێستادا 17 بەندکراوی سیاسی بەناوەکانی “عەلی عارفی، فەخرەدین دەروێش پوور، مەنسوور مامەند رەش، رەسووڵ بارووت، رەشید ناسرزادە، حامید سۆفی ئەمیرئاباد، نادر زیایی فەڕ، شەفیع فەقی زادە، ئەبووبەکر میناپاک، محەممەد ئەمین قازی، کامیل ئەحمەدی، کوروش عەزیزی، تەیب بامروەت، مەغدید محەممەدزادە، یوسف ئەحمەدی،
👫 رۆژە جەبار
دەرهێنەری چەندین کلیپ و گۆرانییە، رۆژی 28-05-2016 لە ئاوی دوکاندا خنکا.
نێوبراو خوشکی هونەرمەند لەنجە عەلی بوو.
👫 یەدوڵڵا رەحمانی
ساڵی 1940 لە شارستانی سەرپێڵی زەهاو لە دایک بوو. ساڵی 1960 لە ناوەندی رادیۆ و تەلەفیزیۆنی کرماشان وەکوو گۆرانیبێژ، ئاوازدانەر و شاعیر کار و چالاکی هونەریی خۆی دەست پێکرد.
دواتر لە ساڵی 1973 وەکوو ئامادەکاری هەواڵ و راپۆرت لەو ناوەندە پەرەی بە کار و چالاکییەکانی خۆیدا.
یەدوڵڵا رەحمانی هەر لە رۆژانی سەرەتایی چالاکی هونەریی خۆیدا هۆگر و تامەزرۆی چڕینی مەقام و ئاوازە رەسەنەکانی کوردی بوو. بە هۆی ئەوەی کە سۆز و میلۆدییەکان و نەغمە و گۆرانییەکانی ناوچەی کرماشانی زۆر بە باشی دەناسی، لەو ساڵانەی دوایی
📊 بابەت 373,915 | وێنە 58,918 | پەڕتووک PDF 10,950 | فایلی پەیوەندیدار 42,199 | 📼 ڤیدیۆ 167 | 🗄 سەرچاوەکان 14,535 |
ئەنجام: 7 تۆمار دۆزرایەوە، لاپەڕە 1 لە 1 ژمارەی تۆمار لە لاپەڕەیەکدا:
ریزبەندی














ℹ️
🔄 نوێکردنەوە
📥 Export to MS Excel
Facebook
Twitter
Google+
LindedIn
Viber
Facebook Messenger
WhatsApp
Email
📋 Copy Link to Clipboard
📷 بۆمبارانی شاری سەردەشت له لایەن فڕۆکەکانی رژێمی بەعسی - گەرەکی عەیزپوور ئەقدەم | 🏷️ پۆل: وێنە و پێناس | زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست | 👁️‍🗨️
✍️

بۆمبارانی شاری سەردەشت له لایەن فڕۆکەکانی رژێمی بەعسی - گەرەکی عەیزپوور ئەقدەم


فایلی پەیوەندیدار 📂
⚠️ ئەم بابەتە بەپێی 📏 ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!

⁉️ تایبەتمەندییەکانی بابەت - Meta-data
🏳️ زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
🏙 شار و شارۆچکەکان: ⚪ سەردەشت
🗺 وڵات - هەرێم: ➡️ رۆژهەڵاتی کوردستان

⁉️ تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
©️ خاوەنی ئەم بابەتە بەسوپاسەوە، مافی بڵاوکردنەوەیی بە کوردیپێدیا بەخشیوە! یان بابەتەکە کۆنە، یاخود بابەتەکە موڵکی گشتییە.
✨ کوالیتیی بابەت: 80% ✔️
80%
✖️
 30%-39%
خراپ👎
✖️
 40%-49%
خراپ
✖️
 50%-59%
خراپ نییە
✔️
 60%-69%
باش
✔️
 70%-79%
زۆر باشە
✔️
 80%-89%
زۆر باشە👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
80%
✔️
ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jan 1 2014 8:10PM تۆمارکراوە
✍️ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jan 1 2014 8:12PM باشترکراوە
☁️ ناونیشانی بابەت
🔗
🔗
⚠️ ئەم بابەتە بەپێی 📏 ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
👁 ئەم بابەتە 11,834 جار بینراوە

📚 فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن 💾📖🕒📅 👫 ناوی تۆمارکار
📷 فایلی وێنە 1.0.1127 KB Jan 1 2014 8:10PMهاوڕێ باخەوان
✍️ ئەم بابەتە باشتر بکە!
☰ زۆرتر
⭐ بۆ ناو لیستی کۆکراوەکان
💬 رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

✍️ گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🔎 گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
⠪ بەشکردن
Facebook
Twitter
LinkedIn
Whats App
Viber
SMS
Facebook Messenger
E-Mail
👍
⭐ نرخاندنی بابەت
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ زۆر باشە
⭐⭐⭐ باش
⭐⭐ خراپ نییە
⭐ خراپ

بۆمبارانی شاری سەردەشت له لایەن فڕۆکەکانی رژێمی بەعسی - گەرەکی عەیزپوور ئەقدەم

📚 فایلی پەیوەندیدار: 2
📂[ زۆرتر...]
🖇 بابەتە پەیوەستکراوەکان: 1
🏰 شوێنەکان
1.👁️سەردەشت
📂[ زۆرتر...]
📝 بەڵگەنامەی لەسێدارەدانی پۆلێک شەهید لەلایەن رژێمی بەعسەوە | 🏷️ پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست | 👁️‍🗨️
✍️

بەڵگەنامەی لەسێدارەدانی پۆلێک شەهید لەلایەن رژێمی بەعسەوە


فایلی پەیوەندیدار 📂
رۆژ و مانگ و ساڵی لە سێدارەدانیان : 27-06-1988
شوێنی لەسێدارەدانیان : بەرێوەبەرایەتی ئاسایشی هەولێر (ئەمنی اربیل)
شەهید بەهائەدین ئەحمەد ئەمین عەلیبەهائەدین ئەحمەد ئەمین عەلی/تاریق تاهیر عەلی / سالار سالح عەلی / محەمەد خدر مەعروف/ سالم عەزیز تۆفیق/ خدر یوسف باپیر/ شاکر فتاح ئەحمەد/ خدر محەمەد دەروێش/ لەعلی عەزیز مستەفا/ سلێمان خدر محەمەد.

⁉️ تایبەتمەندییەکانی بابەت - Meta-data
🏳️ زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
📅 رۆژی دەرچوون: 27-06-1988
📄 جۆری دۆکومێنت: ⊶ زمانی یەکەم
🏙 شار و شارۆچکەکان: ♖ هەولێر
📄 شێوازی دۆکومێنت: 📠 چاپکراو
🗺 وڵات - هەرێم: 🇮🇶 ئێڕاق

⁉️ تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
©️ خاوەنی ئەم بابەتە بەسوپاسەوە، مافی بڵاوکردنەوەیی بە کوردیپێدیا بەخشیوە! یان بابەتەکە کۆنە، یاخود بابەتەکە موڵکی گشتییە.
✨ کوالیتیی بابەت: 99% ✔️
99%
✖️
 30%-39%
خراپ👎
✖️
 40%-49%
خراپ
✖️
 50%-59%
خراپ نییە
✔️
 60%-69%
باش
✔️
 70%-79%
زۆر باشە
✔️
 80%-89%
زۆر باشە👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
99%
✔️
ئەم بابەتە لەلایەن: (زریان سەرچناری)ەوە لە: Oct 14 2018 9:12AM تۆمارکراوە
👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Oct 14 2018 10:20AM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
✍️ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Oct 14 2018 10:20AM باشترکراوە
☁️ ناونیشانی بابەت
🔗
🔗
⚠️ ئەم بابەتە بەپێی 📏 ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
👁 ئەم بابەتە 1,193 جار بینراوە

📚 فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن 💾📖🕒📅 👫 ناوی تۆمارکار
📷 فایلی وێنە 1.0.159 KB Oct 14 2018 9:13AMزریان سەرچناری
✍️ ئەم بابەتە باشتر بکە!
☰ زۆرتر
⭐ بۆ ناو لیستی کۆکراوەکان
💬 رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

✍️ گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🔎 گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
⠪ بەشکردن
Facebook
Twitter
LinkedIn
Whats App
Viber
SMS
Facebook Messenger
E-Mail
👍
⭐ نرخاندنی بابەت
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ زۆر باشە
⭐⭐⭐ باش
⭐⭐ خراپ نییە
⭐ خراپ

بەڵگەنامەی لەسێدارەدانی پۆلێک شەهید لەلایەن رژێمی بەعسەوە

📚 فایلی پەیوەندیدار: 2
📂[ زۆرتر...]
🖇 بابەتە پەیوەستکراوەکان: 2
📅 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)
1.👁️27-06-1988
✌️ شەهیدان
1.👁️بەهائەدین ئەحمەد ئەمین عەلی
📂[ زۆرتر...]
📕 جاشقەڵەمەکانی رژێمی بەعسی عێراق | 🏷️ پۆل: پەڕتووکخانە | زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست | 👁️‍🗨️
✍️

جاشقەڵەمەکانی رژێمی بەعسی عێراق


دەرسیم دیبەگەیی
2011
🔗 خوێندنەوە / داونلۆدکردنی پەڕتووکی: جاشقەڵەمەکانی رژێمی بەعسی عێراق
📥 ژمارەی داونلۆد: 1,289 جار
⚠️ داوا لە نووسەر، وەرگێڕ و دەزگای پەخشەکان دەکەین ئەگەر پێیان باش نییە ئەم پەڕتووکە لێرەوە داونلۆدبکرێت! ئەوا پێمانی رابگەیەنن.

⁉️ تایبەتمەندییەکانی بابەت - Meta-data
🏳️ زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
📙 پەڕتووک - کوورتەباس: ⚔ مێژوو
📄 جۆری دۆکومێنت: ⊶ زمانی یەکەم
🌐 زمان - شێوەزار: 🏳️ کرمانجیی ناوەڕاست
📄 فایلی PDF: ✔️
🗺 وڵات - هەرێم: ⬇️ باشووری کوردستان

⁉️ تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
✨ کوالیتیی بابەت: 99% ✔️
99%
✖️
 30%-39%
خراپ👎
✖️
 40%-49%
خراپ
✖️
 50%-59%
خراپ نییە
✔️
 60%-69%
باش
✔️
 70%-79%
زۆر باشە
✔️
 80%-89%
زۆر باشە👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
99%
✔️
ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Sep 19 2011 4:39PM تۆمارکراوە
✍️ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (مانو بەرزنجی)ەوە لە: Feb 11 2019 8:49AM باشترکراوە
☁️ ناونیشانی بابەت
🔗
🔗
👁 ئەم بابەتە 14,739 جار بینراوە

📚 فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن 💾📖🕒📅 👫 ناوی تۆمارکار
📷 فایلی وێنە 1.0.172 KB Feb 11 2019 8:49AMمانو بەرزنجی
📕 فایلی PDF 1.0.16 MB 106 Sep 19 2011 4:39PMهاوڕێ باخەوان
✍️ ئەم بابەتە باشتر بکە!
☰ زۆرتر
⭐ بۆ ناو لیستی کۆکراوەکان
💬 رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

✍️ گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🔎 گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
⠪ بەشکردن
Facebook
Twitter
LinkedIn
Whats App
Viber
SMS
Facebook Messenger
E-Mail
👍
⭐ نرخاندنی بابەت
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ زۆر باشە
⭐⭐⭐ باش
⭐⭐ خراپ نییە
⭐ خراپ

جاشقەڵەمەکانی رژێمی بەعسی عێراق

📚 فایلی پەیوەندیدار: 0
🖇 بابەتە پەیوەستکراوەکان: 1
👫 کەسایەتییەکان
1.👁️دەرسیم پێشەوا
📂[ زۆرتر...]
📖 دانەیەک لە دەیان ئەو کەلەبچەیانەی کەلەناو ئەمنەسوورەکەدا لالەیان جەلادە دڕندەکانی ڕژێمی بەعسی ڕووخاوەوە بەکارهێنراون | 🏷️ پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست | 👁️‍🗨️
✍️

دانەیەک لە دەیان ئەو کەلەبچەیانەی کەلەناو ئەمنەسوورەکەدا لالەیان جەلادە دڕندەکانی ڕژێمی بەعسی ڕووخاوەوە بەکارهێنراون


ئەمە دانەیەکە لە دەیان کەلەبچەیانەی کەلەناو ئەمنەسوورەکەداو لالەیان جەلادە دڕندەکانی ڕژێمی بەعسی ڕووخاوەوە ڕۆڵەو کوڕە ئازاکانی ئەمشارەی پێ کەلەپچە دەکران بۆ ئەشکەنجەو هەڵواسین دەبران.
ئەم کەلەپچەیە لەلایەن بەڕێز کاک عەتا عومەرەوە لە ڕاپەڕینەمەزنەکە لە ڕۆژی09-03-1991 لەبەشی لێکۆڵینەوەی ئەمنەسوورەکە دۆزیویەتیەوەو پاراستوویەتی، ئێستاش پێشکەشی مۆزەخانەکەی کردووە، وەک ڕێزێک بۆ دڵسۆزیان هەربەناوی خۆیەوە لە مۆزەی خۆراگریدا نمایشدەکرێت.
لێرەوە داوا لەهەر بەڕێزک دەکەین، گەر هەرشتێک پەیوەندی بە ئەمنەسوورەکەو هەردەزگایەکی تری حزبی باعسی ڕووخاوەوە هەیە بیهێنن بۆ مۆزەخانەی نیشتمانی ئەمنەسوورەکە تا بەناوی خۆیانەوە نمایش بکرێت و مێژووی پڕشانازی شارو وڵاتەکەمان بپارێزین.[1]
🗄 سەرچاوەکان
[1] 📡 ماڵپەڕ | 🏳️ کوردیی ناوەڕاست | Amnasuraka Museum - مۆزەخانەی ئەمنەسوورەکە : facebook

⁉️ تایبەتمەندییەکانی بابەت - Meta-data
🏷️ پۆل: 📖 کورتەباس
🏳️ زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
📅 رۆژی دەرچوون: 09-03-2020
📙 پەڕتووک - کوورتەباس: 📖 مافی مرۆڤ
📙 پەڕتووک - کوورتەباس: ☠ تیرۆریزم
📄 جۆری دۆکومێنت: ⊶ زمانی یەکەم
🌐 زمان - شێوەزار: 🏳️ کرمانجیی ناوەڕاست
🏙 شار و شارۆچکەکان: ⚪ سلێمانی
🗺 وڵات - هەرێم: ⬇️ باشووری کوردستان

⁉️ تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
✨ کوالیتیی بابەت: 99% ✔️
99%
✖️
 30%-39%
خراپ👎
✖️
 40%-49%
خراپ
✖️
 50%-59%
خراپ نییە
✔️
 60%-69%
باش
✔️
 70%-79%
زۆر باشە
✔️
 80%-89%
زۆر باشە👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
99%
✔️
ئەم بابەتە لەلایەن: (بەناز جۆڵا)ەوە لە: Mar 9 2020 9:47PM تۆمارکراوە
👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Mar 10 2020 7:02PM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
✍️ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Mar 10 2020 7:02PM باشترکراوە
☁️ ناونیشانی بابەت
🔗
🔗
👁 ئەم بابەتە 74 جار بینراوە

📚 فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن 💾📖🕒📅 👫 ناوی تۆمارکار
📷 فایلی وێنە 1.0.134 KB Mar 9 2020 10:02PMبەناز جۆڵا
✍️ ئەم بابەتە باشتر بکە!
☰ زۆرتر
⭐ بۆ ناو لیستی کۆکراوەکان
💬 رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

✍️ گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🔎 گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
⠪ بەشکردن
Facebook
Twitter
LinkedIn
Whats App
Viber
SMS
Facebook Messenger
E-Mail
👍
⭐ نرخاندنی بابەت
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ زۆر باشە
⭐⭐⭐ باش
⭐⭐ خراپ نییە
⭐ خراپ

دانەیەک لە دەیان ئەو کەلەبچەیانەی کەلەناو ئەمنەسوورەکەدا لالەیان جەلادە دڕندەکانی ڕژێمی بەعسی ڕووخاوەوە بەکارهێنراون

📚 فایلی پەیوەندیدار: 0
🖇 بابەتە پەیوەستکراوەکان: 3
☂️ پارت و رێکخراوەکان
1.👁️ئەمنە سوورەکە
2.👁️الأمن الأحمر
📅 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)
1.👁️09-03-2020
📂[ زۆرتر...]
📕 دروشمی رمانی رژێمی بەعس و مەسەلەی کورد | 🏷️ پۆل: پەڕتووکخانە | زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست | 👁️‍🗨️
✍️

دروشمی رمانی رژێمی بەعس و مەسەلەی کورد


پاسۆک - مایسی 1984
⚠️ تێبینی: ئەم پەڕتووکە فایلی پی دی ئێفی لەگەڵدا نییە، تکایە یارمەتیی کوردیپێدیا بدە بۆ بەدەستهێنانی!. 📕 ناردنی پەڕتووک

⁉️ تایبەتمەندییەکانی بابەت - Meta-data
🏳️ زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
🌐 زمان - شێوەزار: 🏳️ کرمانجیی ناوەڕاست
📄 فایلی PDF: ✖️
🗺 وڵات - هەرێم: ⬇️ باشووری کوردستان

⁉️ تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
✨ کوالیتیی بابەت: 66% ✔️
66%
✖️
 30%-39%
خراپ👎
✖️
 40%-49%
خراپ
✖️
 50%-59%
خراپ نییە
✔️
 60%-69%
باش
✔️
 70%-79%
زۆر باشە
✔️
 80%-89%
زۆر باشە👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
66%
✔️
ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Dec 28 2013 1:55PM تۆمارکراوە
✍️ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Dec 28 2013 1:55PM باشترکراوە
☁️ ناونیشانی بابەت
🔗
🔗
⚠️ ئەم بابەتە بەپێی 📏 ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
👁 ئەم بابەتە 12,042 جار بینراوە

📚 فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن 💾📖🕒📅 👫 ناوی تۆمارکار
📷 فایلی وێنە 1.0.1109 KB Dec 28 2013 1:55PMهاوڕێ باخەوان
✍️ ئەم بابەتە باشتر بکە!
☰ زۆرتر
⭐ بۆ ناو لیستی کۆکراوەکان
💬 رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

✍️ گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🔎 گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
⠪ بەشکردن
Facebook
Twitter
LinkedIn
Whats App
Viber
SMS
Facebook Messenger
E-Mail
👍
⭐ نرخاندنی بابەت
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ زۆر باشە
⭐⭐⭐ باش
⭐⭐ خراپ نییە
⭐ خراپ

دروشمی رمانی رژێمی بەعس و مەسەلەی کورد

📚 فایلی پەیوەندیدار: 0
🖇 بابەتە پەیوەستکراوەکان: 1
☂️ پارت و رێکخراوەکان
1.👁️پارتی سۆسیالیستی کورد - پاسۆک
📂[ زۆرتر...]
🔣 لیستی ناوی ئەو کچە ئەنفالانەی کە رژیمی بەعس بە میسری فرۆشتون | 🏷️ پۆل: هەمەجۆرە | زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست | 👁️‍🗨️
✍️
لیستی ناوی ئەو کچە ئەنفالانەی کە رژیمی بەعس بە میسری فرۆشتون
🔣 هەمەجۆرە


گەلاویژ عادل رەحیم
چیمەن نازم عەباس
لەیلا عەباس جەوهەر
نەعیمە قاسم عومەر
بیکان شکور مستەفا
خۆراسان عەبدوڵڵا تولیان
قەدریە ئەحمەد ئیبراهیم
گوڵیلک ئیبراهیم عەلی
خەولە ئەحمەد فەخرەدین
عیسمەت قادر عەزیز
نەجیبە حەسەن عەلی
حەسیبە ئەمین حەمزە
شلێر حەسەن عەلی
شکوریە رۆستەم مەجید
حەسیبە ئەحمەد ئەمین ئیبراهیم
کوێستان عەباس مەولود
سروە عوسمان ئەکرەم
سۆزە محەمەد

⁉️ تایبەتمەندییەکانی بابەت - Meta-data
🏷️ پۆل: 🔣 هەمەجۆرە
🏳️ زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
🗺 وڵات - هەرێم: ⬇️ باشووری کوردستان

⁉️ تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
©️ خاوەنی ئەم بابەتە بەسوپاسەوە، مافی بڵاوکردنەوەیی بە کوردیپێدیا بەخشیوە! یان بابەتەکە کۆنە، یاخود بابەتەکە موڵکی گشتییە.
✨ کوالیتیی بابەت: 62% ✔️
62%
✖️
 30%-39%
خراپ👎
✖️
 40%-49%
خراپ
✖️
 50%-59%
خراپ نییە
✔️
 60%-69%
باش
✔️
 70%-79%
زۆر باشە
✔️
 80%-89%
زۆر باشە👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
62%
✔️
ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Apr 14 2011 9:42PM تۆمارکراوە
✍️ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Aug 25 2019 10:37PM باشترکراوە
☁️ ناونیشانی بابەت
🔗
🔗
⚠️ ئەم بابەتە بەپێی 📏 ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
👁 ئەم بابەتە 3,747 جار بینراوە

✍️ ئەم بابەتە باشتر بکە!
☰ زۆرتر
⭐ بۆ ناو لیستی کۆکراوەکان
💬 رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

✍️ گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🔎 گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
⠪ بەشکردن
Facebook
Twitter
LinkedIn
Whats App
Viber
SMS
Facebook Messenger
E-Mail
👍
⭐ نرخاندنی بابەت
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ زۆر باشە
⭐⭐⭐ باش
⭐⭐ خراپ نییە
⭐ خراپ
لیستی ناوی ئەو کچە ئەنفالانەی کە رژیمی بەعس بە میسری فرۆشتون
🔣 هەمەجۆرە

📚 فایلی پەیوەندیدار: 0
🖇 بابەتە پەیوەستکراوەکان: 0
📖 کارە تیرۆریستیەکانی رژێمی بەعس لەئەوروپاو چالاکیەکانی ئۆپۆزیسیۆنی کورد | 🏷️ پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست | 👁️‍🗨️
✍️

کارە تیرۆریستیەکانی رژێمی بەعس لەئەوروپاو چالاکیەکانی ئۆپۆزیسیۆنی کورد


فایلی پەیوەندیدار 📂
نوسینی د.سالار باسیرە
ئەم کارە تیرۆریستیانەی بەعس لە دەرەوەی ولاتیش دژ بە کوردو ئۆپۆزیسیۆنی عێراقی دەکرێ وەک بەلگەنامە دژ بە ڕژێمی بەعس بەکار بهێنرێت
ناوەرۆک
پێشەکی
ئەلمانیا و چالاکیەکانی رۆژانی پێش راپەرین، (کارەساتەکەی بۆن)
پۆلیسی ئەلمان، پەیامەکەی من و تاکتیکی بەعسیەکان
گرنگی سیاسی ئەم روداوانە بۆ کورد
ئەو چالاکەیەی کە دواچرکەکانی کوردستانیەتی پێوە دیاربوو
ئەو کەسەی کە جاسوس بوو بەسەرمانەوە
کاتی بەرێکەوتنمان بۆ بەردەم سەفارەتی عێراقی
تاکتیکی سەربازیی دوەمی بەعسیەکان
دوبارە گەرانەوەم بۆ هەمان گۆرەپانی روداوەکە
گرتنی کەس و کارم لە سلێمانی لەلایەن بەعسەوەو دەرکردنیان لە عێراق
لە بۆنی پایتەختەوە بۆ شاری فرانکورت
کارەساتەکەی فرانکفورت / داگیرکردنی کەنیسە گەورەکە
ئەو خوێندکارە هندەی لەپێناوی ئێمەدا هەرەشەی خۆکوشتنی کرد
کارەساتەکەی بەرلین/ پلانی تەقاندنەوەی کۆنگرەکەمان
پلانی دەستگیرکردنی دوو تیرۆریستە بەعسیەکە
پێچەوانە بوونی هاوکێشەکە
چالاکیەکانم لە ئەلمانیای رۆژهەلات لەکاتی جەنگی عێراق – ئەمریکا دوای داگیرکردنی کوێت لە لایەن عێراقەوە
رێزگرتن لەبەعسیەکان و چەوساندنەوەی ئەندامانی حشع لە بولغاریا
سزادانی خوێندکارە کوردەکان لە مۆسکۆ بۆ بەرژەوەندی بەعس
چالاکیەکانی دوای راپەرین لەئەوروپاو داگیرکردنی سەفارەتەکانی عێراقی
هێرش بردنە سەر سەفارەتی کوبا
بەعسیەکان لەئەوروپا کەوتنەوە خۆ رێکێخستن
عبدالجبارالکبیسی کێیە
یەکێک لە بنکەی ئەلمانیای بەعسیەکان
ئەم کێشەیەو هەلوێستی حیزبی شیۆعی عێراقی
دەسەلاتی کوردی چی کردووە؟
کورتەیەک لە ژیانی نوسەر
پێشەکی
دورودرێژە لیستی تاوان وکارە تیرۆریستیەکانی رژێمی بەعسی روخاو دژ بەکورد وئۆپۆزیسیۆنی عێراقی بەگشتی لەدەرەوەی ولاتیش، کورت نیە لیستی چالاکیەکانی ئۆپۆزیسیۆنی کوردی ئەو زەمەنە مێژوییە دژ بە رەفتارو سیاسەتە تیرۆریستیەکانی بەعس لەدەرەوەی وولات. من لەم نوسینەدا باس لە بۆچوون وئەزمونەکانی خۆم دەکەم لە ئەلمانیا 4وباش دەبێت کەسانی تریش بەنوسین و گێرانەوەی ئەزمونەکانی خۆیان لەو ولاتانەی کەتێیدا دەژین ئەرشیڤی تاوانەکانی بەعس دەولەمەند بکەن. لێرەدا چەند نمونەیەکی هەمە چەشنەم هەلبژاردوە لەسالانیکی جیاوازداو لەشوێن و زەمەنی جیاوازدا. ئەم نوسینەم دەمێکە ئامادەکردبوو بەلام دەرفەتی بلاوکردنەوەیم نەبوو. هەر بەهەمان شێوە دەرفەتی کۆکردنەو نوسینی روداوەکانی ترم نەبووە هەتا بەرواری روخانی بەعس. بەهیوای ئەوەی لەدەرفەتێکی تردا بتوانم بەم ئەرکە ئەستم. ئێستە دوای کەمێک دەستکاری کردن دەیخەمە بەردەم خوێنەران. ئەو رۆژانەی کەچوومە ئەلمانیا سالی 1976 بوو. بە ژمارە زۆر کەم بووین بەلام بە چۆنایەتی باش بووین و بەچەند کوردێکی کەمەوە دەمانتوانی چالاکی و کاری سیاسی گەورە ئەنجام بدەین چونکە خاوەن مەبدەئ بوین. زۆر کەمن ئەوانەی کە وەک هەمیشە بونەتە سوتەمەنی بۆ ئەوانەش کە نەک هەر هیچ ئەنجام نادەن بەلکو بەردەوامیش وارەفتارمان لەگەلدا دەکەن هەروەک ئێمە راگیرابین بۆ خزمەتی ئەوان، بەسەر گیانی ئێمەدا بپەرێنەوەو بەرهەمەکەی بخۆن. لایەک لەسەر حیسابی لایەکی تر پێبگەن. لێرەدا مەبەسەتم لەحیزبایەتی کردن نیە بەلکو بەلایەنی کەمەوە کوردایەتی و ئینسانیەتە بەلایەنی کەمەوە مرۆڤ لەپێناوی مافەکانی خۆیدا تێبکۆشیت.
ئەلمانیا و چالاکیەکانی رۆژانی پێش راپەرین
– کارەساتەکەی بۆن –
لە 21-24-04-1982 لە ناو چەقی شاری (BONN) ئەوکاتەی پایتەختی ئەلمانیا دەستمان کرد بە مانگرتنێک لە خواردنی چوار رۆژیی دژ بە سیاسەتی فاشستانەی رژێمی بەغدا لە کوردستان و لە عێراقدا. لەرۆژی کۆتای چالاکیەکەدا بریار وابوو بە خۆنیشاندانێک کۆتایی بەماگرتن و چالاکیەکە بهێنین بەوەی بەرەو بالیۆزخانەی عێراقی بکەوینە رێگا و لەبەردەمیدا کۆبینەوە بەئامادەبوونی میدیاکان یاداشتنامەیەکی نارەزایی بدەینە سەفیری عێراق. بۆ ئەم مەبەستە چادرێکی گەورەمان لەناو گۆرەپانی شاری بۆنی پایتەختدا دامەزراندو چەندین دروشمی گەورەمان بەزمانی جیاواز لەسەر نوسی. نزیکەی بۆ سەد رێکخراوی سیاسی و سەندیکایی و خێرخوازی و بیانی و بالیۆزخانەکان نامەمان ناردو سەرنجیانمان بۆ ئەم چالاکیە راکێشا کە رۆژانە لێیان دەهاتن وسەردانییان دەکردین و هەوالەکەیان دەگواستەوە. هەر لەرۆژی یەکەمەوە کاربەدەستانی بالیۆزخانەی عێراقی کەوتنە هەرشەکردن لێمان و وێنە تۆمار کردنمان و چەک نیشاندان بەرامبەرمان. سەفارەتی عێراقی بێهەبونی مۆلەتی حکومی بەنزیکەی 120 بەعسیەوە کە فەلەستینی و لبنانیشی تێدا بەشداربوون بە چەقۆ و بە ئاسن و داری تیژکەرەوە لەدوا رۆژی چالاکیەکە بەرامبەرمان وەستان بەوێنەی سەدامەوە، و دواتر لە کاتی بەرێکەوتنمان هێرشیان کردە سەرمان کە ئێمە لەرۆژی مەسیرەی خۆنیشاندانەکە ببوینە چل هەتا پەنجا کەسێک کە بۆ ژمارەی ئەو کاتەی ئەلمانیا باش بوو. شەر دەستی پێکردو ئێمە تەنیا نزیکەی چواردە کەسێکمان چوە گۆرەپانی شەرەکەوە چونکە ئەوانەی تر ژن و مندال بوون، یان هەندێک لە ترساندا خێرا هەلاتن و خۆیان شاردەوە کەلەناویاندا کەسانێک هەبوون کە پێشتر قسەی زل و شۆرشگێرانەی بەسەردا دەرژاندین و بەرپرسی دیاری یەکێتی بوو. لە هەردولا نزیکەی 26 کەس برینداربوون کە یەکێکیان د.ئەحمەدی برام بوو کە 10 رۆژ لە خەستەخانەی پیترۆسی شاری بۆن مایەوەو برینداریەکەی سەخت بوو. هەڤالێکی ترمان دەرنەفیزێکیان کرد بەسکیداو یەکێکی تر بە خەستی بەر چەقۆ وەشێنەکانی بەعسیەکان کەوت. دوان لە بەعسیە هێرشکەرەکانیش لەهەمان خەستەخانە نۆژداری کران چونکە برینەکانی ئەوانیش سەخت بوو کە یەکێکیان چەقۆیەک ئۆرگانێکی ناوەوەی بریندار کردبوو، هەندێکی تریشیان ئیتر لەبەر هەر هۆیەک بوبێت لەناو بالیۆزخانەی عێراقی خۆیدا تەداوی دەکران.
پۆلیسی ئەلمان، پەیامەکەی من و تاکتیکی بەعسیەکان
بەلام حکومەتی ئەلمانیا بۆ بەرژەوەندی ئابوری و دبلۆماسی باشیی خۆیان لەگەل حکومەتی بەغدا هیچ کام لە تەحەداکەرو تیرۆریستە بەعسیانەیان نەدا بەدادکا. تەنانەت مافی بریندارەکانیشمان لە دەولەتێکی قانونی چوە ژێر دەریاوەو رۆیشت. من وەک بەرپرس و رێکخەری چالاکیەکە هەر لەرۆژانی یەکەمەوە زیاتر لە جارێک ئاگاداری پۆلیسم کرد کە ئەم بەعسیانە نیازی شتێکێان هەیەو لەوانەیە چەکدار بن کەچی رێگایان پێدان و بلاوەیان پێنەکردن هەرچەندە خۆنیشاندانی پێچەوانەکەی ئەوان دژ بە ئێمە پێش هێرش کردنەکەیان بێ مۆلەت بوو. بەعسیەکان دروشمی دژ بە ئێران و بە دەیان وێنەی ئایەتولا خومەینیان بە شێوەی کاریکاتۆر لەسەر مقەبا هێنابوو، قسەی ناشیرین و جنێویان لەسەر نوسیبوو. بەمەش تاکتیکێکیان هەبوو کە وا نیشانی رای گشتی بدەن کە ئێمە سەر بە رژێمی ئایەتولا خومەینین کە ئەو کاتە دامودەزگاکانی راگەیاندنی ئەلمانیاو رۆژئاوا بەگشتی بە خراپە لەسەر ئێرانیان دەنوسی وسیاسەتی ئەوکاتەی ئەلمانیا لەکاتی شەری عێراق – ئێران وای پێویست دەکرد بەم شێوەیە هەلوێست وەربگرن.
بەعسیەکان پێش هێرش کردنەکەیان و هەلگرتنی وێنەی سەدام حسێن، پۆلیسی ئەلمان لەنێوانماندا
دوای داگیرکردنی کوێت بەپێچەوانەوە حکومەت وبەشەکانی میدیا سیاسەتیان گۆری. لێرەدا ئەو راستیە دەردەکەوێت کەدەزگاکانی میدیا لەولاتێکی وەک ئەلمانیای ئەوروپای رۆژئاوادا لەژێر کاریگەریی مۆنۆپۆلدایە. لەلای ئێمەوە حەوت بریندار هەبوو. هێزی پۆلیسیش بە رێگای وێنەگرەکانی خۆیەوە بەسەدان وێنەیان تۆمار کردبوو کەراستی روداوەکانی دەخستە روو، بەلام دادگا (500) مارکی ئەلمانیان (300) دۆلار سزایان لە د.ئەحمەدی برام سەند بە تۆمەتی ئەوەی کە بێ وەرگرتنی مۆلەتی کاربەدەستان بەشداری لەم چالاکی ماگرتن و خۆنیشاندانە کردوە دژ بەرژێمی بەعس و چۆتە شارێکی تر بۆ ئەم مەبەستە. ئەو بێگانانەی کە پەناهەندەییەکەیان هێشتا قبول نەکراوە جگە لەو ناوچەیەی کە بۆیان دیاری کراوە هەتا قبولکردنی داواکەیان بۆیان نیە شوێنی دیاریکراوی خۆیان جێ بهێلن، بەلام سزا دانەکەی د.ئەحمەد زیاتر بریارێکی سیاسی بوو وەک لەوەی یاسایی بێت کەبۆ بەرژەوەندی حکومەتی بەعس گەرایەوە. لەگەل هەموو ئەو رەفتارە نایاساییانەی کە حکومەتی ئەلمانیا لەگەل ئێمەدا کردی بەلام لەگەل حکومەتی عێراقی بەعسدا هەندی کێشەو ناکۆکی هەر بۆ دروست بوو، و بە دلنیاییەوە ئەم رەفتارەی حکومەتی عێراقی بەعس بە رێگای سەفارەتەکەیەوە وێنەیەکی ناشیرین و خراپی بۆ خۆیان جێهێشت و بۆ ئێمەش ئەزمونێکی گرنگ و چالاکیەکی سیاسی سەرکەوتوو بوو. ئەگەر ئێمەی کورد یەهودی بوینایە بە دلنیاییەوە سەرجەم کێشەکە رویەکی تری بە خۆیەوە دەگرت. هەمیشە و دوبارە لە کەنالەکانی تەلەفزیۆنیشدا دەبینم کە چۆن وەزیر و سەرەک کۆمارو سیاسەتمەدارەکانی ئەلمانیا دەچنە ئیسرائیل و خیرا کلاوە بچوکە یەهودیەکەیان دەکەنە سەرو خەریکی پارانەوەو لێبوردنن لەوەی کەئەلمانیای نازی بەرامبەر گەلی یەهود ئەنجامیدا، بەلام بۆ کارەساتەکەی هەلەبجە و فرۆشتنی چەکی کیمیاوی و بایۆلۆجی و دروست کردنی دەزگاکان بۆ حکومەتی عێراقی و بە دەیان شتی تری لەم جۆرە کە تەنانەت بەشداربوونیان لە دروستکردنی پرۆژەی (مجمعات)ەکانیش بۆ ئێمەی کورد لێبوردن لەم لایەنەوە هەتا ئەمرۆکەش هەرگیز ووشەیەک نەبوە، چ جای یارمەتیدان و قەرەبووی زیانەکان بۆمان. جگە لەوە کورد لۆبی نەبوە، لەئینجیلی ئاینی مەسیحیدا دەلێت: “تۆبۆت نیە قەتل بکەیت”. لە یادمە کە سەرۆکی پارتی سۆشیال دیموکراتەکانی ئەلمانیاو سەرۆکی سۆشیال ئینتەرناسیۆنالیستی کۆچ کردو ڤیلی براند لە تەلەفزیۆندا ووتی:” جیاوازی چیە لە نێوان ئەوەی تۆ خۆت راستەوخۆ کەسێک بکوژیت، یان ناراستەوخۆ ببیتە هۆی کوشتنی کەسێکی تر”.
رۆژی کۆتایی چالاکیەکەو هەرەشەی سیخورەکانی بەعس
دوو رۆژ پێش روداوەکە سیخورەکانی سەفارەتی عێراقی لە ئوتومبیلێکەوە بە کامێرای ڤیدیۆ وێنەیان تۆمار کردین. کە برادەران هێرشیان کردە سەریان بۆ ئەوەی کامێراکەیان لێبستێنن دەمانچەیان دەرکردو بە ناو چەقی شاردا دەرباز بوون. چەند جارێک لە لایەن ملحقی عەسکەری و شوعبەی سیاسیانەوە هاتنە لامان و هەرەشەیان لێکردین کە دەست لەم چالاکیە هەلبگرین بەتایبەت ئەم جۆرە چالاکیە بۆ ئەو کاتە روداوێکی گەورە بوو. بە دەیان لە سەفارەتەکان و پارت و رێکخراوی ئەلمانی و عەرەبی و بیانی و سەندیکا و رێکخراوە مرۆییە ناوخۆ و نێودەولەتیەکان وەک (مجلس الکنائس العالمی) و ئەمنستی ئینتەرناشنال و نوێنەرایەتی رێکخراوی نەتەوە یەکگرتوەکان هەر لە شاری بۆن و شوێن و دەزگاو شارە گرنگەکانی ترو بەشەکانی میدیا کە ئاگادارمان کردبوون رۆژانە نوێنەریان دەهاتنە لامان و هەوالەکانیان دەگواستەوە. چەند یەکێکیش لە برا عەرەبە عێراقیەکانیش بەشداری دلسۆزانەی ئەم چالاکیەی ئێمەیان کرد. من خۆم شەخسیی کە لێپرسراوی تۆمارکردنی یاسایی چالاکیەکە بووم و لەمالەکەی منەوە چالاکیەکە رێکخرا چەند جارێک کاربەدەستانی پۆلیسم لەجموجول و هەرەشەی سەفارەتی عێراقی ئاگادارکرد کە پیاوەکانیان نیازی شتێکی خراپیان هەیە لە دژمان ئەنجامی بدەن، بەلام گوێیان دادەخست لێی، یان نەیاندەویست شتەکە بەجدی وەربگرن. خالێکی تر لەم روداوە بۆ بەرژەوەندی سیاسی حکومەتی ئەلمانیا ئەوەیە کە ئەم پێکدادان و ناکۆکیانە بەزیان دەگەرێتەوە بۆ ئابرۆی بێگانە بەتایبەت هی رۆژهەلاتیی کە دەتوانرێت بازرگانی سیاسی پێوە بکرێت و بە خراپ ناوی بچێتە ناو دۆسیەی ئاسایش و دەولەتەوەو بۆ بەکارهێنانی بۆ راکێشانی رای گشتی بۆی بەسلبی. ئەم یاریکردن و سیاسەتانە شتێکی نوێ نیە لەمێژوداو دەمێکە لێی تێگەیشتوین.
گرنگی سیاسی ئەم روداوانە بۆ کورد
هەربۆیە پێویستە هەرگیز ئەم شیوەی سیاسەتە نێودەولەتیانەمان بەرامبەر بەکورد لە مێژوودا لەیاد نەچێت. لەئەرشیڤی نەتەوەییماندا هەلیبگرین و لێیان بکۆلینەوەو وانەو پەندیان لێوەربگیرێت. ئەمە یەکێکە لەو هۆیانەی کە بۆچی وا بەتیروتەسەلی روداوەکان دەگێرمەوە چونکە گرنگی سیاسی و دیبلۆماسی خۆی هەیە، گرنگی ئەوەش چۆنە ئەگەر نەتەوەیەک خاوەن لۆبی و کیان و کورسی خۆی نەبێت و هەستی نەتەوەیی تێیدا کز بێت و خاوەن هەلوێستی یەکگرتوو نەبێت. ئەم روداوانەی کەلەم بابەتەدا باسیان لێوە دەکەم نە شەری قەیوانە و نە داستانی شەرەکانی ئاسۆس و قەرەداخە، بەلام لاپەرەی خۆی هەرداگیر کردوە لەتێکۆشانی دبلۆماسیدا. هەرچەندە مێژوش وابوە کە ئەگەر ئابوری و دەسەلات و نەوت و جوگرافیای گرنگ کەوتە دەست ئێمەش ئەوەی دوێنێ دەولەتێکی دیموکرات بۆ رژێمی بەغدایان کرد ئامادە دەبن ئەوکاتە بۆ ئێمەشی بکەن، بەرژەوەندی و سەرمایە میللەتان و مافی مرۆڤ و من و تۆ ناناسیت. ئەم روداوەی باسم کردوە لەباکگراوندا ئەندامانی یەکێتی نیشتمانی کوردستان و دۆستەکانی پێی هەستاین. کاتی خۆی بە وێنەوە لاپەرەکانی چەندین لە رۆژنامە و بەشەکانی میدیای ئەلمانیا و ولاتانی دەرەوەی پرکردەوەو روداوێکی لە روی راگەیاندن و سیاسیشەوە گەورە بوو. بە چەند کەسێکی کەمەوە توانیمان چالاکی گەورە بەئەنجام بگەیەنین و بومەلەرزە بخەینە ژێر پێی سەفارەتەکەی رژێمی بەعسەوە و زیان بە ئابرۆی رژێمی عێراقی بگەیەنین و ناوی خراپیان بچێتە ناو دۆسیەی دەولەتانەوە.
ئەو چالاکەیەی کە دواچرکەکانی کوردستانیەتی پێوە دیاربوو
چەند هاوولاتیەکی باکوری کوردستانیش لەرۆژی کۆتایی مانگرتنەکەدا کەبە رێپێوانێک دەکەوتینە ری بەرەو سەفارەتی عێراقی بەشداری چالاکانەیان کردین، بەم هۆیەوە لە شەرەکەشدا بەشدارییان کرد. لەم چەند کاتژمێرەی کۆتایدا لە راستیدا چەند هەڤالێکی کوردستانی سوریاش بەشداریان تێدا کرد کە یەکێکیان قادر حەنان بەخەستی بریندارکرا لەلایەن بەعسیەکانەوە (بروانە وێنەکەی خوارەوە).
قادر حەنان، لەکاتی بریندار بونیدا لەلایەن بەعسیەکانەوە
کتوپر دیوێکی کوردستانیەتی تەواوی و بەبەشداربونی چەند برایەکی عەرەبی عێراقی هەرلەسەرەتاوە دیوێکی عێراقیشی بەخۆیەوە گرت و بەم هۆیەوە پێکەوە بە راستی هەستی بەهێزی و سەرکەوتن تیاماندا هەموو چرکەیەک لەکلپەدا بوو. هیچ سنورێکی دەستکرد نەمابو هەروەک کوردستان هیچ کات دابەشکراو وکۆلۆنیزە نەبوبێت. بۆ من بەهەموو هیلاکی وئازار و ناخۆشیەکیەوە یەکێک بوو لەرۆژە خۆشەکانی ژیانی ئاوارەییم، ژیانی سیاسی و رۆژانی تێکۆشانی نەتەوەیم. بەلام هەرچەندیش بیرم لەوە دەکردەوە کە هەر لە کوردەکانی کوردستانی عێراق بوون کە ئەوراقی گرنگی ئەو پاسەیان لێدزیم کە لەسەر حیسابی خۆم بۆ چەند رۆژیک بۆ چالاکیەکە بە کرێم گرتبوو لە شاری زیگنەوە چونکە ئەو کاتە ئەم جۆرە بەلگەنامانەی ئوتومبیل باش بەکار دەهێنرا بۆ ئوتومبیل پێبردنە دەرەوە لەئەلمانیا بۆ ولاتانی وەک لبنان. هەروەها بردنی هەموو ئەو بەتانی و پێخەفە تایبەتیانەی کە مرۆڤ بۆ شاخ و داخ و سەرماو پاراستن لەحەشەرە بەکاری دەهێنێت کەهی ئەندامانی (amnesti international)ی شارەکەی خۆم بوو (شاری زیگن) کە لێم وەرگرتبون بۆ ئەم چالاکیە کە شەوانە لەناو چادرەکەدا پێی دەنوستین. ئیتر چەم بێ چەقەلیش نابێت.
ئەو کەسەی کە جاسوس بوو بەسەرمانەوە
یەکێک لە شتە زۆر ناخۆشەکان ئەوە بوو کە هاولاتیەکی کوردی شاری کەرکوک کە بەهۆی براکەیەوە کە تارقی ناوبو (تارق کەرکوکی) دوو رەگەز بوو، دایکی کورد بوو، باوکی عەرەب، بەلام هەستی کوردایەتی تێیدا زالتر بوو بەردەوام دژ بە رژیمی بەغدا دەجەنگا. ئەم کەسە پاش ماوەیەک کەشفی کرد کە براکەی خۆی سەر بە رژێمی بەغدایەو شەوی یەکەم و کۆتایی کە دیار نەبوو لەناوماندا لەسەفارەتی عێراقی نوستوەو بە رۆژیش زیاتر لە ناو ئێمەدا بوو. پێش رۆیشتنەکەمان بەرەو شاری بۆن لە مالەکەم لە شاری زیگن بەڤیدیۆ وێنەی تۆمار کردین ودیارە سەرنجی باشی کۆکردبۆوە لەسەرمان. ئاخۆ ئەو شەوانەی لە ژێر چادرەکەمان نەدەنوست سەفارەتی عێراقی نەخشەی فرێدانی رومانەیەکی هەبوە بۆ ناومان. ئەم کوردە خراپە کەزیادی ناوبو لەگەل کەسێکی تونسیدا بۆ رژێمی عێراقی کاریان دەکرد. دواتر لە ترساندا گەرایەوە بۆ عێراق و لەپال سێبەری رژێمدا مایەوە.
کاتی بەرێکەوتنمان بۆ بەردەم سەفارەتی عێراقی
لەکۆتایی مانگرتنەکە ویستمان بە کۆمەلێک ئوتومبیل ودروشمەوە بەناو شاردا بەرەو سەفارەتی عێراقی بکەوینە ری. بەعسیەکان کوتوپر هێرشیان کردە سەرمان و شەرێکی خوێناوی دەستەویەخە لەنێوانماندا رویدا. ئەوان زیاتر لە سەد بەعسی و ئیمەی ئەوانەی جەنگان دوانزە کەسێک دەبوین. جار هەبوو بریندارە بەعسیەکان و ئەوانەی ئێمە پێکەوە دەخرانە ناو ئوتومبیلی پۆلیس و ئیسعافەوەو لەناو ئوتومبیلەکاندا دەبوە شەرێکی قورس و دەهێنرانەوە دەرەوە چونکە پۆلیس نەیدەزانی کێ کێیە. یەکێک لە بەعسیەکان کەوتە ناو تۆری چەند هاولاتیەکی کوردەکانی باکورەوە، کە بە داری دروشمەکان دایانە بەر لێدانێکی باش. لە رۆژنامەیەکی مەرکەزیی لە رۆژی دوایدا وێنەیەکی ئەمەشی تێدا بوو کەنوسیبویان بەو هەموو بەعسیەوە لەکوردێک ئەدەن. (بروانە وێنەکەی خوارەوە).
ئەو بەعسیەی کەوتۆتە ناوەراستی لیدانی کوردەکانەوە
تاکتیکی سەربازیی دوەمی بەعسیەکان
تاکتیکی بەعسیەکان وابوو کەدوای شەرەکە زوو خۆیان بەرەو سەفارەت کێشایەوەو لەوێ ئەو درندانە بە تێلاو داری تیژکراوەو چەقۆوە چاوەرێیان دەکردین چونکە دەیان زانی کە ئێمە ئامانجی کۆتایی چالاکیەکەمان بەردەم سەفارەتی عێراقیە. چەند ئوتومبیلێکی خۆمان بەدروشمەوە پێش کاروانەکەمان کەوت. نزیکەی دووسەد مەترێک دور لە سەفارەتەوە سەرۆکی پۆلیس وەستاندینی و پێی وتم فەرمانم پێدراوە کە لەوە زیاتر رێگا نەدەم پێتان بچنە پێش. من کردم بە هەراو بە حەماسەتەوە روخسە رەسمیەکەم لە گیرفانم دەرکرد کە ئێمە بۆمان هەیە بچینە بەردەم سەفارەت (بروانە وێنەکەی خوارەوە).
سالار باسیرە لەکاتی نیشاندانی مۆلەتی رەسمی بۆ چوونە بەردەم سەفارەتی عێراقی
سەرۆکی پۆلیس وەک لە وێنەکەدا دەردەکەوێت پیاویکی بە تەمەن کامل و لەسەرخۆ بوو. بە هێمنی تێیگەیاندم کە پیاوەکانی سەر بەرژێمی بەغدا بەردەم سەفارەت و پشت و سەر پەنجەرەکانیان گرتوەو چەکدارن. سەفارەت دەزگاو شوێنێکی دبلۆماسیەو کێشەی زۆر دروست دەبێت و چونە ژورەوە لەلایەن ئێمەی پۆلیسەوە بۆ ناو سەفارەت کارێکی گران و مەحالەو مەچنە ئەوێ باشترە. من زوو تێگەیشتم کە بەعسیەکان بە بیانوی ئەوەی کە ئێمە ویستومانە هێرش بکەینە سەر سەفارەتی عێراقی لە پەنجەرەکانەوە تەقەمان لێبکەن. جگە لەوە ئەوانەی بەردەم سەفارەت دەیانتوانی هێرشێکی درندانە بکەنە سەرمان و بکشێنەوە ناو سەفارەت و لە رێگای ترەوە دەربازبن و نەدرێن بەدەستەوە. لە وێنەکەدا دەبینرێ کە چەندین ژن و مندالیشمان لەگەلدا بوون. ئەو نەخشەیەی سەفارەت تاکتیکێکی سەربازی بوو کە بۆیان دارشتبوین. جگە لەو گروپە پۆلیسەی کە لای ئێمە بوو، ئەمجارەیان بەردەم سەفارەت بەپۆلیسێکی زۆر تەنرابوو. ئیتر ئێمەش لەدورییەکی گونجاوەوە بەموکەبەرە بە کوردی و بە ئەلمانی بەرامبەریان کەوتینە خوێندنەوەی وتارو سرودە نیشتمانیەکانمان و گوێی پەنجەرەکانی سەفارەتمان پێ بریبوو. ئەوانیش لە دورەوە سرودی بەعسیان دەوت و وێنەی سەدامیان بەرزکردبۆوەو بەداری گەورەوە هەرەشەیان ئاراستە دەکردین (بروانە وێنەکەی خوارەوە). دیارە زۆر غەمباربوون بەوەی کە ئێمە لەبەردەم سەفارەتی عێراقی نەکەوتینە ناو تۆری درندەکانی بەغداوە.
(بەعسیەکان لەبەردەم بالیۆزخانەی عێراقی دوای کشانەوەیان لەگۆرەپانی شەرەکە)
دوایی بە سرود خوێندنەوەو هیتاف کێشان گەراینەوە بۆ گۆرەپانی چالاکی وشەرو کارەساتەکەو لەوێ بەسرودی ئەیرەقیب کۆتایمان بەم چیرۆکە تراژیدیایەو داستانە هێنا. هەتا ئەو کاتەش د.ئەحمەدی برام بەو برینداری و خوێنەوە نەچوە خەستەخانەو لەگەلمان مایەوە هەتا لە کۆتایی چالاکیەکەدا ئیتر هێزی لێبراو ئوتۆمبیلێکی فریاکەوتن کە بەردەوام بە دوامانەوە بوو راستەوخۆ بردیانە خەستەخانەی پێترۆس. لە کۆتایدا هەموومان بلاوەمان لێکرد.
دوبارە گەرانەوەم بۆ هەمان گۆرەپانی روداوەکە
من بۆ پشودان لەگەل دوو هاورێی تردا کەمێک لەناو شاری بۆن مامەوە. بینیم هەر لە گۆرەپانی روداوەکەی ئێمەدا قەرەبالغیەکی زۆر گەورەیەو جێگای کەسی تری تێدا نابێتەوە. خوێندکارانی کۆمەلە قوتابخانەیەکی جۆراوجۆر نارەزاییان دەردەبری سەبارەت بە کەموکوری حکومەتەکەیان لە بواری قوتابخانەدا. منیش سەرێکم هەلبری و تەماشایەکی ئاسمانم کردو بە خۆمم ووت دنیا چەند سەیرە هەتا پێش کاتژمێرێک ئەم گۆرەپانە مێژویەکی خوێناوی و سیاسی بە خۆیەوە تۆمار کردو بۆ ئێمە گۆرەپانی کارەساتێکی گەورە بوو. لای ئێمە خەلکیی لەحەمامی تێزابدا دەتوێننەوە، ونارەزاییەکانی ئێمە هی جیهانێکی ترە. بەلام هەر مرۆڤ و کۆمەلێک ئیتر بە پێی شوێن و زەمەن کێشەی تری خۆی هەیەو چیرۆکی ژیانی بە پێی ئەو شوێن و زەمەنە تۆمار دەبێت. هەریەکەو بەدەردێکی خۆیەوە دەنالێنێت. قوتابیەکان مەنەسەیەکی بەرزی تەختەی ئامادەکراویان هێنابوو، موکەبەرەو میکرۆفۆنی باشیان تێدا دامەزراندبوو. منیش فکرەیەکی باشم بۆ هات و بە حەماسەتێکەوە رامکردە سەر مەنەسەکەو پێم وتن شتێکی زۆر گرنگم هەیەو پێویستە بە رای گشتی بگەیەنم. خوێندکارەکانیش لە بریارێکی کوتوپری ژێر فشاری مندا وتیان باشە، بەلام نەیاندەزانی کە من نیازی چیم هەیە. بە دەنگێکی حەماسی و بەرز وتم کە پێش ئێوە ئیمەی کورد کە هەندێکمان وەک ئێوە خوێندکارین و هەموشمان ئاوارەین لەم ولاتەدا، ئا لەم گۆرەپانەدا بۆ مافێکی شەرعی و مرۆڤانەی خۆمان چالاکیەکی وامان نواندو پیاوەکانی سەفارەتی رژێمی عێراقی رەفتارێکی وا درندەیان بەرامبەرمان ئەنجامداو تەنانەت بەزەییان بە ژن و مندالیشدا نەهاتەوەو داوای پشتگیری و هاوکاریتان لێدەکەم. لەبەر دەم هەزاران خوینکدارو بەشەکانی میدیا کەوتمە نارەزایی دەربرین کە حکومەتی ئەلمان چەک و تەقەمەنی ئەدات بە بەغدا و…تاد. لێپرسراوانی رێپیوان و چالاکیە مەزنەکەی خوێندکاران بە پەلە میکرۆفۆنەکەیان لەدەست سەندم. بۆ ئەم کارەم لە لایەن کاربەدەستانی شاری بۆنەوە کە لەوێ ئامادەبوون و لە چالاکیەکەی پێشوی ئێمەش لە نامەیەکی رەسمیدا بۆم لە بەرواری 27-08-1982 سزایەکی پارەیان لێسەندم. هەموو ئەم شتانە بە وێنەو بەلگە لەدۆسیەکانمدا ئەرشیڤن و دەتوانرێت بۆ مێژووی سیاسی بەکار بهێنرێن، نەک هەر بۆ کورد بەلکو بۆ ئەرشیڤی عێراقی ئایندەش.
لای راست: د. ئەحمەد باسیرە بەبرینداری و سالار باسیرە لەکاتی بەرگری کردن لەهێرشی بەعسیەکان لە پایتەختی ئەلمانیا
گرتنی کەس و کارم لە سلێمانی لەلایەن بەعسەوەو دەرکردنیان لە عێراق
هەر هەفتەیەک دوای روداوەکە سەرانی بەعس لە شاری سلێمانی کەس و کارمیان گرت و خرانە بەندیخانەوەو دوچاری تراژیدیا بوونەوە. کەس وکارم لەعێراق دەربەردەرکران بۆ ئێران و مولک و مالمان داگیرکرا. دوای روداوەکە لەگەل گەرانەوەمدا بۆ شارەکەی خۆم راستەوخۆ نەخشەیەکی نوێم کێشا بۆ چالاکیەکی تر، ئەمجارەیان بۆ کوردستانی ئێران بوو دژ بەرژێمی ئێران. ئەمیش چیرۆکێک بوو بۆ خۆی.
پۆلیسی ئەلمان لەکاتی گرتن و لێدانی بەعسیەکان
لە بۆنی پایتەختەوە بۆ شاری فرانکورت
لە دوای کارەساتەکەی شاری بۆن راستەوخۆ بیرمان لە ئەنجامدانی چالاکیەکی تر کردەوە. ئەو کاتە شۆرشی کوردستانی ئێران و شەری عێراق – ئێران رۆژانە بەشەکانی میدیای پرکردبۆوەو بریارماندا چالاکی ئەمجارەمان بۆ کوردستانی ئێران ئەنجام بدەین. کاتی خۆی کاک پەروێزو برادەرێکی کوردستانی ئێران بەیانیەکی زوو بە حەماسەتێکی زۆرەوە لە فرانکفورتەوە هاتنە لام بۆ شاری زیگن و وتیان پێویستە بچین سەفارەتی ئێرانی لە شاری بۆنی پایتەخت داگیربکەین دژ بە سیاسەتی جمهوری ئیسلامی ئێران بەرامبەر بە کوردستانی ئێران نارەزایی نیشان بدەین. من ئەم شتەم رەت کردەوەو وتم ئەم ئێرانیانە لەو پەری حەماسەت و بەرز کردنەوەی چەندین دروشمن بەرامبەر بە رۆژئاواو ئەمریکا و سەدام و کاتی جەنگی عێراق و ئێرانە. لەم کاتەدا سل لە هیچ ناکەنەوە. ئەگەر ئێمە بە چەند کەسێکەوە بچینە ناو سەفارەتی ئێرانی و ئەم شوێنەش بە مال و زەوی ئەو حکومەتە حسابەو بە هێزی پاسدار پارێزگاری دەکری لە ناوەوە ئەوا کەسمان بە ساغی نایەینە دەرەوەو ئەمە لەم کاتەدا ئاقلی نیە. ئەم چالاکیە پێی دەوترێ شەری خۆ بەکوشتدان و ئەقلم نەیگرت. من ئەو کاتە بەرپرسی کۆمەلەی خویندکاران بووم. هەرچەندە برا کوردەکانی ئێران بە دلگرانی گەرانەوەو نارەحەت بوون بە ئەنجام نەدانی، بەلام من وتم دەتوانین چالاکیەکی تر بە ئەنجام بگەیەنین. کاک پەروێز دوایی بووە ئەندامی یەکیتی و کۆمەلەی رەنجدەرانی کوردستان و خۆیشی و خیزانەکەشی بە راستی شان بە شانی کۆمەلە هاورێیەکی تری دلسۆز و پاک و ئازا و چالاک بوون و هەستی کوردستانیەت تیایاندا بە تین بوو. پاش چەند سالێک کاک پەروێز وازی لە یەکێتی هێنا بە بەلگەی ئەوەی کە پەیوەندیەکانی نێوان یەکێتی و ئێران نائاساییەو و هاوکاری گرنگی یەکترن. پێشتر بەیانێکی بە زمانی کوردی بۆ ئەم مەبەستە نوسی و بۆ کۆمەلە برادەرانێکی نارد. لێرەدا دەبێت ئەوە بلێم و شایەتی بدەم بۆ مێژوو کە هەموو ئەم چالاکی و شتانە ئیتر بەناوی کۆمەلەی خوێندکارانی کوردستانەوە (ئاکسا) بوبێت، یان هەر ناوێکی ترەوە بوبێت لە لایەن ئەندامان و دۆستانی یەکێتی نیشتمانی کوردستانەوە رێکخراون و بە ئەنجام گەیەندراوون و هەمیشە بە لە خۆبردوییەوە لە ریزەکانی پێشەوەی خەبات و تێکۆشان بووین لە دەرەوەی وولات. ئەگەر هەر لایەنێکی تر هەر داستانێکی هەیە لە دەرەوە وەک ئەوانەی ئێمە پێم باشە بیخاتە روو بۆ مێژوو، بۆ گەلی کورد. هیچ کاتێکیش چالاکیەکمان نەکردوە کە زیان بە ئابرۆی سیاسی بزوتنەوەی رزگاری خوازی کورد گەیاندبێت و بە پرەنسیبی کوردستانیەتەوە کارمان کردوەو ئامانجمان زۆر بوە لەوانە کە بزوتنەوەو دەنگی کورد، وچەوساندنەوەی نەتەوایەتی و نیشتمانی ئەم گەلە بەدبەختە بگەیەنین بە جیهانی دەرەوەو نیشانیشی بدەین کە دوای هەرەس هێنانی دەسەلاتی کوردی لەکوردستانی عێراق بزوتنەوەی کورد نەمردوەو ئێمە ئەو گەلە نین کە بتوانرێ سەرمان پێ دابنەوێندرێ، چالاکیەکانمان لە خزمەتی ئەم بزوتنەوەیە بووە لە ناوەوەی وولات. ئۆپۆزیسیۆنی راستەقینە ئەوەیە کە لە ناو دلی ولاتدا دەژی و هەر وەک وتم ئەوانەی ئێمە لە دەرەوە درێژکەرەوەی ئەو هەلوێست و خەبات و تێکۆشانە بوە و بە قەناعەت و بێترس بەرەنگاری هەموو کۆسپ و هەرەشەیەک بوینەتەوەو هەر ئەوانەی کە بەم جۆرە بیر دەکەنەوە ومامەلە دەکەن خاوەنی شەرعیی بزوتنەوەکەن. ئەوەی کە ئێمە لە دەرەوەی وولات کردومانە بە بەراورد لەگەل ئەوەی پێشمەرگەیەکی کوردستان لەژیر باری مەترسی گەورەی ژیان و ترسی لەسیدارەدان و بە برسیەتی و سەرماو گەرما کردویەتی و بە بەراورد لەگەل زیندانە سیاسیەکانی ناو بەندیخانەکانی رژێمی بەغدا زۆر کەمەو بەراوردی ناکەم، بەلام گرنگ ئەوەیە لە هەر شوێنیک بیت بە پێی ئەو بارودۆخە تێبکۆشیت وخەباتی دیبلۆماسی و میدیای خۆت بکەیت وکوردیش لەدەرەوە بۆ گەیاندنی دەنگی کپکراوی ئەو کاتەی کورد دوبارە گرنگیەکی بێسنوری خۆی هەبووە و ئێستەش هەر هەیە. هەروەها هەولی رێکخستنی جەماوەری ئاوارەی کورد لە هەندەران و کۆرو سمینار رێکخستن بۆ بەرزکردنەوەی پلەی رۆشنبیری کە یەکێک بوە لەئامانجە گرنگەکانمان و بەپێی توانا کێشەمان دروست دەکرد بۆ دوژمنانی نەتەوەکەمان.
کارەساتەکەی فرانکفورت / داگیرکردنی کەنیسە گەورەکە
لەناو شاری فرانکفورت کەنیسەیەکی بەناوبانگ وگران و گرنگی لێیە پێی دەلێن (پاول کیرشە). بریارماندا کە بچینە ناو ئەم کەنیسەیەو لێرە چالاکیەکەمان بەئەنجام بگەیەنین، ئەمەیان بۆ شۆرشی کوردستانی ئێران بوو دژ بە رژێمی خومەینی. رۆژێکی یەک شەمەمان هەلبژارد کە دەیکردە رێکەوتی 1/5 رۆژی جەژنی کرێکارانی جیهانی و یەک شەمەش بوو بۆ مەسیحیەکان رۆژی نوێژ کردن وخودا پەرستیە لە کەنیسەکان هەروەک رۆژی هەینی لە ئیسلامدا. کەنیسەکە تەواو نزیک شوێنی چالاکیەکەی یەکی ئایار (1/5) بوو کە بە هەزاران کرێکارو موچەخۆرو خەلکی تر هاتبونە ئەم گۆرەپانەو ببوە هەراو دەنگە دەنگ وحەشاماتێکی زۆری لێکۆببوەوە. د.ئەحمەدی برام هەر لە خەستەخانەکەی شاری بۆنی پایتەختەوە کە لەلایەن بەعسیەکانەوە لەچالاکیەکەی پیشترماندا بریندارکرا راستەوخۆ هاتە فرانکفورت و شەوەکەی لە لای برادەران نەخشەی ئایندەمان دەکێشا کە چیبکەین باشە. پێشتر بەیانێکمان نوسی کە لەناو چەقی شارەکە بلاومان کردەوەو لەسەریمان نوسیبوو ئێمە بۆ ئازادی و ئاشتی و مافی چارەنوسی نەتەوەکەمان و دژ بە چەوساندنەوە ئەمرۆکە مانمان لە خواردن گرتوەو بە هەزارانمان لێ بلاوکردەوە. زۆر باش لە یادمە کە ژنێکی پیری بێئاگا هاتە لام و لێی پرسیم ئەوە چی ئەکەن و مەسەلەکەتان چیە؟ منیش وتم مانمان لە خواردن گرتوە نەیهێشت قسەکەم تەواو بکەم کردی بە هەراو وتی من دائیرەیەک ئەناسم کە خواردن ئەدەن و ئێوە چۆن شتی وا ئەکەن بەبرسێتی ماونەتەوە ئێستە ئەچم بۆ لایان و ئەلێم نانیان فریا بخەن. منیش برادەرانم بانگ کردو ئەم چیرۆکەم بۆ گێرانەوە. دوایی چوینە بەردەم کەنیسەکەو کە دەرگا کرایەوە ئێمەش کە نزیکەی دە (10) کەسێک دەبوین (ئەو کاتە ژمارەی کورد کەم بوو لە ئەوروپا) دروشم و بەیان و شتەکانمان لە ژێر پالتۆو چاکەتەکانمان شاردەوەو لەگەل خەلکەکە چوینە ژورێ. کابرای قەشە هەر لە سەرەتاوە چاوی تێبرین و نەدەچوو بە ئەقلیدا کە ئێمە بۆ نوێژکردنی مەسیحی و زیارەتی کەنیسە هاتبین. کەنیسەکە تەواو پربوو لە ئەلمان. هەر کە نوێژو خوتبەی قەشە تەواو بوو یەکسەر دروشمەکانمان بە گەورەیی کردەوەو کارتۆنە نوسراوەکانمان کردە ملمان و پێشی دەرگاکەمان گرت و کەوتینە بەیان دابەش کردن بەسەر خەلکەکانداو بەسەر دیوارەکاندا هەلواسینی هەموو ئەو وێنەو پۆستەرانەی کە پێشتر بۆ ئەم مەبەستە ئامادەمان کردبوون. ئێمە پێشتر دوو کەسمان لە دەرەوە دانابوو کە لەگەل تەواوبوونی خوتبەی قەشەی کەنیسەکە راستەوخۆ تەلەفون بکەن بۆ بەشەکانی میدیاو رۆژنامەکان ورێکخراوی ئەمنستی ئینتەرناشنال و نوێنەری یەکێتی نەتەوە یەکگرتوەکان ورێکخراوە خەیریەکانی شاری فرانکفورت و ئیتر لیستێک لە ژمارەی تەلەفونی ئەم دامودەزگایانەم دابونێ. کابرای قەشە چوو بە قیناو ووتی نایەلم کەس لەم دەزگایانە بێتە ژورەوە. ئێمەش وتمان نارۆین. بە پێی یاسا قەدەغەیە کە پۆلیس بە جلوبەرگی رەسمیەوە بچێتە ناو کەنیسەوە. کابرای قەشە کردی بە هەراو وتی ئێرە کەنیسەیە و جگە لەوە ئەم شوێنە زۆر تایبەت و گرنگ و گرانەو یەکسەر برۆنە دەرێ. بە قەشەکەمان ووت زۆر باشە ئێمە ئەم شوێنە جێدێلین، بەلام بە مەرجێک کە رێگای دەزگاکانی میدیاو ئەوانەی تر بدەن بێنە لامان و داواکاریەکانمان بگەیەننە بەشەکانی میدیاو رێکخراوەکانی خۆیان. دوای چاوەروانیەکی زۆر نەمانتوانی قەشە قەناعەت پێبکەین. نە ئەو، نە ئێمە چوینە قۆناعی کەللە رەقیەوەو لەهەلوێستی توندی خۆی نەهاتینە خوارێ. ئێمە لەو نێوانەدا نەماندەزانی کە لە دەرەوەی کەنیسەکە چی روویداوە. قەشەکە تەلەفونی بۆ پۆلیس کردبوو، مەسەلەکەی زۆر گەورە کردبوو کە کۆمەلێک بێگانەی رۆژهەلاتی کەنیسەکەیان داگیرکردوەو نارۆن و هەرەشەی ئەوە دەکەن بیتەقێننەوە.
(کاتی مانگرتنەکەمان لە ناو کەنیسەی فرانکفورت/ بەکامێرای خۆمان گیراوە)
جارێکی تر قەشەکە هاتەوەو وتی دەرەوە هەموی گیراوە بەپۆلیس وئوتومبیلی پۆلیس. دەست هەلگرن باشترە. ئێمەش وتمان مەرجەکانمان زۆر نین و مرۆڤانەیەو جێبەجێی بکە ئەو کاتە کەنیسەکەت بۆ چۆل دەکەین. بەکورتی لە کۆتایداو پاش ماوەی چەندین کاتژمێر بەدەیان پۆلیس بە جل و بەرگی تایبەت و قەلغان و کامێرای تەلەفزیۆن ئیتر نازانم سەر بە تەلەفزیۆنی دەزگای تایبەت بە خۆیان بوو، یان هی کەنالی میدیا بوو. هێرشیان کردە ناو کەنیسەکەو براینە دەرێ و بەبەر چاوی جەماوەرەوە پشکێندراین و کەلەپچەیان کردین و براین. ئەو کاتەی کە چوینە دەرێ رۆژی حەشرمان بینی. نزیکەی 30 – 40 پاس و ئوتومبیلی پۆلیس وئاگرکوژێنەوەو ئیسعاف وەستابوون بە ژمارەیەکی زۆری پۆلیسەوە. بە سەدان کەس کۆببونەوەو بەشێکی خەلکەکە لەو بەرەوە لە گۆرەپانی چالاکیەکەی یەکی ئایار هاتبونە بەردەم کەنیسەکە. دوای پشکنینمان براین بۆ پۆلیسخانەو بەند کراین. دوای لێکۆلینەوەو پرۆتۆکۆل کردنی روداوەکە دوای هەشت کاتژمێر دەست بەسەر کردنمان ئازاد کراین و وتیان نامەی پۆلیستان بۆ دێت سەبارەت بەم کارەساتە ئایا دەخرێنە بەرلێپرسینەوەو دادگا یان نا، بەلام هیچ نامەیەکم لەم بارەیەوە بۆ نەهات و ئەو کاتە سیاسەتی رۆژئاوا لەدژی رژێمی خومەینی کاری دەکرد.
لای راست بۆ چەپ: سالار باسیرە (نوسەر)، د.ئەحمەد باسیرەو پەروێز ئازادپوور لە بەندیخانەی پۆلیس لە فرانکفورت دوای داگیرکردنی کەنیسەکە لەدژی رژێمی خومەینی 1982
ئێمە بەم جۆرە، بەم روداوە ئامانجەکەی خۆمان لە راستیدا باشتر پێکاو سەرکەوتوتر بوین. هەروەک ئەلمان خۆی ووتەنی لە ناو بێ بەختیدا بەختێک دروست بوو. ئەگەر کابرای قەشە بە هیمنی و ژیرانە رەفتاری بکردایە و ریگای بدایە ئەو دەزگایانە چاویان پیمان بکەوتایە کە هاتبون کیشەکە ئەوەندە گەورە نەدەبو بۆ ئابرۆی کەنیسەکەش باش دەبوو، بەتایبەت کەنیسەیەکی ئاوها بەناو بانگ وگران و بۆ دروست نەکردنی ئەو هەراوهوریایەش، بەلام قەشەکە بە رەفتاریدا لەگەلمانداو گەورەکردنی مەسەلەکە لەوە نەدەچوو کە وەک پیاوێکی ئاینی و لە خوداترس و ئاشتیخواز بێت و دیاربوو کە دژ بە بێگانەش بوو. بەلام قەشەو بەرپرسی کەنیسەش هەبوە لەشوێنی تر کەخۆی هاوکاری زۆری کردوین و بەشدار بوە لەگەلماندا. ئەمەی تر بچوکترین بەزەیی و تەقدیری نەبوو بۆ کێشەکەمان. رۆلی کەنیسە لە مێژودا هیچ کات باش نەبوەو دەزگای زەریبە وەرگرو دەولەمەند بوەو هەلگیرسێنەری شەرو جەنگ بووەو هەمیشە دابویە پال کۆلۆنیالیزم بەلام ئیستە ئیتجهاهی میانرەوی تیایە بۆ گرتنەبەری سیاسەتێکی لیبەرال و لەناو مەسیحیەت خۆیدا ئیتجاهی جیاواز هەیە رادیکال و میانرەو. لەمێژودا چەندین جەنگی خوێناویان دژ بە ئیتجاهاتەکانی ناو ئاینی مەسیحی خۆیان بەرپا کردوە.
ئەو خوێندکارە هندەی لەپێناوی ئێمەدا هەرەشەی خۆکوشتنی کرد
دوای ئازاد بونمان هەتا شوێنێک بە شەمەندەفەری ناو شار گەراینەوەو دوایی بە پی. ریگاکەمان وابوو کە نزیکەی دوو سەد مەترێک دوور بە لای کەنیسەکەدا برۆین. بینیمان هەمدیسان ئاگرکوژێنەوەو پۆلیس و ئیسعاف وەستاوەو حەشاماتێکی زۆر لە خەلک لە کەنیسەکە کۆبونەتەوە. وتمان ئەم کەنیسەیە زۆر شومەو ئارامی بە خۆیەوە ناگرێت و ئاخۆ چیتر روی دابێت و ئەم قەشەیە سەر بە گۆبەنە. ئەوەندە برسی و ماندو پەست بوین کە وزەمان نەمابوو بچینە ئەوێ و بزانین چی رویداوە. لەفرانکفورت رۆژنامەیەک هەیە کە شەو دەردەچێت و هەوالە گەرمەکان زوو دەگوازێتەوە پێی دەوترێ رۆژنامەی شەوی فرانکفورت. بەیانی زوو یەکێک لە برادەران کە لە فرانکفورت دەژیاو خۆی و خێزانەکەی کە بەشداربوون لە چالاکیەکە کاک پەروێز پور وخاتوو پەروانە قورەیشی بەیانی زوو ژمارەیەک لەم رۆژنامەیەی هێناو وتی بروانن چی روویداوە. جگە لە رۆژنامەکانی تر وێنەیەکی کەنیسەکە خرابوە ناو ئەم رۆژنامەیەوە لەژێر ناونیشانی نارەزایی لە نەوەت (90) مەتر بەرزیەوە. خوێندکارێکی کۆلێژی ئاداب کە خەلکی هندستان بوو چوبوە سەر لوتکەی کەنیسەکەو وتبوی من خۆم فرێ ئەدەمە خوارێ وخۆم دەکوژم، ئەم کوردانە بۆ مافی خۆیان تێدەکۆشن وپەنایان هێناوەتە بەر کەنیسە چۆن رەفتاری وایان لەگەلدا دەکرێ. ئەم مەسەلەیەش دوبارە لەبەشەکانی میدیا پەخشکرا بەباسی ئێمەوە. خوێندکارە هندەکە وتبوی کاتێک هیچ لە خۆم ناکەم و دەست هەلدەگرم ئەگەر کابرای قەشە بە پێی خۆی بێتە سەر لوتکەی کەنیسەکە بۆ لام و شەخسیی داوای لێبوردن لەکوردەکان بکات بۆ ئەو رەفتارەی کە بەرامبەریان کردویەتی. ئەم روداوە ئەوەندەی تر مەسەلەکەی هوروژاندو کابرای قەشەی شەرمەزار کردو بەم هۆیەوە چەند لێپرسراوێکی بەرزی کەنیسە بانگ کرابونە ئەم شوێنە بۆ چارەسەرکردنی ئەم بارودۆخە چاوەروان نەکراوەو لەوانەشە هەر ئەم هۆیە بوبێت کە دواتر نەخراینە بەر لێپرسینەوەی یاسا (بروانە وینەکەی لای خوارەوە).
ئەو خویندکارە هندەی کەویستی لەپێناوی ئێمەدا خۆی بکوژێت،
لەکاتی سەرکەوتنی خویندکارە هندەکە بۆ سەر لوتکەی کەنیسەکە
کارەساتەکەی بەرلین/ پلانی تەقاندنەوەی کۆنگرەکەمان
هەر سێ مانگ دوای کارەساتەکەی شاری بۆن، چالاکی وشەرەکەمان لەگەل بەعسیەکان لە ناوەراستی 7/1982 دیارە رژێمی بەعس لەئەنجامی کارەساتەکەی بۆنی پایتەخت کە باسم کرد بریاری تۆلەسەندنەوەیەکی قورسی دابوو لە دژمان. سەفارەتی عێراقی لە بەرلینی رۆژهەلاتی ئەوکاتە کە هێشتا ئەلمانیا یەکی نەگرتبۆوە بە رێگای دوو تیرۆریستی بەعسی کارمەندانی سەفارەت خۆیەوە، کە هەلگری ناسنامەی دبلۆماسی بوون بەرێگای کوردێکەوە کە ئەندامی کۆنگرەکەمان بوو کە لەبەرلین ئەنجاممان ئەدا، لەرۆژی پینجەمی کۆنفەرەنسەکەدا بوو نەخشەی تەقاندنەوەی کۆنگرەکەیان کێشابوو. بریاروابوو بەرێگای ئەم کوردەوە بۆمبایەکی تەوقیتکراو بنێرنە ناو هۆلی کۆنفەرەنسی یەکێتی و بیتەقێننەوە. هەمیشە وابوو کە سێ رۆژی یەکەم کۆنفەرەنسی یەکێتیمان دەبەست و سێ رۆژی دواتر کۆنگرەی کۆمەلەی خوێندکارانی کوردستان لەدەرەوەی وولات (AKSA). زۆربەی ئەندامانی کۆمەلە ئەندامانی یەکێتیش بوون. ئەگەر ئەم ئۆپەراسیۆنەی بەعس سەری بگرتایە گەورەترین کاریسە دەبوو لە دوای جەنگی دوەمی جیهانی لەبەرلین، نەک هەر ئەندامانی کۆنگرەی وێران دەکرد بەلکو بە دەیان توریستی ئەلمان و بیانی تری دەکوشت و بریندار دەکرد و بیناکەشی وێران دەکرد چونکە شوێنەکە بینای مالی لاوان بوو کە هەمیشە قەرەبالغ بوو لەشارێکی وەک بەرلین توریستی لە هەموو دنیاوە بۆ دەهات. ئەم کوردە ویژدانی قبولی نەکردبو بۆ پارەو بەرژەوەندی بەم کارە هەستێ کە فێلیان لە خۆیشی کردبوو بەوەی کە لەدانانی کاتژمێری بۆمباکە بە سێ جار سفر راستەوخۆ دەتەقیەوەو خۆیشی پیوە دەبوو. ئەگەر ئەو ژمارەیەشی دانەنایە ئەوا دوای نیوکاژمێر خۆی دەتەقیەوە. پێیان وتبوو تەوقیتی بکەو خۆت برۆ ودوای دە خولەک دەتەقێتەوە. بەپێی یاسای هاوپەیمانان کە لەئەنجامی جەنگی دوەمی جیهانی هاتبوە کایەوە کارمەندانی بالیۆزخانەکان لە شاری بەرلینی رۆژهەلات بۆیان هەبوو بێکێشە هاتوچۆی هەردوو بەشەکەی بەرلین بکەن.
پلانی دەستگیرکردنی دوو تیرۆریستە بەعسیەکە
لە نەخشەیەکی دارێژراودا هەردوو تیرۆریستەکەی سەر بە سەفارەتی عێراقی لە لایەن هێزی تایبەتی ئەلمانەکان دوای راونانێک بەناو شاری بەرلین دا دەستبەسەر کران، کە ئەمەش چیرۆکێکە بۆ خۆی. حی علی محمود کە هەتا پێش چەند مانگێک بەر لەوە ئەندامی حیزبی شیۆعی عێراقی بوو لەئوتومبیلەکە خۆی هەلدابوە خوارێ و ویستبوی بە پێ رابکات، بەلام گیرا. ئەوی کەشیان کە ئوتومبیلەکەی لێَ خوریبوو چەند ئوتومبیلێکی رامالیبو نەیتوانیبو دەربازبێت. کە دابەزیبو لەم وەزعەدا دەمانچەیەکی لێدەکەوێتە خوارێ بەپێنج گوللەوە. بەئوتومبیلێکی مارسدسی بۆر بە ژمارەی بالیۆزخانەی تایبەتی عێراق (CD-21-09) هاتبونە ناو بەرلینی رۆژئاوا. ئەوەی کە ئوتومبیلەکەی لێخۆریبوو ناوی خالد جابر بوو سکرتێری یەکەمی سەفیری عێراقی بوو لە بەرلینی رۆژهەلات. ئەمەش ئاستی دبلۆماسیەکان و سەفیرێکی بەعسی بوون لەبەرلین، کە لەبری فێربونی رۆشنبیری ودانانی نەخشەی بردنەوەی زانست بۆ ولاتەکەیان کەچی سەفیری ولاتێک نەخشەی کوشتن و لەناو بردنی هاوولاتیانی دەولەتەکەی خۆی دەکێشا بە پلانی بەعس. لەهەمان رۆژدا ئاسایشی پۆلیس لەکۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا وردەکاریەکانی خستە روو، ئاماژەی بەوەدا کە ئەمانە تیرۆریستن نەک دبلۆمات ودەبێت بدرێنە دادگا. حی علی محمود ئەو پارێزەرە عێراقیەی رەت کردەوە کە سەفارەت بۆیان دانابوو، داوای یارمەتی لەرێکخراوی خەیری نەتەوە هەرەشە لێکراوەکان کردو وتبوی ئەگەر بچمەوە بۆ عێراق رژێمی بەغدا دەمکوژێت.
بەلام حکومەتی سۆشیال دیموکراتی ئەو کاتە بە سەرۆکایەتی هێلموت شمیت لەبەر باشترکردنی بەرژەوەندی ئابوری ودبلۆماسی خۆیان لەسەر حیسابی ژیان وخوێن وفرمێسکی ئێمەی کورد هەردوو تیرۆریستەکانی لەفرۆکەخانەی فرانکفورتەوە بەفرۆکەیەکی عێراقی نێردرانەوە بۆ بەغدا بێئەوەی بدرێنە دادگا. هەرچەندە ئۆپەراسیۆنەکەی شاری بەرلین سەری نەگرت بەلام دیارە لەلایەن بەغداوە خەلاتیان دراوەتێ و نەخشەیەکی تری کوشتن و تیرۆریان بۆ ساز بکەن. ئەو کوردەکەش کە ناوی حسین بوو وە لەقەبی حسێن قومبەلەی درایە نەتوانرا لە ئەلمانیا لەبەر ترسی رژێمی عێراقی ژیانی بپارێزرێت و رۆیشتە سوریا دانیشت.
پێچەوانە بوونی هاوکێشەکە
بەلام کە عێراق کوێتی داگیرکرد هاوکێشەکە پێچەوانە بۆوە. سەفارەتی عێراقیمان لە هەمان شاری بۆن ی پایتەختی ئەلمانیا داگیرکردو بەلگەنامەکانی ناو سەفارەت داگیرکراو شتەکانی لەبەلەکۆنی سەفارەتەکەوە فرێدرانە سەر شەقامەکەو ئەوانەی لەناو بیناکەدا بوون بەر تێهەلدانی کورد کەوتن. پۆلیسی ئەلمان لە سەرشەقامەکەی دەرەوە تەنیا تەماشایان دەکرد. هەرچەندە نامەی سزادانی پارەش بۆ چەند یەکیک لەم برادەرانە لەلایەن کاربەدەستانەوە نێردرابوو. دیارە دلنیابوون لەوەی کە حکومەتی بەعس دەروخێت، چیتر پێویست نیە لەسەری هەلبدەنێ وئێمەی ئۆپۆزیسیۆن لەدیدی ئەمانەوە دوارۆژی حکومەتێکی نوێین لەعێراق و لەئێستەوە باشترە پەیوەندیەکانیان باش بکەن لە گەلماندا. لە رۆژی دوای داگیرکردنی کوێت بەشەکانی میدیا زانیاری وا سەیریان لەسەر خودی سەدام و بنەمالەکەیشی بلاودەکردەوە کە من بە خۆمم دەوت ناکرێ ئەم زانیاریانەیان لەنێوان شەو و رۆژێکدا دەست کەوتبێت و دیارە زانیاریەکی زۆریان ئەرشیڤ کردوە کە هەموو ئەم چەند سالە بلاویان نەکردۆتەوە لەسەر بەعس. لەم رۆژەوە ئیتر سەدامی دۆست کتوپر بوە هیتلەرەکەی بەغداو مرۆڤ خۆرو درندە وشێت و یاساکانی یەکێتی نەتەوە یەکگرتوەکانی پێشێلکردوە. هەروەک پیشتر پێشێلی نەکردبن. ئەو سەرۆکی عێراقەی کە بەشێکی فرۆکەوان و دەزگای موخابەراتەکەی لە ئەلمانیای رۆژئاواش مەشق پێدەکران، ئەمە لەسەر زاری وەزیری ناوخۆی ئەوکاتەی سەر بەپارتی سۆشیال دیموکراتەکان (ئۆتۆ شیلی) کە ئەو کاتە ئەندامی پارتی سەوزەکان بوو لە وتارێکیدا لەبەردەم پەرلەمانی ئەلمانیا باسی لەم راستیە کرد کەوتارەکەی گوێزرایەوە بۆ کەنالەکانی تەلەفزیۆنیش.
چالاکیەکانم لە ئەلمانیای رۆژهەلات لەکاتی جەنگی عێراق – ئەمریکا دوای داگیرکردنی کوێت لە لایەن عێراقەوە
من لە کاتی جەنگەکەی عێراق – ئەمریکا کە بە ناوی رێکخراوی نەتەوە یەکگرتوەکانەوە ئەنجامدراو هەروەها لەکاتی کۆچ و ڕەو وە راپەرینەکەی خەلکی کوردستان بەشێکی کاتەکەم لە ئەلمانیای رۆژهەلات بەسەربرد و لە کۆرو سیمینارێکەوە دەچومە یەکێکی ترو بەشێکی چالاکیەکانم هێزە چەپەکان بۆیان ساز دەکردم و هاوکارییان دەکردم ئەوانەی کە رەخنەگری سیستەمی سۆڤیەت و ئەوەی ئەلمانیای رۆژهەلات بوون. بەباشی بینیم کە ئەم میللەتەی ئەلمانیای رۆژهەلات بە راستی چەندە تینوی زانیاری بوون و چەند راستییان لی شاردرابۆوە. بۆ هەر شوینیک دەرۆیشتم کۆمەلە وێنەیەکی هەلەبجەو کۆچ و رەوی کوردستانم پێبوو کە زۆربەی لەبەشەکانی میدیای ئەلمانیا بلاو کرابونەوەو چاکم کردبوون و راستەوخۆ نیمچە پێشانگایەکم لێدروست دەکرد. چل و شەش سال پانزە ملیۆن ئەلمانی لە ژێر سایەی حکومەتێکی سۆشیالیستدا ژیان، بەلام دوای روخانی ئەلمانیای رۆژهەلات لە 78%ی پارتێکی موحافیزی ئەلمانیای رۆژئاوایان هەلبژارد کە پارتی یەکێتیە مەسیحیەکان بوو (CDU). وایان دەزانی کە لەنێوان شەو و رۆژێکدا ئەمانیش دەبنە خاوەن سەروەت و مارسدیس و زۆری کەش. جگە لەوەش پرۆپاگاندەی رۆژئاوا هەمیشە بەهێز بوە. بارودۆخی کۆمەلایەتیان بە تایبەت هی ئابورییان ئەمرۆکە لەسایەی ئەلمانیای رۆژئاواوە خراپترە وەک لەجاران. حیزبی شیۆعی ئەلمانیای رۆژهەلات بەچەند گۆرانکاریەکەوە لە سالانی دوای ئەوە لەلایەن نزیکەی 25%ی ئەلمانیای رۆژهەلات هەلدەبژێردران وبەم هۆیەوە چوونە ناو پەرلەمانەوە، بەلام ئەم بەشەی ئەلمانیا ئەمرۆکە بۆتە دروستبوونی بزوتنەوەی نازیەت و فاشیەت. لەبەر ئەم هۆیە پەناهەندەو بێگانەکان حەز ناکەن بیاننێرنە ئەم بەشەی ئەلمانیاو زۆربەی کۆچ دەکەن بۆ رۆژئاوای ئەلمانیا. بەلێ مرۆڤایەتی هەمیشە بەتەجروبەی خۆیدا دەروات و قەناعەت وبریاری دەکرێ بگۆرێت. ئەلمانیای رۆژهەلات زیاتر بووە بازارێک بۆ سەرمایەدارە گەورەکانی ئەلمانیای رۆژئاوا، بەلام بێکاری لەم بەشەدا لە هەموو شوێنێک زیاترەو تەنانەت بە چاوێکی تر دەرواننە خۆیان وەک لە رۆژئاواییەکان وئەمانیش زۆریان دێنە رۆژئاوا بۆ گەران بە شوێن کاردا. ناسیۆنالیستەکانی ئەلمان ئەلمانیایەکی گەورەیان پێ گرنگتر بوو وەک لە چارەسەر کردنی کێشەی ئەم بەشی ولات و میللەتە. ئەلمانەکانی رۆژهەلات لەچەند لایەنیکەوە ژیانی پێشویان لەوێ پێ باشتر بوو، بەلام نانیش بێ ئازادی نابێت و ئەمەش زۆر کەوت لەسەر حکومەتی سۆشیالیستی ئەلمانیای رۆژهەلاتی هۆنیکەر وەک سیستەمێکی تۆتالیتێر. حیزبیەکان باشتر دەژیان وبیرۆکراتیەت بەهێزبوو، جاسوسیەت بە شێوەیەکی زۆر نائاسایی دەکرا لەسەر هاوولاتیان و ئازادی هاتوچۆ و بیرورادەربرین و نوسین نەبوو، ئۆپۆزیسیۆن و فرەپارتایەتی نەبوو، هەلبژاردنی پارتی تر بۆ هاتنە سەر حوکم نەبوو. تەنانەت لە ئەلمانای رۆژئاواشدا، لە ئەوروپای رۆژئاوادا بەگشتی ئەم سیستەمە سەرمایەدارانەش هەتا سەر برناکەن. دەولەمەند دەولەمەندتر دەبێت وهەژاریش هەژارترو توێژی ناوەراست لەوێرانبوندایەو سیستەمێکی سەرمایەداریی مۆنۆپۆلی گەورە لەگەشە کردندایە.
لە رۆژنامەی مەرکەزی ئەلمانیای رۆژهەلات بە ناوی (DEUTSCHLAND NEUES) بە واتا (ئەلمانیای نوێ). لە رۆژنامەی ئەلمانیای نوێی بەرواری 18-03-1988 بابەتێکی لەژێر ناونیشانی سیاسەتمەدار د.منزر ئیبراهیم الشاوی لە کۆماری عێراقەوە لەئەنجومەنی وەزیرانی کۆماری ئەلمانیای دیموکراتی (ئەلمانیای رۆژهەلات) لە لایەن ڤیلی شتۆفس پێشوازی کراوە. لەیەکێک لە ستونەکانیدا رۆژنامەکە دەنوسێت “هەردولایەن جەختیان لەسەر ئەوە کردوە کە هێشتنەوەو پارێزگاریکردنی ئاشتی جیهانی، وهەولی هەموو هیمەتێک بۆ کەمکردنەوەو نەهێشتنی چەک و پێشبرکێی چەک لەسەر رووی زەوی واتایەکی گرنگی ژیانیی هەیە بۆ دوارۆژی سەرجەم مرۆڤایەتی…”. ئەگەر خوێنەر سەرنجێک بداتە بەرواری پێشوازیە گەرمەکەی سیاسەتمەداری حکومەتی بەعس لەلایەن حکومەتی ئەلمانیای رۆژهەلاتەوە دەبینێت بەتەنیا دوو رۆژ لەدوای روداوەکەی هەلەبجە بووە کە لەلایەن رژێمی بەغداوە چەکی کیمیاوی بەسەر نەتەوەیەکی مەدەنیدا کردوە. هەروەک پەندە ئەلمانیەکە خۆی وتەنی ئەم وێنەیە خۆی بۆ خۆی دەدوێ. لەهەموو ولاتە سۆشیالیستەکانی ئەوروپای رۆژهەلات و سۆڤیەت بە واتا لە (معسکر الشرقی) بەعسیەکانی رژێمی بەغدا رێزیان زیاتر لێگیراوەو دەستیان رۆیشتوە وەک لە ئەندامانی حیزبە کۆمونیستەکانی عیراق یان ئەوانەی رۆژهەلاتی ناوەراستیش بەگشتی.
رێزگرتن لەبەعسیەکان و چەوساندنەوەی ئەندامانی حشع لە بولغاریا
سەرەتای هەشتاکان شەرێک رویدا لە نێوان ئەندامانی حیزبی شوێعی عێراقی وبەعسیەکانی عێراق لەسۆفیای پایتەختی بولغاریا. یەکێک لە ئەندامەکانی حیزبی شیۆعی بەدەستی بەعسیەکان کوژرا. حکومەتی بولغاریا شیۆعیەکانی دوور خستەوەو رەفتاری خراپی لەگەلدا نواندن و بەشێکی دەرکردن لە ولاتەکە، کەچی بەعسیەکان ئیمتیازی زیاتریان وەرگرت و مامەلەی باشتر کران. من ئەو کاتە زۆر بە لامەوە سەیر بوو کە شتی ئاوا چۆن دەبێت لە بولغاریایەکی کۆمۆنیست دا. لەرۆمانیاو ولاتەکانی تری ئەوروپای رۆژهەلات هەمان شت بوو.
سزادانی خوێندکارە کوردەکان لە مۆسکۆ بۆ بەرژەوەندی بەعس
لەمۆسکۆ لە گۆرەپانی سوور کۆمەلیک لە خویندکارە کوردەکان گردبونەوەیەکی ئاشتیانەیان دژ بە رژیمی بەعس ئەنجامدا بۆ بەکارهینانی چەکی کیمیایی لە کوردستان کەچی حکومەتی مۆسکۆ بەشیکی ئەم کوردانەی لەسۆڤیەت دەرکرد و بەشێکیشی دوور خستنەوە لە مۆسکۆ.
چالاکیەکانی دوای راپەرین لەئەوروپاو داگیرکردنی سەفارەتەکانی عێراقی
لە کاتی راپەرینەکەی خەلکی کوردستان دژ بە رژێمی بەغدا لەناو شاری بۆن لە هەمان گۆرەپانی شەرەکەی بۆنی سالی 1982 خۆنیشاندان و وتار خویندنەوە دەستی پێکرد لە لایەن کوردەکانی کوردستانی عێراقەوە. بەشێک لە کوردەکان جیابونەوە بۆ داگیرکردنی سەفارەتی عێراقی لەم شارە. بەتایبەت ئەو کوردانەی کە لە شاری هامبورگەوە پاسێکی گەورەیان بەکرێ گرتبو هاتبوون راستەوخۆ بەرەو سەفارەتی عێراقی بەرێکەوتبوون. بەشێکی تر لەخۆنیشاندەرەکانی ناو شاری بۆن چوین بۆ پشتگیری ئەم برادەرانە لەوێ. نزیکەی لە گشت ولاتە ئەوروپیەکان نارەزایی توند دژ بە سەفارەت و دەزگاکانی رژێمی عێراقی دەستی پێکردبوو. لە ستۆکهۆلمی پایتەختی سوید برادەران سەفارەتی عێراقیان ئاگر تێبەردا.
هێرش بردنە سەر سەفارەتی کوبا
لە هەمان دوای نیوەرۆی داگیرکردن ودەسپێکردنی چالاکیەکە دژ بەسەفارەتی عێراقی بەشێکی تر جیابونەوەو چوونە بەردەم سەفارەتی کوبا نارەزایی دەربرن بەرامبەر بە سیاسەتی حکومەتی کوبا دژ بە کورد بۆ بەرژەوەندی عێراق. دوای ئەوەی گوشارێکی زۆر خرایە سەر حکومەتی ئەمریکاو UN سەبارەت بە بارودۆخی ناهەمواری کورد ئەوە بوو بریاری دروستکردنی ناوچەیەکی ئارام لە سەروی عێراق بۆ پاراستنی کورد درا. ولاتە ئەوروپا رۆژئاواییەکان وئەمریکاو کەنەدا پشتگیرییان لەم بریارە کرد، بەلام ولاتە سۆشیالیستەکان دژ بوون. ئەوانەی کە ئێستە لە یادمن بریتی بوون لە کوبا، چیکیسلۆڤاکیا، رۆمانیا، سۆڤیەت..تاد. ئەوانەی دیارە کە ئەو کاتە ئەندامانی کاتیی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتوەکان بوون. من لە خۆمم دەپرسی ئایا کورد چی لە کوباو رۆمانیاو و چیکۆسلۆڤاکیاو یەکێتی سۆڤیەت کردوە کە بەم شێوەیە دژایەتی نەتەوەی کورد بکەن، دژایەتی میللەتێکی بەدبەخت کە بۆ ژیانێکی ئاسودەو ئازادی ومافی ژیان تێدەکۆشێت. چەند هەڤالێک لە خۆپیشاندەرە کوردەکان لەکاتێکی حەماسی ئاوهادا بەسەر شیشی موحاجەرەکەدا بازیان دابوە ئەودیو بۆ ناو باخی سەفارەتەکە بۆ ئەوەی بەم شێوەیە سەرنجی ئەو رۆژنامەوان و دەزگا میدیایانەی ئەلمانی و بیانی بەلای مەسەلەکەدا رابکێشن کە بانگ کرابونە ئەوێ. بەلام دوو کارمەندی سەفارەتی کوبی هاتبونە دەرەوەو بە کلاشینکۆفێک دەسترێژیان بەسەر خەلک و موحاجەرەکەدا کردبو کە لە ئەنجامی ئەم کارە چەند هاولاتیەک بە پریشکی موحاجەرەو دیوارەکە لە ئەنجامی تەقە کردنەکە برینداربوون و خۆشبەختانە کەسی تێدا نەکوژرا. ئەم روداوەش بوە تێمای بەشەکانی میدیاو بوە هۆی دروستکردنی کێشەی دبلۆماسی و نارەزایی لە نێوان هەردوو حکومەتی ئەلمانیاو کوبادا. ئەم روداوە ئەوەندەیتر مەسەلەکانی هوروژاندو بەشەکانی میدیاو تەنانەت هەندێ لە تەلەفزیۆنە عەرەبیە فەزائیەکانیش وێنەکانیان هەمان شەو گواستەوە. شتێکی کەم نەبوو کە لێپرسراوانی سەفارەتی ولاتێکی سۆشیالیستی هاوپەیمانی سۆڤیەت لە پایتەختی ئەلمانیای رۆژئاوا بەکلاشینکۆف بەسەر خەلکی دانیشتوی ئەم ولاتەدا تەقە بکات. دوای ماوەیەکی کورت سەردانیەکی ئەمستردامم کردو بەسەر ئەوەدا چووم کۆمەلێکی کەم لە هاورێ کوردەکانی ئەوێ بۆ هەمان مەبەستی کارەساتەکەی کوردستانی عێراق دەچونە بەردەم سەفارەتی سۆڤیەت لەئەمستردام یاداشتێکی نارەزاییان بە ئامادەبونی چەند یەکێک لە بەشەکانی میدیای هۆلەندی بیدەن بە سەفیری سۆڤیەت. بەو رۆژە باراناویە هەرچەندە زۆر وەستابوون و لە دەرگایان دابوو نەک هەر لێیان نەکردبونەوە، بەلکو بۆ ئەو ماوەیە لەبەر ئەم هۆیە دەرگایان هەر داخستبوو بۆ میوانیش. بە ناچاری نامەکەیان هەلدابوە ناو باخەکە و کە دوور کەوتبونەوە کارمەندێکی سەفارەت لە درزی دەرگاکەوە چوبوە ناو باخچەکەو نامەکەی هەلگرتبو. لەسەر ئەم چەند نمونە کەمە دەتوانیت سەرجەم سیاسەتی دەرەوەی ئەم ولاتانەی کەخۆیان بە سۆشیالیزم و سەر بە بلۆکی رۆژهەلات ناودەبرد هەلبسەنگێنیت بەلام ئەمە ئەوە ناگەیەنێت کە سۆشیالیزم وەک فکر رەد بکرێتەوە. پەیوەندی مۆسکۆ لەگەل حکومەتەکانی عێراق بەتایبەت لەگەل بەعس پەیوەندیەکی باش بووە. سیاسەتی سۆڤیەت هەر لەسەردەمی قەیسەری روسیاوە هەتا ئەمرۆکە روسیا بەرامبەر بە کورد باش نەبوە. ئەو سۆڤیەتەی کە ئالای ئینتەرناسیۆنالیزمی هەلگرتبوو تەنیا بایەخی بە پەیوەندی نێوان دەولەتان داوە نەک بە بزوتنەوە رزگاریخوازەکانی “جیهانی سێ” یان ئەوانەی تریش لەهەر کوێیەکی ئەم دنیایە بوبن. هەموو سیاسەتێکی دەرەوەی سۆڤیەت تەنیا لەخزمەتی دەولەت بووە. رۆژنامەی پراڤدای زمانی رەسمی حیزبی شیۆعی سۆڤیەت لە1963 دەنوسێت کە حەرەس جمهوریەکانی حیزبی بەعس لەعێراق لەسەر شێوەی چەتە فاشستە نازیەکانی غەستابۆ دروست کراون کەچی هەر هەمان سۆڤیەت بە دەیان سالیش باشترین پەیوەندیی لەگەل حکومەتە دوابەدوای یەکەکانی عێراق هەبوو بە تایبەت بە حیزبی بەعسەوەو بە چەک و بەسیاسەت پشتگیرییان لێکردن بێگوێدانە سروشتی ئەم لایەنەو بێگوێدانە ئەوەی کە کۆمونیستەکان دەگرن و دەکوژن وئیبادە دەکەن وبێئەوەی گوێ بدەنە ئەوەی کە چ سیاسەتێکی قرکردن بەرامبەر بە کورد پیادە دەکرد وەک گەلێکی چەوساوە کە بۆ مافەکانی خۆی خەباتی کردوە. بەلێ ئەمەیە واقعی جیهانی دوێنێ و ئەمرۆ کە جیهانی بەرژەوەند پەرستیەت بوە.

⁉️ تایبەتمەندییەکانی بابەت - Meta-data
🏷️ پۆل: 📖 کورتەباس
🏳️ زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
📙 پەڕتووک - کوورتەباس: ☀️ دۆزی کورد
📄 جۆری دۆکومێنت: ⊶ زمانی یەکەم
🌐 زمان - شێوەزار: 🏳️ کرمانجیی ناوەڕاست
🗺 وڵات - هەرێم: 🌏 دەرەوە

⁉️ تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
✨ کوالیتیی بابەت: 88% ✔️
88%
✖️
 30%-39%
خراپ👎
✖️
 40%-49%
خراپ
✖️
 50%-59%
خراپ نییە
✔️
 60%-69%
باش
✔️
 70%-79%
زۆر باشە
✔️
 80%-89%
زۆر باشە👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
88%
✔️
ئەم بابەتە لەلایەن: (مانو بەرزنجی)ەوە لە: Jul 28 2017 7:21PM تۆمارکراوە
👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jul 29 2017 3:35PM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
✍️ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (بەڕێوەبەری سیستم)ەوە لە: Jul 29 2017 11:49PM باشترکراوە
☁️ ناونیشانی بابەت
🔗
🔗
⚠️ ئەم بابەتە بەپێی 📏 ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
👁 ئەم بابەتە 7,615 جار بینراوە

📚 فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن 💾📖🕒📅 👫 ناوی تۆمارکار
📷 فایلی وێنە 1.0.164 KB Jul 28 2017 7:21PMمانو بەرزنجی
✍️ ئەم بابەتە باشتر بکە!
☰ زۆرتر
⭐ بۆ ناو لیستی کۆکراوەکان
💬 رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

✍️ گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🔎 گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
⠪ بەشکردن
Facebook
Twitter
LinkedIn
Whats App
Viber
SMS
Facebook Messenger
E-Mail
👍
⭐ نرخاندنی بابەت
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ زۆر باشە
⭐⭐⭐ باش
⭐⭐ خراپ نییە
⭐ خراپ

کارە تیرۆریستیەکانی رژێمی بەعس لەئەوروپاو چالاکیەکانی ئۆپۆزیسیۆنی کورد

📚 فایلی پەیوەندیدار: 11
📂[ زۆرتر...]
🖇 بابەتە پەیوەستکراوەکان: 4
📅 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)
1.👁️18-03-1988
2.👁️24-04-1982
3.👁️27-08-1982
👫 کەسایەتییەکان
1.👁️سالار باسیرە
📂[ زۆرتر...]

Kurdipedia.org (2008 - 2020) version: 12.05
| 📩 contact@kurdipedia.org | ✔️CSS3 | ✔️HTML5
| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 0,218 چرکە!
☎ +9647701579153 +9647503268282
| ☎ +31654710293 +31619975574