پەرتووکخانە پەرتووکخانە
گەڕان

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!


بژاردەی گەڕان





گەڕانی ورد      کیبۆرد


گەڕان
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆمارکردنی بابەت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
ئامرازەکان
دەربارە
هاوکارانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
هەژماری من
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
گەڕان تۆمارکردنی بابەت ئامرازەکان زمانەکان هەژماری من
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
دەربارە
هاوکارانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2023
 دەربارە
 بابەت بەهەڵکەوت
 چالاکییەکانی ڕۆژی
 ڕێساکانی بەکارهێنان
 ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
 بیروڕاکانتان
 دڵخوازەکان
 کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
 چالاکییەکان - کوردیپێدیا
 یارمەتی
بابەتی نوێ
خەون
ناونیشانی پەرتووک: خەون
ناوی نووسەر: سۆران نەدار
شوێنی چاپ: سلێمانی
چاپخانە: ڕەهەند
ساڵی چاپ: 2011
ژمارەی چاپ: یەکەم [1]
خەون
نان و ژیان
ناونیشانی پەرتووک: نان و ژیان
ناوی نووسەر: سۆران نەدار
شوێنی چاپ: سلێمانی
چاپخانە: ڕەهەند
ساڵی چاپ: 2011
ژمارەی چاپ: یەکەم [1]
نان و ژیان
مۆسیقاژەن
ناونیشانی پەرتووک: مۆسیقاژەن
ناوی نووسەر: سۆران نەدار
شوێنی چاپ: سلێمانی
چاپخانە: ڕەهەند
ساڵی چاپ: 2011
ژمارەی چاپ: یەکەم [1]
مۆسیقاژەن
گورگە بۆر
ناونیشانی پەرتووک: گورگە بۆر
ناوی نووسەر: سۆران نەدار
شوێنی چاپ: سلێمانی
چاپخانە: ڕەهەند
ساڵی چاپ: 2011
ژمارەی چاپ: یەکەم [1]
گورگە بۆر
کەو
ناونیشانی پەرتووک: کەو
ناوی نووسەر: سۆران نەدار
شوێنی چاپ: سلێمانی
چاپخانە: ڕەهەند
ساڵی چاپ: 2011
ژمارەی چاپ: یەکەم [1]
کەو
فێڵی ڕێوی
ناونیشانی پەرتووک: فێڵی ڕێوی
ناوی نووسەر: سۆران نەدار
شوێنی چاپ: سلێمانی
چاپخانە: ڕەهەند
ساڵی چاپ: 2011
ژمارەی چاپ: یەکەم [1]
فێڵی ڕێوی
پێنج ئاژەڵ
ناونیشانی پەرتووک: پێنج ئاژەڵ
ناوی نووسەر: سۆران نەدار
شوێنی چاپ: سلێمانی
چاپخانە: ڕەهەند
ساڵی چاپ: 2011
ژمارەی چاپ: یەکەم [1]
پێنج ئاژەڵ
بیست و هەشت کۆتر
ناونیشانی پەرتووک: بیست و هەشت کۆتر
ناوی نووسەر: سۆران نەدار
شوێنی چاپ: سلێمانی
چاپخانە: ڕەهەند
ساڵی چاپ: 2011
ژمارەی چاپ: یەکەم [1]
بیست و هەشت کۆتر
جەمیلە؛ کچە قارەمانی جەزائر
ناونیشانی پەرتووک: جەمیلە؛ کچە قارەمانی جەزائر
ناوی دانەر: ساجد ئاوارە
شوێنی چاپ: بەغدا
چاپخانە: (لیواء)
ساڵی چاپ: 1958
ژمارەی چاپ: یەکەم [1]
جەمیلە؛ کچە قارەمانی جەزائر
بومەلەرزەکان
ناونیشانی پەرتووک: بومەلەرزەکان
ناوی نووسەر: جانیس ڤەنکلیڤ
ناوی وەرگێڕ: هێمن حوسێن
شوێنی چاپ: سلێمانی
دەزگای پەخش: ئەندێشە
ساڵی چاپ: 2016
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
بومەلەرزەکان
ئامار
بابەت 479,833
وێنە 98,542
پەرتووک PDF 17,746
فایلی پەیوەندیدار 83,126
ڤیدیۆ 1,032
میوانی ئامادە 49
ئەمڕۆ 20,574
ڕاپرسی
ڕاپرسی دەربارەی ڕێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
بۆ پێشخستنی کارەکانی ڕێکخراوەکەمان و باشترکردنی ماڵپەڕەکەمان تکایە وەڵامی پرسیارەکانی ئەم ڕاپرسییەمان بدەرەوە..
زۆر سوپاس بۆ هاوکاریتان!
ڕاپرسی دەربارەی ڕێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
ژیاننامە
حەمەی نێرگز
ژیاننامە
ئەنوەر شێخانی - سمایل
ژیاننامە
بەیان کەریم ئەحمەد
ژیاننامە
هاوڕێ کەریمی - باقی کەریمی
ژیاننامە
دەنیز هێڤی
ڕانیە
بەرهەمەکانتان بە ڕێنووسێکی پوخت بۆ کوردیپێدیا بنێرن. ئێمە بۆتان ئەرشیڤ دەکەین و بۆ هەتاهەتا لە فەوتان دەیپارێزین!
پۆل: شوێنەکان | زمانی بابەت: کوردیی ناوەڕاست
بەشکردن
Facebook3
Twitter0
Telegram1
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link5
نرخاندنی بابەت
6 دەنگ 4
نایاب
زۆر باشە
باش
خراپ نییە
خراپ
بۆ ناو لیستی دڵخوازەکان
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
Metadata
RSS
گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
Kurmancî - Kurdîy Serû1
English1
عربي2
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

ڕانیە

ڕانیە
ناوی ڕانیە لەسەر ناوی ڕانیە چەندین بۆچوونی جیاواز هەیە، بەنمونە لە قسەی پێشینانی شارەکەوە دەگێرنەوە کە ناوی ڕانیە لە (رانک)و چۆخەوە هاتەوە! ڕانک و چۆخە جل و بەرگێکی ڕەسەنی کوردیە، گوایە شوانێک لە بەرزایەکی #قەندیل#ەوە ڕانکەکەی لێ بە ئاودا چووە، پاشان لە سەرچاوەی ئاوی(قولە) کە دەکەوێتە ناوەراستی شاری ڕانیە دۆزراوەتەوە، بەمەش ناوی ڕانیە لەو ڕانکەوە هاتبێت. کەسانی تر پێیان وایە لە ناوی پاشایەکی کۆنەوە هاتوە بەناوی (رەهانشا). (مەلا ڕەئوف سلێمان حەوێزی) پێی وایە ناوی ڕانیە لە (رۆندیات)ەوە هاتوە. (#جەمال بابان#) ڕای وایە ناوی ڕانیە لە (راه+نیاه) هاتوە بەواتای ڕێ نیشاندەر. مامۆستا (#شاکر فەتاح#) ناوی ڕانیە بۆ (ران) ڕانەمەڕ، شوێنێکی لەبار بۆ بەخێوکردنی مەڕوماڵاتەوە دەگێرێتەوە. کەسایەتیەکی وەک (مەحمود قادر فەرەج) پێی وابوو ناوی ڕانیە لە (ڕەن)ەوە هاتوە، (برایم بەگ) کەسایەتیەکی بەتەمەنی ناو ڕانیە کە ئێستا کۆچی دوایی کردوە پێی وابوو ناوی ڕانیە لە (رێ +نیە)ەوە هاتوە، واتە ناوچەی ڕانیە لە کۆندا بیشەڵان و ناوچەیەکی چڕبووە و ڕێی کەم بووە، لە ڕۆژنامەیەکی کوردستانی نوێ ژمارە 2476 بۆچونێک خراوەتە ڕوو کە ناوی ڕانیە لە ئۆرانیەوە هاتوە کە گوایە لە وشەیەکی یۆنانی لە ئۆرانس یان ئۆرانیەوە هاتوە کە بە واتای ئاسمان دێت، بۆچوونی تر زۆرە لەسەر ناوی ڕانیە کە ڕەنگە ساخکردنەوەیان بەدواداچوونی کاتێکی زیاتری بوێت. لایەنی جوگرافی : سنوری ڕانیە : شاری ڕانیە دەکەوێتە باکوری ڕۆژهەڵاتی کوردستانی باشوورو باکوری ڕۆژئاوای شاری #سلێمانی#، دەکەوێتە باکوری چیای قەندیل و باشوری شارۆچکەی #کۆیە#و ڕۆژهەڵاتی شارۆچکەی پشدەر و ڕۆژئاوای شارۆچکەی #شەقلاوە#، مەرکەزی شاری ڕانیە سەرباری دەشتێکی بەپیت و فراوان بە چیا دەورە دراوە، بەشی باکوری ئەو شارە بە چیای کێوەرەش کە (1200 م لە ئاست ڕووی دەریاوە بەرزە) دەورە دراوە، بەشی باشوری ڕۆژئاوای چیاکانی حاجیلەو #ماکۆ#کە، لەنێوان ڕانیەو چوارقورنە، چیایەکی بچوک هەیە کە جادەی پێدا دەروا بەناوی کلکەی کۆڵین، بەهەمان شێوە لە نێوان ڕانیەو #قەڵادزێ# کلکە چیایەک هەیە بەناوی دەربەند، ئەمە جگە لە زێی دەربەند کە لایەکی ڕانیەی گرتوە. شارۆچکەی ڕانیەش لە باشورەوە بە چیای کۆسرەت و زێی بچوک و لە خۆرهەڵاتیش بە چیای ئاسۆس وکۆلارە و لە خۆرئاوای چیای حەریرە. ڕوبەری مەرکەزی شارۆچکەی ڕانیە 8کم2 = 3200 دۆنم، پانتایی شارۆچکەی ڕانیە 884کم2 یە، دەشتی بیتوێنی ڕانیە کە یەکێکە لە دەشتە بەناوبانگەکانی کوردستان، بە دەشتێکی پان و بەرین دادەنرێت، درێژیەکەی 30کم و لە ڕۆژهەڵاتەوە بۆ ڕۆژئاواو پانیشی (20-30)کم دایە، ڕووبەرەکەی 800کم2 و بەرزیشی لە نێوان 500-600کم دایە. ڕانیە 146 کم لەو شاری سلێمانیەوە دوورە. بواری مێژوویی: لە ناوەراستی سەدەی حەڤدە ڕانیە سەر بە ئەمارەتی بابان بووە، دواتر کەوتۆتە ژێر دەسەڵاتی میر محمدی #ڕواندز#، دواتر کەوتۆتە ژێر دەسەڵاتی عوسمانیەکان. ڕانیە لە ساڵی 1897وە سنجاقێکی سلێمانی سەر بە ولایەتی شارەزوو بووە کە ناوەندەکەی #کەرکوک# بووە، لەگەڵ دامەزراندنی دەوڵەتی عیراق ڕانیە قەزایەکی سەر پارێزگای #هەولێر# بووە، لە ساڵی 1957 خراوەتە سەر پارێزگای سلێمانی و لە ناوەراستی شاری ڕانیە گەرەکێک هەیە بە بەری ڕۆژهەڵاتدا بەناوی گەرەکی قەڵات، ئەو گەرەکە بە کۆنترین گەرەکی ناو شاری ڕانیە دادەنرێت کە بناغەی شوێنی نیشتەجێ بوونی خەڵکی بووە لەو شارەدا، مێژووی ژیان لەو قەڵاتەدا بۆ هەزاران ساڵ پێش ئێستا دەگەرێتەوە، مامۆستا عەبدول ڕەقیب یوسف لە چاوپێکەوتنێکی گۆڤاری ڕانیەدا دەڵێت: مێژووی ژیان لەو قەڵاتەدا بۆ 9000 ساڵ پێَش ئێستا دەگەرێتەوە، نوسەرو مێژوونوس (عەلی سەید گەورانی) ساڵی 1930 لە کتێبی (لە عەمانەوە بۆ ئامیدی) لە بارەی قەڵاتی ڕانیەوە دەڵێت: (رانیە گردێکی کۆنی تێدایە، گوایە لەشکری ئێرانی لە کاتی خۆی هەڵیان بەستوە، ئێستا خانووە چین بە چینی بەسەریەوە دروستکراوە بە چەشنی قەلای هەولێر)، لە تەنیشت گەرەکی قەڵات گردێکی تر هەیە بە ناوی گردە دێمە کە ڕۆژگارێگ خاوەنی مێژووی خۆی بووە، هەروەها چەندین شوێنەرای تری مێژووی لەو دەڤەرەدا هەیە بەتایبەت گردی شمشارە کە لە سالی 1957 بۆ 1959 لە لایەن تیمێکی دانیمارێکی و عێراقیەوە پشکینیی بۆ کراوە، بە یەکێک لە کۆنترین گردەکانی مرۆڤایەتی دادەنرێت کە زیاتر لە 247 نامەی بزماری و میخی و پەرستگایەکی سەردەمی ئاشوریەکان و 7 چینی مێژووی تێدا دۆزراوەتەوە، هەر سەردەمی پێش فەخفوری و (حسونە، ورکا، ئاشوری) و هتد، بۆ دوای هاتنی ئیسلام. ئەمە جگە لە چەندان گردی مێژووی تر کە هەر لەو ناوچەیەدان وەک گردی (بازموسیان و بوسکێن، دوگرادان، کامەریان و قورەشینە و دێمە) و چەندان پاشماوەی مێژوویی تر، لەوانە تابلۆ هەلکۆردراوەکەی لای دەستە ڕاستی دەربەند لە خۆرهەڵاتی شاری ڕانیە کە هەلکۆردراوێکی مێژووی هەیە کە وێنەی مرۆڤێکە، بەرای هەندێک لە شوێنەوارناسان پاشایەکی گۆتی یان لۆلۆییە لە دەوڵەتە کۆنەکانی کوردستان، ئەم تابلۆ مێژووییە پانی مەترێک و بەرزی 60 سم و نزیکەی 20 م لە زەویەوە بەرزە. شاری ڕانیە لە سەردەمی نوێشدا خاوەنی مێژوویەکی تایبەت بە خۆیەتی بەتایبەتیش لە سەردەمی شیخ مەمودی نەمر، کە بارەگای جێگری حاکمی سیاسی سلێمانی ئینگلیز لە دەربەندی ڕانیە بووە، شەری بەناوبانگی دەربەندی ڕانیە لە 2 03-08-1922 بە یەکێک لە دیارترین ڕوداوەکانی ئەو سەردەمە دادەنرێت کە خێڵە کوردە نیشتەجێبوەکانی ئەو ناوچەیە ڕۆلێکی گەورەیان تێدا گێراوە. ڕانیە خاوەنی چەندین دەستکەوت و سەروەری گەورەی نەتەوەییە لەوانە ڕاپەرینی ساڵی 1982 و ڕاپەرینی 05-03-1991 کە بۆ یەکەم جارو لە شاری ڕانیە جەماوەری خەڵکی کوردستان بەگژ دەسەڵاتە خوێنرێژەکەی بەعسدا هاتنەوە و لەماوەی چەند کاتژمێرێکدا بە خوێنی 8 شەهید شارەکەیان ڕزگار کرد، بەمەش دەروازەی ڕاپەرینی سەرتاسەری خەڵکی کوردستان لە ڕانیە کرایەوەو بەرهەمی پەرلەمان و حکومەتی هەرێمی لێکەوتەوە، هەر بۆ ئەمەش لە لایەن پەرلەمانی کوردستانەوە نازناوی دەروازەی ڕاپەرینی پێدراوە. بواری ڕۆشنبیری : بواری ڕۆشنبیریدا لە شاری ڕانیە بە درێژایی ساڵی هەشتاکانی سەدەی بیست تا پێش ڕاپەرین، تەنها لیژنەیەکی ڕۆشنبیری هەبوو کە ئەندامەکانی لە پەنجەکانی دەست زیاتر نەبوون، ئەم لیژنەیە لە مەڵبەندی ڕۆشنبیری ڕانیە بوو، چالاکیە هونەری و ڕۆشنبیریەکانی ئەنجام دەدا، دڵسۆزانە کاریان دەکرد و ڕابەرایەتی بزاوتێکی ڕۆشنبیریان لەو شارەدا دەکرد، بەڵام لە سەروی ئەوانەوە لیژنەیەکی تری ئەمنی هەبوو، کە سەر بە دامودەزگا ئیستیخباراتیەکانی بەعس و مونەزەمە بوو، ئەم لیژنەیە سانسۆریان دەخستە سەر بەشێکی چالاکیەکان و چاودێری کەسە ڕۆشنبیریەکانیان دەکرد. لە دوای ڕاپەرین بواری ڕۆشنبیری لە شاری ڕانیە گەشەیەکی زۆری بەخۆیەوە بینیوە، ئێستا لە شاری ڕانیە 3 گۆڤار و 2 ڕۆژنامەو 5 کەناڵی تەلەفزیۆن و 6 کەناڵی ڕادیۆو بەرێوبەرایەتیەکی ڕۆشنبیری و نزیکەی 42 ڕێکخراوی کۆمەڵگای مەدەنی هەیە کە بەشێکیان تەنها لە بواری ڕۆشنبیریدا کار دەکەن، ساڵانە فیستیڤاڵی ئەدەبی و هونەری و چەندان پاڵەوانیەتی وەرزشی ئەنجام دەدرێت و لە گەلێک بواریش دەستکەوتی گەورە بەدەست هاتوون. زیاتر لە 50 کەس لە شاری ڕانیە ئەندامی کارای سەندیکای ڕۆژنامەنوسانەو 4 تیپی شانۆیی و چەندان گروپی مۆزیک هەیە، 6 کتێبخانەی ئەهلی لە بازاری ڕانیەدا هەیە، جگە لە بەرێوبەرایەتی کتێبخانەی ڕانیە. لەتەنها سەنتەرێکی وەک سەنتەری چالاکی گەنجانی ڕانیە زیاتر لە 187 کۆری ڕۆشنبیری هەمەجۆر ئەنجام دراوە. هەروەها چەندان ڕێکخراوی ژنان لە ناوچەکەدا هەیە، کە چالاکی بەرفراوان ئەنجام دەدەن، لەگەڵ بوونی نوێنەرایەتی بیتوێنی لیژنەی ئۆلمپی و یانەی وەرزشی ڕانیەو 106 تیپی وەرزشی تۆپی پێی لە شاری ڕانیە (62 پلە تیپی سێ، 20 تیپی پلە دوو، 24 تیپی پلە یەک). لە بواری پەروەردەدا 3 کۆلێژ و 3 پەیمانگاو 2 پیشەیەی و 155 یەکەی خوێندن لەقەزای ڕانیەدا هەیە. ڕێژەی دانیشتوانی ناو مەرکەزی ڕانیە تاکو ڕاپەرین نزیکەی 25000 کەس بوە بەڵام ئێستا زیاتر لە 100000 کەس تەنها لەناو مەرکەزی ڕانیەدا نیشتەجێن. ئەمە جگە لە 4 ناحیەو 126 گوند کە سەر بە قەزای ڕانیەن.
هەروەها لەویکپێدیاش بەم شێوەییەی خوارەوە باس لە مێژووی شاری ڕانیە دەکات
مێژووی دروست بوونی ئەم شارۆچکەیە دەگەڕێتەوە بۆ نزیکەی 2500 ساڵ پێشەوە. لە سەرەتا ڕانیە بە شێوەی گوندێکی بچوک لە نزیک سەرچاوەی ئاوی قولە دروست بوو. بە هۆی گرینگیی ناوچ بۆ کشتوکاڵ گوندەکە ساڵ بە دوای ساڵ ڕووی لە زیادی کرد لە ڕووی دانیشتوانەکەیەوە. شاری ڕانیە لە دواساڵانی 1980 بە ڕادەیەکی بەرچاو زیادی کرد. هۆکاری ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی کە خەڵکی گوندە بەزۆر دەرکراوەکان نەگەڕانەوە بۆ گوندەکانی خۆیان بەڵکوو هەر لە شاری ڕانیە نیشتەجێ بوون.
لە ڕۆژی 5ی ئازار (مارچ) ساڵی 1991 ڕانیە یەکەمین شار بوو کە ڕاپەڕینی دژی ڕژێمی عێراق ئەنجامدا. بنەماکانی بوون بە پارێزگا تیایدا بەدی دەکرێت بەڵام تا ئێستا نەکراوە.
شاری ڕانیە بە هۆی بەرپاکردنی ڕاپە ڕینە مێژوویە کە ی 5 ی ئازار ی ساڵی 1991 بە تە واوی بوو بە دە ڕوازە یە کی خە بات، کە خە ڵکی کورد ئە مڕۆ ئە م شارە بە دە ڕوازە ی ڕاپە ڕین ناودە بە ن. دە ڕوازە ی ڕاپە ڕین نزیکە ی 2 کاتژمێر لە شاری سلێمانیە وە دوورە بە سواری ئۆتوموبیل. ئە م شارە خۆشویستە ی کوردستان دە کە وێتە نزیکە ی 12 کێلۆمە تری ڕۆژهە ڵاتی شاری هە ولێرە وه. وە تە نها 65 کم لە کوردستانی ڕۆژهە ڵاتە وە دورە دە ڕوازە ی ڕاپە ڕین بە چە ند چیایە کی سە ڕکە شی کوردستان دە ور درواوه. بە شیوە یە ک کە لە باکوری شاری ڕانیە بە چیایەکی گەورە دەوردراوە کە بە چیای کێوەڕەش ناسراوە. کێوەڕەش دیمەنێکی جوانی هەیە، وەک دایکێکی بەسۆز شاری ڕانیەی گرتۆتە باوەش
کێوەڕەش دیمەنی شاری ڕانیە، بێ وێنە جوان دەکات. شاخی کێوەڕەش بە دار سنۆبەرەکانی دامێنی ساڵانە دەبێتە مە نز ڵێکی خۆشی بۆ پشوودان و کات بەسەربردنی خەڵکی ناوچەکه. خەڵکی دەبنە میوانی چیای کێوەڕەش، بەتایبەت بە وەرزی هاوین و بە هار ڕوو لە کێوەڕەش دەشتی ڕانیە دەکەن.
بۆچی بە کێوەڕەش ناو دەبرێ، پرسیارێکە کە لەلایەن زۆر بەی ئەو بەڕیزانەی هەڵدەستن بۆ کۆکردنەوەی زانیاری دەربارەی شاری ڕانیە دەکرێ. زۆربەی خەڵکی ڕانیە ئەوە دەزانن کە کێوەڕەش چیایەکی بەرز و ڕوتە زۆر بە کەمی گژ و گیای لێ شین دەبێ. زیاتر بەم هۆیەشەوە بە کێوەڕەش ناونراوه
هە ڕوە ها لە باشورو ڕۆژئاوا شاری ڕانیە بە چیاکانی ماکۆک و حاجیلە و کلکە کوڕێن لە ڕۆژ هە ڵاتی شاری ڕانیه. چوار نا حیە ی سە ڕە کی سە ڕ بە شاری ڕانیە ن، کە ئە وانیش نا حیە کانی حاجیاواو چوارقورنە و سە نگە سە ڕو سەرکەپکانە. ئە م نا حیانە هە ڕ یە کێکیان خاوە نی چە ندین لاپە ڕە ی مێژووی پڕ خە بات و توکۆشانن
دروست بونی شاری ڕانیە دە گە ڕێتە وە بۆ نزیکە ی 25 هەزارساڵ لە مە وبە ڕ. دە گوتریت کە شاری ڕانیە زۆر کۆنە و لە دێر زە مانە وە خە لکی کورد بە هۆئ لە باری ناوچە کە بۆ کشتوکاڵ لە شاری ڕانیە نیشتە جێ بوون. شاری ڕانیە لە جێگایە کی لە باری کشتوکاڵی هە ڵکە وتوه، هە ڕبۆیە ش باب و باپرانی ئێمە لە کوندا لە دە وری سە ڕچاوە ی ئاوی قولێ کۆبونە و ە و دە ستیان کرد بە کشتوکاڵ کردن. نزیکی شاری ڕانیە لە ئێرانە وە بارێکی باشی بۆ خە ڵکی ناوچە کە ڕە خساندووە بۆ بازرگانی کردن
لە سە ڕ دە مە کۆنە کاندا مرۆڤ لە جێگا ی کشتوکاڵی و نزیک لە سە ڕ چاوە ئاویە کان نیشتە جێ ئە بوون. ئە مە ش بۆ زیاتر سود وە گرتن لە بە ڕ هە مە کانی کشتوکاڵ. هە ڕبۆیە ش خە ڵکی زۆر زوو هاتنە ناوچە که.لای هە موومان ئاشکرایە کە ناوچە ی بتوێن و پژدە ڕ ناوچە یە کی گرنگی کشتوکاڵیه. دە شتی ڕانیە کە یە کێکە لە دە شتە بە ناو بانگە کانی کوردستان. بە پیتی ناو چە کە وای کردوە کە خە ڵکی کورد هە ڕ لە کۆندا لە م ناوچە بە پیتانە دا نیشتە جێ بن. گە لی کورد لە هە موو سە ڕدە مە کاندا شان بە شانی یە کتر ی بێ لە بە ڕچاو گرتنی ئاین و ڕە گە ز لە م ناو چە یە دا بە یە کە وە ژیاون. موسولمانە کان لە گە ل جولە کە کوردە کاندا پێش کۆچ کردنیان بۆ فە لە ستین بە یە کە وە لە شاری ڕانیە بە برایانە ژیاون. ئە مە لە ساڵانی 18 بۆ ساڵە کانی 1948 چە ندین جولە کە لە ناوچە کە دا هە بوون.
ئیتر بە م جۆرە شاری ڕانیە بە چە ند قۆناغی جیا جیا تێپە ڕیوه، بۆ ئە وە ی لە دنیا ی پێشە کە وتن و خە بات بێبە ش نە بێت. خە ڵکی شاری ڕانیە هە میشە پشت و پە نای هێزە شۆڕش گێرە کوردیە کان بوون.[1]
ئەم بابەتە 75,790 جار بینراوە
هاشتاگ
سەرچاوەکان
[1] ماڵپەڕ | کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەڕی ویکیپێدیا
فایلی پەیوەندیدار: 10
بابەتە پەیوەستکراوەکان: 79
ئامار و ڕاپرسی
1.610 حاڵەتی پێوەدانی مار و دووپشک لە ڕانیە و قەڵادزێ تۆمارکراوە
2.ئەو شوێنانەی ئاوارەیان تێدایه لە ڕانیە
3.بەرهەمی میوەی جوتیارانی ڕانیە کەمیکردووە
4.ساڵی 2018 لە سنووری ئیدارەی ڕاپەڕین، هەزار و 945 داری سروشتی سوتاون، 33 کەس بەهۆی ڕووداوی هاتووچۆ و هەشت کەسیش بەهۆی سوتانەوە گیانیان لەدەستداوە
5.قایمقامیەتی ڕانیە ئاماری ساڵی 2019 ئاشکراکرد
6.لافاو زیانی زیاتر لە میلیارێک دیناری بە ڕاپەڕین گەیاندوە
7.لە چوار ڕۆژی جەژندا 21 حاڵەتی پێوەدانی دووپشک ڕوویداوە
8.لە ڕانیە 19 حاڵەتی پەلاماردانی پۆلیسی هاتوچۆ تۆمارکراوە
9.ڕاپەڕین.. ڕێژەی لەدایکبوون کەمیکردووە
10.ڕاپەڕین؛ لەساڵی 2019دا 128 هاووڵاتی گیانیان لەدەستداوە
11.ڕانیە.. گیانلەدەستدانی کرێکاران کەمیکردوە
12.ڕانیە.. لەمساڵدا چوار کرێکار لەشوێنی کارەکانیان گیانیان لەدەستداوە
13.ڕووداوەکانی ڕۆژانی جەژنی نەورۆزی 2013 لە ڕانیە
بەڵگەنامەکان
1.ئاسایشی ڕاپەڕین داواکاریەک ئاڕاستەی گشت خەڵکی بیتوێن و پشدەر دەکات
2.ئیدارەی ڕاپەڕین بۆ بەرەنگاربوونەوەی نەخۆشی ڤایرۆسی کۆڕۆنا چەند بڕیارێکی نوێی دەرکرد 04-07-2020
3.پزیشکانی پسپۆڕی سنووری ئیدارەی ڕاپەڕین بایکۆتی عیادە و کلینیکە میللییەکان دەکەن
4.ژووری ئۆپەراسیۆنی ئیدارەی ڕاپەرین نۆ بڕیاری دەرکرد 29-07-2020
5.ڕاپەڕین.. هەر کەسێک بێتە دەرەوە ڕوبەڕوی یاسا دەکرێتەوە
6.ڕوونکردنەوەیەک لە بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی تەندروستیی ڕاپەڕین سەبارەت بە مردنی هاووڵاتییەک لە سنووری ئیدارەی ڕاپەڕین
پارت و ڕێکخراوەکان
1.ئۆرکێسترای سەمفۆنی ڕانیە
2.پەیمانگای هونەرە جوانەکانی ڕانیە
3.دەستەی هاوکاری ڕانیە
4.گروپی کچانی ڕانیە
5.گرووپی موزیکی کچانی ڕانیە
6.کۆمەڵەی خەمخۆرانی ڕانیە
پەرتووکخانە
1.مێژووی شوێنەواری شمشارە لە ناوچەی ڕانیەی پارێزگای سلێمانی
2.ڕانیه
ژیاننامە
1.باڵا ئەحمەد ئیبراهیم
2.حسەین عەلی
3.خدر حوسێن دەروێش
4.دڵخۆش عەبدوڵڵا
5.سەلیم عوسمان
6.شوانە سێودین
7.عەبدولڕەزاق بەلوعەچی
8.گوڵستان ئەحمەد
9.هەڵمەت بتوێنی
10.حسەین عەلی
شوێنەوار و کۆنینە
1.قەڵای هەولێر
2.گردی تلێ
3.گردی شمشاره
شوێنەکان
1.سەرکەپکان
2.Raniye
3.رانية
ناوی کوردی
1.ڕانیە
وێنە و پێناس
1.بازاڕی لەنگەی ڕانیە ساڵی 1995
2.پۆلێک پێشمەرگەی تیپی 63ی جووتیارانی یەکێتیی لە شارۆچکەی ڕانیە ساڵی 1991
3.پیاوماقوڵانی ڕانیە ساڵی 1915
4.چوار خوێندکاری ئامادەیی ڕانیەی کوڕان ساڵی 1993
5.دیمەنی ئاوابوونی خۆر لەسەر دەربەندی ڕانیەوە
6.شارۆچکەی ڕانیه لە ساڵی 1974
7.شەقامێکی ڕانیەی دەروازەی ڕاپەڕین
8.قوتابخانەی بروسکی سەرەتایی تێکەڵاو ساڵی 1998
9.قەیاغەکەی دەربەندی ڕانیە
10.لایەک لە فەرامۆشییەکانی شارەوانیی ڕانیە!
11.مانگرتنی ڕانیە ساڵی 1992
12.وێنەیەکی کۆنی کارگێڕی شارۆچکەی ڕانیە
13.ڕانیە - 1960
14.ڕانیە ساڵی 1971
15.ڕانیە؛ زستانی ساڵی 1954
16.کاروانچیەکانی مەرگە 1952
17.کۆبوونەوەی هۆزەکانی کورد لە ڕانیە ساڵی 1919
18.کۆبوونەوەی کۆمەڵێک چەکدار لە ڕانیە ساڵی 1919
19.کەروبار و قەیاغ بۆ گواستنەوەی کەل وپەل لە دەربەندی ڕانیە
20.یادی ڕۆژی جلی کوردی لە قوتابخانەی فامی بنەڕەتی ناحکومی لە شارۆچکەی ڕانیە ساڵی 2022
ڕێکەوت و ڕووداو (کڕۆنۆلۆژیا)
1.03-08-1922
2.05-03-1991
ڤیدیۆ
1.ئاهەنگی بووک گواستنەوە ناو شارۆچکەی ڕانیە 06-04-2000
2.ئاهەنگی بووک گواستنەوەی کاک حەسەن وەتمان 19-10-2001
3.شارۆچکەی ڕانیە 1962
4.شارۆچکەی ڕانیە 1967
5.شارۆچکەی ڕانیە 1967 بەشی دووەم
6.موستەشارێکی کورد داوای کرد ڕانیە کیمیا باران بکەین
7.ڕانیە ساڵی 1967
کلتوور - گاڵتەوگەپ
1.دابەشکردنی گۆشت لە ڕانیە!
کورتەباس
1.لایک و کۆمێنت بۆ هەموو شتێ مەکە
2.لە 14 ساڵیدا بەشوویاندا و دوای دوو ساڵ خۆی سووتاند
3.هەموو شتێک بزانە دەربارەی ڕاپەرینی بەهاری 1991
4.وردەکاری دزینی شوێنەوار لە چیای ماکۆک ​
5.کچانی هەولێر لە بەرزکردنەوەی قورسایی بوونە پاڵەوانی یانەکانی کوردستان
[زۆرتر...]
زمانی بابەت: کوردیی ناوەڕاست
جۆری شوێن / شوێنەوار: شارۆچکە
زمان - شێوەزار: کرمانجیی ناوەڕاست
شار و شارۆچکەکان: سلێمانی
وڵات - هەرێم: باشووری کوردستان
تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
خاوەنی ئەم بابەتە بەسوپاسەوە، مافی بڵاوکردنەوەیی بە کوردیپێدیا بەخشیوە! یان بابەتەکە کۆنە، یاخود بابەتەکە موڵکی گشتییە.
کوالیتیی بابەت: 99%
99%
ئەم بابەتە لەلایەن: ( هاوڕێ باخەوان )ەوە لە: 25-09-2009 تۆمارکراوە
ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: ( هاوڕێ باخەوان )ەوە لە: 06-12-2020 باشترکراوە
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
ناونیشانی بابەت
ئەم بابەتە بەپێی ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
ئەم بابەتە 75,790 جار بینراوە
فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن ناوی تۆمارکار
فایلی وێنە 1.0.195 KB 25-09-2009 هاوڕێ باخەوانهـ.ب.

ڕۆژەڤ
حەمەی نێرگز
هونەر مەند ناوی تەواوی محەمەد ساڵحی حاجی شەریفە باوکی ناسرابوو بە سالح بەگی عەلاف (1965کۆچی کردووە) و باپیریشی حاجی شەریف مالی لە تەنیشت مزگەوتی گەورەی سلێمانی کەماڵەکەی بە حەوشی گەورەی کانی ئەسکان (کانێسکان) ناسرابوو، ، بەهۆی کوێر بوونی باوکی کە هونەرمەندو براو خوشکەکانی مندال بوون دایکیان بە خێووی کردوون 3 برا و 4 خوشک بوون وە هەروەها نازناوی نێرگز بەهۆی کە باوکی دوو ژنی بووە ودواتر کوێر بوونی و ڕۆڵی بەرزی پەروەردەی نێرگزی دایکیان نازناوی پێداون ئافرەتێکی زۆر زیرەک بووە لە هونەری خواردنکردندا
حەمەی نێرگز
ئەنوەر شێخانی - سمایل
سکرتێری ڕێکخراوی هونەرمەندانی کوردستان بوو.
ئەنوەر شێخانی لە ساڵی 1951 لەدایکبووە و لە تەمەنی 19 ساڵیدا دەستی بە کاری شانۆیی کردووە، لەو ساڵەوە تاوەکوو ئێستا بەشداری لە 60 شانۆیی و 10 فیلمی سینەماییدا کردووە و خاوەنی چەندین خەڵاتی ڕێزلێنانە.
ئەم هونەرمەندە لە ساڵی 1991 یەکێک بووە لە دامەزرێنەرانی کۆمەڵەی هونەرمەندانی کوردستان/ هەولێر، هەروەها دەستەی دامەزرێنەری تەلەڤیزیۆنی کوردستان تیڤی بووە لە ساڵی 1992، لەگەڵ ئەوەشدا دەستەی دامەزرێنەری سەندیکای هونەرمەندانی کورردستان بووە، لە ساڵی 1998، وەکو
ئەنوەر شێخانی - سمایل
بەیان کەریم ئەحمەد
ساڵی 1953 لە کاتی دوورخستنەوە و سزادانی باوکی لەلایەن ڕژێمی پاشایەتی لە مەنفای بەدرە و جەسان لە دایکبووە.
لەژێر کاریگەریی و ڕۆڵی دایک و باوکی، لە تەمەنی منداڵییەوە دێتە ناو کۆڕی تێکۆشانی سەخت و پڕ لە قوربانیدان لە ڕیزی حزبی شیوعیدا.
لە ساڵی 1981 لە بەشی زمان و ئەدەبی ڕووسی لە زانکۆی مۆسکۆ درێژە بە خوێندن دەدات و بە سەرکەوتوویی تەواوی دەکات، چالاکی سیاسی و هۆزانەوان بووە. کچی سیاسەتمەداری بەناوبانگ کەریم ئەحمەد-ئەبو سەلیم بوو. ڕۆژی 23-09-2019 کۆچی دوایی کرد.[1]
بەیان کەریم ئەحمەد
هاوڕێ کەریمی - باقی کەریمی
لە بانە لەدایکبووە. ڕۆژی 23-09-2016 لە هندستان کۆچی دوایی کرد. برای هونەرمەند تەها کەریمی-یە.
هاوڕێ کەریمی - باقی کەریمی
دەنیز هێڤی
ناو: دەنیز
نازناو: دەنیز هێڤی
ناوی باوک: جەودەت بولبون
ڕۆژی کۆچی دوایی: 18-09-2023
شوێنی کۆچی دوایی: هەولێر
ژیاننامە
نیوەڕۆی ڕۆژی 18-09-2023 لە شاری هەولێر، (دەنیز هێڤی) ئەندامی کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان - کەنەکە لەناو بارەگای ڕێکخراوەکە، لەلایەن کەسێکی نەناسراوەوە تیرۆر کرا. [1]
ڕۆژی 22-09-2023 تەرمەکەی لە هەولێرەوە برایەوە بۆ باکووری کوردستان.
دەنیز جەودەت بولبون ژیانێکی پڕ لە تێکۆشان و بەرخۆدانی لە خزمەتی مێژوو، سیاسەت و زمانی کوردیدا تێپەڕاند، هەم لە باکوور، هەم لە ڕۆژئاوا و هەمیش ل
دەنیز هێڤی
 چالاکییەکانی ڕۆژی
بابەتی نوێ
خەون
ناونیشانی پەرتووک: خەون
ناوی نووسەر: سۆران نەدار
شوێنی چاپ: سلێمانی
چاپخانە: ڕەهەند
ساڵی چاپ: 2011
ژمارەی چاپ: یەکەم [1]
خەون
نان و ژیان
ناونیشانی پەرتووک: نان و ژیان
ناوی نووسەر: سۆران نەدار
شوێنی چاپ: سلێمانی
چاپخانە: ڕەهەند
ساڵی چاپ: 2011
ژمارەی چاپ: یەکەم [1]
نان و ژیان
مۆسیقاژەن
ناونیشانی پەرتووک: مۆسیقاژەن
ناوی نووسەر: سۆران نەدار
شوێنی چاپ: سلێمانی
چاپخانە: ڕەهەند
ساڵی چاپ: 2011
ژمارەی چاپ: یەکەم [1]
مۆسیقاژەن
گورگە بۆر
ناونیشانی پەرتووک: گورگە بۆر
ناوی نووسەر: سۆران نەدار
شوێنی چاپ: سلێمانی
چاپخانە: ڕەهەند
ساڵی چاپ: 2011
ژمارەی چاپ: یەکەم [1]
گورگە بۆر
کەو
ناونیشانی پەرتووک: کەو
ناوی نووسەر: سۆران نەدار
شوێنی چاپ: سلێمانی
چاپخانە: ڕەهەند
ساڵی چاپ: 2011
ژمارەی چاپ: یەکەم [1]
کەو
فێڵی ڕێوی
ناونیشانی پەرتووک: فێڵی ڕێوی
ناوی نووسەر: سۆران نەدار
شوێنی چاپ: سلێمانی
چاپخانە: ڕەهەند
ساڵی چاپ: 2011
ژمارەی چاپ: یەکەم [1]
فێڵی ڕێوی
پێنج ئاژەڵ
ناونیشانی پەرتووک: پێنج ئاژەڵ
ناوی نووسەر: سۆران نەدار
شوێنی چاپ: سلێمانی
چاپخانە: ڕەهەند
ساڵی چاپ: 2011
ژمارەی چاپ: یەکەم [1]
پێنج ئاژەڵ
بیست و هەشت کۆتر
ناونیشانی پەرتووک: بیست و هەشت کۆتر
ناوی نووسەر: سۆران نەدار
شوێنی چاپ: سلێمانی
چاپخانە: ڕەهەند
ساڵی چاپ: 2011
ژمارەی چاپ: یەکەم [1]
بیست و هەشت کۆتر
جەمیلە؛ کچە قارەمانی جەزائر
ناونیشانی پەرتووک: جەمیلە؛ کچە قارەمانی جەزائر
ناوی دانەر: ساجد ئاوارە
شوێنی چاپ: بەغدا
چاپخانە: (لیواء)
ساڵی چاپ: 1958
ژمارەی چاپ: یەکەم [1]
جەمیلە؛ کچە قارەمانی جەزائر
بومەلەرزەکان
ناونیشانی پەرتووک: بومەلەرزەکان
ناوی نووسەر: جانیس ڤەنکلیڤ
ناوی وەرگێڕ: هێمن حوسێن
شوێنی چاپ: سلێمانی
دەزگای پەخش: ئەندێشە
ساڵی چاپ: 2016
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
بومەلەرزەکان
ئامار
بابەت 479,833
وێنە 98,542
پەرتووک PDF 17,746
فایلی پەیوەندیدار 83,126
ڤیدیۆ 1,032
میوانی ئامادە 49
ئەمڕۆ 20,574
ڕاپرسی
ڕاپرسی دەربارەی ڕێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
بۆ پێشخستنی کارەکانی ڕێکخراوەکەمان و باشترکردنی ماڵپەڕەکەمان تکایە وەڵامی پرسیارەکانی ئەم ڕاپرسییەمان بدەرەوە..
زۆر سوپاس بۆ هاوکاریتان!
ڕاپرسی دەربارەی ڕێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!

Kurdipedia.org (2008 - 2023) version: 14.83
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 1.032 چرکە!