Kurdipedia.org
🏠 دەستپێک
کوردیی ناوەڕاستکوردیی ناوەڕاست
📧پەیوەندی
ℹ️دەربارەی مە!
FacebookKurdipedia on Facebook
TwitterKurdipedia on Twitter
زێدە
Kurdipedia
کوردیی ناوەڕاست
🏠|📧|دەربارەی مە!|پەرتوکخانە|📅
🔀 بابەت ب هەلکەفتێ
❓ هاریکاری
📏 رێسایێن بکار ئینانێ
🔎 لێ گەڕیانا هویر
➕ ڤڕێکرن
🔧 ئامراز
🏁 زمان
🔑 هژمارا من
✚ بابەتێ نوی
📕 ژ بیرهاتنێن مەلا قاسمێ کۆچەر
بەرهەڤکرن: بلند محەمەد
دهۆک - 2019
📕 ژ بیرهاتنێن مەلا قاسمێ کۆچەر
📕 بیست و حەفت چاخێن خەریبیێ
قارەمان عەبدوڵڵا حەمید
دهۆک - 2017
📕 بیست و حەفت چاخێن خەریبیێ
📝 پەیاما مەسعود بارزانی بۆ جەژنا چلێ هاڤینێ یا ئێزیدیان
دەقی پەیامەکە:
پەیاما سەرۆک بارزانی بۆ جەژنا چلێ هاڤینێ یا ئێزیدیان
ب ناڤێ خودایێ مەزن و دلۆڤان
بە هەلکەفتا جەژنا چلێ هاڤینێ یا خوشک و برایێن ئێزیدی پیرۆزباییەکا گەرم ل ئەنجوومەنا رۆحانی و هەمی ئێز
📝 پەیاما مەسعود بارزانی بۆ جەژنا چلێ هاڤینێ یا ئێزیدیان
📝 بروسکا بەهیداری یا مەسعود بارزانی بۆ کۆچکرنا خودێ ژێ رازی پەریخان سیتەیی
بروسکا بەهیداری یا سەرۆک بارزانی بۆ کۆچکرنا خودێ ژێ رازی پەریخان سیتەیی
ب ناڤێ خودایێ مەزن و دلۆڤان
ب خەم و کۆڤانەکا زۆر مە خەبەرا وەغەرا داویێ یا پەریخان سیتەیی دایکا سێ شەهیدێت ئەنفال بهیست.
ب ڤێ
📝 بروسکا بەهیداری یا مەسعود بارزانی بۆ کۆچکرنا خودێ ژێ رازی پەریخان سیتەیی
📕 کاروانێ رەوشبیری یێ ئێکەتییا نڤیسەرێن کورد- دهۆک
کاروانی رۆشنبیری یەکێتی نووسەرانی کورد/ لقی دهۆک 2003-2020، بە سەرپەرشتی دەستەی بەڕێوەبەر و لە ئامادەکردنی نووسەر خالید ساڵح و لە دەرهێنانی مەسعود خەڵەف، بە تیراژی 500 دانە و بە ژمارەی سپاردن لە بەڕێو
📕 کاروانێ رەوشبیری یێ ئێکەتییا نڤیسەرێن کورد- دهۆک
📕 ڤەژین؛ زاڕاڤێن زانستی و رەوشەنبیری
جاسم سەبری
2017
📕 ڤەژین؛ زاڕاڤێن زانستی و رەوشەنبیری
📕 ئەز و پێنووس
جاسم سەبری
2014
📕 ئەز و پێنووس
📕 ئەز و فەیسبووک د کۆمەڵگەهێ دا
جاسم سەبری
2016
📕 ئەز و فەیسبووک د کۆمەڵگەهێ دا
📝 دەقێ پەیاما مەڵبەندێ چوارێ ئێکەتی نیشتیمانی کوردستان ل سەر قوربانیێن هێڕش و بۆردومانێن لەشکەرێ تورک
بەرێزان خێزان و مالبات و کەس و کارێن شەهیدان
ئەمین سەلاح حەسەن بەرواری
موخلس ئادەم رێکانی
دیمان عومەر ئورەماری
ئازاد مەهدی مەم ڕێکانی
جهێ دلگرانی و داخێ یە ئەڤرو جارەکا دی ئەڤ پوڵێ گەنجێن دەڤەرا
📝 دەقێ پەیاما مەڵبەندێ چوارێ ئێکەتی نیشتیمانی کوردستان ل سەر قوربانیێن هێڕش و بۆردومانێن لەشکەرێ تورک
📝 مەسعود بارزانی بو وەغەرا داویێ یا (میر کامیران خێری بەگ)
ب ناڤێ خودێ مەزن و دلۆڤان
ب خەم و کۆڤانەکا زۆر مە خەبەرێ وەغەرا داویێ یا (میر کامیران خێری بەگ) وەکیلێ میرێ ئێزیدیان ژ بۆ کاروبارێن ئایینی بھیست. خودێ ژێ رازی میر کامیران کەسایەتییەکێ کوردپەروەر و
📝 مەسعود بارزانی بو وەغەرا داویێ یا (میر کامیران خێری بەگ)
📝 پەیامەک ل مەلبەندێ چوارێ بادینان
خەلکێ شەرەفمەندێ پارێزگەها دهوک و دەڤەرا بادینان، ب هەلکەفتا هاتنا جەژنا رەمەزانا پیرۆز، جوانترین پیرۆزباهی یێن مە قەبیل بکەن، ئومێدەوارین جەژنا خێر و خۆشی و بەرەکەتێ بیت بۆ هەرێما کوردستانێ ب گشتی، ب
📝 پەیامەک ل مەلبەندێ چوارێ بادینان
📝 روونکرنەک ژ لژنەیا بەرەڤانیکرنێ ژ ئازادیێن ڕۆژنامەڤانی ل سەندیکایا ڕۆژنامەنڤیسێن کوردستانێ
ل وی دەمێ خرڤەبوونەک ژلایێ هەژمارەک ژ فەرمانبەر و ماموستایان ل پارێزگەها دهوکێ ل رۆژا شەمبی 16/5/2020 ل وێ خرڤەبوونێ هێزێن پۆلیسان هەژمارەک ژ ڕۆژنامەڤانان دەستەسەرکرن و کەل و پەلێن وان یێن وێنەکرنێ دە
📝 روونکرنەک ژ لژنەیا بەرەڤانیکرنێ ژ ئازادیێن ڕۆژنامەڤانی ل سەندیکایا ڕۆژنامەنڤیسێن کوردستانێ
📝 مەڵبەندێ چوارێ دهوک یێ (ی.ن.ک) ڕاگەهاندنەک دەربارێ خۆپێشاندانێن ماموستا و فەرمانبەر و چالاکڤانێن مەدەنی ل باژارێ دهوک بەڵاڤکر
خەلکێ شەرەفمەندێ دەڤەرا بادینان و باژارێ دهوک
ڕێزدار کارگێریا پارێزگەها دهوک
ماموستا و فەرمانبەرێن بەرێز و مەفخواز
دیارە رەوشا ئابووری و داراییا ئالوز و نالەبار، کو دەرئەنجامێ بەڵاڤبوونا ڤایرۆسێ کو
📝 مەڵبەندێ چوارێ دهوک یێ (ی.ن.ک) ڕاگەهاندنەک دەربارێ خۆپێشاندانێن ماموستا و فەرمانبەر و چالاکڤانێن مەدەنی ل باژارێ دهوک بەڵاڤکر
📕 ئولیڤیا
نڤیسکار: مللەت محەمەد موحسین
دهۆک 2020 [1]
📕 ئولیڤیا
📖 کورد و کوردستان ل سەردەمێ پێغەمبەرى (س.خ)
دلۆڤان هالۆ
هێشتا بانگەوازا ئیسلامێ ل قوناغا مەککەهێ بوو، کو کوردان (گاڤانێ کوردی) وەکو نوینەر هنارتیە مەککە و مەدینێ، و دەنگ و باسێن کوردان گەهاندیە ئیسلامێ، و دەنگ و باسێن پێغەمبەرى (س.خ) و ئیسلامێ
📖 کورد و کوردستان ل سەردەمێ پێغەمبەرى (س.خ)
📝 رۆهنکرنەک ژ ژوورا ئوپەراسیونا پارێزگەها دهوکێ
ژبو پاراستنا ساخلەمیا خەلکێ پارێزگەها دهوکێ وپێخەمەت جێ بەجێکرنا بریارا قەدەغەکرنا هاتن و چوونێ دناڤبەرا پارێزگەهان و بتايبه ت پارێزگەها دهوکێ و نەینەوا، هنده ک هاوڵاتیێن خوجهێن پارێزگەها دهوکێ ل زالگ
📝 رۆهنکرنەک ژ ژوورا ئوپەراسیونا پارێزگەها دهوکێ
👫 بیرهات هارون ڕەشید
ژدایک بوون 10-01-2000 گوندێ سینا ٫ کۆمەلگەها شاریا/دهۆک.
_نڤیسەرێ پەرتووکا( کورد و ئۆرگانێن نیڤدەولەتی )
_ئەندامێ ئێکەتیا لاوێن دیموکراتا کوردستانێ ٫ب پلەیا کارگێرێ لیژنێ ل شاریا.
_ ئەندامێ ئێکەتیا
👫 بیرهات هارون ڕەشید
👫 ئیسمایلێ جزیری
ئیسمایلێ جزیری د سالا 1136\'ان دە ل جزیرێ هاتیە دنیایێ. د سالا 1233\'ان دە دیسا ل جزیرێ وەفات دکە.
ناڤێ وی ب تەمامی ئەبوول-ئیزئی سمایلێ کورێ رەزازێ جزیری یە.ئە بوول-یز بەرناڤکەکی وی یە، جارنا وەک ئەبوو
👫 ئیسمایلێ جزیری
📕 شەڤا رەڤینا زینه ژ بیرهاتنێن ژنەکا ئێزدى ل کوچو
نڤیسەر: خالد تەعلو قائیدى
وەرگێران: محەمەد گڤارى
چاپخانا: روژهەڵات - هەولێر - 2019
📕 شەڤا رەڤینا زینه ژ بیرهاتنێن ژنەکا ئێزدى ل کوچو
📕 کۆچۆ؛ فەرمانا رەش
حەسەن ئیبراهیم
2019
📕 کۆچۆ؛ فەرمانا رەش
👫 محەمەد مەعسوم ئەنوەر
هۆزانڤان محەمەد مەعصوم ئەنوەر ئێکە ژ ئەدیب و رەوشەنبیرێن کوریا دەڤەرا بەهدینانا خۆشتەڤی.
سەیدا ژ بنەماڵەکا رەوشەنبێرێ هاتە دونیایی و زارۆکیی و خۆرتیا خۆ لە دەڤەرا بەهدینا بوویە...باندۆریا مالباتا لسە
👫 محەمەد مەعسوم ئەنوەر
👫 خەلیل دهۆکی
هەلبەستڤان و نڤیسەر
خەلیل دهۆکی
د سالا 1951 ئێ دە, ل باژارێ دهۆکێ, ل کوردستانا باشوور ژ دایک بوویە. د سالا 1970 ئێ دە, دەست ب نڤیسینا هەلبەستان کریە. کورتەچیرۆک و ڤەکۆلینێن ئەدەبی ژی دنڤیسە. د پران
👫 خەلیل دهۆکی
✌️ شەهیدان
ئەردەوان زاخۆیی
✌️ شەهیدان
عابد خورشید ئەحمەد حەسەن
👫 کەسایەتی
ڕەشید فندی
📊 ئامار و راپرسیا
ڕێژەیا 70٪ ژ پێداچۆنا لسەر ...
📕 پەڕتووکخانە
کەڤنە ڤین
🏰 رانیە | پول: جهـ | زمانێ بابەتی: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
⠪ Share
Facebook
Twitter
LinkedIn
Whats App
Viber
SMS
Facebook Messenger
E-Mail
👍
⭐ هەلسەنگاندنا بابەتی
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ گەلەك باشە
⭐⭐⭐ ناڤنجی
⭐⭐ خراب نینە
⭐ خراب
☰ زێدە
⭐ بو ناڤ لیستا کومکریا
💬 ڕایا خو دەربارەی ڤی بابەی بنڤێسە!

✍️ گهوڕنکاریێن بابەتی!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگلا وێنا بو بابەتێ هەلبژارتی!
🔎 گوگل دەربارەی بابەتێ هەلبژارتی!
✍️✍️ ڤی بابەتی باشتر بکە!

رانیە
ناوی رانیەرانیە لەسەر ناوی رانیە چەندین بۆچوونی جیاواز هەیە، بەنمونە لە قسەی پێشینانی شارەکەوە دەگێرنەوە کە ناوی رانیە لە (رانک)و چۆخەوە هاتەوە! رانک و چۆخە جل و بەرگێکی رەسەنی کوردیە، گوایە شوانێک لە بەرزایەکی قەندیلەوە رانکەکەی لێ بە ئاودا چووە، پاشان لە سەرچاوەی ئاوی(قولە) کە دەکەوێتە ناوەراستی شاری رانیە دۆزراوەتەوە، بەمەش ناوی رانیە لەو رانکەوە هاتبێت. کەسانی تر پێیان وایە لە ناوی پاشایەکی کۆنەوە هاتوە بەناوی (رەهانشا). (مەلا روف سلێمان حەوێزی) پێی وایە ناوی رانیە لە (رۆندیات)ەوە هاتوە. (جمال بابان) رای وایە ناوی رانیە لە (راه+نیاه) هاتوە بەواتای رێ نیشاندەر. مامۆستا (شاکر فەتاح) ناوی رانیە بۆ (ران) رانەمەڕ، شوێنێکی لەبار بۆ بەخێوکردنی مەڕوماڵاتەوە دەگێرێتەوە. کەسایەتیەکی وەک (محمود قادر فەرەج) پێی وابوو ناوی رانیە لە (ڕەن)ەوە هاتوە، (برایم بەگ) کەسایەتیەکی بەتەمەنی ناو رانیە کە ئێستا کۆچی دوایی کردوە پێی وابوو ناوی رانیە لە (رێ +نیە)ەوە هاتوە، واتە ناوچەی رانیە لە کۆندا بیشەڵان و ناوچەیەکی چڕبووە و رێی کەم بووە، لە رۆژنامەیەکی کوردستانی نوێ ژمارە 2476 بۆچونێک خراوەتە روو کە ناوی رانیە لە ئۆرانیەوە هاتوە کە گوایە لە وشەیەکی یۆنانی لە ئۆرانس یان ئۆرانیەوە هاتوە کە بە واتای ئاسمان دێت، بۆچوونی تر زۆرە لەسەر ناوی رانیە کە رەنگە ساخکردنەوەیان بەدواداچوونی کاتێکی زیاتری بوێت. لایەنی جوگرافی : سنوری رانیە : شاری رانیە دەکەوێتە باکوری رۆژهەڵاتی کوردستانی باشوورو باکوری رۆژئاوای شاری سلێمانی، دەکەوێتە باکوری چیای قەندیل و باشوری شارۆچکەی کۆیەو رۆژهەڵاتی شارۆچکەی پشدەر و رۆژئاوای شارۆچکەی شەقلاوە، مەرکەزی شاری رانیە سەرباری دەشتێکی بەپیت و فراوان بە چیا دەورە دراوە، بەشی باکوری ئەو شارە بە چیای کێوەرەش کە (1200 م لە ئاست رووی دەریاوە بەرزە) دەورە دراوە، بەشی باشوری رۆژئاوای چیاکانی حاجیلەو ماکۆکە، لەنێوان رانیەو چوارقورنە، چیایەکی بچوک هەیە کە جادەی پێدا دەروا بەناوی کلکەی کۆڵین، بەهەمان شێوە لە نێوان رانیەو قەڵادزێ کلکە چیایەک هەیە بەناوی دەربەند، ئەمە جگە لە زێی دەربەند کە لایەکی رانیەی گرتوە. شارۆچکەی رانیەش لە باشورەوە بە چیای کۆسرەت و زێی بچوک و لە خۆرهەڵاتیش بە چیای ئاسۆس وکۆلارە و لە خۆرئاوای چیای حەریرە. روبەری مەرکەزی شارۆچکەی رانیە 8کم2 = 3200 دۆنم، پانتایی قەزای رانیە 884کم2 یە، دەشتی بیتوێنی رانیە کە یەکێکە لە دەشتە بەناوبانگەکانی کوردستان، بە دەشتێکی پان و بەرین دادەنرێت، درێژیەکەی 30کم و لە رۆژهەڵاتەوە بۆ رۆژئاواو پانیشی (20-30)کم دایە، رووبەرەکەی 800کم2 و بەرزیشی لە نێوان 500-600کم دایە. رانیە 146 کم لەو شاری سلێمانیەوە دوورە. بواری مێژوویی: لە ناوەراستی سەدەی حەڤدە رانیە سەر بە ئەمارەتی بابان بووە، دواتر کەوتۆتە ژێر دەسەڵاتی میر محمدی رواندز، دواتر کەوتۆتە ژێر دەسەڵاتی عوسمانیەکان. رانیە لە ساڵی 1897وە سنجاقێکی سلێمانی سەر بە ولایەتی شارەزوو بووە کە ناوەندەکەی کەرکوک بووە، لەگەڵ دامەزراندنی دەوڵەتی عیراق رانیە قەزایەکی سەر پارێزگای هەولێر بووە، لە ساڵی 1957 خراوەتە سەر پارێزگای سلێمانی و لە ناوەراستی شاری رانیە گەرەکێک هەیە بە بەری رۆژهەڵاتدا بەناوی گەرەکی قەڵات، ئەو گەرەکە بە کۆنترین گەرەکی ناو شاری رانیە دادەنرێت کە بناغەی شوێنی نیشتەجێ بوونی خەڵکی بووە لەو شارەدا، مێژووی ژیان لەو قەڵاتەدا بۆ هەزاران ساڵ پێش ئێستا دەگەرێتەوە، مامۆستا عەبدول رەقیب یوسف لە چاوپێکەوتنێکی گۆڤاری رانیەدا دەڵێت: مێژووی ژیان لەو قەڵاتەدا بۆ 9000 ساڵ پێَش ئێستا دەگەرێتەوە، نوسەرو مێژوونوس (عەلی سەید گەورانی) ساڵی 1930 لە کتێبی (لە عەمانەوە بۆ ئامیدی) لە بارەی قەڵاتی رانیەوە دەڵێت: (رانیە گردێکی کۆنی تێدایە، گوایە لەشکری ئێرانی لە کاتی خۆی هەڵیان بەستوە، ئێستا خانووە چین بە چینی بەسەریەوە دروستکراوە بە چەشنی قەلای هەولێر)، لە تەنیشت گەرەکی قەڵات گردێکی تر هەیە بە ناوی گردە دێمە کە رۆژگارێگ خاوەنی مێژووی خۆی بووە، هەروەها چەندین شوێنەرای تری مێژووی لەو دەڤەرەدا هەیە بەتایبەت گردی شمشارە کە لە سالی 1957 بۆ 1959 لە لایەن تیمێکی دانیمارێکی و عێراقیەوە پشکینیی بۆ کراوە، بە یەکێک لە کۆنترین گردەکانی مرۆڤایەتی دادەنرێت کە زیاتر لە 247 نامەی بزماری و میخی و پەرستگایەکی سەردەمی ئاشوریەکان و 7 چینی مێژووی تێدا دۆزراوەتەوە، هەر سەردەمی پێش فەخفوری و (حسونە، ورکا، ئاشوری) و هتد، بۆ دوای هاتنی ئیسلام. ئەمە جگە لە چەندان گردی مێژووی تر کە هەر لەو ناوچەیەدان وەک گردی (بازموسیان و بوسکێن، دوگرادان، کامەریان و قورەشینە و دێمە) و چەندان پاشماوەی مێژوویی تر، لەوانە تابلۆ هەلکۆردراوەکەی لای دەستە راستی دەربەند لە خۆرهەڵاتی شاری رانیە کە هەلکۆردراوێکی مێژووی هەیە کە وێنەی مرۆڤێکە، بەرای هەندێک لە شوێنەوارناسان پاشایەکی گۆتی یان لۆلۆییە لە دەوڵەتە کۆنەکانی کوردستان، ئەم تابلۆ مێژووییە پانی مەترێک و بەرزی 60 سم و نزیکەی 20 م لە زەویەوە بەرزە. شاری رانیە لە سەردەمی نوێشدا خاوەنی مێژوویەکی تایبەت بە خۆیەتی بەتایبەتیش لە سەردەمی شیخ مەمودی نەمر، کە بارەگای جێگری حاکمی سیاسی سلێمانی ئینگلیز لە دەربەندی رانیە بووە، شەری بەناوبانگی دەربەندی رانیە لە 2 03-08-1922 بە یەکێک لە دیارترین روداوەکانی ئەو سەردەمە دادەنرێت کە خێڵە کوردە نیشتەجێبوەکانی ئەو ناوچەیە رۆلێکی گەورەیان تێدا گێراوە. رانیە خاوەنی چەندین دەستکەوت و سەروەری گەورەی نەتەوەییە لەوانە راپەرینی ساڵی 1982 و راپەرینی 05-03-1991 کە بۆ یەکەم جارو لە شاری رانیە جەماوەری خەڵکی کوردستان بەگژ دەسەڵاتە خوێنرێژەکەی بەعسدا هاتنەوە و لەماوەی چەند کاتژمێرێکدا بە خوێنی 8 شەهید شارەکەیان رزگار کرد، بەمەش دەروازەی راپەرینی سەرتاسەری خەڵکی کوردستان لە رانیە کرایەوەو بەرهەمی پەرلەمان و حکومەتی هەرێمی لێکەوتەوە، هەر بۆ ئەمەش لە لایەن پەرلەمانی کوردستانەوە نازناوی دەروازەی راپەرینی پێدراوە. بواری رۆشنبیری : بواری رۆشنبیریدا لە شاری رانیە بە درێژایی ساڵی هەشتاکانی سەدەی بیست تا پێش راپەرین، تەنها لیژنەیەکی رۆشنبیری هەبوو کە ئەندامەکانی لە پەنجەکانی دەست زیاتر نەبوون، ئەم لیژنەیە لە مەڵبەندی رۆشنبیری رانیە بوو، چالاکیە هونەری و رۆشنبیریەکانی ئەنجام دەدا، دڵسۆزانە کاریان دەکرد و رابەرایەتی بزاوتێکی رۆشنبیریان لەو شارەدا دەکرد، بەڵام لە سەروی ئەوانەوە لیژنەیەکی تری ئەمنی هەبوو، کە سەر بە دامودەزگا ئیستیخباراتیەکانی بەعس و مونەزەمە بوو، ئەم لیژنەیە سانسۆریان دەخستە سەر بەشێکی چالاکیەکان و چاودێری کەسە رۆشنبیریەکانیان دەکرد. لە دوای راپەرین بواری رۆشنبیری لە شاری رانیە گەشەیەکی زۆری بەخۆیەوە بینیوە، ئێستا لە شاری رانیە 3 گۆڤار و 2 رۆژنامەو 5 کەناڵی تەلەفزیۆن و 6 کەناڵی رادیۆو بەرێوبەرایەتیەکی رۆشنبیری و نزیکەی 42 رێکخراوی کۆمەڵگای مەدەنی هەیە کە بەشێکیان تەنها لە بواری رۆشنبیریدا کار دەکەن، ساڵانە فیستیڤاڵی ئەدەبی و هونەری و چەندان پاڵەوانیەتی وەرزشی ئەنجام دەدرێت و لە گەلێک بواریش دەستکەوتی گەورە بەدەست هاتوون. زیاتر لە 50 کەس لە شاری رانیە ئەندامی کارای سەندیکای رۆژنامەنوسانەو 4 تیپی شانۆیی و چەندان گروپی مۆزیک هەیە، 6 کتێبخانەی ئەهلی لە بازاری رانیەدا هەیە، جگە لە بەرێوبەرایەتی کتێبخانەی رانیە. لەتەنها سەنتەرێکی وەک سەنتەری چالاکی گەنجانی رانیە زیاتر لە 187 کۆری رۆشنبیری هەمەجۆر ئەنجام دراوە. هەروەها چەندان رێکخراوی ژنان لە ناوچەکەدا هەیە، کە چالاکی بەرفراوان ئەنجام دەدەن، لەگەڵ بوونی نوێنەرایەتی بیتوێنی لیژنەی ئۆلمپی و یانەی وەرزشی رانیەو 106 تیپی وەرزشی تۆپی پێی لە شاری رانیە (62 پلە تیپی سێ، 20 تیپی پلە دوو، 24 تیپی پلە یەک). لە بواری پەروەردەدا 3 کۆلێژ و 3 پەیمانگاو 2 پیشەیەی و 155 یەکەی خوێندن لەقەزای رانیەدا هەیە. رێژەی دانیشتوانی ناو مەرکەزی رانیە تاکو راپەرین نزیکەی 25000 کەس بوە بەڵام ئێستا زیاتر لە 100000 کەس تەنها لەناو مەرکەزی رانیەدا نیشتەجێن. ئەمە جگە لە 4 ناحیەو 126 گوند کە سەر بە قەزای رانیەن.
هەروەها لەویکپێدیاش بەم شێوەییەی خوارەوە باس لە مێژووی شاری رانیە دەکات
مێژووی دروست بوونی ئەم شارۆچکەیە دەگەڕێتەوە بۆ نزیکەی 2500 ساڵ پێشەوە. لە سەرەتا رانیە بە شێوەی گوندێکی بچوک لە نزیک سەرچاوەی ئاوی قولە دروست بوو. بە هۆی گرینگیی ناوچ بۆ کشتوکاڵ گوندەکە ساڵ بە دوای ساڵ رووی لە زیادی کرد لە رووی دانیشتوانەکەیەوە. شاری رانیە لە دواساڵانی 1980 بە رادەیەکی بەرچاو زیادی کرد. هۆکاری ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی کە خەڵکی گوندە بەزۆر دەرکراوەکان نەگەڕانەوە بۆ گوندەکانی خۆیان بەڵکوو هەر لە شاری رانیە نیشتەجێ بوون.
لە رۆژی 5ی ئازار (مارچ) ساڵی 1991 رانیە یەکەمین شار بوو کە راپەڕینی دژی رژێمی عێراق ئەنجامدا. بنەماکانی بوون بە پارێزگا تیایدا بەدی دەکرێت بەڵام تا ئێستا نەکراوە.
شاری رانیە بە هۆی بەرپاکردنی راپە رینە مێژوویە کە ی 5 ی ئازار ی ساڵی 1991 بە تە واوی بوو بە دە روازە یە کی خە بات، کە خە ڵکی کورد ئە مڕۆ ئە م شارە بە دە روازە ی راپە رین ناودە بە ن. دە روازە ی راپە رین نزیکە ی 2 کاتژمێر لە شاری سلێمانیە وە دوورە بە سواری ئۆتوموبیل. ئە م شارە خۆشویستە ی کوردستان دە کە وێتە نزیکە ی 12 کێلۆمە تری رۆژهە ڵاتی شاری هە ولێرە وه. وە تە نها 65 کم لە کوردستانی رۆژهە ڵاتە وە دورە دە روازە ی راپە رین بە چە ند چیایە کی سە رکە شی کوردستان دە ور درواوه. بە شیوە یە ک کە لە باکوری شاری رانیە بە چیایەکی گەورە دەوردراوە کە بە چیای کێوەڕەش ناسراوە. کێوەڕەش دیمەنێکی جوانی هەیە، وەک دایکێکی بەسۆز شاری رانیەی گرتۆتە باوەش
کێوەڕەش دیمەنی شاری رانیە، بێ وێنە جوان دەکات. شاخی کێوەڕەش بە دار سنۆبەرەکانی دامێنی ساڵانە دەبێتە مە نز ڵێکی خۆشی بۆ پشوودان و کات بەسەربردنی خەڵکی ناوچەکه. خەڵکی دەبنە میوانی چیای کێوەڕەش، بەتایبەت بە وەرزی هاوین و بە هار روو لە کێوەڕەش دەشتی رانیە دەکەن.
بۆچی بە کێوەڕەش ناو دەبرێ، پرسیارێکە کە لەلایەن زۆر بەی ئەو بەڕیزانەی هەڵدەستن بۆ کۆکردنەوەی زانیاری دەربارەی شاری رانیە دەکرێ. زۆربەی خەڵکی رانیە ئەوە دەزانن کە کێوەڕەش چیایەکی بەرز و روتە زۆر بە کەمی گژ و گیای لێ شین دەبێ. زیاتر بەم هۆیەشەوە بە کێوەڕەش ناونراوه
هە روە ها لە باشورو رۆژئاوا شاری رانیە بە چیاکانی ماکۆک و حاجیلە و کلکە کوڕێن لە رۆژ هە ڵاتی شاری رانیه. چوار نا حیە ی سە رە کی سە ر بە شاری رانیە ن، کە ئە وانیش نا حیە کانی حاجیاواو چوارقورنە و سە نگە سە رو سەرکەپکانە. ئە م نا حیانە هە ر یە کێکیان خاوە نی چە ندین لاپە رە ی مێژووی پڕ خە بات و توکۆشانن
دروست بونی شاری رانیە دە گە رێتە وە بۆ نزیکە ی 25 هەزارساڵ لە مە وبە ر. دە گوتریت کە شاری رانیە زۆر کۆنە و لە دێر زە مانە وە خە لکی کورد بە هۆئ لە باری ناوچە کە بۆ کشتوکاڵ لە شاری رانیە نیشتە جێ بوون. شاری رانیە لە جێگایە کی لە باری کشتوکاڵی هە ڵکە وتوه، هە ربۆیە ش باب و باپرانی ئێمە لە کوندا لە دە وری سە رچاوە ی ئاوی قولێ کۆبونە و ە و دە ستیان کرد بە کشتوکاڵ کردن. نزیکی شاری رانیە لە ئێرانە وە بارێکی باشی بۆ خە ڵکی ناوچە کە رە خساندووە بۆ بازرگانی کردن
لە سە ر دە مە کۆنە کاندا مرۆڤ لە جێگا ی کشتوکاڵی و نزیک لە سە ر چاوە ئاویە کان نیشتە جێ ئە بوون. ئە مە ش بۆ زیاتر سود وە گرتن لە بە ر هە مە کانی کشتوکاڵ. هە ربۆیە ش خە ڵکی زۆر زوو هاتنە ناوچە که.لای هە موومان ئاشکرایە کە ناوچە ی بتوێن و پژدە ر ناوچە یە کی گرنگی کشتوکاڵیه. دە شتی رانیە کە یە کێکە لە دە شتە بە ناو بانگە کانی کوردستان. بە پیتی ناو چە کە وای کردوە کە خە ڵکی کورد هە ر لە کۆندا لە م ناوچە بە پیتانە دا نیشتە جێ بن. گە لی کورد لە هە موو سە ردە مە کاندا شان بە شانی یە کتر ی بێ لە بە رچاو گرتنی ئاین و رە گە ز لە م ناو چە یە دا بە یە کە وە ژیاون. موسولمانە کان لە گە ل جولە کە کوردە کاندا پێش کۆچ کردنیان بۆ فە لە ستین بە یە کە وە لە شاری رانیە بە برایانە ژیاون. ئە مە لە ساڵانی 18 بۆ ساڵە کانی 1948 چە ندین جولە کە لە ناوچە کە دا هە بوون.
ئیتر بە م جۆرە شاری رانیە بە چە ند قۆناغی جیا جیا تێپە ریوه، بۆ ئە وە ی لە دنیا ی پێشە کە وتن و خە بات بێبە ش نە بێت. خە ڵکی شاری رانیە هە میشە پشت و پە نای هێزە شۆڕش گێرە کوردیە کان بوون.[1]

⚠️ ئەڤ بابەت ب زمانا (🏳️ کوردیی ناوەڕاست) هاتیە نڤیساندن، کلیک ل ئایکۆنا بکە ژ بو ڤەکرنا ڤی بابەتی ب ڤی زمانا کو پی هاتیە نڤیساندن!
⚠️ ئەم بابەتە بەزمانی (🏳️ کوردیی ناوەڕاست) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
#️ HashTag
#رانیە
🗄 ژێدەر
[1] 📡 | 🏳️ کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەڕی ویکیپێدیا
📚 فایلێن پەیوەندیدار: 9
🖇 بابەتێن پەیوەستکری: 49
📊 ئامار و راپرسیا
1.👁️610 حاڵەتی پێوەدانی مار و دووپشک لە رانیە و قەڵادزێ تۆمارکراوە
2.👁️ئەو شوێنانەی ئاوارەیان تێدایه لە رانیە
3.👁️بەرهەمی میوەی جوتیارانی رانیە کەمیکردووە
4.👁️راپەڕین.. رێژەی لەدایکبوون کەمیکردووە
5.👁️راپەڕین؛ لەساڵی 2019دا 128 هاووڵاتی گیانیان لەدەستداوە
6.👁️رانیە.. گیانلەدەستدانی کرێکاران کەمیکردوە
7.👁️رانیە.. لەمساڵدا چوار کرێکار لەشوێنی کارەکانیان گیانیان لەدەستداوە
8.👁️رووداوەکانی رۆژانی جەژنی نەورۆزی 2013 لە رانیە
9.👁️ساڵی 2018 لە سنووری ئیدارەی ڕاپەڕین، هەزار و 945 داری سروشتی سوتاون، 33 کەس بەهۆی ڕووداوی هاتووچۆ و هەشت کەسیش بەهۆی سوتانەوە گیانیان لەدەستداوە
10.👁️قایمقامیەتی رانیە ئاماری ساڵی 2019 ئاشکراکرد
11.👁️لافاو زیانی زیاتر لە میلیارێک دیناری بە راپەڕین گەیاندوە
12.👁️لە چوار رۆژی جەژندا 21 حاڵەتی پێوەدانی دووپشک روویداوە
13.👁️لە رانیە 19 حاڵەتی پەلاماردانی پۆلیسی هاتوچۆ تۆمارکراوە
📝 بەلگەنامە
1.👁️ئاسایشی ڕاپەڕین داواکاریەک ئاڕاستەی گشت خەڵکی بیتوێن و پشدەر دەکات
2.👁️ئیدارەی راپەڕین بۆ بەرەنگاربوونەوەی نەخۆشی ڤایرۆسی کۆڕۆنا چەند بڕیارێکی نوێی دەرکرد 04-07-2020
3.👁️پزیشکانی پسپۆڕی سنووری ئیدارەی راپەڕین بایکۆتی عیادە و کلینیکە میللییەکان دەکەن
4.👁️راپەڕین.. هەر کەسێک بێتە دەرەوە روبەڕوی یاسا دەکرێتەوە
5.👁️روونکردنەوەیەک لە بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی تەندروستیی راپەڕین سەبارەت بە مردنی هاووڵاتییەک لە سنووری ئیدارەی راپەڕین
6.👁️ژووری ئۆپەراسیۆنی ئیدارەی راپەرین نۆ بڕیاری دەرکرد 29-07-2020
☂️ پارت و رێکخراو
1.👁️ئۆرکێسترای سەمفۆنی رانیە
2.👁️پەیمانگای هونەرە جوانەکانی رانیە
3.👁️دەستەی هاوکاری رانیە
4.👁️گروپی کچانی رانیە
5.👁️گرووپی موزیکی کچانی ڕانیە
6.👁️کۆمەڵەی خەمخۆرانی رانیە
😊 پێکەنین
1.👁️دابەشکردنی گۆشت لە رانیە!
📕 پەڕتووکخانە
1.👁️مێژووی شوێنەواری شمشارە لە ناوچەی رانیەی پارێزگای سلێمانی
🏰 جهـ
1.👁️Raniye
2.👁️بتوین
3.👁️بۆسکێن (ڕانیە)
4.👁️پیشەسازی دوو
5.👁️پیشەسازی یەک
6.👁️رانية
7.👁️رۆژسیتی
8.👁️زانکۆی ڕانیە
9.👁️سەرکەپکان
10.👁️قوڵات 2
11.👁️هەنجیرە ڕمک
12.👁️ڕەشە مێرگ (ڕانیە)
13.👁️کێوە ڕەش
📅 رێکەوت و رووداو
1.👁️03-08-1922
2.👁️05-03-1991
💎 شوینوار و جهێن کەڤنار
1.👁️قەڵای هەولێر
🚼 ناڤێن کوردی
1.👁️رانیە
📷 وێنە و پێناس
1.👁️رانیە - 1960
2.👁️قەیاغەکەی دەربەندی رانیە
3.👁️لایەک لە فەرامۆشییەکانی شارەوانیی رانیە!
📖 کورتەباس
1.👁️لە 14 ساڵیدا بەشوویاندا و دوای دوو ساڵ خۆی سووتاند
👫 کەسایەتی
1.👁️دڵخۆش عەبدوڵڵا
📂[ زێدە...]

⁉️ تایبەتمەندیێن بابەتی
🏷️ پول: 🏰 جهـ
🏳️ زمانێ بابەتی: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
🏙 باژێر: ⚪ سلێمانی
💎 جهـ: ◾ شارۆچکە
🌐 زمان - شێوەزار: 🏳️ ک. باشوور
🗺 وڵات - هەرێم: ⬇️ باشوورا کوردستانێ

⁉️ Technical Metadata
©️ خودانێ ڤی بابەتی مافا وەشانێ بابەتی دانە کوردیپێدیا، سوپاس!
✨ کوالیتیا ڤی بابەتی: 99% ✔️
99%
✖️
 30%-39%
خراب👎
✖️
 40%-49%
خراب
✖️
 50%-59%
خراب نینە
✔️
 60%-69%
ناڤنجی
✔️
 70%-79%
گەلەك باشە
✔️
 80%-89%
گەلەك باشە 👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
99%
✔️
ئەڤ بابەتە ژ لایێ: (هاوڕێ باخەوان) ل: Sep 25 2009 12:26PM هاتیە تومارکرن
✍️ ئەڤ بابەتە بو دویماهیک جار ژ لایێ: (هاوڕێ باخەوان)ڤە: Jan 23 2020 1:41PM هاتیە ڕاست ڤەکرن
☁️ ناڤ و نیشانێن بابەتی
🔗
🔗
⚠️ ئەڤ بابەتە ب 📏 ستانداردی کوردیپێدیا هێشتا نە دروستە و پێدڤی ب داڕشتنەکا بابەتی و زمانی هەیە!
👁 ئەڤ بابەتە 25,134 جار هاتیە دیتن

📚 Attached files - ڤێرشن
جور ڤێرشن 💾📖🕒📅 👫 ناڤێ تومارکەری
📷 فایلا وێنەیی 1.0.195 KB Sep 25 2009 12:26PMهاوڕێ باخەوان
📚 پەرتوکخانە
  🕮 ژ بیرهاتنێن مەلا قاسمێ...
  🕮 بیست و حەفت چاخێن خەریبیێ
  🕮 ڤەژین؛ زاڕاڤێن زانستی ...
  🕮 ئەز و پێنووس
  🕮 زێدە...


📅 کرونولوژیا ڕویدانا
  🗓️ 26-11-2020
  🗓️ 25-11-2020
  🗓️ 24-11-2020
  🗓️ 23-11-2020
  🗓️ 22-11-2020
  🗓️ 21-11-2020
  🗓️ 20-11-2020


💳 کۆمەکا دارایی
👫 هەڤکارێن کوردیپێدیا
💬 بوچوونێن هەوە
⭐ کومکری
📌 Actual
ئەردەوان زاخۆیی
ئەردەوان عەلی محەمەد کو ب ئەردەوان زاخویی هاتبوو ناسین، ل سالا 1957 ل باژێرێ زاخو ژ دایک بویە، هەر ژ زاروکینیێ حەژ ل ستران گوتنێ کریە، بەشداریا هن ئاهەنگێن نەورزێ ل زاخو کریە.
ل سالا 1979 ل زاخو ژیانا هەڤژینیێ پێک ئینایە و چوویە د ناڤ رێزیێن پێشمەرگێ کوردستانێ دا و ستران ب وەلات و دەردە سەریا مللەتێ خوە گوتیە.
ئەردەوان زاخویی دوو زاروک هەنە ب ناڤێن هوزان و کوڤان، ئێکەم ستران ل سالا 1978 ب ناڤێ دچمە هەوارا خابیری تۆمار کریە، هەر هەمان سالا ئێکەم کاسێت بەلافکرینە.
سترانبێژێ ناڤبری هەتاکو بێ سەر
ئەردەوان زاخۆیی
عابد خورشید ئەحمەد حەسەن
ژ دایک بوویێ (1968) یەخەلکێ گوندێ (نسرا) یەسەرب ناحیا (ئەتروش) ڤە.
بەشداری د شورەشا گولانێ دا کریەلسالا (1986-1988) ئەندامێ پارتی دگەل رێکخراوا روژهات بەشداری د سەرهلدانا بوهارا پیروزا سالا (1991) دا کریەو پاشی دبیتەپ.م دگەل (ئیبراهیم حاجی ملو) و د بەرسینگرتنا دوژمنی دا ل لدەڤەرا سەرسنکێ لروژا 04-04-1991 تێتە شەهیدکرن و د گەهیتەکاروانێ نەمران و جەنازێ وی ل سەرسنکێ تێتەڤەشارتن.
پلە: پ.م

http://www.pdk-leqa1.com/sd.php?id=2556
عابد خورشید ئەحمەد حەسەن
ڕەشید فندی
– ل سالا (1948)ێ ل باژێرێ دهۆکێ ژ دایک بوویە
– خوەندنا خوە یا دەسپێکی و ناڤنجی ل دهۆکێ ب دویماهی ئینایە‌
– خوەندنا خوە یا ئامادەیی ل باژێرێ مویسلێ ب دویماهی ئینایە‌
– ل سالا 1981ێ ژ زانکۆیا موسل/ کۆلیژا پەروەردێ / پشکا زیندەوەرزانی دەرچوویە
– ژ سالا (1971- 2001)ێ کارێ مامۆستایەتیێ ل چەندین خوەندنگەهێن جودا جودا دا کری یە
– ل سالا 1971ێ دەست ب نڤیسینێ کریە
– د سالا 1971 ێ بوویە ئەندامێ ئێکەتی یا نڤیسەرێن کورد
– چەندین پلە د ئێکەتی یا نڤیسەرێن کورد / تایێ دهۆک دا وەرگرتینە وەک‌ (ئەندامێ دەس
ڕەشید فندی
ڕێژەیا 70٪ ژ پێداچۆنا لسەر خشتەیا مووچەیێ فەرمانبەرێن دهۆک بدووماهی هاتییە
بەرپرسێ نڤیسینگەها سیستەمێ بایۆمەتری فەرمانبەران ل پارێزگەها دهۆک خویاکر، ب رێژەیا 70٪ کاروبارێن لیستەیێن هەموو رێڤەبەری و فەرمانگەهێن میری بۆ وەرگرتنا مووچەیێ مەها هەفت ژلایێ وانڤە ب دوماهی هاتینە و ل هیڤییا چەند رێڤەبەریێن دینە کو پێداچۆنا خۆ لسەر وی خشتەیێ مووچەی یێ لسەر سیدیێ بکەن کو بۆ وان هاتییە هنارتن و دووبارە بۆ مە ڤەگەرینن.
فەرسەت حسین، بەرپرسێ نڤیسینگەها سیستەمێ بایۆمەتری فەرمانبەران ل پارێزگەها دهۆک بۆ دواڕۆژ رهونکر کارێ ئۆفیسا دهۆک یا بایۆمەتری ب دو قۆناغان ب دوماهی دهێت کو ئەو ژی
ڕێژەیا 70٪ ژ پێداچۆنا لسەر خشتەیا مووچەیێ فەرمانبەرێن دهۆک بدووماهی هاتییە
کەڤنە ڤین
نڤیسەر: دلۆڤان هالۆ
بابەت: هەلبەست
ساڵا چاپکرنێ: (2010) کوردستان- زاخۆ
چاپخانە: خانی- دهۆک
ژمارا لاپەڕان: (78)
کەڤنە ڤین

Kurdipedia.org (2008 - 2020) version: 12.11
| 📩 contact@kurdipedia.org | ✔️CSS3 | ✔️HTML5
| دروستکرنا لاپەری 0,296 چرکە!
☎ +9647701579153 +9647503268282
| ☎ +31654710293 +31619975574