🏠 دەستپێک
تۆمارکردنی بابەت
کوردیی ناوەڕاست (# 239,960)
Kurmancî - Kurdîy Serû (# 55,928)
English (# 2,255)
کرمانجی - کوردیی سەروو (# 5,076)
هەورامی (# 61,717)
لەکی (# 17)
عربي (# 9,579)
Kurdîy Nawerast - Latînî (# 1,153)
فارسی (# 2,495)
Türkçe (# 748)
עברית (# 10)
Ελληνική (# 13)
Deutsch (# 374)
Française (# 189)
Nederlands (# 126)
Svenska (# 56)
Italiano (# 38)
Español (# 26)
日本人 (# 18)
Pусский (# 749)
中国的 (# 11)
Fins (# 11)
Հայերեն (# 10)
Norsk (# 13)
پەیوەندی
دەربارە!
FacebookKurdipedia on Facebook
TwitterKurdipedia on Twitter
Dark modeDark Mode
زۆرتر
Kurdipedia
🔎 English Menu
🏠|📧|دەربارە!|پەڕتووکخانە|📅
🔀 بابەت بەهەڵکەوت
❓ یارمەتی
📏 رێساکانی بەکارهێنان
🔎 گەڕانی ورد
➕ تۆمارکردنی بابەت
🔧 ئامرازەکان
🏁 زمانەکان
🔑 هەژماری من
✚ بابەتی نوێ
📖 حیکایەتی گۆرانییەکەی نازری و شەجەریان و غەزەلەکەی بەندە
خالید مەجید فەرەج
بەهادینی خوڕەم شاهی دەڵێت: (حافز مرۆڤێکی بێ خەوش نەبوو بەڵام تەژی بوو لە مرۆڤایەتی)
لە حافزی شیرازی دەپرسن، کێ شاعیرە؟ دەڵێت: (ئەوەی کە تریفە دەکاتە پیاڵەوە، دواتر بەرزی دەکاتەوە
📖 حیکایەتی گۆرانییەکەی نازری و شەجەریان و غەزەلەکەی بەندە
💬 تەڕاش لەسەر ڕەگی خۆی شین دەبێت
تەڕاش لەسەر ڕەگی خۆی شین دەبێت
تەڕاش لە خۆشناوەتیدا دوای بڕینی داری مازوو، لە کۆڵکەی دارەمازوەکەدا چەندین غەرف و شوڕی تازە دەردەچێت و زوو باڵا دەکات و دەبێتە قۆپەنێک و گرمۆڵە دەبێت، شێوەی چەترێکی گەو
💬 تەڕاش لەسەر ڕەگی خۆی شین دەبێت
💬 چیکڵدانە تەسکە
چیکڵدانە تەسکە
چیکڵدانە: سیقەتۆرە، سیکەتۆرە، بەرچینۆکە، باڵندەی گۆشتخۆر و ڕووەک خۆریش هەیەتی، لە ئاشێکدا مریشکێک کە تێری خواردووە لە دانەوێڵه، سیقەتۆرەی پڕە و کە دەست لە چیکلدانەی دەدەیت هێندە توند و
💬 چیکڵدانە تەسکە
💬 هەر گاڵتەیەک مەبەستێکی لە دوایە
هەر گاڵتەیەک مەبەستێکی لە دوایە
گاڵتە: ڕاستیەکە بە پێکەنینەوە دەردەبڕدرێت بۆ خۆشی و بەزم و ڕەزم و کات بەسەربردن و چێژوەرگرتن لە کۆڕ و کۆبوونەوە، ئه و قسە و ئاخاوتنەی کە بە پێکەنین و خەندە و قۆشمە و ش
💬 هەر گاڵتەیەک مەبەستێکی لە دوایە
💬 هەرکەس بانی فرەترە، بەفری زۆرترە
هەرکەس بانی فرەترە، بەفری زۆرترە
بان: سەربانی خانوو دەگرێتەوە، لە زستان کە بەفر دەباری ئه و خانووەی سەربانەکەی گەورەتر و فراوانتر بووایە، بەفری زۆرتر لەسەر دەکەوت و بانگوش و بانگێڕەکە زیاتر ماندوو دە
💬 هەرکەس بانی فرەترە، بەفری زۆرترە
💬 هەنگوین بە دەمی تاڵە
هەنگوین بە دەمی تاڵە
هەنگوین: بەرهەمی مێش هەنگە لە مژینی شیلەی گوڵەوە دروستی دەکات بە گوێرەی ناوچەکانی دونیا و گوڵە جۆراوجۆرەکان جیاوازی لە ڕەنگ(سپی و خاکی و قاوەیی) و تام(تیژ و ترش و شیرین)ی هەنگوین
💬 هەنگوین بە دەمی تاڵە
💬 ژنانی (سەرژنانی)
ژنانی (سەرژنانی)
هەر کۆمەڵگایەک، چەند دابونەریتێکی تایبەت بەخۆی هەیە، ئەم دابونەریتانەش لە زماندا ڕەنگدانەوەیان هەیە، بە وشە و زاراوەی تایبەت دەربڕینیان بۆ دەکرێت، تێڕوانینیش بۆ ڕەگەزی نێرومێ لە کلتو
💬 ژنانی (سەرژنانی)
👫 عەلی بەگی موستەفا بەگی حسێن بەگ
ناو: عەلی بەگ
ناوی باوک: موستەفا بەگی حسێن بەگ
رۆژی کۆچی دواییی: 1986
شوێنی لەدایکبوون: سلێمانی
شوێنی کۆچی دوایی: سلێمانی
ژیاننامە
لە بنەمالەی (خدر بەگی) بووە (خدر بەگ)
فەرمان رەوای بابانی سێی
👫 عەلی بەگی موستەفا بەگی حسێن بەگ
📷 پێشوازی دانیشتوانی گوندی کانیبۆتی بارزان لە مەلا مستەفا بارزانی ساڵی 1958
شوێن: گووندی کانیبۆت لە شارەدێی بارزان
رۆژ یان ساڵی گیرانی وێنەکە: 1958
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (دانیشتوانی گوندی کانیبۆت لە پێشوازی مەلا مستەفا بارزانی لە کاتی گەڕانەوەی لە یەکێتیی سۆڤیەت)
ناوی
📷 پێشوازی دانیشتوانی گوندی کانیبۆتی بارزان لە مەلا مستەفا بارزانی ساڵی 1958
📷 شاری سنە ساڵی 1920
شوێن: سنە
رۆژ یان ساڵی گیرانی وێنەکە: 1920
وێنەکە: (شاری سنە)
ناوی وێنەگر: (نەناسراو)[1]
📷 شاری سنە ساڵی 1920
📷 سلێمانی ساڵی 1973
شوێن: سلێمانی
رۆژ یان ساڵی گیرانی وێنەکە: 1973
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (نەناسراو)
ناوی وێنەگر: (نەناسراو) [1]
📷 سلێمانی ساڵی 1973
📷 کەرکوک ساڵی 1930
شوێن: کەرکوک
رۆژ یان ساڵی گیرانی وێنەکە: 1930
وێنەکە: (شاری کەرکوک)
ناوی وێنەگر: (نەناسراو) [1]
📷 کەرکوک ساڵی 1930
📷 عەبدوڵڵا جەودەت و گوڵخانمی کچی ساڵی 1913
شوێن: نەزانراو
رۆژ یان ساڵی گیرانی وێنەکە: 1913
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (عەبدوڵڵا جەودەت و گوڵخانمی کچی)
ناوی وێنەگر: (نەناسراو) [1]
📷 عەبدوڵڵا جەودەت و گوڵخانمی کچی ساڵی 1913
📷 ناسڕی ڕەزازی و مەرزییە فەریقی ساڵی 1978
شوێن: نەزانراو
رۆژ یان ساڵی گیرانی وێنەکە: 1978
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (ناسڕی ڕەزازی، مەرزییە فەریقی)
ناوی وێنەگر: (نەناسراو)[1]
📷 ناسڕی ڕەزازی و مەرزییە فەریقی ساڵی 1978
👫 وەستا غەفوور
ناو: غەفور
نازناو: وەستا غەفور
ژیاننامە
وەستا غەفووری کڵاش دروو، يەکێکه لە پياوه کۆنەکانی شاری سلێمانی و باوکی 3 شەهيدی قارەمانی ئەم شارەيه و زۆر زەحمەتی کێشاوه، دوکانەکەی لای ئۆرزی باک بوو لە شەقا
👫 وەستا غەفوور
📷 بۆردوومانکردنی بارزان لەلایەن هێزی عێراقی و هێزی بەڕیتانی ساڵی 1932
شوێن: شارەدێی بارزان
رۆژ یان ساڵی گیرانی وێنەکە: 1932
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (سەربازانی هێزی بەڕیتانی لەکاتی بۆردوومانی ناوچەی بارزان)
ناوی وێنەگر: (نەناسراو) [1]
📷 بۆردوومانکردنی بارزان لەلایەن هێزی عێراقی و هێزی بەڕیتانی ساڵی 1932
📷 کۆمەڵێک یاریزانی پایسکل سواری هەولێر 1975
شوێن: هەولێر
رۆژ یان ساڵی گیرانی وێنەکە: 1975
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: (کۆمەڵێک یاریزانی پایسکل سواری هەولێر)
ناوی وێنەگر: ئەرشیفی شەماڵ مەغدید [1]
📷 کۆمەڵێک یاریزانی پایسکل سواری هەولێر 1975
📕 بیری فاشیستی بەعس و جینۆسایدی گەلی کوردستان
ناونیشانی پەڕتووک: بیری فاشیستی بەعس و جینۆسایدی گەلی کوردستان
ناوی نووسەر: سەلام عەبدوڵڵا
شوێنی چاپ: هەولێر
دەزگای پەخش: ماڵپەڕی ژنەفتن
ساڵی چاپ: 2022
ژمارەی چاپ: یەکەم[1]
📕 بیری فاشیستی بەعس و جینۆسایدی گەلی کوردستان
📖 خودنووسینەوەی ژنان
خودنووسینەوەی ژنان
گوڵزار حەمە فەرەج

ژنان دەتوانن ئازاری خەم ڕابژەنن، زریانی وشەیان هەڵبکات وهەستەکانیان واڵا بکەن، هاواری کپ کردوویان بکەن بە شۆڕشێک و نوێگەری و داهێنان بخولقێنن، تام و لەزەتی ئاز
📖 خودنووسینەوەی ژنان
📖 فاشیزم لە نێوان دوێنێ و ئەمڕۆدا
فاشیزم لە نێوان دوێنێ و ئەمڕۆدا
گوڵزار حەمە فەرەج

کتێبی (فاشیزم لە نێوان دوێنێ و ئەمڕۆدا) لێکۆڵینەوەیەکی سیاسی و مێژووییە لە بارەی بیری فاشیزمەوە، کە نووسەر و وەڕگێڕ ئەردەڵان عەبدوڵڵا نووسیویەتی.
📖 فاشیزم لە نێوان دوێنێ و ئەمڕۆدا
👫 دونیا نەبی
ناو: دونیا
ناوی باوک: نەبی
ساڵی لەدایکبوون: 2008
رۆژی کۆچی دوایی: 23-05-2022
شوێنی لەدایکبوون: هەولێر
شوێنی کۆچی دوایی: هەولێر
ژیاننامە
سەر لەبەیانیی ڕۆژی 23-05-2022 (دونیا نەبی)، تەمەن 14 ساڵ
👫 دونیا نەبی
📜 کۆمەڵێک قەسیدەی جوانی تەڵعەت تاهیر
کە تۆم نەما ئەوجا زانیم خەڵک بۆ پیاسە ناچنە سەر قەڵاتی هەولێر، هەر یەکەو ڕووەو گەڕەکی ئازیزێک دەوەستێ و وەکو سەربازێکی پیر لە مەیدانی شکستەکانی دەڕوانێ..!
هێندە غەریبیت دەکەم گەیشتومەتە هەمان قۆناغی
📜 کۆمەڵێک قەسیدەی جوانی تەڵعەت تاهیر
📷 قوتابخانەی گوندی کارێزە ساڵی 1976
شوێن: قوتابخانەی گوندی کارێزە سەر بە شارۆچکەی ماوەت
ساڵی گیرانی وێنەکە: 1976
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: لەڕاستەوە: (مامۆستا عومەر ساڵح ڕەشید، مەجید کوێخا کەریم کارگوزار، ڕەئوف مەحمود سەید عومەر، بەک
📷 قوتابخانەی گوندی کارێزە ساڵی 1976
📝 نامەیەکی توندی نەوشیروان مستەفا بۆ جەبار فەرمان
بڵێسە جەبار فەرمان نامەیەکی بڵاو نەکراوەی نەوشیروان مستەفا بۆ جەبار فەرمانی باوکی بڵاودەکاتەوە.
لە نامەکەدا نەوشیروان مستەفا بەشێوەیەکی توندو هەڕەشە ئامێز پەیامێکی بۆ جەبار فەرمان ناردووە کە نامەکەش
📝 نامەیەکی توندی نەوشیروان مستەفا بۆ جەبار فەرمان
📷 چەند کەسایەتییەکی سیتەکی شارباژێر
شوێن: شارەدێی سیتەکی سەر بە شارۆچکەی چوارتا
ساڵی گیرانی وێنەکە: 1971
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: ئەوانەی ناسراونەتەوە شێخ لەتیفی حەفید، شێخ غەریبی باساکە، شێخ بابە ڕەسوڵی سەید نوری سەید ئەحمەد، مامۆس
📷 چەند کەسایەتییەکی سیتەکی شارباژێر
📌 کوردیپێدیا، پێویستی بە ئەرشیڤوانانە لە باکوور، رۆژهەڵات و رۆژاوای وڵات. تکایە سی ڤی-یەکانتان بۆ کوردیپێدیا بنێرن.
📌 Kurdîpediya bi arşîvvanan re hewceye ji bakur, rojhilat û rojavayê Kurdistanê ve. Ji kerema xwe CV ya xwe ji Kurdîpediya re bişînin.
📌 Kurdipedia hiring archivists from North, East and West Kurdistan. Please send your CV to Kurdipedia.
👫 کەسایەتییەکان
عەباسی کەمەندی
👫 کەسایەتییەکان
خەڵەف زێباری
👫 کەسایەتییەکان
بڕیار بەهجەت ڕەشید
👫 کەسایەتییەکان
فەرەیدون حسەین زادە
👫 کەسایەتییەکان
مستەفا خوڕەم دڵ
🏰 کەرکوک | پۆل: شوێنەکان | زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
⠪ بەشکردن
Facebook2
Twitter0
Telegram1
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail1
Copy Link5
👍
⭐ نرخاندنی بابەت
13 دەنگ 4 ⭐
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ زۆر باشە
⭐⭐⭐ باش
⭐⭐ خراپ نییە
⭐ خراپ
☰ زۆرتر
⭐ بۆ ناو لیستی کۆکراوەکان
💬 رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

✍️ گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🔎 گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🏁 وەرگێڕان
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0
✍️✍️ ئەم بابەتە باشتر بکە!
| 👁️‍🗨️ | 👂

کەرکوک
شارێکی کوردی و ناسنامەی کوردستانی یە لەساڵی (1600 پ.ز) لەلایەن گۆتییەکانەوە کە هۆزو تیرەی گەلی کوردن دروست کراوەو قەڵای کەرکوککەرکوک بەهەمان شێووە لەسەردەستی گۆتییەکان دروست کراوە لەهەمان بەرواردا. کەرکوک ناوێکی تری هەیەو هەر لەهەمان واتای نەوت و ئاگرو بڵێسەوە سەرچاوە دەگرێت ئەویش ناوی (باباگوڕگوڕ) ەو ناوێکی کوردی یە. هەندێ لەزانایان دەڵێن ناوی شاری کەرکوک لە (کورکوا) ەوە هاتووە بەزمانی میدیای کۆن واتای ئاگر دەبەخشێت چونکە ئەم شارە سەرچاوەی گەورەترین و دەووڵەمەندترین ئابووری و باری ماکی (مادی) هەیە کە نەوتەو لەبازاڕی ئۆپک و لەجیهانی بازرگانیدا پێی دەڵێن ئاڵتونی رەش.
لە سەرچاوەیەکی تری مێژوویی یەوە لەمێژووی سۆمەرییەکانەوە هاتووە دەڵێت : ناوی کەرکوک لە (کارکوک) ەوە هاتووە بەوواتای کاری تەواو یان ئیشی رێک و پێک کەواتە ئەمە جێی سەرنج و تێڕامانە بۆ ئەوانەی کەکەرکوک بەکوردستان نازانن و بەماڵی توورک و عارەبی دەزانن لەگەڵ ئەوەشدا کەهەرسێ ناوی (باباگوڕگوڕ) و (کورکوا) و (کارکوک) هەر کوردیەو بەڵگەی کوردستانی بوونی کەرکوکە لەچەند هەزار ساڵ لەمەوبەرەوە. (دەبێت ناوی نەجەف و کەربەلا یان سەماوە کوردی بێت و بڵێین ئەو شارە عارەبی یە یان بەپێچەوانەوە.. !. یان کورد چی دەکات لەواسط و کوت ئەگەر هێزو دەسەڵاتێک و بەرژەوەندی یەک نەیبردبێت کەواتە لەڕاستیدا عارەب لەکەرکوک چی دەکات ئەگەر دەسەڵات و میری عێراق خۆی نەیهێنابن بۆکەرکوک.؟.). هەروەها بەوشێوەیەش تورکومان وەچەی وەچەکانی عوسمانلییەکانن (1514). عارەبەکانی کەرکوکیش کەهەندێک پێیان دەڵێن عارەبی رەسەن ئەوانیش خەڵکی باشووری عێراقن و بەئاشکرا هێنراون بۆ کەرکوک و جێگەی ئەو خێزانە کوردانەیان پێ پڕکردونەتەوە کە نزیکەی سەدەیەکە دەریان کردوون و ئاوارەی شوێنەکانی تری کوردستان و وڵاتانی ترن. (بۆئاگاداری و سەرنجی کاربەدەستانی کوردستان : تورکومان و عارەب لەپلان داناندان لەکەرکوکدا وەکو چۆن بەغداو ئەنقەرە گفتووگۆیان لێکردووە بەهەمان شێووە). ناوو ناوبانگی بەرهەمی نەوتی ئەم شارە دەووڵەمەندە ئەوەیە کەدووهەم نەوتە لەجیهاندا بۆ پاکی و باشی و گرانی و هەروەها گەورەترین سامانی ئابووری نەتەوەیی (National Economics) گەلی کوردە. بەڵگەیەکی تری بەکوردستانی بوونی کەرکوک سەرژمێری دانیشتوانەکەیەتی لەساڵی (1957) دا بۆنمونە : ژمارەی دانیشتوانی شاری کەرکوک بەکوردو عارەب و تورکومان و کلدو ئاشورەوە بۆ ساڵی (1957) دەکاتە (279000) کەس کە (178000) ی کورد بووە بەڵام سەرژمێری ساڵی (2003) دەکاتە (756000) کەس زیاتر لە (400000) ی کورد بووە ئەمە بێجگە لەو کوردە ئاوارانەی کە بێلانەو دەربەدەرن و هەتا ئێستاش (500) خێزان لەو ئاوارانە نەگەڕاونەتەوە سەر زێدی باووباپیرانیان لەبەر بێ دەرامەتی و باری ناهەمواری ماکی لاوازو پشتگوێ خستنی دەسەڵاتی کوردی و جەنگی ساردی (cold war) نێوان یەکێتی و پارتیدا زەرەرمەندبوون.
ژمارەی دانیشتووانی خەڵکی شاری کەرکوک لەساڵی (1957) بەم جۆرە بووە :
ا/ کورد (178000) بووە.
ب/ عارەب (48000) بووە.
ج/ تورکومان (43000) بووە.
د/ ئاشووری و کلدان (10000) بووە.
لەهەمان ساڵی (1957) دا ژمارەی کرێکارو کاربەدەستانی کورد لە کۆمپانیای نەوتی کەرکوکدا لەسەدا هەشتا (80%) بووە بەڵام سەرژمێری کردنی کرێکاری کورد لەساڵی (2003) دا لەسەدا بیست (20%) بووە ئەمە بەڵگەی ئەوپەڕی شۆڤێنیستی بەعس و دەووڵەتی عێراق دەردەخات کەچۆن ساڵ لەدووای ساڵ کوردیان نان بڕاوو دەربەدەر کردووە. کارێکی تری ژێربەژێر هەیە لەبارەی کەرکوکەوە ئەویش پەیمان و رێککەوتنی (تورکیا/عێراق) ە کەمن دڵنیام بەنهێنی ئەم کارە کراوە چونکە لەچەند ساڵی دووای سەربەخۆیی و دەووڵەمەندبوونی کوردستان دەترسن.
گەڕەکەکانی شاری کەرکوک :Gold).
1/ گەرەکە کوردنشینەکان (ڕەحیم ئاوا، ئازادی، مامۆستایان، شۆرجە، ئیسکان، بلاخ، قۆرییەشکاو، حەسیرەکە، تەپەی مەلا عەبدوڵڵا، دەروازەی باکووری کەرکوک، ئیمام قاسم، شۆراو، ئەحمەد ئاغا).
2/ گەڕەکە تورکومان نشینەکان (مصلی، معلمین، رێگەی بەغدا، قەسابخانە، ئەڵماس).
3/ گەڕەکە عارەب نشینەکان (طریق بەغداد، 1ی حزیران، وحدة، حریة، اشتراکیة، ممدودة، 7نیسان، حی البعث، نەسڕوڵڵاوالعروبة، قادسیة، غرناطة).
4/ گەڕەکە کلدوئاشوورییەکان (شاطرلو، عرفە، الماس).
چونکە لە پێش ئەو بەروارەدا (1921 پاشایەتی) و لە دووای ئەو بەروارە (1957) ەوە دەسەڵاتی عێراق بەهەموو جۆرەکانی یەوە هەرخەریکی هێنانی عارەب بوون لەباشوورەوە بۆ کەرکوک و ناوچەکانی کوردستان و بەتایبەت ناوچەی حەویجە کەئێستا لەسەدا هەشتا (80%) ی عارەبی سوننەیەو هەندێک تورکومانی تێدایە بەڵام لەبنەڕەتدا قەزایەکی سەر بەشاری کەرکوکەو خاکی کوردستانە بەداخەوە ئێستا شوێنی بەعس و عارەبستانێکی تەواوە. ئامارو سەرژمێری دانیشتووانی شارۆچکەی حەویجە نزیکەی چوارسەدوپەنجاهەزار (450000) کەسە و دووری حەویجە لەشاری کەرکوکەوە 30 کیلۆمەتر دەبێت لەباشووری کەرکوکەوە زۆربەی زۆری خەڵکەکەی لەعارەبی هاوردەی سوننین و لەعەشرەتی (جبور، شمر، عبید) ن.
شاری خانەقی (خانقین) عارەبی هاوردەی زۆربوو بەڵام دووای رزگارکردنی لەدەسەڵاتی بەعسی بەغدا دووجار (1991/2003) رێژەی زۆری عارەبەکان رۆیشتن و گەڕانەوە بۆ باشووری عیراق کەلێوەی هاتبوون بەڵام کەرکوک و شەنگال و مەندەلی و هەندێ ناوچەی تری بەعارەب کراوی کوردستان عارەبەکانی هەرتێدا ماون و خۆیان و دەسەڵاتی ناوەند بەعێراقی دەزانن. خانەقیش دووەم شاری نەوتیی کوردستانەو پاڵاوگەی ئەڵوەن (الوند) رۆڵێکی ئابووری گەورەی ناوچەکەیەو وزەی کارو بەرهەمی رۆژانەی رۆژی دوانزە هەزار (12000) بەرمیل نەوت بەرهەم دەهێنێت. ئاوی ئەڵوەن کەبەناوەڕاستی خانەقیدا تێدەپەڕێت ئەوشارە دەکات بەدووبەشی زۆرجوان و رەنگین و چەندەها گۆرانی و بۆنە هەیە لەسەر ئاوی ئەڵوەن و بۆتە سومبوولی جوانی و ئاوەدانی شاری خانەقی. خانەقی شارێکی دەووڵەمەندو جوانە بێ لەبەرهەمی نەوتیی خاکێکی بەپیتی بەرفراوانی میوەجاتەو چواردەوری ئەم شارە بەباخ و بێستان رازاوەتەوەو بەناوبانگە بە (خورما، هەنار، پرتەقاڵ، لالەنگی، قەیسی، هەڵوژەو.. هتد). خانەقی بەزمانی کوردی وشێووە زاری کەڵهوڕی و گۆران دەپەیڤن و زۆربەیشیان شێووەزاری سلێمانیسلێمانی دەزانن و خەڵکەکەی بەخەڵکێکی رۆشنبیر ناویان هەیە. هۆزو تیرە کوردییەکانی کەلەوێدا دەژین زۆرن و ئەمەش ناوی هەندێکیانە : (باجەڵان، ئەرکەوازی، دەلوو، جاف، تاڵەبانی، کاکەیی، هەمەوەند، سورەمێری).
باس لەمێژووی دوێنێ و ئەمڕۆی کەرکوک بکەین سەرتاپای ئەم شارە گۆڕاوەو بەعارەب کراوەو هەتا ئێستاش کەساڵی (2008) ەو (5) پێنج ساڵیشە کەرکوک لەدەست زووڵمی بەعسی یەکان رزگاری بووە کەچی (500) خێزانی کوردی ئاوارەی کەرکوک هەتا ئێستاش نەگەڕاونەتەوە بۆ کەرکوک کەئەمەش گوێ پێنەدان و بەتەنگەوە نەهاتنی دەسەڵاتی کوردی دەسەلمێنێ و بێجگە لە بەرژەوەندی تەسکی پارتایەتی و شەڕی ساردو کێبڕکێی خراپی پارتایەتی و کێشەی ناوخۆو.. هتد کەبۆتە هۆی لەبیرکردن و پشتگوێ خستنی ئەم شارە گرنگە کەبڕبڕەی پشتی ئابووری و ماکی وڵاتی کوردستانە بەهەرچوار پارچەکەیەوە.
نەوتی عێراق کەئێستا بەروبوومەکەی بۆ دەسەڵاتی ناوەندەو نەوتی کەرکوک لەسەدا چلی (40%) ئەو بەرهەمەیە کەبۆ عێراقە تەنها لەکۆی هەموو بەروبوومی ئابووری عێراق تەنها لەسەدا حەڤدەی (17%) ی بۆ کوردستانە کەزۆرکەمە لەچاو رێژەی بەرزی ئابووری عێراق لەڕاستیشدا ئەو بەرهەمە ئابووری و ماکی یە ناچێتە بەردەم پارلەمان و راستەوخۆ یارمەتی میللەتی کوردی پێبدرێت بەڵکو لەسەدا پەنجاودووی (52%) بۆ پارتی و لەسەدا چل و هەشتی (48%) بۆ یەکیتی یە و ئەوانیش یارمەتی هاوپەیمانانی خۆیان دەدەن بەو پارەیە وەکو پارتە بچووکەکانی کوردستان. راستە لەباری یاسایی یەوە دەبێت پارتە بچوکەکان یارمەتی بدرێن بەڵام ئەو پارەیە وەکو دەم چەور کردنێک وایە بۆیان بۆیە لەدووای حەڤدە (17) ساڵ و هەتا ئێستا بەو هەموو خراپەکاری و کەم و کوڕی و پشتگوێ خستنەی خەڵک و وڵات لەکۆی بیست (20) پارتی بچووکی کوردستانیی تەنها پارتێک ورتە ناکات و رەخنە ناگرێت لەدەسەڵات کەبەڕاستی جێی داخ و نیگەرانی یەو هەتا ئێستاش بەرهەڵستکارێکی (opposition) راستەقینەو یاساییمان نی یە لەپەڕڵەمانی کوردستاندا. (ڕەخنە لەدڵسۆزی یەوە دێت کەمرۆڤ مشووری کارێک دەخوات بۆ جوانترو باشترکردنی ئەوکارە ئەگەر رەخنەکە دروستکەربێت نەک ناوو ناتۆرەو وشەی بازاڕیی ناشرین.. کورد خۆی دەڵێت : دۆست ئەوەیە دەتگرێنێ.. هتد).
پارتی بەعس و دەسەڵاتداری عێراق لەهەموو کاتێکدا بیری وێرانکردنی کەرکوکی هەبووەو هەمیشە عارەبی هاوردەی باشووری بۆ هێناوەو کوردی کەرکوکی ئاوارەو دەربەدەرو بێ خاک و ماڵ کردووە بۆیە لەنزیکترین کاتدا لەبەرواری (17-03-2003) دا پێش رووخانی دەسەڵاتی بەعس لەلایەن ئەمریکاوە بە (22) رۆژ، حەوت (7) خێزانی کوردی ناو شاری کەرکوکی زێدی باووباپیرانیان وەدەرناوەو ئاوارە کردووە ئەوە بەڵگەی ئەوەیە کەدەسەڵاتداری خوێناوی عێراق هەتا دوواهەناسەی خۆی دژایەتی میللەتی کوردو شاری کەرکوکی کردووە.
لەڕاستیدا باشووری کوردستان لەگەڵ وڵاتی عێراقدا سنوری راستەقینەی خۆی دیارە پێش پەیمانی لۆزان (1923) وپلانی ئینگلیزو فەرەنسا و تورکیا بۆ دابەشکردنی کوردستان سنوری باشووری کوردستان لە شاخی حەمرینەوە دەست پێ دەکات کەنزیکەی (130 کم) (حەمرین/بەغداد 130 کم) بەرەو باکووری بەغداو ئەولای کەرکوکە بەڕووی عێراقداو بەغدادا کەپایتەختی عێراقەو سنوری حەمرین (120 کم) (حەمرین/کەرکوک 120 کم) دەبێت بەرەو کەرکوک کەواتە دووری شاری کەرکوک بۆ شاری بەغداد کە پایتەختی عێراقە (250 کم) دەبێت.
لەکات و سەردەمی دەووڵەتی پاشایەتی عێراق و لەسەردەم و کاتی دەسەڵاتی فەیسڵ پاشای یەکەمەوە (الملک فیصل الاول 1921) وەهەروەها سەردەمی کۆماریی دەووڵەتی عێراق (1958) لەوسەردەمەوەو هەتا ئێستا دەسەڵاتی عێراق و عارەب چاویان هەرلەسەر شاری کەرکوک بووە کەئەکاتە هەشتاو حەوت (87) ساڵ پێش ئێستا ئەمە بێجگە لەوەی کەدەسەڵاتی توورک لەمێژە لەسەردەمی عوسمانلییەکانەوە هەتا ئێستا (1514/2008) چاوی داگیرکردنی لەسەر شاری کەرکوکە. ئەو دەسەڵاتە شۆڤێنیی و رەگەزپەرستە یەک لەدووا یەکانەی عێراق بەبەرنامەو پلان دانان عارەبیان لەباشووری عێراقەوە بۆ شاری کەرکوک هێناوە بەمەبەستی شۆرینەوەو سڕینەوەی هەموو بەڵگەنامەکانی کوردبوونی کەرکوک (تعریب) Ethnic Cleansing) بەتایبەت لەسەردەمی بەعسدا (1968/2003) وەهەروەها لەسەردەمی دەسەڵاتی (ئەیاد عەلاوی و ئیبراهیم جەعفەری و نوری مالکی) دا (2003/2008) هەمان کاری بەعارەب کردنی کەرکوک بەردەوام بووە. واتای ئەوەیە دەسەڵاتە شۆڤێنی و رەگەزپەرست و کۆنەپەرستەکانی یەک لەدووایەکی دەووڵەتی عێراقی چاوی پیسیان لەسەر ئەم شارە کوردستانی یە نەتروکاندوەو بەئاسانیش لێی ناگەڕێن بگەڕێتەوە سەر هەرێمی کوردستان بۆیە ئیبراهیم جەعفەری لە سایتی (العراقیة) دا لەبەرواری 13-08-2008 ی رۆژی چوارشەمە وتویەتی : کەرکوک شارێکی عێراقی یەو گفتووگۆی زیاتر هەڵناگرێت. دەستە خوشکی کەرکوک زۆرن کەبەعارەب و بەبەعسی (تعریب و تبعیث) کراون و دڵ و چاوی کوردستانن وەکو شاری خانەقی و مەندەلی و شەنگال و.. هتد. دەووڵەتی عێراق بەدرێژایی (87) ساڵی رابردوو سودی لەهەڵەو براکووژی و (fratricide) بیری تەسکی بەرژەوەندی تایبەتی و بەرژەوەندی پارتایەتی ناوخۆی گەلی کوردی بینیووە بۆیە لەدووای نەمان و روخانی بەعسی عارەبی بەناو سۆسیالیستی (2003) کە شیعە دەسەڵاتدارە تێیدا ئێستا سوودی لە شەڕی ساردی یەکێتی و پارتی بینیووە بۆ داگیرکردنی ناوچە کوردییەکان لەهەرێمی کوردستاندا وەکو کەرکوک و خانەقی و شەنگال و مەندەلی و.. هتد. کەچی دەسەڵاتی کوردی سوودی لەوە نەبینیووە کەدەووڵەتی عێراقی نوێی دووای سەدام کە ساڵی (2003 و 2004 و 2005) ە و بێ هێزە لەڕووی ئابووری و سەربازییەوە دەتوانرێت کاری باشی رامیاری یان سەربازی بکرێت بۆ هێنانەوەی ناوچە داگیرکراوە کوردییەکان بۆسەر هەرێمی کوردستان بەڵام نەکرا ئەویش لەبەر بەرژەوەندی پارتایەتی و کێ بڕکێ و جەنگی بەرژەوەندی خۆیی نێوان پارتە کوردی یەکان بووە هۆی لەدەست دانی گرنگترین ناوچەکانی ئابووری و ماکی کورد کە کەرکوک و خانەقی و دووای ئەو هەموو رەخسانی بوارو کاتەی کەلوواوە بۆ کورد لەکیس خۆمان دا ئێستا دێین شیووەنی بۆ دەگێڕین و دەسەڵاتی کۆنەپەرستی عێراقیش وەکو یاری بەهەستی کورد بکات و بابەتی (58) لادەبات و دەیگۆڕێت بۆ (140) و ئەویش بەبڕیاری کۆمەڵێک شۆڤێنیستی ناو ئەنجومەنی عێراق دەیگۆڕێت بۆ یاسای ژمارە (24) و لەشێوە کودەتایەکی رامیاری دەچێت و ئەم پلانەش بەسەرۆکایەتی (مەشهەدانی) دەبێت کەسەرۆکی ئەنجومەنی عێراقە ئەم کارەی لەوە دەچێت وەکو منداڵ بخەڵەتێنێت ئاوایە. بەڕاستی و دروستی لەبەرئەوەی کورد لەیەکەم ساتەکانی (1991/2003) کەدووجار کەرکوکی رزگارکرد بەخوێنی پێشمەرگەپێشمەرگەو هەژارانی میللەتی کورد کەچی کەرکوکی نەخستە سەر هەرێمی کوردستان کەلەکاتێکدا هیچ دەسەڵاتێک لەبەغدا بوونی نەبوو کەئەوەشیان نەکرد دەبوایە هەر هیچ نەبێت یەکێتی و پارتی و پارتە وردەکانی تری کوردستانی بەکاری رامیاری و بەرنامەی جوان لەناو شاری کەرکوک و خانەقیدا و جێگەکانی تری داگیرکراومان دەتوانرا تورکومان و عارەب و ئاشووری و کلدان و مەسیحی و ئەوانی تریش بکرانایە بەدۆستی کوردو خۆیان دەسەڵاتی بەغدایان رەت بکردایەتەوەو دەسەڵاتی هەرێمی کوردستان و گەلی کوردیان هەڵبژاردایە بەڵام مخابن تاڕادەیەکی باش ئەویش نەکرا. بەداخەوە زیاتر لەسەدەیەک خەبات و تێکۆشان فێری کاری رامیاری و زانستی کاری رامیاری (العلم السیاسة) (Politics Science) بەرنامە داڕشتن و سەرنجی خەڵکی لەکاری باش و پێکەوە ژیانی بەرژەوەندی هاووڵاتی کوردو نیشتمان نەبووین.
لەسەردەمی پارتی بەعس و هاتنە سەرکاریان لەماوەی (4) چوار ساڵدا و بەناوی خۆماڵی کردنی نەوتی عێراق (التامیم النفط) لەدەست داگیرکەری ئینگلیز (1972) ناوی شاری کەرکوکیان گۆڕی بە ناوی (التامیم) و بۆ ئەوەی لەدوواڕۆژدا بیکەنە بەڵگەی تەوواوی عەربی و عێراقی بوونی ئەم شارەو بەتەواوی داگیری بکەن. هەوڵێکی شۆڤێنستی تری دووڵەتی عێراق ئەوەبوو هەڵستا بە گوڕینی ناوچەو نەتەوەی کورد (دیموگراف) مەبەست لەم زاراوەیەش گۆڕینی ناوچەکە بە ناوو نەتەوەوە لەکوردی یەوە بۆ عارەبی بەمەبەستی داگیرکردن بۆ نەوەی داهاتویان بۆ نموونە : گۆڕینی نەتەوەی کورد (Barter) بەعارەب و گۆڕینی ناوی ناوچەکان و گەڕەکەکانی کەرکوک لەکوردی یەوە بۆ عارەبی و گۆڕینی بیروباوەڕ لەکوردایەتییەوە بۆ بەعسێتی و (تعریب، تبعیس، تبعید) هێنانی هەزاران عارەب لەباشووری عێراقەوە لەبەسرەو ناسری یەو نەجەف و.. هتد بۆ کەرکوک و بەخشینی پارەو زەوی و موڵک و هەموو شتێکی ماکی بۆیان لەپێناو جێگیربوونیان لەکەرکوک و بەمەبەستی گۆڕین و داگیرکردنی شاری کەرکوک بۆ دوواڕۆژی خۆیان و نەتەوەی عارەب. لەبەرئەوەی ئەم شارە زۆر دەووڵەمەندە لەباری ئابووری یەوە بۆیە دەووڵەت و دەسەڵاتە یەک لەدووا یەکەکانی عێراق (1921/2008) چاویان تێ بڕیووەو بەئاسانی وازیان لێنەهێناوەو لێی ناهێنن. کەرکوک کوردستانە ئیدی دووژمن پێی خۆش بێت یان پێی ناخۆش بێت من دڵنیام دووژمن پێێ ناخۆش دەبێت بەڵام ئەم نووسین و بەڵگەنامانە خۆیان دەدوێن و لەکۆتاییدا هەموو ماڵێک دەگەڕێتەوە بۆ خاوەنی بنەڕەتی و راستەقینەی خۆی و داگیرکاری و بیری کۆنەپەرستی و شۆڤێنیستیش بۆکەس ناچیتە سەر. داگیرکردن و چەوساندنەوەو زووڵم و ستەمی تورکیاو ئێران و سوریاو عێراق و دەووڵەتە موسوڵمانەکانی کەنداوی عارەبیش هەتاسەر نابێت بەرامبەر بەمیللەتی کورد.
بابەتێکی تری گرنگ لەباسەکەماندا جێدەکەینەوە بۆ دەووڵەمەند کردنی وتارەکەمان و بەپێزکردنی مێژووی کوردو رەش کردن و پیشاندانی بیری دووژمنکارانەی دووژمنانی کورد ئەویش زووڵمێکی تری دەسەڵاتی عێراق دەسەلمێنێت بەرامبەر کوردو مرۆڤی عێراقی لەسەردەمی دەسەڵاتی پاشایەتیدا لەسەردەمی فەیسەل پاشای دووەم (الملک فیصل الثانی) کەئەویش ئاگادارکردنەوەی زۆربەی جولەکەکانی عێراق و بەتایبەت جولەکەی کەرکوک و خانەقی و بەغداو ناردنەوەیان بۆ ئیسرائیل لەدووای جەنگی جیهانی دووەم (1947) کەژمارەیان پتر لە شەش هەزار (6000) کەس دەبوو بەهۆی کێشەی فەلەستینەوە کەبیانویەکی زۆر نایاسیی و نامرۆیی بوو چونکە جولەکەی عێراق پەیوەندی نەبوو بەکاری رامیاری ئیسرائیل و فەلەستینەوە. ئەم بابەتی ناردنەوەیە زەرەرێکی تربوو لەگەلی کورد کەوت چونکە زۆربەی جولەکەکانی عێراق کوردبوون و بەوەش میللەتی کورد زەرەرمەندبوون لەباری ئابووری و مرۆیی و سەرژمێری یەوە چونکە زۆربەی زۆری جولەکەکانی عێراق بەتایبەت جولەکەکانی سلێمانی و کەرکوک و خانەقینخانەقین و موسڵموسڵ و شەنگال مخابن کوردبوون و دەووڵەمەندیش بوون. ساڵی (1973) دەووڵەتی عێراق عارەبی هاوردەی باشووری عێراقی بەرەو کەرکوک بەڕێ کردو زەوی و پارەو دەسەڵاتێکی زۆری پێدان و جێگەی ئەو کوردانەی پێ پڕدەکردەوە کە دەری دەکردن خەڵکی ناوچەکەش ناوێکی بۆ ئەو عارەبە هاوردانە دروستکردو پێیان دەووتن (دەهەزاری) چونکە دەسەڵاتی ئەوکاتەی بەعس بۆ هەر خێزانێکی هاوردە دەهەزار (10000) دینار پارەی عێراقی پێ دەبەخشین (دەهەزار دیناری عێراقی (چاپی سویسری) ساڵی (1973) دەکاتە (35000) سی و پێنج هەزار دۆلاری ئێستا). ئەوەی شایانی باسە بەدرێژایی هەشتاو دوو (82) ساڵ دژایەتی و رکەبەری و وێرانکردن و بەعارەب کردنی کەرکوک و ناوچەکانی دەوروبەری نزیکەی دووسەدوپەنجا هەزار (250000) کورد لەکەرکوک ماڵ وێران و دەرکراوە کەچی ئەنجومەنی عێراق بەدەنگدانێکی ناحەزانەو لەبەرواری (22-07-2008) دا بەئامادەنەبوونی زۆرێک لەئەندامانی ئەنجوومەن بڕیاری بابەتی (140) ی گۆڕی بە بابەتی یاسای ژمارە (24) کەهێشتا بەو هەموو زووڵمەی لەکەرکوک کراوەو ئەو هەموو کوردەی لێدەرکراوە رازی نابن بە هەڵبژاردن و دەنگدانی خەڵکی شاری کەرکوک بۆ چارەنووسی خۆیان ئەوە ئەوپەڕی فاسیستی و تاک رەووی یە لەبیری کۆنەپەرستی دەسەڵاتدارانی عێراقدا هەیەو بۆیە لە بەرواری (28-07-2008) دا خەڵکی بەشەرەف و ئازادیخوازی کەرکوک دەستیان کرد بەخۆپیشاندانی ئاشتی و نەک تەنها کەرکوک بەڵکو سەرتاپای کوردستان خۆپیشاندانیان کرد دژبە بابەتی ژمارە (24) بەڵام مخابن لەکاتی خۆپیشاندانی ئاشتیانەی خەڵکی کەرکوکی قارەمان خۆکووژێک خۆی تەقاندەوەو بیست و شەش (26) شەهیدو دووسەد (200) برینداری لێکەوتەوە کەبەڕاستی جێی نیگەرانی زۆربەی وڵاتانی جیهان بوو. دوابەدوای بڕیاری بەغداو خۆپیشاندانەکانی کوردستان ئەنجومەنی باڵای کەرکوک دەستەوەستان نەبوو بۆیە زۆر بوێرانەو زۆرکوردانە ئەنجومەنی پارێزگای کەرکوک لەکۆبوونەوەیەکی نائاساییدا لەبەرواری 31-07-2008 ی کاتژمێر یەکی (1) پاشنیوەڕۆی هەمان بەروار بەبڕگەی سێ (3) بابەتی (مادە) ی دوو (2) ی یاسای ژمارە سیانزە (13) ی جێبەچێکردنی یاسای هەرێمەکان بۆ ساڵی (2008) بەزۆرینەی دەنگ داوای گەڕانەوەی شاری کەرکوکیان کرد بۆسەر هەرێمی کوردستان. وەکو یاسا وەکو دیموکراتییەت وەکو جێبەجێکردنی یاسای هەرێمەکان لە سیستمی فیدراڵییەتدا ئەو بڕیارەی ئەنجومەنی پارێزگای کەرکوک زۆر یاسایی و بەجێ بوو بێجگە لەوەی زۆر بڕیارێکی شۆڕشگێڕانەو نیشتمان پەروەرانەبوو بڕیارێکی مێژوویی بوو بەڵام هەتا ئێستاو هەتا کاتی نووسینی ئەم وتارە کە بەرواری (25-08-2008) ە دەسەڵاتی ناوەند وەڵامی داخوازییە رەواکەی ئەندامانی ئەنجومەنی پارێزگای کەرکوکیان نەداوەتەوە. ئەوەی شایانی باسە و گرنگیدان بەکەرکوک و پیشاندانی بۆ دووژمنان کە ئەم شارە کوردستانەو وەڵامێکی ناڕاستەوخۆو وەڵامێکی تاڵ بۆ تورکیاو بەغدا ئەوە بوو کە کاک مەسعود بارزانیمەسعود بارزانی لە (08-08-2008) دا سەردانی شاری باباگوڕگوڕی کردو سەردانەکەی ناولێنا (پەیامی ئاشتی و برایەتی) بۆ خەڵکی کەرکوک بەڵام لەڕاستیشدا ئەو سەفەرەو لەوکاتەدا زەنگێک و ئاماژەیەک بوو بۆ دووژمنان و بەپیرەوە چوونی داواکەی ئەنجومەنی پارێزگای کەرکوک بوو.
ووڵات و دەسەڵاتی تورکیا سەرسەختترین و دوواکەوتوترین دووژمنی گەلی کوردە ئەو نەک پێی رەوا نی یە مافی کوردەکانی باکوور بدات بەڵکو چاوی لەبەشەکانی تریشەو هەرێمی کوردستانی باشووریش بۆتە دومەڵی سەر دڵی و نزیکەی (2007/2008) بەبەردەوامی بۆردومانی خەڵکی سڤیلی قەندیلقەندیل و باشووری کوردستان دەکات. دووژمنانی کورد هەموو چاویان بڕیووەتە کوردستان و بەتایبەت کەرکوک بۆیە تورکیا خۆی بۆنەگیراو سەردانێکی نهێنی کەرکوکیان کرد چوونەکەشیان بەم شێوەیە بووە.. سەردانی تورکیا بۆ شاری کەرکوک ساڵی (2006) بەبێ رەزامەندی ئەنجومەنی پارێزگای کەرکوک بووە تەنها لەسەر بانگهێشتی پارتێکی تورکومانی بووە ئەمەش بۆخۆی کارێکی نایاسایی و بێ رێزی یە بە هەیبەتی هەرێمی کوردستان و عێراق. تورکیا خۆی وانیشان دەدات کەدڵسۆزی تورکومانەکانە بەڵام ئەوکاتەی گەلی عێراق و کوردو تورکومان لەژێر زووڵم و رەزالەتی بەعسدا دەچەوسانەوە تورکیا لەکوێ بوو.؟. یان ئەو هەموو تەنگاوی و پەلەقاژێیەی تورکیا بۆ تورکومانە یان بۆ کەرکوکە.؟. یان کارەکە زۆر لەوە گەورەترەو دەترسێت کورد بیبات و بخرێتە سەر هەرێمی کوردستان و ئەوکات هیچ رێزو بوونێک بۆ تورکیا دانەنێت. یان دەسەڵاتی توورک شۆڤێنیستی و نەژاد پەرستی و رک و کینەو نایاسایی بەشیرەوە خواردووە.؟. تورکیا لەئەمڕۆ ناترسێت کەکوردستان هەمووی پارەخواردن و گەندەڵی بینەقاقای گرتووە بەڵکو لەسبەینێ دەترسێت کەسەربەخۆدەبێت و پەل دەهاوێت بۆ بەشەکانی تری کوردستان.. ئەو رۆژە دێت و خەووخەیاڵ و ئاواتی لەمێژینەمان دەبێتە ژیانێکی راستەقینە. سەرنج لەفاشیستی و بێ متمانەیی دووژمن بدەی بەئاسانی دڵ پاکی و نەزانی کاری رامیاری سەرکردەی کوردمان بۆ دەردەکەوێت. ئەوکاتەی عێراق لەگەرمەی تەپوتۆزی شەڕدا بوو لەگەڵ شەڕی ناوخۆ (civil war) (دەسەڵات و سەدرییەکان) (2003/2004/2005) فرسەتێکی باش بوو بۆ کورد خۆی بەدەستی خۆی کەرکوکی ببردایەو لەوکاتەدا دەووڵەت لاوازبوو لەباری ئابووری و سەربازیدا نەیدەتوانی هیچ بکات بەڵام کورد فێری کاری رامیاری و بەڕێوەبردن نابێت تەنها لەیەک کاردا زرنگ و چالاکین ئەویش بەرامبەر بەیەکترو بەرژەوەندی تەسکی پارتایەتی. ئێمەی کورد ئەگەر بەهێزی سەربازی ئەوەمان نەکردوو بەهەڵەمان دەزانی لەڕاستیدا ئەو بیرکردنەوەیە خۆی هەڵەبوو دەنا وڵات و خاکی خۆت ئەمڕۆ بیبەیت لەسبەینێ باشترە. بەداخەوە چاوەڕێی دەسەڵاتی ناوەندبووین خۆی کەرکوکمان بداتێ هەرگیز کورد چاوەڕێی ئەوە نەکات دووژمن خۆی خاک و ئاوی کوردستانی بداتەوە بەپێچەوانەوە ئاواتی دووژمنانی گەلی کورد ئەوەیە نەتەوەی کوردیش نەهێڵێت. پێویستە کورد لەمەودووا بەبیروهۆشێکی رامیاری و بەرژەوەندیانە بیربکاتەوەو خەڵکی هۆشیارو رامیارزان لەخۆی کۆبکاتەوەو بڕیاری رامیاری چارەنووس سازی گەورە بۆ میللەتی کورد بدات. (ئەنتۆنی داماتۆ) یاساناس و گەورە نووسەری ئەمریکی دەڵێت : کورد پێویستە بڕیاری سەربەخۆیی خۆی بدات (independence) لەباشووری کوردستان و ناوچەیەکی نزیک لەموسڵ بدات بەئەمریکا بۆ ئەوەی پارێزگاری لێبکات چونکە بەگەڕانەوەی هێزی ئەمریکا بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا خۆی کورد لەم بارە ناهەمووارەیدا بێت دووژمنانی دەیخۆن.[1]


🗄 سەرچاوەکان
📚 فایلی پەیوەندیدار: 28
🖇 بابەتە پەیوەستکراوەکان: 292
📊 ئامار و راپرسی
1.👁️23 کەس بە ناسنامەی ساختەوە دەسگیراون لە شاری کەرکوک
2.👁️ئاماری توشبوانی کۆرۆنا لە شاری کەرکوک
3.👁️بە بڕیاری دەستەی دەستپاکی عێراق کارکردن لە 179 پڕۆژەی کەرکووک رادەگیرێت
4.👁️بەڕێوەبەری ئەوقافی کەرکوک دەڵێت: سێ‌ جۆر مزگەوت و دوو جۆر مەلامان هەیە
5.👁️حاڵەتەکانی دزیکردن و رفاندن لە کەرکووک زیادیانکردووە
6.👁️ژمارەی عەرەبی کەرکووک زیادیکردووە
7.👁️سەوزایی ماڵئاوایی لە کەرکوک دەکات
8.👁️لە کەرکوک 113 بەنزینخانەی نایاسایی داخران
9.👁️کەرکوک بەدەست کەمیی پۆلیسی هاتووچۆ و خراپی شەقامەکانەوە دەناڵێنێت
10.👁️کەرکوک و خورماتوو ساڵێکی خوێناوییان بەڕێکرد
11.👁️کەرکوک: لە سێ رووداوی هاتووچۆدا پێنج کەس بوونە قوربانی
12.👁️کەرکوک، خوێندنی کوردیی لە قەیراندایە
13.👁️کەرکوک، ساڵی رابردوو 25 کەس خۆیان کوشتووە
14.👁️کەرکوک؛ لەبودجەی ساڵی رابردوو 500 ملیار دینار بۆ پڕۆژەکان خەرجکراوە
📄 بڵاوکراوەکان (گۆڤار، رۆژنامە و ...)
1.👁️هاواری کەرکوک
2.👁️کەرکوک
📝 بەڵگەنامەکان
1.👁️مەڵبەندی کەرکوکی یەکێتیی: بەهیچ شێوەیەک رێگە نادەین دەست بۆ زەوی و زاری کورد ببرێ
2.👁️ڕاگەیەندراوی شانەی قەیرانەکانی کەرکوک سەبارەت بە قەدەغەی هاتووچۆ
☂️ پارت و رێکخراوەکان
1.👁️بنکەی کەرکوک بۆ چارەسەرکردنی قوربانیانی ئەشکەنجە
📕 پەڕتووکخانە
1.👁️أطلس كركوك
2.👁️ئەتڵەسی کەرکوک؛ گۆڕانکارییە کارگێڕییەکانی نێوان ساڵانی 1947-1987
3.👁️پارتیزانەکانی کەرکوک بەدواداچوون و بیرەوەری
4.👁️پاکسازی رەگەزی لە ناوچەی کەرکوک و ئەگەری دەستێوەردانی مرۆڤانە
5.👁️پردێ التون كۆپری المدينة و المستقبل
6.👁️پرۆژەی چارەسەری پرسی کەرکوک
7.👁️پەندی پێشینان و قسەی نەستەق لە ناوچەی کەرکوکدا
8.👁️تەعریبی کەرکوک
9.👁️جارانی کەرکوک
10.👁️جەماعەتەکەی کەرکوک
11.👁️چراکان ناکوژێنەوە (دەفتەری سەروەری مامۆستایانی شەهید و ‏ئەنفالکراو – کەرکوک)
12.👁️چیمەن ئاوایێکی نوێ لە کودرستان
13.👁️داستانا لێدانا گازخانا کەرکوک
14.👁️دڵسۆزی کەرکوک
15.👁️راپەڕین و.. رزگاری کەرکوک
16.👁️سیاسەتی بەعەرەب کردنی کەرکوک
17.👁️شاری کەرکوک
18.👁️شاری کەرکوک بەشێک لەمیژووی مزگەوت، تەکیە، خانەقا، زاناو پیاوە ئاینییە ناودارەکانی
19.👁️كركوك الجریحة
20.👁️گەشەنامەی مسێونێرێک بۆ ناوچەکانی کەرکوک وسلێمانی؛ ساڵی 1877
21.👁️گەڕانەوە بۆ کەرکوک
22.👁️لە کەرکوکەوە بۆ ڤێستەرۆس؛ بەدەم پیاسەوە لەگەڵ سەلام محەمەدی شاعیردا
23.👁️ماددەی 140 و کێشەی کەرکوک
24.👁️مێژووی سیاسەتی بەعەرەبکردن لە پارێزگای کەرکوک
25.👁️مێژووی قەدەغەکردنی کتێب لەکتێبخانەی گشتیی کەرکوکدا
26.👁️مێژووی نەوتی کەرکوک
27.👁️مێژووی کۆنی کەرکوک
28.👁️ناوچەی کەرکوک و هەوڵی گۆڕینی باری نەتەوەیی ئەم ناوچەیە
29.👁️نەخشەی تێکشکانی هێرشەکانی داعش بۆ باشووری کەرکوک
30.👁️نەوتی کەرکوک لە نێوان 1927-1972
31.👁️نەوەکانی باپیرە(شێخ محێدین)ی کەرکوک
32.👁️هونەرە فۆلکلۆری و میللییەکانی دەڤەری کەرکوک: ستران، گۆڤەند و موزیک
33.👁️کورد و کەرکوک
34.👁️کوردستانییەتی کەرکوک و ناوچە دابڕێنراوەکان
35.👁️کۆبەندی چەند بابەتێک لەبارەی کەرکوکەوە
36.👁️کێشەی کەرکوک و چۆنییەتی چارەسەرکردنی
37.👁️کەرکوک بۆ مێژوو دەدوێت
38.👁️کەرکوک بەرەو دواڕۆژێکی نادیار
39.👁️کەرکوک لە روانگەی میژووەوە
40.👁️کەرکوک لە سەدەی نۆزدەهەم دا
41.👁️کەرکوک لە سەردەمی دەوڵەتی عوسمانیدا
42.👁️کەرکوک لەنێوان پیلان و خەمساردیدا
43.👁️کەرکوک و بزاڤی شیعری کوردی
44.👁️کەرکوک و سیاسەتی تەعریب
45.👁️کەرکوک و قینی رەشی جەزراوی
46.👁️کەرکوک و گەمەی رێککەوتنەکان؛ پانۆڕامای کەرکوک و مادەی 140 - 2002 - 2011 - بەرگی یەکەم
47.👁️کەرکوک.. شاری قەڵا و ئاگر و خوێن
👩 دۆزی ژن
1.👁️63٪ی ئەو کەسانەی لە دەرەوەی دادگا هاوسەرگیریی دەکەن جیادەبنەوە
📅 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)
1.👁️08-08-2008
2.👁️17-03-2003
3.👁️25-08-2008
🏰 شوێنەکان
1.👁️Kerkûk
2.👁️ئەحمەد ئاغا
3.👁️ئەسرا و مەفقودین (الأسری والمفقودین)
4.👁️ئەلماس
5.👁️بریادی
6.👁️بولاق
7.👁️بەعس (ئەگەر ئێستا ناوی نەگۆردرابێت)
8.👁️بەگلەر
9.👁️پەنجا عەلی
10.👁️پەنجا عەلی
11.👁️تسعینی نوێ
12.👁️تسعینی کۆن
13.👁️تەپەی مەلا عەبدوڵڵا
14.👁️حوجاج (الحجاج)
15.👁️حورییة (الحریة)
16.👁️حەدیدەین
17.👁️خان خورما
18.👁️خەزرا (الخضراء)
19.👁️دوومیز
20.👁️زوببات (حی الضباط)
21.👁️ساحەی تەیەران (ساحة الطیران)
22.👁️ساری کەهیە
23.👁️سەرچنار
24.👁️شاتەرلو
25.👁️شوان
26.👁️شوققەکانی غاز (شقق الغاز)
27.👁️شۆرجە
28.👁️شێخ جگری
29.👁️عروبە
30.👁️عەرەفە
31.👁️عەسکری 1
32.👁️عەسکری 2
33.👁️غەرناتە
34.👁️قادسیة 1
35.👁️قادسیة 2
36.👁️قوڕنە
37.👁️قۆریە
38.👁️قەسابخانە
39.👁️كركوك
40.👁️مامۆستایان (معلمین)
41.👁️موسەڵڵا
42.👁️مەمدودە
43.👁️نیدا
44.👁️نەسر (سەرکەوتن)
45.👁️واستی (الواسطی)
46.👁️ڕاپەڕین 1
47.👁️ڕاپەڕین 2
48.👁️ڕێگای بەغدا (طریق بغداد)
49.👁️ڕەحیماوا
50.👁️کوردستان (فەیلەق کۆن)
51.👁️یەکی ئازار (1 آذار)
52.👁️یەکی حوزەیران (1حزیران)
✌️ شەهیدان
1.👁️ئارام مستەفا
2.👁️ئەحمەد جەبار ئەمین محەمەد عەلی زەنگەنە
3.👁️فەرهاد عەبدوڵڵا زەنگەنە
📷 وێنە و پێناس
1.👁️ئاهەنگی 11ی ئازار لە کەرکوک - سەرەتای هەفتاکان
2.👁️ئاڵای بەرەی تورکمانی بەرزتر لە ئاڵای کوردستان لە کەرکوک
3.👁️بازاری ژێر قەڵای شاری کەرکوک ساڵی 1956
4.👁️بۆریی نەوتی کەرکوک - جەیهان
5.👁️بەدیلگرتنی چەند داعشێک لەلایەن پۆلیسی کەرکوکەوە
6.👁️پردی ئاڵتون کۆپری
7.👁️پۆلیسی پاراستنی دەزگا نەوتیەکانی کەرکوک ساڵی 1972
8.👁️پیاوێکی کورد لە برسێتییەکەی ساڵی 1917 لە کەرکوک تەرمی کوڕە لەبرسامردووەکەی دەبات بۆ ناشتن
9.👁️پێشمەرگەیەک پۆستەری هێزەکانی دیجلە دەسووتێنێت لە کەرکوک
10.👁️پەڕینەوەی سوپای ئینگلیز لە رووباری خاسە - کەرکوک 1918
11.👁️تیپی 21ی کەرکوک و تیپی 93ی کۆیە
12.👁️چایخانەی موسەڵا لە کەرکوک - 1929
13.👁️خاشاکی ژێر پردەکەی کەرکوک
14.👁️دوا ناوەندی باوەگوڕگوڕ
15.👁️دوو وێنەی کەرکوک لە کاتی داگیرکردنی لەلایەن ئینگلیزەکانەوە
16.👁️دەروازەی کەرکوک
17.👁️سڕینەوەی ئاڵای داگیرکەری ئێڕاق لە کەرکوک و گۆڕینی بە ئاڵای کوردستان
18.👁️سەردانی عەبدولسەلام عارف بۆ کەرکوک لە 1966
19.👁️سەنگەرێکی پێشمەرگە لە باشووری کەرکوک
20.👁️شاری کەرکوک ساڵی 1932
21.👁️مام فەتاح و هاوسەرەکەی لەبەردەم پەیکەری چوار کوڕە شەهیدەکەیان لە کەرکوک - پەیکەری چواربرا
22.👁️ماڵپەڕی دووربینی نزیک لە کوردە سەلەفییەکان و مەلا کرێکار رایدەگەیەنێت کە 400 پێشمەرگە لە کەرکوک کوژراوە
23.👁️هێزەکانی ئینگلیز شاری کەرکوک داگیردەکەن - 1918
24.👁️هەڵبژاردەی تۆپی پێی رەحیم ئاوە؛ شاری کەرکوک 1980
25.👁️وێنەی یەکێک لە لادێیە جولەکەنشینەکانی شاری کەرکوک لە ساڵی 1934
26.👁️ڕمهاوێژی
27.👁️کارمەندانی تەلەڤزیۆنی کەرکوک
28.👁️کڵیسای تەماسگرد لە شارۆچکەی تەکیەی سەر بە کەرکوک ساڵی 1911
29.👁️کۆمەڵێک پێشمەرگەی کەرکوک
30.👁️کۆڕی خواردنەوەی هونەرمەند و نووسەرانی کەرکوک
31.👁️کەرکوک - وێنەی نەناسراو
32.👁️کەرکوک لە ساڵی 1911دا
33.👁️کەرکوک لە ساڵی 1950
34.👁️کەرکوک، ساڵانی شەستەکان
35.👁️کەرکوک؛ ناوشار
36.👁️یەکێک لە ئۆتۆمبیلە کۆنەکانی شاری کەرکووک 1940
🎵 کارە هونەرییەکان
1.👁️چوار برا
👫 کەسایەتییەکان
1.👁️ئەحمەد جەمیل مودەڕیس
2.👁️ئەفراسیاو کامیل
3.👁️برایم محێدین عارف
4.👁️رووبار رەشید کاکەیی
5.👁️سوبحی داودی
6.👁️نازم کەرکوکی
7.👁️ڕەنجوری
📂[ زۆرتر...]

⁉️ تایبەتمەندییەکانی بابەت - Meta-data
🏷️ پۆل: 🏰 شوێنەکان
🏳️ زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
💎 جۆری شوێن / شوێنەوار: 🌆 شار
🌐 زمان - شێوەزار: 🏳️ کرمانجیی ناوەڕاست
🌐 زمان - شێوەزار: تورکمانی
🏴 گۆڕینی رەگەز: 🇹🇷 بە تورکمانی کراوە
🏴 گۆڕینی رەگەز: 👳 بە عەرەب کراوە
🗺 وڵات - هەرێم: ⬇️ باشووری کوردستان
# ژمارەی دانیشتووان: زۆرتر لە یەک ملیۆن

⁉️ تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
©️ خاوەنی ئەم بابەتە بەسوپاسەوە، مافی بڵاوکردنەوەیی بە کوردیپێدیا بەخشیوە! یان بابەتەکە کۆنە، یاخود بابەتەکە موڵکی گشتییە.
✨ کوالیتیی بابەت: 99% ✔️
99%
✖️
 30%-39%
خراپ👎
✖️
 40%-49%
خراپ
✖️
 50%-59%
خراپ نییە
✔️
 60%-69%
باش
✔️
 70%-79%
زۆر باشە
✔️
 80%-89%
زۆر باشە👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
99%
✔️
ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Sep 13 2010 8:30PM تۆمارکراوە
✍️ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jan 6 2022 9:04AM باشترکراوە
☁️ ناونیشانی بابەت
🔗
🔗
👁 ئەم بابەتە 96,700 جار بینراوە

📚 فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن 💾📖🕒📅 👫 ناوی تۆمارکار
📷 فایلی وێنە 1.0.130 KB Sep 13 2010 8:30PMهاوڕێ باخەوان
📚 پەڕتووکخانە
  📖 بیری فاشیستی بەعس و جی...
  📖 زمانەوانی کارەکی
  📖 کەوتنە خوارەوە لە تۆ
  📖 دەبێ ئاگام لەخۆم بێت
  📖 زۆرتر...


📅 کڕۆنۆلۆژیای رووداوەکان
  🗓️ 23-05-2022
  🗓️ 22-05-2022
  🗓️ 21-05-2022
  🗓️ 20-05-2022
  🗓️ 19-05-2022
  🗓️ 18-05-2022
  🗓️ 17-05-2022


💳 کۆمەکی دارایی
👫 هاوکارانی کوردیپێدیا
💬 بیروڕاکانتان
⭐ کۆکراوەکان
📊 راپرسی
- راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
بۆ پێشخستنی کارەکانی رێکخراوەکەمان و باشترکردنی ماڵپەڕەکەمان تکایە وەڵامی پرسیارەکانی ئەم راپرسییەمان بدەرەوە..
زۆر سوپاس بۆ هاوکاریتان!
- راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
- راپرسی دەربارەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا (کۆڤید 19)
ڤایرۆسی کۆڕۆنا مرۆڤایەتیی خستووەتە مەترسییەکی گەورەوە، ئەم مەترسییە کوردستانییانیشی گرتووەتەوە.. هەربۆیە گرنگە وەڵامی ئەم راپرسییە بدرێتەوە تاوەکو بزانین چۆن رەفتار لەگەڵ ئەم کێشەیەدا بکەین!
- راپرسی دەربارەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا (کۆڤید 19)
📌 رۆژەڤ
عەباسی کەمەندی
عەباسی کەمەندی کوڕی عەلی
لە 1ی کانوونی دووەمی 1952 لە جەورئاوا لە شاری سنەی رۆژهەڵات لەدایکبووە.
هونەرمەند کەمەندی جیا لە هونەری مۆسیقا شارەزایی زۆری لە بواری نەقاشی، شانۆ و سینەما و ئەدەبیاتی کوردیدا هەبووە و ماوەی 35 ساڵ لە رادیۆ دەنگی شاری سنە بێ وچان کاری کردووه.
لە تەمەنی 23 ساڵ ژیانی هاوبەش دەستپێدەکات و باوکی کوڕێک و دوو کیژه.
سەرەتایی هەفتاکانی سەدەی 20 لەگەڵ خاتوو شەهێن تاڵەبانی گۆرانیی بەناوبانگی سەبری-یان تۆمارکرد.
بەشێک لە بەرهەمەکانی هونەرمەند عەباسی کەمەندی:
1. چوار ئەلبووم گ
عەباسی کەمەندی
خەڵەف زێباری
شاعیر و ڕاگەیاندکار بووە، یەکێک بوو لە بێژەرەکانی رادیۆی کوردیی دەنگی ئەمریکا. ئێوارەی ڕۆژی 24-05-2018 کۆچی دوای کردووە. خەلەف دوو دیوانی شیعری چاپکراوی هەیە بە ناوانی وارێ شێرا و زێڕێ ڕەش.
خەڵەف زێباری
بڕیار بەهجەت ڕەشید
بڕیار بەهجەت ڕەشید سەعاتچی
لەدایکبووی 1961، گەڕەکی عەقاری سلێمانی
قوتابخانەی سەرەتایی لە مەولانا خالید تەواوکردووە. ناوەندیشی لە کاوەی کوڕان و دوای ناوەندی چۆتە ئامادەیی پیشەسازی سلێمانی.
سالی 1975 دەستی کردووە بە یاری بالە لە یانەی سلێمانی لە ریزی تازەپێگەیشتووان دوای ئەوە لاوان و پاشان لە ریزی پێشکەوتوان بەدەوام بووە.
ساڵی 1979 لە هەلبژاردەی پەروەردەی سلێمانی یاریکردووە، لە خولی نایابی عێراق بەژداریکردووە.
لە ساڵی 1979 لەسەر ئاستی هەلبژاردەکانی عێراق پلەی دووەمیان بەدەست هێناوە، لەسەر ئا
بڕیار بەهجەت ڕەشید
فەرەیدون حسەین زادە
چالاکێکی شاری سەردەشت بووە، سەر بەیانی 23-05-2018 کۆچی دوایی کردووە.
فەرەیدون حسەین زادە
مستەفا خوڕەم دڵ
نوسەری ناودار و خاوەن چەندین بەرهەمی ئایینی لە شاری مەهابادی رۆژهەڵاتی کوردستان. رۆژی 24-05-2020 یەکەم ڕۆژی جەژنی ڕەمەزان و لە ئەنجامی تووش بوونی بە پەتای کورونا کۆچی دوایی کرد.
دکتور خوڕەم دڵ جگە لەوە (في ظلال القران)ی وەرگێراوەتە سەر زمانی فارسی، خۆشی بە هەر سێ زمانی عەرەبی و کوردی و فارسی تەفسیری قوڕئانی کردووە.
مستەفا خوڕەم دڵ


Kurdipedia.org (2008 - 2022) version: 14.05
| 📩 contact@kurdipedia.org | ✔️CSS3 | ✔️HTML5
| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 0.953 چرکە!
009647701579153 | 009647503268282
| 0031654710293


Kurdipedia Project is an initiative of
(Bakhawan Software 1998 - 2022)