Kurdipedia.org
🏠 دەستپێک
کوردیی ناوەڕاستکوردیی ناوەڕاست
📧پەیوەندی
ℹ️دەربارەی مە!
FacebookKurdipedia on Facebook
TwitterKurdipedia on Twitter
زێدە
Kurdipedia
کوردیی ناوەڕاست
🏠|📧|دەربارەی مە!|پەرتوکخانە|📅
🔀 بابەت ب هەلکەفتێ
❓ هاریکاری
📏 رێسایێن بکار ئینانێ
🔎 لێ گەڕیانا هویر
➕ ڤڕێکرن
🔧 ئامراز
🏁 زمان
🔑 هژمارا من
✚ بابەتێ نوی
📕 ڤیان د دەمەکێ ژاندار دا
موحسن عەبدولڕەحمان
دهۆک - 2005
📕 ڤیان د دەمەکێ ژاندار دا
📕 ژ بیرهاتنێن مەلا قاسمێ کۆچەر
بەرهەڤکرن: بلند محەمەد
دهۆک - 2019
📕 ژ بیرهاتنێن مەلا قاسمێ کۆچەر
📕 بیست و حەفت چاخێن خەریبیێ
قارەمان عەبدوڵڵا حەمید
دهۆک - 2017
📕 بیست و حەفت چاخێن خەریبیێ
📝 پەیاما مەسعود بارزانی بۆ جەژنا چلێ هاڤینێ یا ئێزیدیان
دەقی پەیامەکە:
پەیاما سەرۆک بارزانی بۆ جەژنا چلێ هاڤینێ یا ئێزیدیان
ب ناڤێ خودایێ مەزن و دلۆڤان
بە هەلکەفتا جەژنا چلێ هاڤینێ یا خوشک و برایێن ئێزیدی پیرۆزباییەکا گەرم ل ئەنجوومەنا رۆحانی و هەمی ئێز
📝 پەیاما مەسعود بارزانی بۆ جەژنا چلێ هاڤینێ یا ئێزیدیان
📝 بروسکا بەهیداری یا مەسعود بارزانی بۆ کۆچکرنا خودێ ژێ رازی پەریخان سیتەیی
بروسکا بەهیداری یا سەرۆک بارزانی بۆ کۆچکرنا خودێ ژێ رازی پەریخان سیتەیی
ب ناڤێ خودایێ مەزن و دلۆڤان
ب خەم و کۆڤانەکا زۆر مە خەبەرا وەغەرا داویێ یا پەریخان سیتەیی دایکا سێ شەهیدێت ئەنفال بهیست.
ب ڤێ
📝 بروسکا بەهیداری یا مەسعود بارزانی بۆ کۆچکرنا خودێ ژێ رازی پەریخان سیتەیی
📕 کاروانێ رەوشبیری یێ ئێکەتییا نڤیسەرێن کورد- دهۆک
کاروانی رۆشنبیری یەکێتی نووسەرانی کورد/ لقی دهۆک 2003-2020، بە سەرپەرشتی دەستەی بەڕێوەبەر و لە ئامادەکردنی نووسەر خالید ساڵح و لە دەرهێنانی مەسعود خەڵەف، بە تیراژی 500 دانە و بە ژمارەی سپاردن لە بەڕێو
📕 کاروانێ رەوشبیری یێ ئێکەتییا نڤیسەرێن کورد- دهۆک
📕 ڤەژین؛ زاڕاڤێن زانستی و رەوشەنبیری
جاسم سەبری
2017
📕 ڤەژین؛ زاڕاڤێن زانستی و رەوشەنبیری
📕 ئەز و پێنووس
جاسم سەبری
2014
📕 ئەز و پێنووس
📕 ئەز و فەیسبووک د کۆمەڵگەهێ دا
جاسم سەبری
2016
📕 ئەز و فەیسبووک د کۆمەڵگەهێ دا
📝 دەقێ پەیاما مەڵبەندێ چوارێ ئێکەتی نیشتیمانی کوردستان ل سەر قوربانیێن هێڕش و بۆردومانێن لەشکەرێ تورک
بەرێزان خێزان و مالبات و کەس و کارێن شەهیدان
ئەمین سەلاح حەسەن بەرواری
موخلس ئادەم رێکانی
دیمان عومەر ئورەماری
ئازاد مەهدی مەم ڕێکانی
جهێ دلگرانی و داخێ یە ئەڤرو جارەکا دی ئەڤ پوڵێ گەنجێن دەڤەرا
📝 دەقێ پەیاما مەڵبەندێ چوارێ ئێکەتی نیشتیمانی کوردستان ل سەر قوربانیێن هێڕش و بۆردومانێن لەشکەرێ تورک
📝 مەسعود بارزانی بو وەغەرا داویێ یا (میر کامیران خێری بەگ)
ب ناڤێ خودێ مەزن و دلۆڤان
ب خەم و کۆڤانەکا زۆر مە خەبەرێ وەغەرا داویێ یا (میر کامیران خێری بەگ) وەکیلێ میرێ ئێزیدیان ژ بۆ کاروبارێن ئایینی بھیست. خودێ ژێ رازی میر کامیران کەسایەتییەکێ کوردپەروەر و
📝 مەسعود بارزانی بو وەغەرا داویێ یا (میر کامیران خێری بەگ)
📝 پەیامەک ل مەلبەندێ چوارێ بادینان
خەلکێ شەرەفمەندێ پارێزگەها دهوک و دەڤەرا بادینان، ب هەلکەفتا هاتنا جەژنا رەمەزانا پیرۆز، جوانترین پیرۆزباهی یێن مە قەبیل بکەن، ئومێدەوارین جەژنا خێر و خۆشی و بەرەکەتێ بیت بۆ هەرێما کوردستانێ ب گشتی، ب
📝 پەیامەک ل مەلبەندێ چوارێ بادینان
📝 روونکرنەک ژ لژنەیا بەرەڤانیکرنێ ژ ئازادیێن ڕۆژنامەڤانی ل سەندیکایا ڕۆژنامەنڤیسێن کوردستانێ
ل وی دەمێ خرڤەبوونەک ژلایێ هەژمارەک ژ فەرمانبەر و ماموستایان ل پارێزگەها دهوکێ ل رۆژا شەمبی 16/5/2020 ل وێ خرڤەبوونێ هێزێن پۆلیسان هەژمارەک ژ ڕۆژنامەڤانان دەستەسەرکرن و کەل و پەلێن وان یێن وێنەکرنێ دە
📝 روونکرنەک ژ لژنەیا بەرەڤانیکرنێ ژ ئازادیێن ڕۆژنامەڤانی ل سەندیکایا ڕۆژنامەنڤیسێن کوردستانێ
📝 مەڵبەندێ چوارێ دهوک یێ (ی.ن.ک) ڕاگەهاندنەک دەربارێ خۆپێشاندانێن ماموستا و فەرمانبەر و چالاکڤانێن مەدەنی ل باژارێ دهوک بەڵاڤکر
خەلکێ شەرەفمەندێ دەڤەرا بادینان و باژارێ دهوک
ڕێزدار کارگێریا پارێزگەها دهوک
ماموستا و فەرمانبەرێن بەرێز و مەفخواز
دیارە رەوشا ئابووری و داراییا ئالوز و نالەبار، کو دەرئەنجامێ بەڵاڤبوونا ڤایرۆسێ کو
📝 مەڵبەندێ چوارێ دهوک یێ (ی.ن.ک) ڕاگەهاندنەک دەربارێ خۆپێشاندانێن ماموستا و فەرمانبەر و چالاکڤانێن مەدەنی ل باژارێ دهوک بەڵاڤکر
📕 ئولیڤیا
نڤیسکار: مللەت محەمەد موحسین
دهۆک 2020 [1]
📕 ئولیڤیا
📖 کورد و کوردستان ل سەردەمێ پێغەمبەرى (س.خ)
دلۆڤان هالۆ
هێشتا بانگەوازا ئیسلامێ ل قوناغا مەککەهێ بوو، کو کوردان (گاڤانێ کوردی) وەکو نوینەر هنارتیە مەککە و مەدینێ، و دەنگ و باسێن کوردان گەهاندیە ئیسلامێ، و دەنگ و باسێن پێغەمبەرى (س.خ) و ئیسلامێ
📖 کورد و کوردستان ل سەردەمێ پێغەمبەرى (س.خ)
📝 رۆهنکرنەک ژ ژوورا ئوپەراسیونا پارێزگەها دهوکێ
ژبو پاراستنا ساخلەمیا خەلکێ پارێزگەها دهوکێ وپێخەمەت جێ بەجێکرنا بریارا قەدەغەکرنا هاتن و چوونێ دناڤبەرا پارێزگەهان و بتايبه ت پارێزگەها دهوکێ و نەینەوا، هنده ک هاوڵاتیێن خوجهێن پارێزگەها دهوکێ ل زالگ
📝 رۆهنکرنەک ژ ژوورا ئوپەراسیونا پارێزگەها دهوکێ
👫 بیرهات هارون ڕەشید
ژدایک بوون 10-01-2000 گوندێ سینا ٫ کۆمەلگەها شاریا/دهۆک.
_نڤیسەرێ پەرتووکا( کورد و ئۆرگانێن نیڤدەولەتی )
_ئەندامێ ئێکەتیا لاوێن دیموکراتا کوردستانێ ٫ب پلەیا کارگێرێ لیژنێ ل شاریا.
_ ئەندامێ ئێکەتیا
👫 بیرهات هارون ڕەشید
👫 ئیسمایلێ جزیری
ئیسمایلێ جزیری د سالا 1136\'ان دە ل جزیرێ هاتیە دنیایێ. د سالا 1233\'ان دە دیسا ل جزیرێ وەفات دکە.
ناڤێ وی ب تەمامی ئەبوول-ئیزئی سمایلێ کورێ رەزازێ جزیری یە.ئە بوول-یز بەرناڤکەکی وی یە، جارنا وەک ئەبوو
👫 ئیسمایلێ جزیری
📕 شەڤا رەڤینا زینه ژ بیرهاتنێن ژنەکا ئێزدى ل کوچو
نڤیسەر: خالد تەعلو قائیدى
وەرگێران: محەمەد گڤارى
چاپخانا: روژهەڵات - هەولێر - 2019
📕 شەڤا رەڤینا زینه ژ بیرهاتنێن ژنەکا ئێزدى ل کوچو
📕 کۆچۆ؛ فەرمانا رەش
حەسەن ئیبراهیم
2019
📕 کۆچۆ؛ فەرمانا رەش
👫 محەمەد مەعسوم ئەنوەر
هۆزانڤان محەمەد مەعصوم ئەنوەر ئێکە ژ ئەدیب و رەوشەنبیرێن کوریا دەڤەرا بەهدینانا خۆشتەڤی.
سەیدا ژ بنەماڵەکا رەوشەنبێرێ هاتە دونیایی و زارۆکیی و خۆرتیا خۆ لە دەڤەرا بەهدینا بوویە...باندۆریا مالباتا لسە
👫 محەمەد مەعسوم ئەنوەر
✌️ شەهیدان
ئەردەوان زاخۆیی
✌️ شەهیدان
عابد خورشید ئەحمەد حەسەن
👫 کەسایەتی
ڕەشید فندی
📊 ئامار و راپرسیا
ڕێژەیا 70٪ ژ پێداچۆنا لسەر ...
📕 پەڕتووکخانە
کەڤنە ڤین
🏰 کەرکوک | پول: جهـ | زمانێ بابەتی: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
⠪ Share
Facebook
Twitter
LinkedIn
Whats App
Viber
SMS
Facebook Messenger
E-Mail
👍
⭐ هەلسەنگاندنا بابەتی
4 دەنگ 5 ⭐
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ گەلەك باشە
⭐⭐⭐ ناڤنجی
⭐⭐ خراب نینە
⭐ خراب
☰ زێدە
⭐ بو ناڤ لیستا کومکریا
💬 ڕایا خو دەربارەی ڤی بابەی بنڤێسە!

✍️ گهوڕنکاریێن بابەتی!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگلا وێنا بو بابەتێ هەلبژارتی!
🔎 گوگل دەربارەی بابەتێ هەلبژارتی!
✍️✍️ ڤی بابەتی باشتر بکە!

کەرکوک
شارێکی کوردی و ناسنامەی کوردستانی یە لەساڵی (1600 پ.ز) لەلایەن گۆتییەکانەوە کە هۆزو تیرەی گەلی کوردن دروست کراوەو قەڵای کەرکوککەرکوک بەهەمان شێووە لەسەردەستی گۆتییەکان دروست کراوە لەهەمان بەرواردا. کەرکوک ناوێکی تری هەیەو هەر لەهەمان واتای نەوت و ئاگرو بڵێسەوە سەرچاوە دەگرێت ئەویش ناوی (باباگوڕگوڕ) ەو ناوێکی کوردی یە. هەندێ لەزانایان دەڵێن ناوی شاری کەرکوک لە (کورکوا) ەوە هاتووە بەزمانی میدیای کۆن واتای ئاگر دەبەخشێت چونکە ئەم شارە سەرچاوەی گەورەترین و دەووڵەمەندترین ئابووری و باری ماکی (مادی) هەیە کە نەوتەو لەبازاڕی ئۆپک و لەجیهانی بازرگانیدا پێی دەڵێن ئاڵتونی رەش (Black
لەسەرچاوەیەکی تری مێژوویی یەوە لەمێژووی سۆمەرییەکانەوە هاتووە دەڵێت : ناوی کەرکوک لە (کارکوک) ەوە هاتووە بەوواتای کاری تەواو یان ئیشی رێک و پێک کەواتە ئەمە جێی سەرنج و تێڕامانە بۆ ئەوانەی کەکەرکوک بەکوردستان نازانن و بەماڵی توورک و عارەبی دەزانن لەگەڵ ئەوەشدا کەهەرسێ ناوی (باباگوڕگوڕ) و (کورکوا) و (کارکوک) هەر کوردیەو بەڵگەی کوردستانی بوونی کەرکوکە لەچەند هەزار ساڵ لەمەوبەرەوە. (دەبێت ناوی نەجەف و کەربەلا یان سەماوە کوردی بێت و بڵێین ئەو شارە عارەبی یە یان بەپێچەوانەوە.. !. یان کورد چی دەکات لەواسط و کوت ئەگەر هێزو دەسەڵاتێک و بەرژەوەندی یەک نەیبردبێت کەواتە لەڕاستیدا عارەب لەکەرکوک چی دەکات ئەگەر دەسەڵات و میری عێراق خۆی نەیهێنابن بۆکەرکوک.؟.). هەروەها بەوشێوەیەش تورکومان وەچەی وەچەکانی عوسمانلییەکانن (1514). عارەبەکانی کەرکوکیش کەهەندێک پێیان دەڵێن عارەبی رەسەن ئەوانیش خەڵکی باشووری عێراقن و بەئاشکرا هێنراون بۆ کەرکوک و جێگەی ئەو خێزانە کوردانەیان پێ پڕکردونەتەوە کە نزیکەی سەدەیەکە دەریان کردوون و ئاوارەی شوێنەکانی تری کوردستان و وڵاتانی ترن. (بۆئاگاداری و سەرنجی کاربەدەستانی کوردستان : تورکومان و عارەب لەپلان داناندان لەکەرکوکدا وەکو چۆن بەغداو ئەنقەرە گفتووگۆیان لێکردووە بەهەمان شێووە). ناوو ناوبانگی بەرهەمی نەوتی ئەم شارە دەووڵەمەندە ئەوەیە کەدووهەم نەوتە لەجیهاندا بۆ پاکی و باشی و گرانی و هەروەها گەورەترین سامانی ئابووری نەتەوەیی (National Economics) گەلی کوردە. بەڵگەیەکی تری بەکوردستانی بوونی کەرکوک سەرژمێری دانیشتوانەکەیەتی لەساڵی (1957) دا بۆنمونە : ژمارەی دانیشتوانی شاری کەرکوک بەکوردو عارەب و تورکومان و کلدو ئاشورەوە بۆ ساڵی (1957) دەکاتە (279000) کەس کە (178000) ی کورد بووە بەڵام سەرژمێری ساڵی (2003) دەکاتە (756000) کەس زیاتر لە (400000) ی کورد بووە ئەمە بێجگە لەو کوردە ئاوارانەی کە بێلانەو دەربەدەرن و هەتا ئێستاش (500) خێزان لەو ئاوارانە نەگەڕاونەتەوە سەر زێدی باووباپیرانیان لەبەر بێ دەرامەتی و باری ناهەمواری ماکی لاوازو پشتگوێ خستنی دەسەڵاتی کوردی و جەنگی ساردی (cold war) نێوان یەکێتی و پارتیدا زەرەرمەندبوون.
ژمارەی دانیشتووانی خەڵکی شاری کەرکوک لەساڵی (1957) بەم جۆرە بووە :
ا/ کورد (178000) بووە.
ب/ عارەب (48000) بووە.
ج/ تورکومان (43000) بووە.
د/ ئاشووری و کلدان (10000) بووە.
لەهەمان ساڵی (1957) دا ژمارەی کرێکارو کاربەدەستانی کورد لە کۆمپانیای نەوتی کەرکوکدا لەسەدا هەشتا (80%) بووە بەڵام سەرژمێری کردنی کرێکاری کورد لەساڵی (2003) دا لەسەدا بیست (20%) بووە ئەمە بەڵگەی ئەوپەڕی شۆڤێنیستی بەعس و دەووڵەتی عێراق دەردەخات کەچۆن ساڵ لەدووای ساڵ کوردیان نان بڕاوو دەربەدەر کردووە. کارێکی تری ژێربەژێر هەیە لەبارەی کەرکوکەوە ئەویش پەیمان و رێککەوتنی (تورکیا/عێراق) ە کەمن دڵنیام بەنهێنی ئەم کارە کراوە چونکە لەچەند ساڵی دووای سەربەخۆیی و دەووڵەمەندبوونی کوردستان دەترسن.
گەڕەکەکانی شاری کەرکوک :Gold).
1/ گەرەکە کوردنشینەکان (ڕەحیم ئاوا، ئازادی، مامۆستایان، شۆرجە، ئیسکان، بلاخ، قۆرییەشکاو، حەسیرەکە، تەپەی مەلا عەبدوڵڵا، دەروازەی باکووری کەرکوک، ئیمام قاسم، شۆراو، ئەحمەد ئاغا).
2/ گەڕەکە تورکومان نشینەکان (مصلی، معلمین، رێگەی بەغدا، قەسابخانە، ئەڵماس).
3/ گەڕەکە عارەب نشینەکان (طریق بەغداد، 1ی حزیران، وحدة، حریة، اشتراکیة، ممدودة، 7نیسان، حی البعث، نەسڕوڵڵاوالعروبة، قادسیة، غرناطة).
4/ گەڕەکە کلدوئاشوورییەکان (شاطرلو، عرفە، الماس).
چونکە لە پێش ئەو بەروارەدا (1921 پاشایەتی) و لە دووای ئەو بەروارە (1957) ەوە دەسەڵاتی عێراق بەهەموو جۆرەکانی یەوە هەرخەریکی هێنانی عارەب بوون لەباشوورەوە بۆ کەرکوک و ناوچەکانی کوردستان و بەتایبەت ناوچەی حەویجە کەئێستا لەسەدا هەشتا (80%) ی عارەبی سوننەیەو هەندێک تورکومانی تێدایە بەڵام لەبنەڕەتدا قەزایەکی سەر بەشاری کەرکوکەو خاکی کوردستانە بەداخەوە ئێستا شوێنی بەعس و عارەبستانێکی تەواوە. ئامارو سەرژمێری دانیشتووانی شارۆچکەی حەویجە نزیکەی چوارسەدوپەنجاهەزار (450000) کەسە و دووری حەویجە لەشاری کەرکوکەوە 30 کیلۆمەتر دەبێت لەباشووری کەرکوکەوە زۆربەی زۆری خەڵکەکەی لەعارەبی هاوردەی سوننین و لەعەشرەتی (جبور، شمر، عبید) ن.
شاری خانەقی (خانقین) عارەبی هاوردەی زۆربوو بەڵام دووای رزگارکردنی لەدەسەڵاتی بەعسی بەغدا دووجار (1991/2003) رێژەی زۆری عارەبەکان رۆیشتن و گەڕانەوە بۆ باشووری عیراق کەلێوەی هاتبوون بەڵام کەرکوک و شەنگال و مەندەلی و هەندێ ناوچەی تری بەعارەب کراوی کوردستان عارەبەکانی هەرتێدا ماون و خۆیان و دەسەڵاتی ناوەند بەعێراقی دەزانن. خانەقیش دووەم شاری نەوتیی کوردستانەو پاڵاوگەی ئەڵوەن (الوند) رۆڵێکی ئابووری گەورەی ناوچەکەیەو وزەی کارو بەرهەمی رۆژانەی رۆژی دوانزە هەزار (12000) بەرمیل نەوت بەرهەم دەهێنێت. ئاوی ئەڵوەن کەبەناوەڕاستی خانەقیدا تێدەپەڕێت ئەوشارە دەکات بەدووبەشی زۆرجوان و رەنگین و چەندەها گۆرانی و بۆنە هەیە لەسەر ئاوی ئەڵوەن و بۆتە سومبوولی جوانی و ئاوەدانی شاری خانەقی. خانەقی شارێکی دەووڵەمەندو جوانە بێ لەبەرهەمی نەوتیی خاکێکی بەپیتی بەرفراوانی میوەجاتەو چواردەوری ئەم شارە بەباخ و بێستان رازاوەتەوەو بەناوبانگە بە (خورما، هەنار، پرتەقاڵ، لالەنگی، قەیسی، هەڵوژەو.. هتد). خانەقی بەزمانی کوردی وشێووە زاری کەڵهوڕی و گۆران دەپەیڤن و زۆربەیشیان شێووەزاری سلێمانیسلێمانی دەزانن و خەڵکەکەی بەخەڵکێکی رۆشنبیر ناویان هەیە. هۆزو تیرە کوردییەکانی کەلەوێدا دەژین زۆرن و ئەمەش ناوی هەندێکیانە : (باجەڵان، ئەرکەوازی، دەلوو، جاف، تاڵەبانی، کاکەیی، هەمەوەند، سورەمێری).
باس لەمێژووی دوێنێ و ئەمڕۆی کەرکوک بکەین سەرتاپای ئەم شارە گۆڕاوەو بەعارەب کراوەو هەتا ئێستاش کەساڵی (2008) ەو (5) پێنج ساڵیشە کەرکوک لەدەست زووڵمی بەعسی یەکان رزگاری بووە کەچی (500) خێزانی کوردی ئاوارەی کەرکوک هەتا ئێستاش نەگەڕاونەتەوە بۆ کەرکوک کەئەمەش گوێ پێنەدان و بەتەنگەوە نەهاتنی دەسەڵاتی کوردی دەسەلمێنێ و بێجگە لە بەرژەوەندی تەسکی پارتایەتی و شەڕی ساردو کێبڕکێی خراپی پارتایەتی و کێشەی ناوخۆو.. هتد کەبۆتە هۆی لەبیرکردن و پشتگوێ خستنی ئەم شارە گرنگە کەبڕبڕەی پشتی ئابووری و ماکی وڵاتی کوردستانە بەهەرچوار پارچەکەیەوە.
نەوتی عێراق کەئێستا بەروبوومەکەی بۆ دەسەڵاتی ناوەندەو نەوتی کەرکوک لەسەدا چلی (40%) ئەو بەرهەمەیە کەبۆ عێراقە تەنها لەکۆی هەموو بەروبوومی ئابووری عێراق تەنها لەسەدا حەڤدەی (17%) ی بۆ کوردستانە کەزۆرکەمە لەچاو رێژەی بەرزی ئابووری عێراق لەڕاستیشدا ئەو بەرهەمە ئابووری و ماکی یە ناچێتە بەردەم پارلەمان و راستەوخۆ یارمەتی میللەتی کوردی پێبدرێت بەڵکو لەسەدا پەنجاودووی (52%) بۆ پارتی و لەسەدا چل و هەشتی (48%) بۆ یەکیتی یە و ئەوانیش یارمەتی هاوپەیمانانی خۆیان دەدەن بەو پارەیە وەکو پارتە بچووکەکانی کوردستان. راستە لەباری یاسایی یەوە دەبێت پارتە بچوکەکان یارمەتی بدرێن بەڵام ئەو پارەیە وەکو دەم چەور کردنێک وایە بۆیان بۆیە لەدووای حەڤدە (17) ساڵ و هەتا ئێستا بەو هەموو خراپەکاری و کەم و کوڕی و پشتگوێ خستنەی خەڵک و وڵات لەکۆی بیست (20) پارتی بچووکی کوردستانیی تەنها پارتێک ورتە ناکات و رەخنە ناگرێت لەدەسەڵات کەبەڕاستی جێی داخ و نیگەرانی یەو هەتا ئێستاش بەرهەڵستکارێکی (opposition) راستەقینەو یاساییمان نی یە لەپەڕڵەمانی کوردستاندا. (ڕەخنە لەدڵسۆزی یەوە دێت کەمرۆڤ مشووری کارێک دەخوات بۆ جوانترو باشترکردنی ئەوکارە ئەگەر رەخنەکە دروستکەربێت نەک ناوو ناتۆرەو وشەی بازاڕیی ناشرین.. کورد خۆی دەڵێت : دۆست ئەوەیە دەتگرێنێ.. هتد).
پارتی بەعس و دەسەڵاتداری عێراق لەهەموو کاتێکدا بیری وێرانکردنی کەرکوکی هەبووەو هەمیشە عارەبی هاوردەی باشووری بۆ هێناوەو کوردی کەرکوکی ئاوارەو دەربەدەرو بێ خاک و ماڵ کردووە بۆیە لەنزیکترین کاتدا لەبەرواری (17-03-2003) دا پێش رووخانی دەسەڵاتی بەعس لەلایەن ئەمریکاوە بە (22) رۆژ، حەوت (7) خێزانی کوردی ناو شاری کەرکوکی زێدی باووباپیرانیان وەدەرناوەو ئاوارە کردووە ئەوە بەڵگەی ئەوەیە کەدەسەڵاتداری خوێناوی عێراق هەتا دوواهەناسەی خۆی دژایەتی میللەتی کوردو شاری کەرکوکی کردووە.
لەڕاستیدا باشووری کوردستان لەگەڵ وڵاتی عێراقدا سنوری راستەقینەی خۆی دیارە پێش پەیمانی لۆزان (1923) وپلانی ئینگلیزو فەرەنسا و تورکیا بۆ دابەشکردنی کوردستان سنوری باشووری کوردستان لە شاخی حەمرینەوە دەست پێ دەکات کەنزیکەی (130 کم) (حەمرین/بەغداد 130 کم) بەرەو باکووری بەغداو ئەولای کەرکوکە بەڕووی عێراقداو بەغدادا کەپایتەختی عێراقەو سنوری حەمرین (120 کم) (حەمرین/کەرکوک 120 کم) دەبێت بەرەو کەرکوک کەواتە دووری شاری کەرکوک بۆ شاری بەغداد کە پایتەختی عێراقە (250 کم) دەبێت.
لەکات و سەردەمی دەووڵەتی پاشایەتی عێراق و لەسەردەم و کاتی دەسەڵاتی فەیسڵ پاشای یەکەمەوە (الملک فیصل الاول 1921) وەهەروەها سەردەمی کۆماریی دەووڵەتی عێراق (1958) لەوسەردەمەوەو هەتا ئێستا دەسەڵاتی عێراق و عارەب چاویان هەرلەسەر شاری کەرکوک بووە کەئەکاتە هەشتاو حەوت (87) ساڵ پێش ئێستا ئەمە بێجگە لەوەی کەدەسەڵاتی توورک لەمێژە لەسەردەمی عوسمانلییەکانەوە هەتا ئێستا (1514/2008) چاوی داگیرکردنی لەسەر شاری کەرکوکە. ئەو دەسەڵاتە شۆڤێنیی و رەگەزپەرستە یەک لەدووا یەکانەی عێراق بەبەرنامەو پلان دانان عارەبیان لەباشووری عێراقەوە بۆ شاری کەرکوک هێناوە بەمەبەستی شۆرینەوەو سڕینەوەی هەموو بەڵگەنامەکانی کوردبوونی کەرکوک (تعریب) Ethnic Cleansing) بەتایبەت لەسەردەمی بەعسدا (1968/2003) وەهەروەها لەسەردەمی دەسەڵاتی (ئەیاد عەلاوی و ئیبراهیم جەعفەری و نوری مالکی) دا (2003/2008) هەمان کاری بەعارەب کردنی کەرکوک بەردەوام بووە. واتای ئەوەیە دەسەڵاتە شۆڤێنی و رەگەزپەرست و کۆنەپەرستەکانی یەک لەدووایەکی دەووڵەتی عێراقی چاوی پیسیان لەسەر ئەم شارە کوردستانی یە نەتروکاندوەو بەئاسانیش لێی ناگەڕێن بگەڕێتەوە سەر هەرێمی کوردستان بۆیە ئیبراهیم جەعفەری لە سایتی (العراقیة) دا لەبەرواری 13-08-2008 ی رۆژی چوارشەمە وتویەتی : کەرکوک شارێکی عێراقی یەو گفتووگۆی زیاتر هەڵناگرێت. دەستە خوشکی کەرکوک زۆرن کەبەعارەب و بەبەعسی (تعریب و تبعیث) کراون و دڵ و چاوی کوردستانن وەکو شاری خانەقی و مەندەلی و شەنگال و.. هتد. دەووڵەتی عێراق بەدرێژایی (87) ساڵی رابردوو سودی لەهەڵەو براکووژی و (fratricide) بیری تەسکی بەرژەوەندی تایبەتی و بەرژەوەندی پارتایەتی ناوخۆی گەلی کوردی بینیووە بۆیە لەدووای نەمان و روخانی بەعسی عارەبی بەناو سۆسیالیستی (2003) کە شیعە دەسەڵاتدارە تێیدا ئێستا سوودی لە شەڕی ساردی یەکێتی و پارتی بینیووە بۆ داگیرکردنی ناوچە کوردییەکان لەهەرێمی کوردستاندا وەکو کەرکوک و خانەقی و شەنگال و مەندەلی و.. هتد. کەچی دەسەڵاتی کوردی سوودی لەوە نەبینیووە کەدەووڵەتی عێراقی نوێی دووای سەدام کە ساڵی (2003 و 2004 و 2005) ە و بێ هێزە لەڕووی ئابووری و سەربازییەوە دەتوانرێت کاری باشی رامیاری یان سەربازی بکرێت بۆ هێنانەوەی ناوچە داگیرکراوە کوردییەکان بۆسەر هەرێمی کوردستان بەڵام نەکرا ئەویش لەبەر بەرژەوەندی پارتایەتی و کێ بڕکێ و جەنگی بەرژەوەندی خۆیی نێوان پارتە کوردی یەکان بووە هۆی لەدەست دانی گرنگترین ناوچەکانی ئابووری و ماکی کورد کە کەرکوک و خانەقی و دووای ئەو هەموو رەخسانی بوارو کاتەی کەلوواوە بۆ کورد لەکیس خۆمان دا ئێستا دێین شیووەنی بۆ دەگێڕین و دەسەڵاتی کۆنەپەرستی عێراقیش وەکو یاری بەهەستی کورد بکات و بابەتی (58) لادەبات و دەیگۆڕێت بۆ (140) و ئەویش بەبڕیاری کۆمەڵێک شۆڤێنیستی ناو ئەنجومەنی عێراق دەیگۆڕێت بۆ یاسای ژمارە (24) و لەشێوە کودەتایەکی رامیاری دەچێت و ئەم پلانەش بەسەرۆکایەتی (مەشهەدانی) دەبێت کەسەرۆکی ئەنجومەنی عێراقە ئەم کارەی لەوە دەچێت وەکو منداڵ بخەڵەتێنێت ئاوایە. بەڕاستی و دروستی لەبەرئەوەی کورد لەیەکەم ساتەکانی (1991/2003) کەدووجار کەرکوکی رزگارکرد بەخوێنی پێشمەرگەپێشمەرگەو هەژارانی میللەتی کورد کەچی کەرکوکی نەخستە سەر هەرێمی کوردستان کەلەکاتێکدا هیچ دەسەڵاتێک لەبەغدا بوونی نەبوو کەئەوەشیان نەکرد دەبوایە هەر هیچ نەبێت یەکێتی و پارتی و پارتە وردەکانی تری کوردستانی بەکاری رامیاری و بەرنامەی جوان لەناو شاری کەرکوک و خانەقیدا و جێگەکانی تری داگیرکراومان دەتوانرا تورکومان و عارەب و ئاشووری و کلدان و مەسیحی و ئەوانی تریش بکرانایە بەدۆستی کوردو خۆیان دەسەڵاتی بەغدایان رەت بکردایەتەوەو دەسەڵاتی هەرێمی کوردستان و گەلی کوردیان هەڵبژاردایە بەڵام مخابن تاڕادەیەکی باش ئەویش نەکرا. بەداخەوە زیاتر لەسەدەیەک خەبات و تێکۆشان فێری کاری رامیاری و زانستی کاری رامیاری (العلم السیاسة) (Politics Science) بەرنامە داڕشتن و سەرنجی خەڵکی لەکاری باش و پێکەوە ژیانی بەرژەوەندی هاووڵاتی کوردو نیشتمان نەبووین.
لەسەردەمی پارتی بەعس و هاتنە سەرکاریان لەماوەی (4) چوار ساڵدا و بەناوی خۆماڵی کردنی نەوتی عێراق (التامیم النفط) لەدەست داگیرکەری ئینگلیز (1972) ناوی شاری کەرکوکیان گۆڕی بە ناوی (التامیم) و بۆ ئەوەی لەدوواڕۆژدا بیکەنە بەڵگەی تەوواوی عەربی و عێراقی بوونی ئەم شارەو بەتەواوی داگیری بکەن. هەوڵێکی شۆڤێنستی تری دووڵەتی عێراق ئەوەبوو هەڵستا بە گوڕینی ناوچەو نەتەوەی کورد (دیموگراف) مەبەست لەم زاراوەیەش گۆڕینی ناوچەکە بە ناوو نەتەوەوە لەکوردی یەوە بۆ عارەبی بەمەبەستی داگیرکردن بۆ نەوەی داهاتویان بۆ نموونە : گۆڕینی نەتەوەی کورد (Barter) بەعارەب و گۆڕینی ناوی ناوچەکان و گەڕەکەکانی کەرکوک لەکوردی یەوە بۆ عارەبی و گۆڕینی بیروباوەڕ لەکوردایەتییەوە بۆ بەعسێتی و (تعریب، تبعیس، تبعید) هێنانی هەزاران عارەب لەباشووری عێراقەوە لەبەسرەو ناسری یەو نەجەف و.. هتد بۆ کەرکوک و بەخشینی پارەو زەوی و موڵک و هەموو شتێکی ماکی بۆیان لەپێناو جێگیربوونیان لەکەرکوک و بەمەبەستی گۆڕین و داگیرکردنی شاری کەرکوک بۆ دوواڕۆژی خۆیان و نەتەوەی عارەب. لەبەرئەوەی ئەم شارە زۆر دەووڵەمەندە لەباری ئابووری یەوە بۆیە دەووڵەت و دەسەڵاتە یەک لەدووا یەکەکانی عێراق (1921/2008) چاویان تێ بڕیووەو بەئاسانی وازیان لێنەهێناوەو لێی ناهێنن. کەرکوک کوردستانە ئیدی دووژمن پێی خۆش بێت یان پێی ناخۆش بێت من دڵنیام دووژمن پێێ ناخۆش دەبێت بەڵام ئەم نووسین و بەڵگەنامانە خۆیان دەدوێن و لەکۆتاییدا هەموو ماڵێک دەگەڕێتەوە بۆ خاوەنی بنەڕەتی و راستەقینەی خۆی و داگیرکاری و بیری کۆنەپەرستی و شۆڤێنیستیش بۆکەس ناچیتە سەر. داگیرکردن و چەوساندنەوەو زووڵم و ستەمی تورکیاو ئێران و سوریاو عێراق و دەووڵەتە موسوڵمانەکانی کەنداوی عارەبیش هەتاسەر نابێت بەرامبەر بەمیللەتی کورد.
بابەتێکی تری گرنگ لەباسەکەماندا جێدەکەینەوە بۆ دەووڵەمەند کردنی وتارەکەمان و بەپێزکردنی مێژووی کوردو رەش کردن و پیشاندانی بیری دووژمنکارانەی دووژمنانی کورد ئەویش زووڵمێکی تری دەسەڵاتی عێراق دەسەلمێنێت بەرامبەر کوردو مرۆڤی عێراقی لەسەردەمی دەسەڵاتی پاشایەتیدا لەسەردەمی فەیسەل پاشای دووەم (الملک فیصل الثانی) کەئەویش ئاگادارکردنەوەی زۆربەی جولەکەکانی عێراق و بەتایبەت جولەکەی کەرکوک و خانەقی و بەغداو ناردنەوەیان بۆ ئیسرائیل لەدووای جەنگی جیهانی دووەم (1947) کەژمارەیان پتر لە شەش هەزار (6000) کەس دەبوو بەهۆی کێشەی فەلەستینەوە کەبیانویەکی زۆر نایاسیی و نامرۆیی بوو چونکە جولەکەی عێراق پەیوەندی نەبوو بەکاری رامیاری ئیسرائیل و فەلەستینەوە. ئەم بابەتی ناردنەوەیە زەرەرێکی تربوو لەگەلی کورد کەوت چونکە زۆربەی جولەکەکانی عێراق کوردبوون و بەوەش میللەتی کورد زەرەرمەندبوون لەباری ئابووری و مرۆیی و سەرژمێری یەوە چونکە زۆربەی زۆری جولەکەکانی عێراق بەتایبەت جولەکەکانی سلێمانی و کەرکوک و خانەقینخانەقین و موسڵموسڵ و شەنگال مخابن کوردبوون و دەووڵەمەندیش بوون. ساڵی (1973) دەووڵەتی عێراق عارەبی هاوردەی باشووری عێراقی بەرەو کەرکوک بەڕێ کردو زەوی و پارەو دەسەڵاتێکی زۆری پێدان و جێگەی ئەو کوردانەی پێ پڕدەکردەوە کە دەری دەکردن خەڵکی ناوچەکەش ناوێکی بۆ ئەو عارەبە هاوردانە دروستکردو پێیان دەووتن (دەهەزاری) چونکە دەسەڵاتی ئەوکاتەی بەعس بۆ هەر خێزانێکی هاوردە دەهەزار (10000) دینار پارەی عێراقی پێ دەبەخشین (دەهەزار دیناری عێراقی (چاپی سویسری) ساڵی (1973) دەکاتە (35000) سی و پێنج هەزار دۆلاری ئێستا). ئەوەی شایانی باسە بەدرێژایی هەشتاو دوو (82) ساڵ دژایەتی و رکەبەری و وێرانکردن و بەعارەب کردنی کەرکوک و ناوچەکانی دەوروبەری نزیکەی دووسەدوپەنجا هەزار (250000) کورد لەکەرکوک ماڵ وێران و دەرکراوە کەچی ئەنجومەنی عێراق بەدەنگدانێکی ناحەزانەو لەبەرواری (22-07-2008) دا بەئامادەنەبوونی زۆرێک لەئەندامانی ئەنجوومەن بڕیاری بابەتی (140) ی گۆڕی بە بابەتی یاسای ژمارە (24) کەهێشتا بەو هەموو زووڵمەی لەکەرکوک کراوەو ئەو هەموو کوردەی لێدەرکراوە رازی نابن بە هەڵبژاردن و دەنگدانی خەڵکی شاری کەرکوک بۆ چارەنووسی خۆیان ئەوە ئەوپەڕی فاسیستی و تاک رەووی یە لەبیری کۆنەپەرستی دەسەڵاتدارانی عێراقدا هەیەو بۆیە لە بەرواری (28-07-2008) دا خەڵکی بەشەرەف و ئازادیخوازی کەرکوک دەستیان کرد بەخۆپیشاندانی ئاشتی و نەک تەنها کەرکوک بەڵکو سەرتاپای کوردستان خۆپیشاندانیان کرد دژبە بابەتی ژمارە (24) بەڵام مخابن لەکاتی خۆپیشاندانی ئاشتیانەی خەڵکی کەرکوکی قارەمان خۆکووژێک خۆی تەقاندەوەو بیست و شەش (26) شەهیدو دووسەد (200) برینداری لێکەوتەوە کەبەڕاستی جێی نیگەرانی زۆربەی وڵاتانی جیهان بوو. دوابەدوای بڕیاری بەغداو خۆپیشاندانەکانی کوردستان ئەنجومەنی باڵای کەرکوک دەستەوەستان نەبوو بۆیە زۆر بوێرانەو زۆرکوردانە ئەنجومەنی پارێزگای کەرکوک لەکۆبوونەوەیەکی نائاساییدا لەبەرواری 31-07-2008 ی کاتژمێر یەکی (1) پاشنیوەڕۆی هەمان بەروار بەبڕگەی سێ (3) بابەتی (مادە) ی دوو (2) ی یاسای ژمارە سیانزە (13) ی جێبەچێکردنی یاسای هەرێمەکان بۆ ساڵی (2008) بەزۆرینەی دەنگ داوای گەڕانەوەی شاری کەرکوکیان کرد بۆسەر هەرێمی کوردستان. وەکو یاسا وەکو دیموکراتییەت وەکو جێبەجێکردنی یاسای هەرێمەکان لە سیستمی فیدراڵییەتدا ئەو بڕیارەی ئەنجومەنی پارێزگای کەرکوک زۆر یاسایی و بەجێ بوو بێجگە لەوەی زۆر بڕیارێکی شۆڕشگێڕانەو نیشتمان پەروەرانەبوو بڕیارێکی مێژوویی بوو بەڵام هەتا ئێستاو هەتا کاتی نووسینی ئەم وتارە کە بەرواری (25-08-2008) ە دەسەڵاتی ناوەند وەڵامی داخوازییە رەواکەی ئەندامانی ئەنجومەنی پارێزگای کەرکوکیان نەداوەتەوە. ئەوەی شایانی باسە و گرنگیدان بەکەرکوک و پیشاندانی بۆ دووژمنان کە ئەم شارە کوردستانەو وەڵامێکی ناڕاستەوخۆو وەڵامێکی تاڵ بۆ تورکیاو بەغدا ئەوە بوو کە کاک مەسعود بارزانیمەسعود بارزانی لە (08-08-2008) دا سەردانی شاری باباگوڕگوڕی کردو سەردانەکەی ناولێنا (پەیامی ئاشتی و برایەتی) بۆ خەڵکی کەرکوک بەڵام لەڕاستیشدا ئەو سەفەرەو لەوکاتەدا زەنگێک و ئاماژەیەک بوو بۆ دووژمنان و بەپیرەوە چوونی داواکەی ئەنجومەنی پارێزگای کەرکوک بوو.
ووڵات و دەسەڵاتی تورکیا سەرسەختترین و دوواکەوتوترین دووژمنی گەلی کوردە ئەو نەک پێی رەوا نی یە مافی کوردەکانی باکوور بدات بەڵکو چاوی لەبەشەکانی تریشەو هەرێمی کوردستانی باشووریش بۆتە دومەڵی سەر دڵی و نزیکەی (2007/2008) بەبەردەوامی بۆردومانی خەڵکی سڤیلی قەندیلقەندیل و باشووری کوردستان دەکات. دووژمنانی کورد هەموو چاویان بڕیووەتە کوردستان و بەتایبەت کەرکوک بۆیە تورکیا خۆی بۆنەگیراو سەردانێکی نهێنی کەرکوکیان کرد چوونەکەشیان بەم شێوەیە بووە.. سەردانی تورکیا بۆ شاری کەرکوک ساڵی (2006) بەبێ رەزامەندی ئەنجومەنی پارێزگای کەرکوک بووە تەنها لەسەر بانگهێشتی پارتێکی تورکومانی بووە ئەمەش بۆخۆی کارێکی نایاسایی و بێ رێزی یە بە هەیبەتی هەرێمی کوردستان و عێراق. تورکیا خۆی وانیشان دەدات کەدڵسۆزی تورکومانەکانە بەڵام ئەوکاتەی گەلی عێراق و کوردو تورکومان لەژێر زووڵم و رەزالەتی بەعسدا دەچەوسانەوە تورکیا لەکوێ بوو.؟. یان ئەو هەموو تەنگاوی و پەلەقاژێیەی تورکیا بۆ تورکومانە یان بۆ کەرکوکە.؟. یان کارەکە زۆر لەوە گەورەترەو دەترسێت کورد بیبات و بخرێتە سەر هەرێمی کوردستان و ئەوکات هیچ رێزو بوونێک بۆ تورکیا دانەنێت. یان دەسەڵاتی توورک شۆڤێنیستی و نەژاد پەرستی و رک و کینەو نایاسایی بەشیرەوە خواردووە.؟. تورکیا لەئەمڕۆ ناترسێت کەکوردستان هەمووی پارەخواردن و گەندەڵی بینەقاقای گرتووە بەڵکو لەسبەینێ دەترسێت کەسەربەخۆدەبێت و پەل دەهاوێت بۆ بەشەکانی تری کوردستان.. ئەو رۆژە دێت و خەووخەیاڵ و ئاواتی لەمێژینەمان دەبێتە ژیانێکی راستەقینە. سەرنج لەفاشیستی و بێ متمانەیی دووژمن بدەی بەئاسانی دڵ پاکی و نەزانی کاری رامیاری سەرکردەی کوردمان بۆ دەردەکەوێت. ئەوکاتەی عێراق لەگەرمەی تەپوتۆزی شەڕدا بوو لەگەڵ شەڕی ناوخۆ (civil war) (دەسەڵات و سەدرییەکان) (2003/2004/2005) فرسەتێکی باش بوو بۆ کورد خۆی بەدەستی خۆی کەرکوکی ببردایەو لەوکاتەدا دەووڵەت لاوازبوو لەباری ئابووری و سەربازیدا نەیدەتوانی هیچ بکات بەڵام کورد فێری کاری رامیاری و بەڕێوەبردن نابێت تەنها لەیەک کاردا زرنگ و چالاکین ئەویش بەرامبەر بەیەکترو بەرژەوەندی تەسکی پارتایەتی. ئێمەی کورد ئەگەر بەهێزی سەربازی ئەوەمان نەکردوو بەهەڵەمان دەزانی لەڕاستیدا ئەو بیرکردنەوەیە خۆی هەڵەبوو دەنا وڵات و خاکی خۆت ئەمڕۆ بیبەیت لەسبەینێ باشترە. بەداخەوە چاوەڕێی دەسەڵاتی ناوەندبووین خۆی کەرکوکمان بداتێ هەرگیز کورد چاوەڕێی ئەوە نەکات دووژمن خۆی خاک و ئاوی کوردستانی بداتەوە بەپێچەوانەوە ئاواتی دووژمنانی گەلی کورد ئەوەیە نەتەوەی کوردیش نەهێڵێت. پێویستە کورد لەمەودووا بەبیروهۆشێکی رامیاری و بەرژەوەندیانە بیربکاتەوەو خەڵکی هۆشیارو رامیارزان لەخۆی کۆبکاتەوەو بڕیاری رامیاری چارەنووس سازی گەورە بۆ میللەتی کورد بدات. (ئەنتۆنی داماتۆ) یاساناس و گەورە نووسەری ئەمریکی دەڵێت : کورد پێویستە بڕیاری سەربەخۆیی خۆی بدات (independence) لەباشووری کوردستان و ناوچەیەکی نزیک لەموسڵ بدات بەئەمریکا بۆ ئەوەی پارێزگاری لێبکات چونکە بەگەڕانەوەی هێزی ئەمریکا بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا خۆی کورد لەم بارە ناهەمووارەیدا بێت دووژمنانی دەیخۆن.

⚠️ ئەڤ بابەت ب زمانا (🏳️ کوردیی ناوەڕاست) هاتیە نڤیساندن، کلیک ل ئایکۆنا بکە ژ بو ڤەکرنا ڤی بابەتی ب ڤی زمانا کو پی هاتیە نڤیساندن!
⚠️ ئەم بابەتە بەزمانی (🏳️ کوردیی ناوەڕاست) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
🗄 ژێدەر
📚 فایلێن پەیوەندیدار: 15
🖇 بابەتێن پەیوەستکری: 192
📊 ئامار و راپرسیا
1.👁️23 کەس بە ناسنامەی ساختەوە دەسگیراون لە شاری کەرکوک
2.👁️ئاماری توشبوانی کۆرۆنا لە شاری کەرکوک
3.👁️بە بڕیاری دەستەی دەستپاکی عێراق کارکردن لە 179 پڕۆژەی کەرکووک رادەگیرێت
4.👁️بەڕێوەبەری ئەوقافی کەرکوک دەڵێت: سێ‌ جۆر مزگەوت و دوو جۆر مەلامان هەیە
5.👁️حاڵەتەکانی دزیکردن و رفاندن لە کەرکووک زیادیانکردووە
6.👁️ژمارەی عەرەبی کەرکووک زیادیکردووە
7.👁️سەوزایی ماڵئاوایی لە کەرکوک دەکات
8.👁️لە کەرکوک 113 بەنزینخانەی نایاسایی داخران
9.👁️کەرکوک بەدەست کەمیی پۆلیسی هاتووچۆ و خراپی شەقامەکانەوە دەناڵێنێت
10.👁️کەرکوک، خوێندنی کوردیی لە قەیراندایە
📄 بڵاوکراوەکان
1.👁️هاواری کەرکوک
2.👁️کەرکوک
📝 بەلگەنامە
1.👁️مەڵبەندی کەرکوکی یەکێتیی: بەهیچ شێوەیەک رێگە نادەین دەست بۆ زەوی و زاری کورد ببرێ
2.👁️ڕاگەیەندراوی شانەی قەیرانەکانی کەرکوک سەبارەت بە قەدەغەی هاتووچۆ
☂️ پارت و رێکخراو
1.👁️بنکەی کەرکوک بۆ چارەسەرکردنی قوربانیانی ئەشکەنجە
📕 پەڕتووکخانە
1.👁️أطلس كركوك
2.👁️ئەتڵەسی کەرکوک؛ گۆڕانکارییە کارگێڕییەکانی نێوان ساڵانی 1947-1987
3.👁️پارتیزانەکانی کەرکوک بەدواداچوون و بیرەوەری
4.👁️پاکسازی رەگەزی لە ناوچەی کەرکوک و ئەگەری دەستێوەردانی مرۆڤانە
5.👁️پردێ التون كۆپری المدينة و المستقبل
6.👁️پرۆژەی چارەسەری پرسی کەرکوک
7.👁️پەندی پێشینان و قسەی نەستەق لە ناوچەی کەرکوکدا
8.👁️تەعریبی کەرکوک
9.👁️جارانی کەرکوک
10.👁️جەماعەتەکەی کەرکوک
11.👁️چراکان ناکوژێنەوە (دەفتەری سەروەری مامۆستایانی شەهید و ‏ئەنفالکراو – کەرکوک)
12.👁️چیمەن ئاوایێکی نوێ لە کودرستان
13.👁️داستانا لێدانا گازخانا کەرکوک
14.👁️دڵسۆزی کەرکوک
15.👁️راپەڕین و.. رزگاری کەرکوک
16.👁️سیاسەتی بەعەرەب کردنی کەرکوک
17.👁️شاری کەرکوک
18.👁️شاری کەرکوک بەشێک لەمیژووی مزگەوت، تەکیە، خانەقا، زاناو پیاوە ئاینییە ناودارەکانی
19.👁️كركوك الجریحة
20.👁️گەشەنامەی مسێونێرێک بۆ ناوچەکانی کەرکوک وسلێمانی؛ ساڵی 1877
21.👁️گەڕانەوە بۆ کەرکوک
22.👁️لە کەرکوکەوە بۆ ڤێستەرۆس؛ بەدەم پیاسەوە لەگەڵ سەلام محەمەدی شاعیردا
23.👁️ماددەی 140 و کێشەی کەرکوک
24.👁️مێژووی سیاسەتی بەعەرەبکردن لە پارێزگای کەرکوک
25.👁️مێژووی قەدەغەکردنی کتێب لەکتێبخانەی گشتیی کەرکوکدا
26.👁️مێژووی نەوتی کەرکوک
27.👁️مێژووی کۆنی کەرکوک
28.👁️ناوچەی کەرکوک هەولی گۆرینی باری نەەەوەیی ئەم ناوچەیە
29.👁️ناوچەی کەرکوک و هەوڵی گۆڕینی باری نەتەوەییی ئەم ناوچەیە
30.👁️نەخشەی تێکشکانی هێرشەکانی داعش بۆ باشووری کەرکوک
31.👁️نەوتی کەرکوک لە نێوان 1927-1972
32.👁️نەوەکانی باپیرە(شێخ محێدین)ی کەرکوک
33.👁️هونەرە فۆلکلۆری و میللییەکانی دەڤەری کەرکوک: ستران، گۆڤەند و موزیک
34.👁️کورد و کەرکوک
35.👁️کوردستانییەتی کەرکوک و ناوچە دابڕێنراوەکان
36.👁️کۆبەندی چەند بابەتێک لەبارەی کەرکوکەوە
37.👁️کێشەی کەرکوک و چۆنییەتی چارەسەرکردنی
38.👁️کەرکوک بۆ مێژوو دەدوێت
39.👁️کەرکوک بەرەو دواڕۆژێکی نادیار
40.👁️کەرکوک لە روانگەی میژووەوە
41.👁️کەرکوک لە سەدەی نۆزدەهەم دا
42.👁️کەرکوک لە سەردەمی دەوڵەتی عوسمانیدا
43.👁️کەرکوک لەنێوان پیلان و خەمساردیدا
44.👁️کەرکوک و بزاڤی شیعری کوردی
45.👁️کەرکوک و سیاسەتی تەعریب
46.👁️کەرکوک و قینی رەشی جەزراوی
47.👁️کەرکوک و گەمەی رێککەوتنەکان؛ پانۆڕامای کەرکوک و مادەی 140 - 2002 - 2011 - بەرگی یەکەم
48.👁️کەرکوک.. شاری قەڵا و ئاگر و خوێن
🏰 جهـ
1.👁️Kerkûk
2.👁️ئیمام قاسم
3.👁️ئەحمەد ئاغا
4.👁️ئەسرا و مەفقودین (الأسری والمفقودین)
5.👁️ئەلماس
6.👁️بریادی
7.👁️بولاق
8.👁️بەعس (ئەگەر ئێستا ناوی نەگۆردرابێت)
9.👁️بەگلەر
10.👁️پەنجا عەلی
11.👁️پەنجا عەلی
12.👁️تسعینی نوێ
13.👁️تسعینی کۆن
14.👁️تەپەی مەلا عەبدوڵڵا
15.👁️حوجاج (الحجاج)
16.👁️حورییة (الحریة)
17.👁️حەدیدەین
18.👁️خان خورما
19.👁️خەزرا (الخضراء)
20.👁️دوومیز
21.👁️زوببات (حی الضباط)
22.👁️ساحەی تەیەران (ساحة الطیران)
23.👁️ساری کەهیە
24.👁️سەرچنار
25.👁️شاتەرلو
26.👁️شوان
27.👁️شوققەکانی غاز (شقق الغاز)
28.👁️شۆرجە
29.👁️عروبە
30.👁️عەرەفە
31.👁️عەسکری 1
32.👁️عەسکری 2
33.👁️غەرناتە
34.👁️قادسیة 1
35.👁️قادسیة 2
36.👁️قوڕنە
37.👁️قۆریە
38.👁️قەسابخانە
39.👁️كركوك
40.👁️مامۆستایان (معلمین)
41.👁️موسەڵڵا
42.👁️مەمدودە
43.👁️نیدا
44.👁️نەسر (سەرکەوتن)
45.👁️واستی (الواسطی)
46.👁️ڕاپەڕین 1
47.👁️ڕاپەڕین 2
48.👁️ڕێگای بەغدا (طریق بغداد)
49.👁️ڕەحیماوا
50.👁️کوردستان (فەیلەق کۆن)
51.👁️یەکی ئازار (1 آذار)
52.👁️یەکی حوزەیران (1حزیران)
👩 دۆزا ژن
1.👁️63٪ی ئەو کەسانەی لە دەرەوەی دادگا هاوسەرگیریی دەکەن جیادەبنەوە
📅 رێکەوت و رووداو
1.👁️08-08-2008
2.👁️17-03-2003
3.👁️25-08-2008
✌️ شەهیدان
1.👁️ئارام مستەفا
2.👁️ئەحمەد جەبار ئەمین محەمەد عەلی زەنگەنە
3.👁️ئەودا هەرێزی
4.👁️پێشەوا عەبدولڕەحمان
5.👁️فەرهاد عەبدوڵڵا زەنگەنە
📷 وێنە و پێناس
1.👁️ئاهەنگی 11ی ئازار لە کەرکوک - سەرەتای هەفتاکان
2.👁️ئاڵای بەرەی تورکمانی بەرزتر لە ئاڵای کوردستان لە کەرکوک
3.👁️بازاڕی حەسیرەکە لە کەرکوک
4.👁️بۆریی نەوتی کەرکوک - جەیهان
5.👁️بەدیلگرتنی چەند داعشێک لەلایەن پۆلیسی کەرکوکەوە
6.👁️پاسی گواستنەوەی نێوان کەرکوک و موسڵ ساڵ 1938
7.👁️پردی ئاڵتون کۆپری
8.👁️پشوودانی هێزێکی بەریتانی لە چرکە ساتی چوونەناوەوەی شاری کەرکوکدا
9.👁️پۆلیسی پاراستنی دەزگا نەوتیەکانی کەرکوک ساڵی 1972
10.👁️پیاوێکی کورد لە برسێتییەکەی ساڵی 1917 لە کەرکوک تەرمی کوڕە لەبرسامردووەکەی دەبات بۆ ناشتن
11.👁️پێشمەرگەیەک پۆستەری هێزەکانی دیجلە دەسووتێنێت لە کەرکوک
12.👁️پەڕینەوەی سوپای ئینگلیز لە رووباری خاسە - کەرکوک 1918
13.👁️تیپی 21ی کەرکوک و تیپی 93ی کۆیە
14.👁️چایخانەی موسەڵا لە کەرکوک - 1929
15.👁️خاشاکی ژێر پردەکەی کەرکوک
16.👁️دوا ناوەندی باوەگوڕگوڕ
17.👁️دوو وێنەی کەرکوک لە کاتی داگیرکردنی لەلایەن ئینگلیزەکانەوە
18.👁️دیوی ناوەوەی نەخۆشخانەی تورکە عوسمانلێکان لە ناو شاری کەرکوک
19.👁️دەروازەی کەرکوک
20.👁️رووبارێک لە نەوتی خاوی شاری کەرکوک ساڵی 1932
21.👁️سڕینەوەی ئاڵای داگیرکەری ئێڕاق لە کەرکوک و گۆڕینی بە ئاڵای کوردستان
22.👁️سەردانی عەبدولسەلام عارف بۆ کەرکوک لە 1966
23.👁️سەرەتای چونەناوەی هێزێکی گەورەی بەریتانی بۆ ناو شاری کەرکوک
24.👁️سەرەتای دروستکردنی یەکیک لە پاڵاوگەکانی نەوتی کەرکوک ساڵی 1932
25.👁️سەنگەرێکی پێشمەرگە لە باشووری کەرکوک
26.👁️شاری کەرکوک ساڵی 1932
27.👁️شەقامی ئەحمەد ئاغا لە شاری کەرکوک ساڵی 1975
28.👁️گرتن و پاکردنەوەی ناو شاری کەرکوک لە تورکەکانی سەر بە سوپای عوسمانلی لەلایەن لیوای 13ی پیادەی سوپای بەریتانیەوە لە ساڵی 1918 دا
29.👁️گرگرتنی گازی سروشتی لە یەکێک لە کێڵگە نەوتێکانی شاری کەرکوکدا ساڵی 1932
30.👁️گواستنەوەی کەلوپەل لە نێوان کەرکوک و سلێمانی
31.👁️گڕگرتنی یەکێک لە بۆریە نەوتەکانی شاری کەرکوک ساڵی 1932
32.👁️گۆڕی چوار سەربازی ئەڵمانی لە ناو کڵێسایەکی کاتۆلیکی ناو شاری کەرکوک کە مێژووی کڵێساکە 1600 ساڵ بووە لەلایەن تورکەکانەوە وێرانکراوە
33.👁️مام فەتاح و هاوسەرەکەی لەبەردەم پەیکەری چوار کوڕە شەهیدەکەیان لە کەرکوک - پەیکەری چواربرا
34.👁️ماڵپەڕی دووربینی نزیک لە کوردە سەلەفییەکان و مەلا کرێکار رایدەگەیەنێت کە 400 پێشمەرگە لە کەرکوک کوژراوە
35.👁️مزگەوتی دانیاڵ لە کەرکوک ساڵی 1905
36.👁️مزگەوتێکی کۆن لە ناو شاری کەرکوک
37.👁️نامەیەک لە کەرکوکەوە بۆ باشوری ئەفریکا کەلەلایەن کارمەندانی میرییەوە کراوەتەوە سانسۆر کراوە لەساڵی 1942 دا
38.👁️نمایشتی سەربازی هێزێکی بەریتانی لە ناو شاری کەرکوک
39.👁️هێزی 13thی سوپای بەریتانی لەناو شاری کەرکوک لە 07-05-1918
40.👁️هێزەکانی ئینگلیز شاری کەرکوک داگیردەکەن - 1918
41.👁️هەڵبژاردەی تۆپی پێی رەحیم ئاوە؛ شاری کەرکوک 1980
42.👁️هەڵکردنی ئاڵای بەریتانیا لە بنکەیەکی سەربازی هێزە تورکەکان لە کەرکوک 1918
43.👁️وێنەی یەکێک لە لادێیە جولەکەنشینەکانی شاری کەرکوک لە ساڵی 1934
44.👁️وێنەیەکی ناوازەی شاری کەرکوک ساڵی 1932
45.👁️ڕمهاوێژی
46.👁️ڕووخانی دیواری کڵێسایەکی کاتۆلیکی ناو شاری کەرکوک لەلایەن تورکە عوسمانلێکانەوە
47.👁️ڕێگەی نێوان کەرکوک و سلێمانی ساڵی 1912
48.👁️ک.ک 1420 ژمارەی ئۆتۆمبیلی کارمەندیێکی بیانی لە کێڵگەی نەوتی کەرکوک سالی 1940 مارکەی ئۆتۆمبیل (Hillman)
49.👁️کارمەندانی تەلەڤزیۆنی کەرکوک
50.👁️کڵیسای تەماسگرد لە شارۆچکەی تەکیەی سەر بە کەرکوک ساڵی 1911
51.👁️کۆمپانیای نەوتی کەرکوک(ئێراق) دابەشکردن و راکێشانی نەوت لەلایەن I.P.C لەهێلی (خط أنابيب) بۆ شاری حەیفا و سەر دەریای سپی ناوڕاست لە رێگەی بۆرییەوە ساڵ 1932
52.👁️کۆمەڵێک پێشمەرگەی کەرکوک
53.👁️کۆڕی خواردنەوەی هونەرمەند و نووسەرانی کەرکوک
54.👁️کەرکوک - وێنەی نەناسراو
55.👁️کەرکوک پردی خاسەی ساڵی 1932
56.👁️کەرکوک لە ساڵی 1911دا
57.👁️کەرکوک لە ساڵی 1934 دا
58.👁️کەرکوک لە ساڵی 1950
59.👁️کەرکوک مۆڵگەی سەربازی سوپای بەریتانی
60.👁️کەرکوک، ساڵانی شەستەکان
61.👁️کەرکوک؛ ناوشار
👫 کەسایەتی
1.👁️ئەحمەد جەمیل مودەڕیس
2.👁️ئەفراسیاو کامیل
3.👁️برایم محێدین عارف
4.👁️رووبار رەشید کاکەیی
5.👁️سوبحی داودی
6.👁️نازم کەرکوکی
7.👁️ڕەنجوری
📂[ زێدە...]

⁉️ تایبەتمەندیێن بابەتی
🏷️ پول: 🏰 جهـ
🏳️ زمانێ بابەتی: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
🏴 Ethnic Change: No specified
🏴 Ethnic Change: No specified
💎 جهـ: 🌆 باژێر
🌐 زمان - شێوەزار: تورکومانی
🌐 زمان - شێوەزار: 🏳️ ک. باشوور
🗺 وڵات - هەرێم: ⬇️ باشوورا کوردستانێ
# Population: No specified

⁉️ Technical Metadata
©️ خودانێ ڤی بابەتی مافا وەشانێ بابەتی دانە کوردیپێدیا، سوپاس!
✨ کوالیتیا ڤی بابەتی: 99% ✔️
99%
✖️
 30%-39%
خراب👎
✖️
 40%-49%
خراب
✖️
 50%-59%
خراب نینە
✔️
 60%-69%
ناڤنجی
✔️
 70%-79%
گەلەك باشە
✔️
 80%-89%
گەلەك باشە 👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
99%
✔️
ئەڤ بابەتە ژ لایێ: (هاوڕێ باخەوان) ل: Sep 13 2010 8:30PM هاتیە تومارکرن
✍️ ئەڤ بابەتە بو دویماهیک جار ژ لایێ: (هاوڕێ باخەوان)ڤە: May 27 2019 11:55AM هاتیە ڕاست ڤەکرن
☁️ ناڤ و نیشانێن بابەتی
🔗
🔗
⚠️ ئەڤ بابەتە ب 📏 ستانداردی کوردیپێدیا هێشتا نە دروستە و پێدڤی ب داڕشتنەکا بابەتی و زمانی هەیە!
👁 ئەڤ بابەتە 40,704 جار هاتیە دیتن

📚 Attached files - ڤێرشن
جور ڤێرشن 💾📖🕒📅 👫 ناڤێ تومارکەری
📷 فایلا وێنەیی 1.0.130 KB Sep 13 2010 8:30PMهاوڕێ باخەوان
📚 پەرتوکخانە
  🕮 ڤیان د دەمەکێ ژاندار دا
  🕮 ژ بیرهاتنێن مەلا قاسمێ...
  🕮 بیست و حەفت چاخێن خەریبیێ
  🕮 ڤەژین؛ زاڕاڤێن زانستی ...
  🕮 زێدە...


📅 کرونولوژیا ڕویدانا
  🗓️ 25-10-2020
  🗓️ 24-10-2020
  🗓️ 23-10-2020
  🗓️ 22-10-2020
  🗓️ 21-10-2020
  🗓️ 20-10-2020
  🗓️ 19-10-2020


💳 کۆمەکا دارایی
👫 هەڤکارێن کوردیپێدیا
💬 بوچوونێن هەوە
⭐ کومکری
📌 Actual
ئەردەوان زاخۆیی
ئەردەوان عەلی محەمەد کو ب ئەردەوان زاخویی هاتبوو ناسین، ل سالا 1957 ل باژێرێ زاخو ژ دایک بویە، هەر ژ زاروکینیێ حەژ ل ستران گوتنێ کریە، بەشداریا هن ئاهەنگێن نەورزێ ل زاخو کریە.
ل سالا 1979 ل زاخو ژیانا هەڤژینیێ پێک ئینایە و چوویە د ناڤ رێزیێن پێشمەرگێ کوردستانێ دا و ستران ب وەلات و دەردە سەریا مللەتێ خوە گوتیە.
ئەردەوان زاخویی دوو زاروک هەنە ب ناڤێن هوزان و کوڤان، ئێکەم ستران ل سالا 1978 ب ناڤێ دچمە هەوارا خابیری تۆمار کریە، هەر هەمان سالا ئێکەم کاسێت بەلافکرینە.
سترانبێژێ ناڤبری هەتاکو بێ سەر
ئەردەوان زاخۆیی
عابد خورشید ئەحمەد حەسەن
ژ دایک بوویێ (1968) یەخەلکێ گوندێ (نسرا) یەسەرب ناحیا (ئەتروش) ڤە.
بەشداری د شورەشا گولانێ دا کریەلسالا (1986-1988) ئەندامێ پارتی دگەل رێکخراوا روژهات بەشداری د سەرهلدانا بوهارا پیروزا سالا (1991) دا کریەو پاشی دبیتەپ.م دگەل (ئیبراهیم حاجی ملو) و د بەرسینگرتنا دوژمنی دا ل لدەڤەرا سەرسنکێ لروژا 04-04-1991 تێتە شەهیدکرن و د گەهیتەکاروانێ نەمران و جەنازێ وی ل سەرسنکێ تێتەڤەشارتن.
پلە: پ.م

http://www.pdk-leqa1.com/sd.php?id=2556
عابد خورشید ئەحمەد حەسەن
ڕەشید فندی
– ل سالا (1948)ێ ل باژێرێ دهۆکێ ژ دایک بوویە
– خوەندنا خوە یا دەسپێکی و ناڤنجی ل دهۆکێ ب دویماهی ئینایە‌
– خوەندنا خوە یا ئامادەیی ل باژێرێ مویسلێ ب دویماهی ئینایە‌
– ل سالا 1981ێ ژ زانکۆیا موسل/ کۆلیژا پەروەردێ / پشکا زیندەوەرزانی دەرچوویە
– ژ سالا (1971- 2001)ێ کارێ مامۆستایەتیێ ل چەندین خوەندنگەهێن جودا جودا دا کری یە
– ل سالا 1971ێ دەست ب نڤیسینێ کریە
– د سالا 1971 ێ بوویە ئەندامێ ئێکەتی یا نڤیسەرێن کورد
– چەندین پلە د ئێکەتی یا نڤیسەرێن کورد / تایێ دهۆک دا وەرگرتینە وەک‌ (ئەندامێ دەس
ڕەشید فندی
ڕێژەیا 70٪ ژ پێداچۆنا لسەر خشتەیا مووچەیێ فەرمانبەرێن دهۆک بدووماهی هاتییە
بەرپرسێ نڤیسینگەها سیستەمێ بایۆمەتری فەرمانبەران ل پارێزگەها دهۆک خویاکر، ب رێژەیا 70٪ کاروبارێن لیستەیێن هەموو رێڤەبەری و فەرمانگەهێن میری بۆ وەرگرتنا مووچەیێ مەها هەفت ژلایێ وانڤە ب دوماهی هاتینە و ل هیڤییا چەند رێڤەبەریێن دینە کو پێداچۆنا خۆ لسەر وی خشتەیێ مووچەی یێ لسەر سیدیێ بکەن کو بۆ وان هاتییە هنارتن و دووبارە بۆ مە ڤەگەرینن.
فەرسەت حسین، بەرپرسێ نڤیسینگەها سیستەمێ بایۆمەتری فەرمانبەران ل پارێزگەها دهۆک بۆ دواڕۆژ رهونکر کارێ ئۆفیسا دهۆک یا بایۆمەتری ب دو قۆناغان ب دوماهی دهێت کو ئەو ژی
ڕێژەیا 70٪ ژ پێداچۆنا لسەر خشتەیا مووچەیێ فەرمانبەرێن دهۆک بدووماهی هاتییە
کەڤنە ڤین
نڤیسەر: دلۆڤان هالۆ
بابەت: هەلبەست
ساڵا چاپکرنێ: (2010) کوردستان- زاخۆ
چاپخانە: خانی- دهۆک
ژمارا لاپەڕان: (78)
کەڤنە ڤین

Kurdipedia.org (2008 - 2020) version: 12.10
| 📩 contact@kurdipedia.org | ✔️CSS3 | ✔️HTML5
| دروستکرنا لاپەری 0,172 چرکە!
☎ +9647701579153 +9647503268282
| ☎ +31654710293 +31619975574