پەرتوکخانە پەرتوکخانە
لێ گەڕیان

کوردیپیدیا بەرفرەهترین ژێدەرێ زانیاریێن کوردییە!


گەریانا دەست نیشانکری





لێ گەڕیانا هویر      کیبورد


لێ گەڕیان
لێ گەڕیانا هویر
پەرتوکخانە
ناونامە بو زاروکێن کورد
کرونولوژیا ڕویدانا
ژێدەر
پاش
کومکری
چالاکی
چەوا لێ بگەڕهم؟
بەلاڤوکێن کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
دارشتنا پولا
بابەت ب هەلکەفتێ
ڤڕێکرن
ڤڕێکرنا بابەتی
ڤرێکرنا وێنەی
ڕاپرسی
بوچوونێن هەوە
پەیوەندی
کوردیپیدیا پێدڤی ب چ زانیاریانە!
ستاندارد
رێسایێن بکار ئینانێ
کوالیتیا ڤی بابەتی
ئامراز
دەربارێ مە
ئەرشیڤ ڤانێن کوردیپێدیا
دەربارەی مە چ گوتیە؟
کوردیپیدیایێ بکە د مالپەرێ خودا
تومارکرن / ڤەمراندنا ئیمێلی
ئامارێن مێهڤانا
ئامارا بابەتا
وەرگێرێ فونتا
گهوڕینا دیرۆکان
کۆنترلکرنا ڕاست نڤیسینێ
زمان و شێوەزارێ لاپەرا
کیبورد
لینکێت پێدڤی
ئێکستێنشنا کوردیپێدیا بو گوگڵ کروم
کوکیز
زمان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
هژمارا من
چوونا ژوور
دێ بمە هەڤکارێ هەوە
پەیڤا نهێنە تە ژبیر کریە!
لێ گەڕیان ڤڕێکرن ئامراز زمان هژمارا من
لێ گەڕیانا هویر
پەرتوکخانە
ناونامە بو زاروکێن کورد
کرونولوژیا ڕویدانا
ژێدەر
پاش
کومکری
چالاکی
چەوا لێ بگەڕهم؟
بەلاڤوکێن کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
دارشتنا پولا
بابەت ب هەلکەفتێ
ڤڕێکرنا بابەتی
ڤرێکرنا وێنەی
ڕاپرسی
بوچوونێن هەوە
پەیوەندی
کوردیپیدیا پێدڤی ب چ زانیاریانە!
ستاندارد
رێسایێن بکار ئینانێ
کوالیتیا ڤی بابەتی
دەربارێ مە
ئەرشیڤ ڤانێن کوردیپێدیا
دەربارەی مە چ گوتیە؟
کوردیپیدیایێ بکە د مالپەرێ خودا
تومارکرن / ڤەمراندنا ئیمێلی
ئامارێن مێهڤانا
ئامارا بابەتا
وەرگێرێ فونتا
گهوڕینا دیرۆکان
کۆنترلکرنا ڕاست نڤیسینێ
زمان و شێوەزارێ لاپەرا
کیبورد
لینکێت پێدڤی
ئێکستێنشنا کوردیپێدیا بو گوگڵ کروم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
چوونا ژوور
دێ بمە هەڤکارێ هەوە
پەیڤا نهێنە تە ژبیر کریە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 دەربارێ مە
 بابەت ب هەلکەفتێ
 رێسایێن بکار ئینانێ
 ئەرشیڤ ڤانێن کوردیپێدیا
 بوچوونێن هەوە
 کومکری
 کرونولوژیا ڕویدانا
 چالاکی - کوردیپێدیا
 هاریکاری
بابەتێ نوی
کەسایەتی
ئەسما یوسف ئەمین
24-03-2024
کاروان م. ئاکرەیی
جهـ
کۆچۆ
21-03-2024
ڤەژەن کشتۆ
کەسایەتی
پشتیوان جەمال ئەحمەد
17-03-2024
کاروان م. ئاکرەیی
پەڕتووکخانە
ڕێبەرێ مامۆستایێ پەروەردەیا وەرزشی بۆ پۆلا حەفتی بنەڕەت تا دووازدێ ئامادەیی
02-03-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
جهـ
حاتمیە
29-02-2024
ڤەژەن کشتۆ
جهـ
سنونێ
27-02-2024
ڤەژەن کشتۆ
کەسایەتی
سوهەیلا قازی محەمەد
25-02-2024
کاروان م. ئاکرەیی
کەسایەتی
زوڵفا محمود عەبدوڵا کوێخا مارف
25-02-2024
کاروان م. ئاکرەیی
ڤیدیۆ
ئەڤ بیرۆکەیا لە کیڤە سەرچاڤە گرتییە کە دبێژن ئێزیدییەکان کورد نین؟
23-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
کەسایەتی
سەبریا هەکاری
21-02-2024
زریان سەرچناری
ئامار
بابەت 514,784
وێنە 104,247
پەرتوک PDF 18,881
فایلێن پەیوەندیدار 94,709
ڤیدیۆ 1,232
کەسایەتی
کەریم کابان
کەسایەتی
کوێستان داودی
جهـ
تل قەسەب
کەسایەتی
سەردار محەمەد عەبدولڕەحمان
کەسایەتی
سەبریا هەکاری
نودشە
کوردیپێدیا، زانیاری هندێن ب سانا ئێخستین! تنێ ب مۆبایلێ ڕە نیڤ ملیون تومار دناڤ دەستێ تە دانە!
پول: جهـ | زمانێ بابەتی: کوردیی ناوەڕاست
هەڤپشکی کرن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp1
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link1
هەلسەنگاندنا بابەتی
نایاب
گەلەك باشە
ناڤنجی
خراب نینە
خراب
بو ناڤ لیستا کومکریا
ڕایا خو دەربارەی ڤی بابەی بنڤێسە!
گهوڕنکاریێن بابەتی!
Metadata
RSS
گووگلا وێنا بو بابەتێ هەلبژارتی!
گوگل دەربارەی بابەتێ هەلبژارتی!
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

نودشە

نودشە
شارۆچکەی (نۆدشە -نۆتشە) لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان سەر بە پارێزگای کرماشان و سەر بە قەزای (پاوە)یە، نۆدشە ناوەندی ناحیەیە و یەکێکە لە شارە گەورەکانی هەورامان، سەردەمێک مەڵبەندی دەسەڵاتدارێتی سانەکانی (لهۆن) بووە.
ناوی نۆدشە
دەربارەی ناوەکەی بۆچوونێک هەیە بەم شێوەیە
دەوترێت ناوی (نۆدشە) لە نۆدژەوە هاتووە وشتێکی ئاشکراشە (نۆ) لە زمانی کوردیدا هەم ناوی ژمارە (9)یە و هەم بەمانای (تازە)شەوە دێت (دژ)یش کاتی خۆی بە (قەڵا) وتراوە و تا ئێستاش لە هندێک شوێندا بە قەڵا دەوترێت (دژ) کەواتە ناوی (نۆدشە) بەمانای (نۆ قەڵا) وە یا خود (قەڵای نوێ)وە دێت.با واتەیەکی تر نۆدژە یان نۆدشە(نۆ قەڵا)
پێشینە و مێژوو
(نۆدشە) پێشینەیەکی مێژوویی دێرینی هەیە و یەکێکە لەو شوێنانەی سکەی ئەشکانییەکانیان تێدا دۆزراوەتەوە، هەروەک زۆربەی شار و دیها تەکانی تری کوردستان لە شوێنێکی شاخاویدا درووستکراوە، ئەوەش یاریدەرێکی باشبووە بۆ نۆدشییەکان بۆ ئەوەی لە سەردەمە جیا جیاکاندا باشتر بتوانن بەرگری لە شارەکەیان بکەن بەرامبەر هەر دەستدرێژیەک کە کرابێتە سەریان و هەمیشە بە سەربەرزی ماونەتەوە،زۆربەی خانووەکانی دوونهۆم و سێ نهۆمن و پاڵیانداوە بە یەکترەوە، بەشێوەیەکی زۆر ڕێکوپێک لە لایەن وەستا کارامە و سەلیقەدارەکانی هەورامانەوە درووستکراون.شاری نۆدشە چەند گەڕەکێکی تێدایە بەم ناوانە(قەڵا،بازی،لامەڕا،باغچە،دەره و ‌مەسوورا،بن دەگا،کاوندان،ملەگا،رۆقن..)
خەڵکی نۆدشە بەشێوەیەکی گشتگیر لە چەند تیرەیەک پێکدێن بەم ناوانە (تیرەی مەلاکان،تیرەی بەگەکان، تیرەی خواجە حەمەکەریم،تیرەی سیانزە، تیرەی شوانە، تیرەی مورادی، تیرەی حەمەڕەش) ژمارەیەکی زۆریشیان (سوورو سپی و چاوشین)ن، هەمووشیان پاک و تەمیز و تەڕپۆشن، زۆر خزمەتی خۆیان و منداڵەکانیان دەکەن و ناوماڵەکانیشیان هەمیشە پاک و ڕێکوپێکن.
ژمارەی دانێشتوان
شاری نۆدشە ئێستا ژمارەی دانێشتوانی زیاتر لە (5000) هەزار کەسن‌، و بە پێ ئامارەکان بە دڵنیایەوە ئەتوانین بلێن زیاتر له (‌3000 تا 4000)هەزار کەسیش لە دەرەوەی ئەم شارە دەژین و زۆربەیان لە شارەکانی دەروو بەری نۆدشە وەک:(مەریوان،کرماشان،سنە، ڕوانسەر،تاران،هەمەدان.....)دەژین کە هەرەزۆریان ئەو کەسانەن کە خوێندنیان لە ئاستێکی سەرەوە تەواو کردووە و لە بەر ئەوەی کار و پیشەی پێویست لەو شارەدا نەبووە ڕوویان لە دەرەوەی نۆتشە کردووە و ئێستا لە بوارە پزێشکی،پەروەردە،پیشەسازی و مۆهەندێسی و کاروباری ئێداری دامەزراون و جێی و شوێنی تایبەتییان لەو بوارانە و بوارە فەرهەنگی،کۆمەڵایەتی و سیاسی لە ناوچە کوردنشینەکان و لە ئاستی ئێران هەیە.
زمان
خەڵکی شاری نۆدشە‌ بەشێوەیەکی سەرەکی و هەموویان بە زمانی کوردی شێوه زاری(هەورامی) قسە دەکەن و لەهجەی نۆتشە بۆ خۆی دیالکتێکی تایبەتە لە زمانی هەورامی لهۆنی و تەنیا کەمێک خەڵکی شاری نەوسوود وەک نۆتشە قسە ئەکەن و زمانێکی پاڕاو و مۆدێرنە و هەموو تێئۆرییەکانی زمانێکی ستانداردی تیا ئەدۆزیتەوە.
جلوو بەرگ،پۆشاک
لە ڕووی پۆشاکەوە پیاوەکانیان (رانکو چۆغە،فەقیانه،‌ کڵاو و مشکی، فەرنجی......) بە کاردەهێنن و کڵاشی هەورامی لە پێدەکەن، ژنەکانیشیان(کراسی کوردی،کەوا. سەڵتە.فێس. کڵاوزەڕ.....) بەکاردەهینن
دیین،مەزەب
لەرووی بیروباوەڕی دیینییەوە هەموویان موسڵمانی سونین و مەزەبیان شافیعییە. وە زۆریش لە خەڵکەکە ئەوینداری ڕێوڕەچەکانی (نەقشبەندی، قادری)ن و زۆرێک لە لاوەکان بیروباوەری سێکۆلاریان هەیە و لە ناوچە بە پێشڕەوانی زۆربەی بزووتنەوە سیاسی و کۆمەڵایەتیەکان دەناسرێن.بەشێکی زۆری لاوەکانی لە سەرەتای شۆڕشی ساڵی57 بەشدار بوون لە ڕێکخستنی ڕێکخراوە کوردییەکان دەستی باڵایان هەبووە.بۆ وێنە لە دروست کردنی یەکیەتی جووتیارانی مەریوان کە پاشان بوو بە کۆمەڵە ڕەوشەن توودەکان و حەکیمی ڕۆڵی سەرەتاییان بووە.لایەنی دێمۆکراتیش لە ناوچەی هەورامان "سەعید کاڵ کاڵ،تۆفێقە ڕەش،نەسرەدین مەکی،حەمەشەریف حەلیمی و...دەستی دیایکراویان بووە.
لە بزووتنەوەکانی کوردستانی باشووریش لە سەرەتای شۆڕشی ئەیلول و نوێ بە چەندەها کەس بەشداری خەباتی چەکدارییان کردووە و پلە پایەیچەکداری باشیان بووە بۆ وێنە ناوی "ئێسمەیل حەمەبۆر،تۆفێقە ڕەش،براخاس،فەتحۆڵلای حەمەرەزا و..."ناسراوە.

باخداری و پیشەسازییە دەستیەکان
نۆدشە شارکی ئاودارە و چەندین کانیاوی سازگاری تێدایە وەک:(هانەکۆڵ،هانەو بەرەنۆی.هانەو دەشتێ، هانەو دەربەنی....) چەندین پارچە باخی ڕازاوەشی تێدایە(گوێز،توو،هەنار،هەنجیر،ترێ،هەلووژە،.....) و یەکێکن لە سەرچاوەکانی داهات بۆ نۆدشییەکان بێجگە لە باخداری پیشەسازییە دەستیەکان وەک:(کڵاش،) و ئاژەڵداری، ئاڵووێردکردنی سەر سنوورەکانیش سێ سەرچاوەی تری داهاتن لایان، بەنیسبەت پیشەسازییەکانەوە بایەخێکی ئێجگار زۆریان هەیە لە ناویاندا و، نۆدشییەکان سەلیقەیەکی وردیان لە بەرهەمهێنانی کاڵا دەستییەکاندا هەیە، وەستاکانیان نەک هەر لە ناوه نۆدشەدا کاریانکردووە لە بەرهێنانیاندا، بەڵکو زۆربەی کات بۆ هەندێک شوێنی دەرەوەی ناوچەکەی خۆیان ڕۆیشتوون و لەو شوێنانەدا ماوەیەکی زۆر ماونەتەوە لە ماوەی مانەوەیاندا خۆیان بە (جۆڵایی،کڵاشکردن)ەوە خەریک کردووە.
خواردن
شاری نۆدشە لەرووی خواردنی خۆماڵی بەناوبانگە و تا ئێستاش ئەو خواردنانە لە سەر سفرە و خوانی خێزان ئامادبوونیان هەیە لەوانە (گێتە مەژگەکولێرە بە کاکڵەوە،کێلانە، یاپراخ،شەلەمینەترخێنە،دۆخەوا،دۆینە.....)
هونەرمەندان.شاعیر و ڕۆشەنبیران
ژمارەیەک هونەرمەندی گۆرانیبێژ لە (نۆدشە) دا هەڵکەوتوون لەوانە: (مامۆ هەیدەر، مامۆ حەمەجافر،تۆفێق نۆدشی)، ئەم گۆرانیبێژانە خزمەتێکی زۆریان بە گۆرانی کوردی (هەورامی) کردووە و گۆڵزاری ئەم گۆرانییانەیان بە دەنگی بە سۆزیان ڕازاوەتر کردووە.
نۆدشە جێژوانی ژمارەیەک لە مەلا ناودارەکانی کوردستانە
ئەم شارە بە مەلای زانا و بەناوبانگ ناویدەر کردووە کە لە سەردەمی خۆیاندا ڕۆڵێکی دیاریانبووە و خاوەنی پایەی دیینی و کۆمەڵایەتی بەرز بوون لە وانە:
1. مەلا عەبدولڕەحمانی نۆدشی : زیاتر لە بیست پشتی ئەم زاتە مەلای گەورە بوون و هەموویان لە نۆدشەدا ژیاون، مەلا عەبدوڕەحمان ماوەیەک چۆتە شاری سنە و لای میرەکانی ئەردەڵان بووە بە مودەڕیس، پاشان چۆتە بۆ شاری سلێمانی و لە (مزگەوتی مەڵکەندی) بووە بە مامۆستا و پێشنوێژ، لەبەر پایەی زانستی و ئاییناسی لە لایەن حوکمڕنانی بابانەوە دانراوە بە (موفتی سلێمانی)
2.مامۆستا مەلا ئەحمەدی نۆدشی: ناوی ئەحمەد کوڕی مەلا عەبدولڕحمانە و ساڵی (1228ک1813ز) لە نۆدشە لە دایکبووە، لە دەریای زانستدا مەلەوانێکی بێهاوتا بووە، چندین کتێبی داناوە یەکێک لە وانە بە ناوی (زرفی حاجی مامۆستا)وەیە کە تا ئێستاش لە خوێندنگە دیینیەکاندا دەخوێنرێت.
هەر لە بەر پایەی زانستی پاش کۆچی دوایی باوکی لە جیاتی ئەو دانراوە بە (موفتی سلێمانی) ئەویندارێکی تواوەی ناو ڕێوڕەچەی نەقشبەندی بووە و یەکێکە بووە لر خەڵیفەکانی (شێخ عوسمانی سیراجودیین) دەستی باڵای هەبووە لە شێعر هۆنینەوەدا و نازناوی شێعری (فانی) یە ساڵی (1302ک1884ز) کۆچی دواییکردوە.
بێجەگە لەم دوو زاتەی ناو مانهێنان لە نۆدشە چەندین کەسیکی تری شاعیر و ڕۆشەنبیر و نووسەر هەڵکەوتوون ئێستاش بەردەامن لە کاری فەرهەنگی و ڕووناکبیری و ڕۆژنامەگەری،لەوانە: (مەلا محەممدی نۆدشی، عارفی نۆدشی، جەلال شەفیعی،عەلی دلێری،مۆحەمەد مۆستەفازادە، ئێسماعیل مەحموودی،مەحمود مۆبارەکشاهی،بەهائوددینی ڕەبانی، مۆدرێک کەریمی،مۆمنی شاعیر و.....
ئەڤ بابەت ب زمانا (کوردیی ناوەڕاست) هاتیە نڤیساندن، کلیک ل ئایکۆنا بکە ژ بو ڤەکرنا ڤی بابەتی ب ڤی زمانا کو پی هاتیە نڤیساندن!
ئەم بابەتە بەزمانی (کوردیی ناوەڕاست) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
ئەڤ بابەتە 10,216 جار هاتیە دیتن
هاشتاگ
ژێدەر
بابەتێن پەیوەستکری: 3
پول: جهـ
زمانێ بابەتی: کوردیی ناوەڕاست
باژێر و باژارۆک: کرماشان
زمان - شێوەزار: ک. هەورامی
زمان - شێوەزار: ک. باشوور
وەڵات - هەرێم: رۆژهەڵاتی کوردستان
تایبەتمەندی یێن تەکنیکی
خودانێ ڤی بابەتی مافا وەشانێ بابەتی دانە کوردیپێدیا، سوپاس!
کوالیتیا ڤی بابەتی: 98%
98%
ئەڤ بابەتە ژ لایێ: ( هاوڕێ باخەوان ) ل: 01-01-2011 هاتیە تومارکرن
ئەڤ بابەتە بو دویماهیک جار ژ لایێ: ( هاوڕێ باخەوان )ڤە: 04-11-2015 هاتیە ڕاست ڤەکرن
ناڤ و نیشانێن بابەتی
ئەڤ بابەتە ب ستانداردی کوردیپێدیا هێشتا نە دروستە و پێدڤی ب داڕشتنەکا بابەتی و زمانی هەیە!
ئەڤ بابەتە 10,216 جار هاتیە دیتن
فایلێن پەیوەست کری - ڤێرشن
جور ڤێرشن ناڤێ تومارکەری
فایلا وێنەیی 1.0.147 KB 01-01-2011 هاوڕێ باخەوانهـ.ب.

روژەڤ
کەسایەتی
کەریم کابان
18-01-2024
کاروان م. ئاکرەیی
کەریم کابان
کەسایەتی
کوێستان داودی
26-01-2024
کاروان م. ئاکرەیی
کوێستان داودی
جهـ
تل قەسەب
01-02-2024
ڤەژەن کشتۆ
تل قەسەب
کەسایەتی
سەردار محەمەد عەبدولڕەحمان
06-02-2024
کاروان م. ئاکرەیی
سەردار محەمەد عەبدولڕەحمان
کەسایەتی
سەبریا هەکاری
21-02-2024
زریان سەرچناری
سەبریا هەکاری
بابەتێ نوی
کەسایەتی
ئەسما یوسف ئەمین
24-03-2024
کاروان م. ئاکرەیی
جهـ
کۆچۆ
21-03-2024
ڤەژەن کشتۆ
کەسایەتی
پشتیوان جەمال ئەحمەد
17-03-2024
کاروان م. ئاکرەیی
پەڕتووکخانە
ڕێبەرێ مامۆستایێ پەروەردەیا وەرزشی بۆ پۆلا حەفتی بنەڕەت تا دووازدێ ئامادەیی
02-03-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
جهـ
حاتمیە
29-02-2024
ڤەژەن کشتۆ
جهـ
سنونێ
27-02-2024
ڤەژەن کشتۆ
کەسایەتی
سوهەیلا قازی محەمەد
25-02-2024
کاروان م. ئاکرەیی
کەسایەتی
زوڵفا محمود عەبدوڵا کوێخا مارف
25-02-2024
کاروان م. ئاکرەیی
ڤیدیۆ
ئەڤ بیرۆکەیا لە کیڤە سەرچاڤە گرتییە کە دبێژن ئێزیدییەکان کورد نین؟
23-02-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
کەسایەتی
سەبریا هەکاری
21-02-2024
زریان سەرچناری
ئامار
بابەت 514,784
وێنە 104,247
پەرتوک PDF 18,881
فایلێن پەیوەندیدار 94,709
ڤیدیۆ 1,232

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.33
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| دروستکرنا لاپەری 0.078 چرکە!