Kurdipedia.org
🏠 دەستپێک
کوردیی ناوەڕاستکوردیی ناوەڕاست
📧پەیوەندی
ℹ️دەربارەی مە!
FacebookKurdipedia on Facebook
TwitterKurdipedia on Twitter
زێدە
Kurdipedia
کوردیی ناوەڕاست
🏠|📧|دەربارەی مە!|پەرتوکخانە|📅
🔀 بابەت ب هەلکەفتێ
❓ هاریکاری
📏 رێسایێن بکار ئینانێ
🔎 لێ گەڕیانا هویر
➕ ڤڕێکرن
🔧 ئامراز
🏁 زمان
🔑 هژمارا من
✚ بابەتێ نوی
📕 بیست و حەفت چاخێن خەریبیێ
قارەمان عەبدوڵڵا حەمید
دهۆک - 2017
📕 بیست و حەفت چاخێن خەریبیێ
📝 پەیاما مەسعود بارزانی بۆ جەژنا چلێ هاڤینێ یا ئێزیدیان
دەقی پەیامەکە:
پەیاما سەرۆک بارزانی بۆ جەژنا چلێ هاڤینێ یا ئێزیدیان
ب ناڤێ خودایێ مەزن و دلۆڤان
بە هەلکەفتا جەژنا چلێ هاڤینێ یا خوشک و برایێن ئێزیدی پیرۆزباییەکا گەرم ل ئەنجوومەنا رۆحانی و هەمی ئێز
📝 پەیاما مەسعود بارزانی بۆ جەژنا چلێ هاڤینێ یا ئێزیدیان
📝 بروسکا بەهیداری یا مەسعود بارزانی بۆ کۆچکرنا خودێ ژێ رازی پەریخان سیتەیی
بروسکا بەهیداری یا سەرۆک بارزانی بۆ کۆچکرنا خودێ ژێ رازی پەریخان سیتەیی
ب ناڤێ خودایێ مەزن و دلۆڤان
ب خەم و کۆڤانەکا زۆر مە خەبەرا وەغەرا داویێ یا پەریخان سیتەیی دایکا سێ شەهیدێت ئەنفال بهیست.
ب ڤێ
📝 بروسکا بەهیداری یا مەسعود بارزانی بۆ کۆچکرنا خودێ ژێ رازی پەریخان سیتەیی
📕 کاروانێ رەوشبیری یێ ئێکەتییا نڤیسەرێن کورد- دهۆک
کاروانی رۆشنبیری یەکێتی نووسەرانی کورد/ لقی دهۆک 2003-2020، بە سەرپەرشتی دەستەی بەڕێوەبەر و لە ئامادەکردنی نووسەر خالید ساڵح و لە دەرهێنانی مەسعود خەڵەف، بە تیراژی 500 دانە و بە ژمارەی سپاردن لە بەڕێو
📕 کاروانێ رەوشبیری یێ ئێکەتییا نڤیسەرێن کورد- دهۆک
📕 ڤەژین؛ زاڕاڤێن زانستی و رەوشەنبیری
جاسم سەبری
2017
📕 ڤەژین؛ زاڕاڤێن زانستی و رەوشەنبیری
📕 ئەز و پێنووس
جاسم سەبری
2014
📕 ئەز و پێنووس
📕 ئەز و فەیسبووک د کۆمەڵگەهێ دا
جاسم سەبری
2016
📕 ئەز و فەیسبووک د کۆمەڵگەهێ دا
📝 دەقێ پەیاما مەڵبەندێ چوارێ ئێکەتی نیشتیمانی کوردستان ل سەر قوربانیێن هێڕش و بۆردومانێن لەشکەرێ تورک
بەرێزان خێزان و مالبات و کەس و کارێن شەهیدان
ئەمین سەلاح حەسەن بەرواری
موخلس ئادەم رێکانی
دیمان عومەر ئورەماری
ئازاد مەهدی مەم ڕێکانی
جهێ دلگرانی و داخێ یە ئەڤرو جارەکا دی ئەڤ پوڵێ گەنجێن دەڤەرا
📝 دەقێ پەیاما مەڵبەندێ چوارێ ئێکەتی نیشتیمانی کوردستان ل سەر قوربانیێن هێڕش و بۆردومانێن لەشکەرێ تورک
📝 مەسعود بارزانی بو وەغەرا داویێ یا (میر کامیران خێری بەگ)
ب ناڤێ خودێ مەزن و دلۆڤان
ب خەم و کۆڤانەکا زۆر مە خەبەرێ وەغەرا داویێ یا (میر کامیران خێری بەگ) وەکیلێ میرێ ئێزیدیان ژ بۆ کاروبارێن ئایینی بھیست. خودێ ژێ رازی میر کامیران کەسایەتییەکێ کوردپەروەر و
📝 مەسعود بارزانی بو وەغەرا داویێ یا (میر کامیران خێری بەگ)
📝 پەیامەک ل مەلبەندێ چوارێ بادینان
خەلکێ شەرەفمەندێ پارێزگەها دهوک و دەڤەرا بادینان، ب هەلکەفتا هاتنا جەژنا رەمەزانا پیرۆز، جوانترین پیرۆزباهی یێن مە قەبیل بکەن، ئومێدەوارین جەژنا خێر و خۆشی و بەرەکەتێ بیت بۆ هەرێما کوردستانێ ب گشتی، ب
📝 پەیامەک ل مەلبەندێ چوارێ بادینان
📝 روونکرنەک ژ لژنەیا بەرەڤانیکرنێ ژ ئازادیێن ڕۆژنامەڤانی ل سەندیکایا ڕۆژنامەنڤیسێن کوردستانێ
ل وی دەمێ خرڤەبوونەک ژلایێ هەژمارەک ژ فەرمانبەر و ماموستایان ل پارێزگەها دهوکێ ل رۆژا شەمبی 16/5/2020 ل وێ خرڤەبوونێ هێزێن پۆلیسان هەژمارەک ژ ڕۆژنامەڤانان دەستەسەرکرن و کەل و پەلێن وان یێن وێنەکرنێ دە
📝 روونکرنەک ژ لژنەیا بەرەڤانیکرنێ ژ ئازادیێن ڕۆژنامەڤانی ل سەندیکایا ڕۆژنامەنڤیسێن کوردستانێ
📝 مەڵبەندێ چوارێ دهوک یێ (ی.ن.ک) ڕاگەهاندنەک دەربارێ خۆپێشاندانێن ماموستا و فەرمانبەر و چالاکڤانێن مەدەنی ل باژارێ دهوک بەڵاڤکر
خەلکێ شەرەفمەندێ دەڤەرا بادینان و باژارێ دهوک
ڕێزدار کارگێریا پارێزگەها دهوک
ماموستا و فەرمانبەرێن بەرێز و مەفخواز
دیارە رەوشا ئابووری و داراییا ئالوز و نالەبار، کو دەرئەنجامێ بەڵاڤبوونا ڤایرۆسێ کو
📝 مەڵبەندێ چوارێ دهوک یێ (ی.ن.ک) ڕاگەهاندنەک دەربارێ خۆپێشاندانێن ماموستا و فەرمانبەر و چالاکڤانێن مەدەنی ل باژارێ دهوک بەڵاڤکر
📕 ئولیڤیا
نڤیسکار: مللەت محەمەد موحسین
دهۆک 2020 [1]
📕 ئولیڤیا
📖 کورد و کوردستان ل سەردەمێ پێغەمبەرى (س.خ)
دلۆڤان هالۆ
هێشتا بانگەوازا ئیسلامێ ل قوناغا مەککەهێ بوو، کو کوردان (گاڤانێ کوردی) وەکو نوینەر هنارتیە مەککە و مەدینێ، و دەنگ و باسێن کوردان گەهاندیە ئیسلامێ، و دەنگ و باسێن پێغەمبەرى (س.خ) و ئیسلامێ
📖 کورد و کوردستان ل سەردەمێ پێغەمبەرى (س.خ)
📝 رۆهنکرنەک ژ ژوورا ئوپەراسیونا پارێزگەها دهوکێ
ژبو پاراستنا ساخلەمیا خەلکێ پارێزگەها دهوکێ وپێخەمەت جێ بەجێکرنا بریارا قەدەغەکرنا هاتن و چوونێ دناڤبەرا پارێزگەهان و بتايبه ت پارێزگەها دهوکێ و نەینەوا، هنده ک هاوڵاتیێن خوجهێن پارێزگەها دهوکێ ل زالگ
📝 رۆهنکرنەک ژ ژوورا ئوپەراسیونا پارێزگەها دهوکێ
👫 بیرهات هارون ڕەشید
ژدایک بوون 10-01-2000 گوندێ سینا ٫ کۆمەلگەها شاریا/دهۆک.
_نڤیسەرێ پەرتووکا( کورد و ئۆرگانێن نیڤدەولەتی )
_ئەندامێ ئێکەتیا لاوێن دیموکراتا کوردستانێ ٫ب پلەیا کارگێرێ لیژنێ ل شاریا.
_ ئەندامێ ئێکەتیا
👫 بیرهات هارون ڕەشید
👫 ئیسمایلێ جزیری
ئیسمایلێ جزیری د سالا 1136\'ان دە ل جزیرێ هاتیە دنیایێ. د سالا 1233\'ان دە دیسا ل جزیرێ وەفات دکە.
ناڤێ وی ب تەمامی ئەبوول-ئیزئی سمایلێ کورێ رەزازێ جزیری یە.ئە بوول-یز بەرناڤکەکی وی یە، جارنا وەک ئەبوو
👫 ئیسمایلێ جزیری
📕 شەڤا رەڤینا زینه ژ بیرهاتنێن ژنەکا ئێزدى ل کوچو
نڤیسەر: خالد تەعلو قائیدى
وەرگێران: محەمەد گڤارى
چاپخانا: روژهەڵات - هەولێر - 2019
📕 شەڤا رەڤینا زینه ژ بیرهاتنێن ژنەکا ئێزدى ل کوچو
📕 کۆچۆ؛ فەرمانا رەش
حەسەن ئیبراهیم
2019
📕 کۆچۆ؛ فەرمانا رەش
👫 محەمەد مەعسوم ئەنوەر
هۆزانڤان محەمەد مەعصوم ئەنوەر ئێکە ژ ئەدیب و رەوشەنبیرێن کوریا دەڤەرا بەهدینانا خۆشتەڤی.
سەیدا ژ بنەماڵەکا رەوشەنبێرێ هاتە دونیایی و زارۆکیی و خۆرتیا خۆ لە دەڤەرا بەهدینا بوویە...باندۆریا مالباتا لسە
👫 محەمەد مەعسوم ئەنوەر
👫 خەلیل دهۆکی
هەلبەستڤان و نڤیسەر
خەلیل دهۆکی
د سالا 1951 ئێ دە, ل باژارێ دهۆکێ, ل کوردستانا باشوور ژ دایک بوویە. د سالا 1970 ئێ دە, دەست ب نڤیسینا هەلبەستان کریە. کورتەچیرۆک و ڤەکۆلینێن ئەدەبی ژی دنڤیسە. د پران
👫 خەلیل دهۆکی
📕 تە چ ڤیا و من نەئانی
خەلیل محەمەد دهۆکی
بەغداد - 1982
📕 تە چ ڤیا و من نەئانی
✌️ شەهیدان
ئەردەوان زاخۆیی
✌️ شەهیدان
عابد خورشید ئەحمەد حەسەن
👫 کەسایەتی
ڕەشید فندی
📊 ئامار و راپرسیا
ڕێژەیا 70٪ ژ پێداچۆنا لسەر ...
📕 پەڕتووکخانە
کەڤنە ڤین
📖 ئاڵای کوردستان چۆن دروستبوو؟ | پول: کورتەباس | زمانێ بابەتی: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
⠪ Share
Facebook
Twitter
LinkedIn
Whats App
Viber
SMS
Facebook Messenger
E-Mail
👍
⭐ هەلسەنگاندنا بابەتی
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ گەلەك باشە
⭐⭐⭐ ناڤنجی
⭐⭐ خراب نینە
⭐ خراب
☰ زێدە
⭐ بو ناڤ لیستا کومکریا
💬 ڕایا خو دەربارەی ڤی بابەی بنڤێسە!

✍️ گهوڕنکاریێن بابەتی!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگلا وێنا بو بابەتێ هەلبژارتی!
🔎 گوگل دەربارەی بابەتێ هەلبژارتی!
✍️✍️ ڤی بابەتی باشتر بکە!

ئاڵای کوردستان چۆن دروستبوو؟
ئاڵای کوردستان چۆن دروستبوو؟
رێناس نەورۆزی
ئاڵا چییە و چۆن سەریهەڵداوە؟
ئاڵا نیشانە و ناسنامەی نەتەوە و هەبوونی گەلانە، ئەمرِۆ هەموو گەل نەتەوەیەکی خاوەن وڵاتی سەربەخۆ و بێ وڵات خاوەن ئاڵای تایبەت بەخۆیانن، رێکخراوی نەتەوە یەککگرتووەکان و پارت و رێکخراوە سیاسیەکانی جیهان و دام و دەزگا فەرهەنگی و ئابوورییەکان و شارەوانیەکان و زانستگاکان و کۆمپانیا بازرگانییەکان و کۆمپانیا تەکنەلۆژیاکان و یانە وەرزشییەکان و ڤیستیڤال و بۆنە و یادەکانیش خاوەن ئاڵا و نیشانەیەکی تایبەتی خۆیانن. ئاڵای هەر نەتەوە و وڵاتێک لەگەڵ ئاڵای هەر نەتەوە و وڵاتێکیتر جیاوازە، بەهەمان شێوە ئاڵای رێکخراوە و دام و دەزگانیش لەگەڵ یەکتری جیاوازن، هەریەکەیان خاوەن رەنگ و شێوە و واتای جیاواز و تایبەت بەخۆیەتی.
واتا و هێمای هەندێک لە رەنگە سەرەکییەکانی ئاڵاکان لە لایەن پسپۆرانی ئاڵاناسی Vexillology بەمجۆرە لێکدراونەتەوە:
رەنگی سوور: شۆرِش، خوێن رژان لە جەنگ، ئازایی، هێز، یەکسانی.
رەنگی زەرد: رووناکی، درەوشانەوە، وریایی، ئاگر.
رەنگی سپی: ئاشتی، ئارامی، ئاگربەست.
رەنگی سەوز: سەوزایی، وڵات، پاراستن، لاوێتی.
رەنگی شین: ئاو، ئاوەدانی، دەریا، ئاسمان، ئازادی.
رەنگی نارنجی: ئازایی، خۆبەختکردن، قوربانیدان
رەنگی رەش: پرسە، مەرگ، نەمری.
تەمەنی دروستبوون و هاتنە کایەی ئاڵا دە گەرِێتەوە بۆ 4000 (چوار هەزار) ساڵ لە مەوبەر، بۆ یەکەمجار ئاڵا لەلایەن ئمپراتۆریەتەکانی سەر خاکی ئێران و میزۆپۆتامیا (کوردستانی ئەمرِۆ) هەڵداروە، سەرەتا سومەرییەکان و ئاسورییەکان و میدیاکان، هەروەها هاخەمەنیشیەکان و ساسانییەکان و میسرییەکۆنەکان. دواتریش شارنشینە یۆنانییەکان و قەیسەرەکانی ژاپۆن و چین ئاڵایان هەڵداوە.
بەگوێرەی زانستی ئاڵاناسی یەکەم ئامانجی دروستکردنی ئاڵا بۆ بانگەوازی و رێنماییکردن بووە. یاخود ئاڵاکان تەنیا وەک هێمایەک بوونە، زۆربەشیان پەیامێک بوونە بۆ تاکە کەس یاخود بۆ دەستە و کۆمەڵە کەسێک. کاتێک ئیپمراتۆریەتە کۆنەکانی جیهان لە کاتی شەرِ و سەرکەوتنەکانیاندا، بەر لە هەموو شتێک ئاڵای دوژمنەکانیان داگرتووە و ئاڵاکانی خۆیانیان لە جێگەیدا بەرزکردۆتەوە، بەو واتایە یەکێکیتر لە هێما سەرەتاکانی ئاڵا بۆ نیشاندانی سەرکەوتن هەڵدراوە. جگە لەوەش ئاڵای هەر ئیمپراتۆریەت و هۆزێک جیابووە، ئاڵای هەر یەکەیان نیشانە و واتایەکی تایبەت بەخۆی تێدابووە و رەنگێکی جیاوازبووە. هەر لە کۆنەوە و تا ئەمرِۆش ئاڵاکانی جیهان زۆرترینیان لە نیشانەکانی ناو سروشت و دەوروبەر پێکهاتوونە وەک هەبوونی: (ئەستێرە، مانگ، خۆر، ئاو، دار، چیا، گوڵ، باڵندە، گیانەوەر....). جۆر و پێوانەی ئاڵاکانی کۆن وەک ئێستا نەبوونە، بەڵکو لە شێوەی نارِێک، نیمچە بازنەیی، سێ گۆشەیی.... کە لە تەختە دارێکی درێژ یاخود لە مادەی کانزایی یانیش لە پێستی ئاژەل دروستکردەکران، رەنگەکانی ئاڵاش لە گەلا و لە خوێنی ئاژەل و لە رەژووی ئاگر دروستدەکران. هەندێک ئاڵاش تەنیا لە پەرِی باڵندە دروستدەکران، یاخود تەنیا باڵندە و ئاژەلی وشککراو... لە جیاتی ئاڵا دەکران بە نیشانە و هێماکانیان و بە تەختە دارێکی درێژ و بەرز هەڵدەواسران، یاخود بە هەمان شێوە پەیکەر یانیش تەختەدارێکی هەڵکەندراو لە نەخش وەک ئاڵا بەرزدەکرانەوە. لەگەڵ بەرەو پێشەوەچوونی هەنگاوەکانی ژیان شێوەکانی ئاڵاش گۆرِدران، کە ئەمرِۆ ئاڵا لەسەر پارچە قووماش و لەسەر کاغەز و کارتۆن چاپ دەکرێن.
کۆنترین ئاڵای نیشتمانی ئاڵای دانیمارکە کە لە ساڵی 1219 دروستکراوە. ئاڵای وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بۆ یەکەمجار لە ساڵی 1776 دروستکراوە و بەردەوام گۆرِانکاری تێداکراوە و ساڵ بە دوای ساڵ ژمارەی ئەستێرەکانی ناو ئاڵاکە زیادیکردووە تا لە ساڵی 1959 لە گۆرِان وەستاوە و لەوساوە تا ئێستا لە 50 ئەستێرە و 13 هێلی سوور و سپی پێکهاتووە. چیرۆکی هاتنە کایەی ئاڵای هەر نەتەوە و وڵاتێکیش خاوەن مێژوویەکی درێژ و دوورە، ئەوەی لێرەدا مەبەستمانە لەسەر هەڵوەستە بکەین ئاڵای ئەمرِۆی کوردستان و مێژووی ئاڵاکانی ناو گەلی کوردە.
ئاڵا لەسەردەمی مادەکاندا
بە گوێرەی سەرچاوە مێژووییەکان زۆربەی ئاڵای هۆز و نەتەوە ئارییەکان لە رەنگەکانی (سوور، سپی، زەرد، سەوز، شین) پێکهاتبوون. پەرلەمانی کوردستان لە دەرەوەی وڵات کە لە ساڵی 1995 دامەزارو و لە ساڵی 1999 کۆتایی بە ژیانی سیاسی هات، ئاڵایەکیان لە بۆنە و یادەکانیان بەرزدەکردەوە و بەگوێرەی ئەوان ئەو ئاڵایە هەمان ئاڵای سەردەمی مادەکان بووە کە لە سەرەوە هێلێکی سوور و لە ناوەرِاستدا هێلێکی زەرد و لە خوارەوەش هێلێکی سەوز هەبووە. کە تەواوی رەنگەکانی هاوشێوەی ئاڵای ئێستای وڵاتی بۆلیڤیای ئەمریکای لاتینە. دوای چەندین هەوڵ و لێکۆڵینەوەم تا ئێستا هیچ سەرچاوەیەکی مێژووییم دەستنەکەوتووە کە ئاماژە بە رەنگەکانی ئاڵای دەوڵەتی ماد بکات کە لە ساڵی 700ی پێش زایین دامەزرابوو. تەنیا ئەوەندە هەیە کە مادەکانیش لە کاتی سەرکەوتنیان بەسەر ئاسوورییەکاندا خاوەن نیشانە یاخود ئاڵایەکی تایبەت بەخۆیان هەڵداوە.
ئاڵای دەوڵەوتی ئەیوبی
ئەیوبییەکانی دیاربەکر و میافارقین و نسێبین و شام و یەمەن هەر یەکەیان خاوەن ئاڵایەکی تایبەت بە خۆیان بوونە، بەڵام لە سەردەمی (سەڵاحەدینی ئەیوبی) ئەویبوییەکان بوون بە خاوەنی یەک ئاڵا کە لە شێوەیەکی بازنەیی و درێژ لە رەنگێکی سەوز پێکهاتبوو، لەسەر سەوزرەکە بە رەنگی رەش و لە سەر دوو هێلی زەرد بە زمانی عەرەبی نووسرابوو (لا الە الا اللە) لەسەرەوەی ئاڵاکەش خۆرێکی زەرد لە ناو مانگێکی هیلالیدا هەبووە.
ئاڵای دەوڵەتی زەند
کەریم خانی زەند (1705-1779)ی دامەزرێنەری دەوڵەتی زەند کە خۆی و بنەماڵەکایەن لە ماوەی (1750-1794) فەرمانرِەوایی ئێرانیان کرد، خاوەن ئاڵایەکی تایبەت بە خۆیان بوون کە لە شێوەیەکی سێگۆشەیی پێکهاتبوو لە سەر زەمینێکی سپی هەتاو لە پشت شێرێکەوە دەبینرا و لەسەر هەرسێ لای ئاڵاکەشدا هێلێکی باریکی سەوز هەبووە.
ئاڵای میرنشینەکانی کوردستان
میرنشینەکانی کوردستان هەریەکەیان لەسەرەتای دامەزراندنیانەوە خاوەنی کۆمەڵێک تایبەتمەندی سەربەخۆ یاخود نیمچە سەربەخۆبوون. کورد لە ماوەی سەدەی دەیەمی زایینی تاکو کۆتایی سەدەی نۆزدەهەم خاوەنی ژمارەیەکی زۆر میرنشین بووە وەک میرنشنی (شەدادی، مەروانی، بابان، ئەردەلان، بێدلیس، سۆران، هەکاری، بادینان، لورِی گەورە، لورِی بچووک، حەسەنکێف، بۆتان....هتد، کە هەندێک لە میرنشینەکان تەمەنیان کەمتر لە سەدەیەک بووە و ئەوانیتریش تەمەنیان لە نێوان یەک سەدە تاکو حەوت سەدە بووە. بەشێک لە میرنشینە کوردییەکان لە سەدەی هەژدە و نۆزدە خاوەنی کۆمەڵێک تایبەتمەندی سەربەخۆ بوون وەک بەرزکردنەوەی ئاڵا، لێدانی سکەی پارە، دروستکردنی خوێندنگا و مزگەوت، دروستکردنی کەلوپەلی سەربازری وەک تۆپ و چەک، هەوڵدان بۆ فراوانکردنی سنووری میرنشینەکەیان. میرنشینی بۆتان و میرنشینی سۆران دووان لە میرنشینە بەهێز و ناسراوەکانی مێژووی کوردستانن کە شوێنەگەی دیرۆکی و جوگرافیان کەوتۆتە ناو ئینسکلۆپیدیا و ئەتلەسە کۆنەکانی جیهانەوە. میرنشینی سۆران بوو کە پایتەختەکەی رەواندوز بوو، لەسەردەمی پاشای گەورە خاوەن ئاڵایەکی تایبەت بە خۆی بووە کە لە دوو رەنگی رەش و سپی پێکهاتبوو، رەنگی رەش لە بەشی سەرەوەی و رەنگی سپی لە خوارەوەی ئاڵاکەی هەڵکەوتبوو.
ئاڵای راپەرِینی قۆچگیری 1921
دوای ئەوەی کوردەکانی قۆچگیری لە هەرێمی دێرسیمی باکووری کوردستان ئامادەنەبوون بچنە ژێر رکێفی تورکەکان و داخوازییەکانی مستەفا کەمالەوە، رووبەرووی هێزەکانی تورک بوونەوەو و ئاڵای سەربەخۆیی خۆیان هەڵدا. ئەو ئاڵایەش لە ژێر کاریگەری ئاڵاکەی ساڵی 1919ی (کۆمەڵەیا رێکخستنا جڤاکی) دروستکرابوو.
ئاڵای حکومەتی کوردستانی خواروو 1922
لەپاش ئەوەی کە ئینگلیزەکان ناچابوون سەر بۆ ویستی گەلی کورد دانەوێنن، شێخ مەحمودی حەفید (1882-1956)یان لە هیندستان گەرِاندەوە بۆ کوردستان. شێخ مەحمود لە رۆژی 30-09-1922 گەیشتەوە شاری سلێمانی و هەر زوو تەنگی بە هێزەکانی ئینگلیز هەڵچنی و ناچاریکردن، کە شاری سلێمانی بەجێبهێلن. ئەوەبوو لە ئۆکتۆبەری ساڵی 1922 شێخ مەحمود ئاڵای کوردستانی هەڵکرد و (حکومەتی خوارووی کوردستان)ی راگەیاند و هەردوو رۆژنامەی (بانگی کوردستان) و (رۆژی کوردستان)یش لەلایەن حکومەتی خوراووی کوردستان بڵاوکرانەوە. ئەو ئاڵایەی کە لەلایەن حکومەتی خوارووی کوردستان بە رێبەرایەتی شێخ مەحموود هەڵدرا پێکهاتبوو لە زەمینێکی سەوز و مانگێکی سپی لەسەر رەنگی سوور لە ناوەرِاستی ئاڵاکەدا. (برِوانە وێنەی ژمارە 6).
ئاڵای راپەرِینەکەی ئاگری 1929-1930
لە سەردەمی راپەرِینەکەی چیای ئاگری بەرێبەرایەتی ئیحسان نووری پاشا، رۆشنبیرە کوردەکانیش ئاڵایەکی تایبەت بە خۆیان دارِشت. کە رەنگی سەوز لەسەرەوە و و رەنگی سوور لە خواروە و رەنگی سپی لە ناوەرِاستدا و لەسەر رەنگە سپیەکەش وێنەی چیای ئاگری لەسەر خۆرێکی زەرد کێشرابوو. ئەم ئاڵایەش تایبەتبووە بە راپەرِینەکە، جگە لە ئاڵای نەتەوەیی کوردستان کە هەر لەوسەردەمەدا هەڵدرابوو.
ئاڵای کۆماری کوردستان لە مەهاباد 1946
لە سەردەمی دووەم شەرِی جیهانی و لەگەڵ بەرەوپێشچوونی بزوتنەوەی کوردی لە ئێران و پاشانیش راگەیاندن و دامەزراندنی کۆماری کوردستان لە رۆژی 2 02-01-1946 کە شاری مەهاباد پایتەختەکەی بوو، ئاڵای سەربەخۆیی کوردستان هەڵدرا، کە هەمان ئەو ئاڵایە بوو لە ساڵی 1919 لەلایەن رێکخراوی (کۆمەڵەیا رێکخستنا جڤاکی کوردستان) دروستکرابوو بە کەمێک دەستکارییەوە. هەرچەندە هەندێک کەس پێیان وایە ئەو ئاڵایەی ئێستا کوردستان هەمان ئاڵای کۆماری کوردستانی 1946ە. بەڵام کۆمیتەی پەیوەندییەکنی دەرەوەی وڵاتی حزبی دیموکراتی کوردستانە ئاڵایەکیتریان بۆ ناردووم کە بە ئاڵای کۆماری کوردستانی ساڵی 1946 دەناسرێت. هەرچەندە تا ئێستاش سەبارەت بە ئاڵاکەی ساڵی 1946 گفتوگۆ هەیە، بەڵام من دوو وێنەم لە بەر دەستە کە لێکۆڵەرِەوان و خوێنەران دەتوانن برِیاری زیاتر لەسەر بدەن.
ئاڵای ئەمرِۆی کوردستان
سەرەتای دروستبوونی ئەو ئاڵایەی کە ئەمرِۆ وەک ئاڵای کوردستان و نەتەوەی کورد دەناسرێت دەگەرِێتەوە بۆ سەرەتاکانی سەدەی بیستەم. کاتێک کۆمەڵ و رێکخراوە کوردییەکان لە ئەستەنبوڵ خەریکی دامەزراندنی کۆمەڵ و دەرکردنی گۆڤار و رۆژنامەی کوردی بوونە، لە هەمان کاتیشدا لە هەوڵی دروستکردنی ئاڵایەکی نەتەوەیی بوونە بۆ کوردستان. ساڵی 1919 (کۆمەڵەیا رێکخستنا جڤاکی کوردستان) کە لە ئەستەنبوڵ لەلایەن ژمارەیەک رووناکبیر و سیاسەتمەدار و کەسایەتی ناسراوی ئەو سەردەمەی کورد دامەزرا، لەگەڵ دامەزراندنی خۆی ئاڵای نەتەوەیی کوردستانی دروستکرد و داوای سەربەخۆیی کوردستانی دەکرد. ئەو کەسانەی بەشداریان لە دامەزراندنی رێکخراوەکە و ئاڵای نەتەوەیی کوردستان کرد بریتیبوون لە: ئەمین عالی بەدرخان (جزیرە بۆتان)، دکتۆر عەبدوڵڵا جەودەت (عەرەبگیر)، ئەکرەم جەمیل پاشا (ئامەد)، مەولانا زادە رەفعەت بەگ (سلێمانی)، نەجمەدین حوسێن (کەرکوک)، کەمال فەوزی (بێدلیس)، شوکری بابان (سلێمانی)، مەمدوح سەلیم (وان)، حیکمەت بابان (سلێمانی)، فوئاد بابان (سلێمانی)، دکتۆر شوکری محەمەد و فەرید بەگ.
ئەو ئاڵایەی کە ئەمرِۆ بۆمان ماوەتەوە هەمان ئەو ئاڵایەیە کە ئەو رێکخراوە نزیکەی 90 ساڵ لەمەوبەر برِیاری لەسەر دابوو، بە گوێرەی ئەو ئاڵایە رەنگی سوور لەسەرەوە و رەنگی سەوز لە خوارەوە و رەنگی سپی لە ناوەرِاستدا و لەسەر زەمینە سپیەکەش خۆرێکی زەرد دەدرەوشایەوە. بەگوێرەی نووسراوێکی نوورەدین زازا، ئەو بەچاوی خۆی بینویەتی کە هەمان ئەو ئاڵایە لەسەردەمی راپەرِینەکەی ساڵی 1925ی باکووری کوردستان لە جێگای ئاڵای تورکیادا بەرزکراوەتەوە. لە یەکەم کۆبوونەوەی دامەزراندنی رێکخراوی (خۆیبوون)یش هەمان ئاڵا لە ساڵی 1927 دووبارە وەک ئاڵای کوردستان برِیاری لەسەردراوەتەوە. بۆ یەکەمجاریش ئەم ئاڵایە لە ساڵی 1928 لە شاری فیلادەلفیا لە وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لەسەر بەرگی کتێبێکی میر سوورەیا بەدرخان بەناوی (The Case of Kurdistan Against Turkey، By authority of Hoyboon، Philadelphila، 1928) بەزمانی ئینگلیزی چاپکراوە کە لە ژێر ئاڵاکەشدا نووسراوە (Flag of Kurdistan). ئەم ئاڵایە لەسەردەمی راپەرِینەکەی چیای ئاگریش هەڵدراوە، جگە لە هەبوونی ئاڵایەکی تایبەتی بە راپەرِینەکە. (کۆمەڵەی ژێکاف)یش لە رۆژهەڵاتی کوردستان لە ساڵی 1942 بەدوا هەمان ئاڵای لە بۆنە و یادەکاندا لە شاری مەهاباد بەرزکردۆتەوە. ئەگەرچی ئەو ئاڵایە لەسەردەمی کۆماری کوردستان لە مەهاباد بوونی هەبووە، بەڵام کۆمارە یەک ساڵیەکە خاوەن ئاڵایەکی تایبەت بە خۆی بووە کە زۆر نزیک بووە لە هەمان ئەو ئاڵایە. دکتۆر کامەران بەدرخانیش هەمان ئاڵای ساڵی 1919ی وەک ئاڵای کوردستان نیشانی وڵاتانی ئەوروپای داوە. لە ساڵەکانی 1960یشدا (کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد لە ئەوروپا) لە چەند بۆنە و یادێکدا هەمان ئاڵای کوردستانیان بەرزکردۆتەوە. رەوەندی کوردی هەموو بەشەکانی کوردستانیش لە ساڵانی 1970 بەدوا ناو بەناو لە بۆنە و یادەکاندا هەمان ئەو ئاڵایەیان وەک ئاڵای کوردستان بەرزکردۆتەوە. لە دوای راپەرِینەکەی ساڵی 1991ی باشووری کوردستانیش ئەو ئاڵایە لەسەر تەلاری هەندێک لە رێکخراوە سیاسیەکان و دام و دەزگاکانی راگەیاندن لە باشووری کوردستان دەبینرا، بەڵام لە ساڵی 1998 بەدوا لەلایەن پەرلەمانی کوردستانەوە بەرەسمی وەک ئاڵای کوردستان برِیاری لەسەر درا، کە تیشکی خۆرەکەی 21دانە تیشکە و لە چوار رەنگی سوور، سپی، زەرد، سەوز پێکهاتووە، کە لە هەندێک سەردەم و شوێندا ژمارەی تیشکەکانی ئاڵای کوردستان یان ئەوەتا زۆرتر بووە لە تیشکەکانی ئێستا یانیش کەمتر بووە و یاخود جۆری تیشکەکانی کورت و درێژ بوونە. لە ساڵی 2000 بەدوا سەجەم گەلی کورد و نزیک بە سەرجەم رێکخراوە سیاسیەکانی هەر چوار بەشەکەی کوردستان و دەرەوەی وڵاتیش هەمان ئاڵایان وەک ئاڵای کوردستان و ئاڵای نەتەوەی کورد پەسند کردووە.
ئەم بابەتە کورتەیەکە لە لێکۆڵینەوەیەکی بەرفراوانتر سەبارەت بە سەرهەڵدانی ئڕڵا و مێژووی ئاڵاکانی کوردستان.

⚠️ ئەڤ بابەت ب زمانا (🏳️ کوردیی ناوەڕاست) هاتیە نڤیساندن، کلیک ل ئایکۆنا بکە ژ بو ڤەکرنا ڤی بابەتی ب ڤی زمانا کو پی هاتیە نڤیساندن!
⚠️ ئەم بابەتە بەزمانی (🏳️ کوردیی ناوەڕاست) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
📚 فایلێن پەیوەندیدار: 3
🖇 بابەتێن پەیوەستکری: 9
📅 رێکەوت و رووداو
1.👁️01-07-1941
💎 شوینوار و جهێن کەڤنار
1.👁️حەسەنکێف - حەسکیف
👪 هوز - تیرە - بنەماڵ
1.👁️کورد
📼 ڤیدیۆ
1.👁️مەلا کرێکار رایدەگەیەنێت کە ئاڵای کوردستان حەرامە
📖 کورتەباس
1.👁️ئاڵای کوردستان
2.👁️میرنشینی بۆتان
👫 کەسایەتی
1.👁️Susan Meiselas
2.👁️رێناس نەورۆزی
3.👁️کامەران بەدرخان
📂[ زێدە...]

⁉️ تایبەتمەندیێن بابەتی
🏷️ پول: 📖 کورتەباس
🏳️ زمانێ بابەتی: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
📙 پەرتوک: ☀️ دوزا کورد
📄 جۆری دۆکومێنت: ⊶ زمانی یەکەم
🌐 زمان - شێوەزار: 🏳️ ک. باشوور

⁉️ Technical Metadata
©️ خودانێ ڤی بابەتی مافا وەشانێ بابەتی دانە کوردیپێدیا، سوپاس!
✨ کوالیتیا ڤی بابەتی: 99% ✔️
99%
✖️
 30%-39%
خراب👎
✖️
 40%-49%
خراب
✖️
 50%-59%
خراب نینە
✔️
 60%-69%
ناڤنجی
✔️
 70%-79%
گەلەك باشە
✔️
 80%-89%
گەلەك باشە 👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
99%
✔️
ئەڤ بابەتە ژ لایێ: (هاوڕێ باخەوان) ل: Feb 2 2012 9:43PM هاتیە تومارکرن
✍️ ئەڤ بابەتە بو دویماهیک جار ژ لایێ: (هاوڕێ باخەوان)ڤە: Mar 1 2017 3:17PM هاتیە ڕاست ڤەکرن
☁️ ناڤ و نیشانێن بابەتی
🔗
🔗
⚠️ ئەڤ بابەتە ب 📏 ستانداردی کوردیپێدیا هێشتا نە دروستە و پێدڤی ب داڕشتنەکا بابەتی و زمانی هەیە!
👁 ئەڤ بابەتە 33,576 جار هاتیە دیتن

📚 Attached files - ڤێرشن
جور ڤێرشن 💾📖🕒📅 👫 ناڤێ تومارکەری
📷 فایلا وێنەیی 1.0.19 KB Feb 2 2012 9:43PMهاوڕێ باخەوان
📚 پەرتوکخانە
  🕮 بیست و حەفت چاخێن خەریبیێ
  🕮 ڤەژین؛ زاڕاڤێن زانستی ...
  🕮 ئەز و پێنووس
  🕮 ئەز و فەیسبووک د کۆمەڵ...
  🕮 زێدە...


📅 کرونولوژیا ڕویدانا
  🗓️ 18-09-2020
  🗓️ 17-09-2020
  🗓️ 16-09-2020
  🗓️ 15-09-2020
  🗓️ 14-09-2020
  🗓️ 13-09-2020
  🗓️ 12-09-2020


💳 کۆمەکا دارایی
👫 هەڤکارێن کوردیپێدیا
💬 بوچوونێن هەوە
⭐ کومکری
📌 Actual
ئەردەوان زاخۆیی
ئەردەوان عەلی محەمەد کو ب ئەردەوان زاخویی هاتبوو ناسین، ل سالا 1957 ل باژێرێ زاخو ژ دایک بویە، هەر ژ زاروکینیێ حەژ ل ستران گوتنێ کریە، بەشداریا هن ئاهەنگێن نەورزێ ل زاخو کریە.
ل سالا 1979 ل زاخو ژیانا هەڤژینیێ پێک ئینایە و چوویە د ناڤ رێزیێن پێشمەرگێ کوردستانێ دا و ستران ب وەلات و دەردە سەریا مللەتێ خوە گوتیە.
ئەردەوان زاخویی دوو زاروک هەنە ب ناڤێن هوزان و کوڤان، ئێکەم ستران ل سالا 1978 ب ناڤێ دچمە هەوارا خابیری تۆمار کریە، هەر هەمان سالا ئێکەم کاسێت بەلافکرینە.
سترانبێژێ ناڤبری هەتاکو بێ سەر
ئەردەوان زاخۆیی
عابد خورشید ئەحمەد حەسەن
ژ دایک بوویێ (1968) یەخەلکێ گوندێ (نسرا) یەسەرب ناحیا (ئەتروش) ڤە.
بەشداری د شورەشا گولانێ دا کریەلسالا (1986-1988) ئەندامێ پارتی دگەل رێکخراوا روژهات بەشداری د سەرهلدانا بوهارا پیروزا سالا (1991) دا کریەو پاشی دبیتەپ.م دگەل (ئیبراهیم حاجی ملو) و د بەرسینگرتنا دوژمنی دا ل لدەڤەرا سەرسنکێ لروژا 04-04-1991 تێتە شەهیدکرن و د گەهیتەکاروانێ نەمران و جەنازێ وی ل سەرسنکێ تێتەڤەشارتن.
پلە: پ.م

http://www.pdk-leqa1.com/sd.php?id=2556
عابد خورشید ئەحمەد حەسەن
ڕەشید فندی
– ل سالا (1948)ێ ل باژێرێ دهۆکێ ژ دایک بوویە
– خوەندنا خوە یا دەسپێکی و ناڤنجی ل دهۆکێ ب دویماهی ئینایە‌
– خوەندنا خوە یا ئامادەیی ل باژێرێ مویسلێ ب دویماهی ئینایە‌
– ل سالا 1981ێ ژ زانکۆیا موسل/ کۆلیژا پەروەردێ / پشکا زیندەوەرزانی دەرچوویە
– ژ سالا (1971- 2001)ێ کارێ مامۆستایەتیێ ل چەندین خوەندنگەهێن جودا جودا دا کری یە
– ل سالا 1971ێ دەست ب نڤیسینێ کریە
– د سالا 1971 ێ بوویە ئەندامێ ئێکەتی یا نڤیسەرێن کورد
– چەندین پلە د ئێکەتی یا نڤیسەرێن کورد / تایێ دهۆک دا وەرگرتینە وەک‌ (ئەندامێ دەس
ڕەشید فندی
ڕێژەیا 70٪ ژ پێداچۆنا لسەر خشتەیا مووچەیێ فەرمانبەرێن دهۆک بدووماهی هاتییە
بەرپرسێ نڤیسینگەها سیستەمێ بایۆمەتری فەرمانبەران ل پارێزگەها دهۆک خویاکر، ب رێژەیا 70٪ کاروبارێن لیستەیێن هەموو رێڤەبەری و فەرمانگەهێن میری بۆ وەرگرتنا مووچەیێ مەها هەفت ژلایێ وانڤە ب دوماهی هاتینە و ل هیڤییا چەند رێڤەبەریێن دینە کو پێداچۆنا خۆ لسەر وی خشتەیێ مووچەی یێ لسەر سیدیێ بکەن کو بۆ وان هاتییە هنارتن و دووبارە بۆ مە ڤەگەرینن.
فەرسەت حسین، بەرپرسێ نڤیسینگەها سیستەمێ بایۆمەتری فەرمانبەران ل پارێزگەها دهۆک بۆ دواڕۆژ رهونکر کارێ ئۆفیسا دهۆک یا بایۆمەتری ب دو قۆناغان ب دوماهی دهێت کو ئەو ژی
ڕێژەیا 70٪ ژ پێداچۆنا لسەر خشتەیا مووچەیێ فەرمانبەرێن دهۆک بدووماهی هاتییە
کەڤنە ڤین
نڤیسەر: دلۆڤان هالۆ
بابەت: هەلبەست
ساڵا چاپکرنێ: (2010) کوردستان- زاخۆ
چاپخانە: خانی- دهۆک
ژمارا لاپەڕان: (78)
کەڤنە ڤین

Kurdipedia.org (2008 - 2020) version: 12.09
| 📩 contact@kurdipedia.org | ✔️CSS3 | ✔️HTML5
| دروستکرنا لاپەری 0,422 چرکە!
☎ +9647701579153 +9647503268282
| ☎ +31654710293 +31619975574