Kurdipedia.org
🏠 دەستپێک
EnglishEnglish
📧پەیوەندی
ℹ️دەربارە!
FacebookKurdipedia on Facebook
TwitterKurdipedia on Twitter
زۆرتر
Kurdipedia
English
🏠|📧|دەربارە!|پەڕتووکخانە|📅
🔀 بابەت بەهەڵکەوت
❓ یارمەتی
📏 رێساکانی بەکارهێنان
🔎 گەڕانی ورد
➕ تۆمارکردنی بابەت
🔧 ئامرازەکان
🏁 زمانەکان
🔑 هەژماری من
✚ بابەتی نوێ
📕 بەدوای هەنگاوەکانی ئەودا
نووسینی: محەمەد ئەیاد ناسیح [1]
📕 بەدوای هەنگاوەکانی ئەودا
☂️ رێکخراوی ئارسان بۆ راهێنان و ڕاوێژکاری
پێڕەوی ناوخۆی ڕێکخراوی ئارسان بۆ ڕاهێنان و ڕاوێژکاری کە لە مانگی فبرایەری ساڵی 2019 پەسەندکراوە

بەشی یەکەم
ناو و ناسنامەی ڕێکخراو
ماددەی یەکەم / ناو :
یەکەم:ناوی ڕێکخراو بەزمانی کوردی/ ڕێکخراوی
☂️ رێکخراوی ئارسان بۆ راهێنان و ڕاوێژکاری
📕 بۆ مێژوو
مەسعود بارزانی
📕 بۆ مێژوو
👫 میهرسا برادەران
میهرسا برادەران یەکێک لە ئەندامانی تیمی دامەزراندنی ئیدارەی سەرۆکی هەڵبژێردراوی ئەمریکا جۆ بایدنە.
برادەران ساڵی 1978 لە شاری ورمێ لە دایک بووە و ساڵی 1986 لەگەڵ کەسوکاردا بۆ وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمر
👫 میهرسا برادەران
👫 عەلی ناجی عەتار
ئامادەکردنی: خەلیل عەبدوڵڵا
عەلی ناجی عەتار ؛ شاعیرو رووناکبیر!
عەلی ناجی عەتار شاعیرو نووسەر و روناکبیرێکی دیاری کوردستانە و لەچەند رشتەیەکی کلتووریدا خزمەتی بەگەل و نیشتمانەکەی کردووە.
سەرباری ئە
👫 عەلی ناجی عەتار
💬 رۆژگار بوو بە ساڵ سک بوو بە جەواڵ
ڕۆژگار بوو بەساڵ، سک بوو بەجەواڵ
ڕۆژگرەوە(حسابگر) لە کۆندا زانستێکی باو بووە و لە هەموو ئاوایی و لادێیەکی کوردستان مرۆڤێک هەبووە خۆی پێوە خەریک و سەرقاڵکردووە، مامۆستای ئه و پیشەیەش تەنیاوتەنیا ئەزمو
💬 رۆژگار بوو بە ساڵ سک بوو بە جەواڵ
💬 مەیکە ڕاوە ڕێوی
مەیکە ڕاوە ڕێوی
ڕێوی یەکێکە له و ئاژەڵانەی کە لە زۆربەی گەلانی دونیادا کۆکن لەسەر فێڵبازییەکەی و له زۆرێک لە چیرۆک و گۆتە و قسەی بەرئاگردانیاندا ڕەنگی داوەتەوە، هەڵبەت لەنێو میللەتی کوردیش وەک ئیدیۆ
💬 مەیکە ڕاوە ڕێوی
💬 درۆ بناوانی نزیکه
درۆ بناوانی نزیکه
کاکەی فەلاح لە دیوانی(چرۆ)دا وتویەتی:
کوڕێ بوو ناوی دارابوو
وریا و زیرەک و دانا بوو
هەرچی کەوتە بەرچاوانی
ئەچووە بنچ و بناوانی
بناوان واتە:بنەگە و پێگە وشوێنی سەرەکی و مەڵ
💬 درۆ بناوانی نزیکه
💬 حیزی بە دەستەوایی ناژمێردرێت
حیزی بە دەستەوایی ناژمێردرێت.
له و کوردەوارییەی خۆمان هەموو شتێکی باش بە دەستەواییە جگە لە حیزی و دزی و ناکەسی، بۆ ئەمەش وتراوە(شین و شایی دەستەوایی) لەخۆشی و ناخۆشی دا کۆمەڵی کوردەواری هاوکار و هەرە
💬 حیزی بە دەستەوایی ناژمێردرێت
💬 حەوت کفنی زەردکردووه
حەوت کفنی زەردکردووه.
لە کوردەواریدا بەوە دەچێت سوود لە ئاینە کۆنەکان وەرگیرا بێت ژمارە حەوت زۆر بەکار دێت وەک حەوت گیرفان، حەوت ترینگە، لەحەفت ئاوانی داوە، هەفتانە، لە ئاینی ئیسلامیش حەوت ئاسمانەکا
💬 حەوت کفنی زەردکردووه
💬 جۆی دیووە، کا ناخوات
جۆی دیووە، کا ناخوات
دانەوێلەی جۆ بەیەکێک لە گرنگترین ئه و خۆراکانە دادەنرێت کە مەڕوماڵات و بزن و گوێدرێژ زۆر قاندڕینە و زۆری جوان دەیخۆن و لەدوورەوە بۆی غاردەدەن، کاش لەدوای کوتانی خەرمان و شەن و
💬 جۆی دیووە، کا ناخوات
📕 بەسەرهاتی سیاسی کورد لە 1914ەوە تا 1958 بەشی 1
نووسینی: میرزا محەمەد ئەمین مەنگوڕی
بەشی یەکەم چاپی دووەم سلێمانی
📕 بەسەرهاتی سیاسی کورد لە 1914ەوە تا 1958 بەشی 1
📖 حەکیم کاکەوەیس؛ سەربەرزێکی کوردستان
ئاکۆ محەمەد
ساڵی 2000 بوو، زۆرنەبوو بە یەکجاری لە ئەوروپا گەڕابووەوە بۆ کوردستان. کە لە گوندی وەڵزێی شارۆچکەی چۆمان بەسەر بەرزاییەکان دەکەوت، پێمگوت ئەوبەسەرکەوتنەت هیچ نیشانەیەکی ئەوەی تێدا نییە کە
📖 حەکیم کاکەوەیس؛ سەربەرزێکی کوردستان
📕 خەرمانەی من
ئەحمەد کامەران
2020
📕 خەرمانەی من
📕 فەرمانبەر ماف و ئەرکەکانی
دیندار حوسێن ئەحمەد دەرگەڵەیی [1]
📕 فەرمانبەر ماف و ئەرکەکانی
📕 ئەو ڕۆژانەی لە باڵی پەپولە دەچن
شیعر
بەندی عەلی
2020 سلێمانی [1]
📕 ئەو ڕۆژانەی لە باڵی پەپولە دەچن
📕 شیکاری سوات SWOT بۆ کەرتی نەوت و غازی هەرێمی کوردستان
ئەنوەر کەریم
2020
📕 شیکاری سوات SWOT بۆ کەرتی نەوت و غازی هەرێمی کوردستان
📕 لێکۆڵینەوەیەکی ئاڵ
ئارسەر کۆنان دۆیڵ
وەرگێڕانی لە عەرەبییەوە: ئالان محەمەد
📕 لێکۆڵینەوەیەکی ئاڵ
📕 ئەربیل
کارزان رەحمان
2020
📕 ئەربیل
📕 حەقیقەتی مامۆستا جاسم کەرکووکی
ئامادەکردن و کۆکردنەوەی: سالار ئەحمەد نەوجۆڵی
2020
📕 حەقیقەتی مامۆستا جاسم کەرکووکی
👫 مەریوان نوری حەمدی
مەریوان نوری حەمدی ساڵی 1962 لە گەڕەکی کانێسکانی شاری سلێمانی لە دایک بووە و خوێندنی سەرەتایی و ناوەندیشی هەر لەو شارە تەواوکردووە. ساڵی 1979 پەیوەندی کردووە بە شانەکانی کۆمەڵەی رەنجدەرانی کوردستان لە
👫 مەریوان نوری حەمدی
📕 هونەری ژیانکردن لە بەشی ناوخۆیی
سەلام حەسەن
2020
📕 هونەری ژیانکردن لە بەشی ناوخۆیی
📕 چۆن بووم بە فەیلەسوف؟
بەختیار مام حەمید
2020
📕 چۆن بووم بە فەیلەسوف؟
📕 مرواری تاقانە
نووسینی: توانا ئەمین [1]
📕 مرواری تاقانە
📝 بزوتنەوەی گۆڕان: یادەوەری قادر حاجی عەلی بەرزرادەگرین
دەقی راگەیاندراوەکەی گۆڕان:
بە داخ و پەژارەیەکی زۆرەوە، ئەمرۆ سێشەمە قادر حاجی عەلی، سەرکردەی هەڵکەوتو و نیشتمانپەروەر و یەکێک لە دامەزرێنەرانی بزوتنەوەی گۆڕان بەهۆی نەخۆشی لە شاری سلێمانی، کۆچی دوای
📝 بزوتنەوەی گۆڕان: یادەوەری قادر حاجی عەلی بەرزرادەگرین
👫 کەسایەتییەکان
سەڵاح رەوف
👫 کەسایەتییەکان
محەمەد ئەمین هەورامانی
👫 کەسایەتییەکان
فاتمە سەعید حەفید
👫 کەسایەتییەکان
دیدار ڕزگار عەبدولمەحمود
👫 کەسایەتییەکان
سۆنیا شێرزاد حەسەن
📖 کورتەیەک دەربارەی مێژووی راگواستن و تەعریب لە باشووری کوردستان دا | پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
⠪ بەشکردن
Facebook
Twitter
LinkedIn
Whats App
Viber
SMS
Facebook Messenger
E-Mail
👍
⭐ نرخاندنی بابەت
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ زۆر باشە
⭐⭐⭐ باش
⭐⭐ خراپ نییە
⭐ خراپ
☰ زۆرتر
⭐ بۆ ناو لیستی کۆکراوەکان
💬 رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

✍️ گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🔎 گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
✍️✍️ ئەم بابەتە باشتر بکە!

کورتەیەک دەربارەی مێژووی راگواستن و تەعریب لە باشووری کوردستان دا
نووسینی: رەحیم حەمید عەبدولکەریم
بابەتەکەمان تایبەتە بە ناوچەیەک کە بەپێی شوێنی جوگرافی کەوتووەتە سنوری باشوری کوردستان کە ئێستا بەشێکە لە دەوڵەتی عیراقی، ئاشکرایە کە (وشەی عیراق) بە بەشەکانی خوارووی دۆڵی رافیدەین دەوترا ئەمەش لەبەر تەختیی خاکەکەی و نەبوونی چیا و نشێوییەکان(1)، هەروەها لە نەخشەی ئەم گەریدەانە: (ئەلبەلغی، ئەستەخری، ئیبن حەوقەل، مەقدیسی)دا هاتووە کە ئەو شوێنە جوگرافیەی عیراق دەینوێنێت :لە لای باکورەوە لە(تکریت)ی سەر رووباری دیجلەوە دەست پێدەکات تا دەگاتە بەسرە ودەریای فارسی لە لای باشوورەوە(2)، لەدوای هاتنی ئایینی ئیسلام وردەوردە دەستیانکرد بە بڵاوبوونەوە و بێگومان عەرەب وەکو نەتەوە توانییان ئایینی پیرۆزی ئیسلام بقۆزنەوە بۆ بڵاوبوونەوەی نەتەوەیی خۆیان و دروستبوونی شار و شارۆچکەی جۆراوجۆر لەسەر خاکی عیراق و دواتریش لە سەرەتاکانی هەرێمی شاخ کە دەکاتە خاکی کوردستان(3)، بۆ نموونە بنیاتنانی شارێک بەناوی (واسیت) واتە شاری (کوت)ی ئێستا کە شوێنێکی قامیشەڵان بوو هەربۆیە ناونرا بە (واسیتی قامیشەڵان) ئەویش لە سەردەمی خەلافەتی ئەمەویدا لەلایەن ئەلحەجاج (الحجاج)ەوە سەرپەرشتیدەکرا، (یاقوتی حەمەوی) دەڵێت: (ئەو شارە لە ساڵی 84 کۆچی دەستیپێکرد ولە ساڵی 86 کۆچی تەواوبوو و دانیشتوانەکەی تێکەڵەیەکبوون لە عەرەب و عەجەم)(4)و شاری (کوفە) لە سەردەمی عومەری کوڕی خەتاب و بە سەرپەرشتی (سەعدی کوڕی وەقاس) دروستکراوە و هەروەها شاری موسڵ کە ئەوکات ناونراوە و پێشتر ناوی (خولان) بووە و بۆیە موسڵمانەکان ناویانناوە (موسڵ) چونکە لەوکاتەدا گەیشتوونەتە ئەو شارە و فەتحیانکردووە و هەروەها شوێنێکە کەوتووەتە نێوان عیراق و جەزیرەوە،(5) هێرش و تەوژمی جێنشینبوونی عەرەبی لە سایەی فتوحاتی ئسلامی لە سەدەی حەوتەمی زایینیدا بە مەزنترین کاریگەریی لەسەر پێکهێنانی رەگەزی بۆ دانیشتوانی عیراق پێکدەهێنێت، چونکە بەسرە و بەغدا و موسڵیان جێنشینکرد و چەندین شاری نوێیان دروستکرد و بە درێژایی مێژوو بوونە پێگەگەلێک بۆ هاتنی خەڵکانێکیتر و ئەو تەوژمەی کۆچی عەرەبییە بۆ عیراق بەررزتربووەتەوە تاوەکو لە سەدەی شەشەمی کۆچیدا (سیانزەهەمی زایینی) گەیشتووەتە ترۆپکی گەشەسەندنی.(6) (مێژوونووسەکان جەختدەکەنەوە لەسەرئەوەی کە شتێک نەبووە ئاماژەبکات بە بوونی عەرەب لەعیراقدا تا هەزارەی یەکەمی پێشزایین و زاراوەی (ئەلعەرەب) هاوتابووە بۆ وشەی (بیابان- بادیە) لە زمانە سامییەکاندا، (جورجی زیِدان) وادەبینێت کە عەرەب پێشئیسلام مەبەستلێی دانیشتوانی دوورگەی عەرەبی بووە بەتەنها و تەوژمی بەعەرەبکردن لە سەردەمی عەباسییەکاندا بەتوندی بەردەوامبووە)،(7) دەستپێکردنی هێرشەکانی هێزەکانی ئیسلام بۆ ناوچەکانی کوردستان بێگومان لە ناوچە باشورییەکانی کوردستانەوە دەستیانپێکردووە و گەورەترین شەڕی ئەو ناوچەیە شەڕی (جەلەولا) بووە کە لە سەردەمی خەلافەتی عومەری کوڕی خەتاب بووە لە ساڵی 16ی کۆچی،(8) هەواڵەکانی نەتەوەی کورد کە لەسەر زاری مێژوونووس و گەڕیدە موسَڵمانەکان لە کورد و عەرەب و فارس وەکو (ئەلەمدائینی و بلازەری و ئەحمەد ئەلکوفی دینەوری و یەعقوبی و ئیبن فەقیە و تەبەری و ئیبنوئەسیر و ئیبنوکەسیر و ئیبن خەلدون و ئەستەخری و یەعقوبی و مەقدیسی و ئیبن مەسکویە) هەموویان جەخت لەسەرئەوەدەکەنەوە کە کورد لە سەردەمی سەرەتای بڵاوبوونەوەی ئایینی ئیسلام رووبەرووی فیکری داگیرکاریی عەرەبی بوونەتەوە دژی حوکمی کۆلۆنیالیی ئەمەوی و عەباسییەکان، هەموو ئەو نووسەرانە باس لە چەندین بەسەرهاتی شەڕی نێوان کورد و عەرەب دەگێڕنەوە لە وڵاتی شاخ و زەوی جەزیرە و فارس و حەلوان و دیناوەر و هەمەدان و شەهرەزوور و گرنگترینیان شەڕی شازادە (دیسم کوڕی ئیبراهیمی کوردی) بووە وەکو ئەوەی کە (ئیبنوئەسیر و ئیبن خەلدون) باسیانکردووە و ئەمەویەکان دەستی حەجاجی کوڕی یوسفی سەقەفیان واڵاکردبوو بۆ لەناوبردنی خەواریج و ئەو کوردانەی کە لەگەڵیاندا بوون ئەویش هێزی شامیی ناردبوو بۆ شەڕی کوردەکان و هەروەها (محەممەد ئیبن ئەلقەسیمە)ی وەکو حاکمی هەرێمی فارسی دانابوو بۆ هێناوەی هۆزە کوردەکان بۆ ژێر رکێفی خۆیان،(9) هەروەها ئیبنولئەسیر (ابن الاپیر) لەکتێبەکەیدا ئەلکامیل (الکامل/ بەرگی سێیەم/ لاپەڕە :29) باس لە هێڕشی (عومەر عەزرە بن قەیس) بۆسەر شارەزوور دەکات، بەڵام نەیتوانی و دواتر بە کوشتار و شەڕ (عەتبە ئبن فەرقەد) چووە شارەزورەوە، ئەو شەڕ و هێڕش و نەبەردییانەی کە بەدرێژایی مێژوو بەناوی ئایینی ئیسلامەوە دژی میللەتی کورد ئەنجامدراوە ئەوەند زۆرن کە ناکرێت ئێمە لێرەدا باسیبکەین و ئەو نووسەرانەی کە ئاماژەمانپێدان گەواهی ئەو راستییەن و ئەوە بێگومان چەندین کاردانەوەی خۆی هەبووە لەسەر دانیشتوانانی کوردستان و تێکەڵبوونی عەرەب و هاوردەکردنیان بۆنێو خاکی کوردستان بەچەندین هۆکار کە کاریانکردووەتەسەر کەڵەکەبوونی دانیشتوانانی غەیرە کورد لەکوردستاندا، (دەستبەسەراگرتنی رەگەزی عەرەبی بەسەر ناوچەکانی دەرەوەی نیمچە دوورگەی عەرەبیدا، تەنها لەڕووی سەربازییەوە نەبووە، بەڵکو لەڕووی مرۆییشەوە ئەنجامدراوە و تەنانەت زۆر لە هۆز و تیرەی جەنگاوەرەکان لەکاتی جەنگدا خێزانەکانیان لەگەڵ خۆیان دەبرد)(10)و کاریانکردووەتەسەر زمان و ئەدەب و شێوەی نووسین و.. هتد.(11)، لە سەدەی حەڤدەهەمی زایینیدا چەندین پێشهات روویاندا کە پەیوەندییان هەبوو بە پێگەی هۆزەکان لە دابەشبوونیان و بڵاوبوونەوەیاندا و ئەوەش بووە هۆی گۆڕانکاری لە نەخشەی عەشایری عیراقیدا ولە ناوەڕاستی ئەو سەدەیەدا کۆچی عەشایری گەورە روویدا لە ناوچەی جەزیرەی رۆژئاوای فورات لەوانە هۆزەکانی شەممەر و لە ساڵی 1640 زایینیدا چەندین کۆمەڵە بارکردن و کۆچکردنیان دەستیپێکرد لە (نەجد)ەوە بۆ (عیراق) وەکو هۆزەکانی (شەممەر و دلێم و زوبێد) و (شەممەر توقە) بۆ ناوچەکانی (کوت و دیالا)و هەروەها هۆزەکانی (زۆبەع و ئەلبوحامید وحەدیدی و تەی و عوبێد)و.. هتد.(12) لە سەردەمی دەستەڵاتدارێتی عوسمانیدا (مەدحەت پاشا) هەوڵێکی دیاریداوە بۆ جێنشینکردنی هۆزە عەرەبییەکان لەسەر ئەو زەوییانەی کە سەربە دەوڵەت بوون و لەوانە هۆزەکانی (شەممەر و عەنزە و دلێم و کەعب).(13) جگەلەو چەندینجۆر لە دوورخستنەوە و راگواستن بەدرێژایی مێژوو ئەنجامدراوە دژی هۆزە کوردییەکان لەوانە و لە سەردەمی دەستەڵاتدارێتی عوسمانییەکاندا لە کۆتاییەکانی سەدەی نۆزدەهەم ئەویش راگواستنی عەشیرەتی (هەمەوەند)(14) بوو، بۆ (تەرابلوس)ی لیبیا دوای ئەوەی کە دەستەڵاتدارێتیی عوسمانی چەندینجار بەرانبەر شۆڕشەکانی ئەو عەشیرەتە بوونەتەوە بەناردنی لەشکری گەورە و زۆرجار تووشی شکست بوونەتەوە و بەتایبەتی لە راپەڕینەکەی ساڵی 1890ز، راگواستنی هۆزی هەمەوەند لە سەردەمی ویلایەتی (ئەحمەد راسم پاشا 1882ز - 1896ز) ئەنجامدراوە کە لەو سەردەمەدا والیی تەرابلوس بووە (15)، هەروەها کۆمەڵێکیتریان رەوانەی (بەنغازی) کران.(16) بەپێی بەڵگە مێژووییەکان بەدرێژایی مێژوو کوردستان لە کیانێک نەبووە کە ناوی عیراق بێت و بەدرێژایی جەنگی یەکەمی جیهانی و هەڵوەشانەوەی دەوڵەتی عوسمانی و داگیرکردنی بەغدا لە لایەن بریتانیاوە و گەیشتنی سوپای بریتانی بۆ نێو بەغدا لە 1917/3/11 و کۆنترۆڵکردنی لە لایەن بریتانیاوە(17)و بێگومان لەچەندین شوێنیشدا شەر و پێکدادانی قورسیش روویداوە بە رووی سوپای بریتانیدا(18)و بڕیاردانی ئیدارەی بریتانی کە حکومەتێکی عیراقی کاتیی دابمەزرێنرێت بە سەرۆکایەتی (عەبدولڕەحمن ئەلنەقیب)و بەشێوەیەکی رەسمی ئەم حکومەتە لە 1920/11/11 راگەیەنرا(19)و دواتریش دامەزراندنی مەملەکەتی عیراقی و دانانی شا فەیسەلی یەکەم وەکو مەلیکی ئەو مەملەکەتە لە 1921/8/23دا کە هیچ نوێنەرێکی کورد لە پارێزگاکانی سلێمانی و کەرکوک لە ئاهەنگی دانانیدا ئامادەنەبوون،(20) پێشنیارکردنی مەلیک فەیسەڵ دوای ئەوە هات کە لە 24ی ئاداری ساڵی 1921دا لە کۆنگرەی قاهیرە ئامادەکاری بۆ کرا(21)و هەروەها لەلایەن ئەنجومەن وەزیرانی عیراقەوە (عەبدولڕەحمان ئەلنەقیب) لە 11تەموزی هەمانساڵ داوایانکردبوو کە (فەیسەڵ) بکرێتە مەلیکی عیراق بەمەرجێک کە حکومەتێ بێت پابەندبێت بە دابی پەرلەمانی و دیموکراتی بەندکرابێت بە یاسا،(22) بێگومان تاوەکو ئەوکاتە کوردستان بەشێکنەبووە لەو کیانە و (ویلایەتی موسڵ) کە زۆربەی خاکی کوردستان باشووری گرتەوە جێگای ململانێ بوو لەنێوان تورکیا و عیراقدا و دواتر کێشەکە خرایەبەردەستی کۆمەڵەی گەلان ئەویش لە 1924/9/30بڕیاری بێکهێنانی لێژنەیەکی لێکۆڵینەوەی دا بۆ لێکۆڵینەوە و پێشکەشکردنی پێشنیاری چارەسەرکردن بۆ کێشەی موسڵ،(23) (لە چوارچێوەی دەرەنجامەکانی ئەو لێژنەیە زۆر بە روونی ئاماژەدەکات بە بوونی سێ ناوچەی جیاواز لەناوچەکەدا هەن کە ئەوانەش عیراقی عەرەبی، جەزیرە، کوردستان و سنووری عیراقی عەرەبی لە باکوورەوە لە هیت و تکریت یاخود چیای حەمرین تێپەڕناکات هەروەها ئەدەبیاتی جوگرافیا لە فتوحاتی ئیسلامەوە تا مێژووی لێکۆڵینەوەکە 1925 نە باسکراوە ونە دەردەکەوێت کە ویلایەتی موسڵ (باشووری کوردستان) رۆژێ لە رۆژان بەشێ بووبێت لە عیراق)(24)و دەربارەی پێشنیاری ئەو لێژنەیە ئەوا پێشنیاری ئەوەیانکردبوو (کە ئەگەر رەهەندی ئیتنۆگرافی بەهەند بگیرێت، ئەوا پێویستە دەوڵەتێک بۆ کوردەکان دروستبکرێت، بەڵام ئەگەر رەهەندی ئابوری بەهەند بگیرێت ئەوا دەبێت بلکێنرێت بە عیراقەوە)(25)و لەوکاتە کۆمەڵەی گەلان بڕیاریدا بە لکاندنی باشوری کوردستان بە عیراقەوە بە مەرجێک مافی نەتەوەیی و رۆشنبیری و.. هتد، دانیشتوانەکەی بپارێزرێت، بەمشێوەیە کوردستانی باشوور خرایەسەر عیراقی عەرەبی و لە 1925/12/16 تورکیا بڕیارەکەی پەسەندکرد و لە 1932/1/28 ئەوکات عیراق وەکو ئەندامێکی سەقامگیری کۆمەڵەی گەلان وەرگیرا.(26) لەدوای ئەم بڕیارەوە کوردستان وەکو بەشێکی نامۆ کەوتەسەر لاشەی عیراقی تازە دروستکراوی نێودەوڵتی پشتئەستور بە بڕیارێک کە بەرژەوەندی ئابووری زلهێزەکان وایکرد کە بلکێندرێت بەو عیراقەوە، هەربۆیە دەستەڵاتدارانی یەک لە دوای یەکی عیراق هیچکات درێغیاننەکردووە لەگرتنەبەری رێوشوێنگەلێکی زۆر بۆ کەمکردنەوەی رێژەی کورد و کەمکردنەوەی پانتایی بڵاوبوونەوەیان لەو خاکەدا بەو ئومێدەی کە بتوانن رەگەزی عەرەب زۆرینە بێت لەناوچەکەدا و خاکی کورد تا بتوانن کورتبکرێتەوە و دیارە ئەم ئامانجە هەروا بەئاسانی نایەتەدی بۆیە لە چەندین رێگاوە هەوڵیانداوە بۆ گەیشتن بەو ئامانجانە، بەڵام ئەوەی پەیوەندی بە باسە سەرەکییەکەمانەوە هەیە دوو پرۆسەی سەرەکین کە لەڕاستیدا کاریانکردووەتەسەر بوونی کورد لەناوچەکەدا و بەتایبەتی لە ناوچەکانی جێی ململانێ‌ و سنوورییەکاندا لەگەڵ عیراقی عەرەبی،(27) ئەو دوو پرۆسەیە (راگواستن و بەعەرەبکردن)ە کە بە (تەعریب و تەرحیل) ناوزەدکراون و کارێکی زۆر خراپیان کردووەتەسەر بوونی ڕەگەزی کورد لە ناوچەکەدا(28)و لەهەموو روویەکەوە کارکراوە بۆ سڕینەوەی مۆرکی کۆنی شار و شوێنەکان (بڕوانە خشتەی ژمارە/1(29)و پرۆسەی راگواستن و تەعریب بەچەندین قۆناغدا تێپەڕیوە هەر لە سەرەتای دروستبوونی دەوڵەتی عیراقەوە تاوەکو ئەمڕۆ ئەو پرۆسەیە بەردەوام بوونی هەیە، بەڵام بەشێوازی جۆراوجۆر هەر لە هێنانی خێزانی عەرەب بۆ ناوچە سنوورییەکان تاوەکو راگواستنی گوندە سنوورییەکانی کوردستان و تەسفیرکردنی کوردە فەیلیەکان و راگواستنی ناوچەکانی ململانێ لەدوای هەرەسی شۆڕشی کورد لە ساڵی 1975 بە دوو جۆر ئەوەی کە بەشداری شۆڕشی کردبوو (عائدون) دەنێردران بۆ خواووی عیراق و ئەو گوندانەی دەوروبەری ناوچەکانی جێی ململانێبوون لەگەڵ ئەواندا راگوێزران بۆ خوارووی عیراق و راگواستنی 5000 گوندی ساڵانی 1987-1988و راگواستنی بارزانییەکان و راگواستنی ناوچەکانی جەنگی عیراق- ئێران و.. هتد. د.مارف عومەرگوڵ لەکتێبەکەیدا جینۆسایدی گەلی کورد دەڵێت: (تاوەکو ساڵی 1979ژمارەی راگوێزراوان لە هەرێمی کوردستان گەیشتە 700 هەزار کەس و ئەو راگواستن و پەلاماردانە 1222 گوندی گرتەوە لە ناوچەکانی دیالا و سلێمانی و هەولێر و کەرکوک و دهۆک و موسڵ سەرباری ئەوەی کە گوندە سنوورییەکانی عیراق- ئێران وێرانکران)،(30) هەموو یاساکانی زەویوزاری کشتوکاڵی بەدرێژایی حوکمڕانییە جیاوازەکانی عیراق هەردەم وا داڕێژراوە کە دەرەنجامی جێبەجێکردنی ببێتە فاکتەرێک بۆ راگواستن و تەعریبی کوردستان بۆ نموونە لە ساڵی1932 بڕیاری ژمارە (50)ی تایبەت بە مافی زەویوزاری کشتوکاڵی دەرکرا و دواتر لە 1938دا گۆڕدرا بە یاسای ژمارە(29)ی تایبەت بە هەمان مەبەست و بەپێی ئەم یاسایە (اللزمە) مافی خاوەندارێتی بەڕەسمی درا بەو هۆز و بنەماڵانەی کە لەسەر ئەو زەوییانە نیشتەجێبوون و بەمشێوەیە چەندین هۆز و عەشیرەتی عەرەب کە هاتبوونە ناوچە کوردنشینیەکان و نیشتەجێکران و هێنرانەسەر زەوی کورد سوودیان لەو یاسایە وەرگرت و هەر بۆ هەمان مەبەست لە ساڵی 1951 یاسای ژمارە(43)ی تایبەت بە ئاوەدانکردنەوە و وەبەرهێنانی زەوییەکانی میری داڕێژرا و ساڵی 1952چەند تەعدیلێکی تێداکرا و بەتایبەتی لە خاڵی چوارەم و پێنجەمدا ئاماژەکانی بەعەرەبکردن تیایدا بەئاشکرا نیشاندەدەن،(31) دواتریش لە چوارچێوەی یاساکانی (30) ساڵی 1958و ژمارە (117)ی ساڵی 1970و ژمارە (90)ی ساڵی 1975 هەموویان وا داڕێژراون کە هاوردە عەرەبەکان بتوانن ببنە خاوەن زەویی کشتوکاڵی و بێگومان لەپشتەوەش مرامەکەی تەعریب بووە.(32) راگواستن و تەعریب بێگومان دوانەیەکی تەواکەری یەکتربوونە بۆئەو مەرامەی کە باسمانکرد و تەعریب بە مانای: (دامەزراندنی شوێنی نیشتەجێبوون بۆ کۆمەڵ و هۆزەکانی عەرەب و گۆڕینی ناوی گوند و شار و ناوچەکانی وڵاتی کورد و رێگەخۆشکردن بۆ پەلهاوێشتنی زمانی عەرەبی و چەسپاندنی وەک نەتەوە و ئایین و دەوڵەت)(33)و بەدرێژایی ساڵانی دەستەڵاتی دەوڵەتی عیراقی کاریانکردووە بۆ کەمکردنەوەی دانیشتوانانی رەگەزی کوردی لەو دەوڵەتەدا بەهەموو شێوازەکان و بۆئەوەش توانیویانە تاڕادەیەک ئامانجەکانیان بپێکن بۆ نموونە لەنێوان ساڵانی 1947 تاوەکو ساڵی 1997کە بەپێی سەرژمێرییەکانی ئەو ساڵانە دەرکەوتووە کە ژمارەی کورد زۆر کەمیکردووە لە رێژەی 30.4% لە ساڵی1947ەوە تاوەکو گەیشتۆتە رێژەی 14.6% لە ساڵی 1997دا و ئەمەش بۆ خۆی رێژەیەکی بەرچاوە(34)و زۆرترین ئەم دابەزینە لە ناوچەی دیالا روویداوە (بڕوانە خشتەی ژمارە2 وخشتەی ژمارە 3).(35) تەعریب و راگواستن دوو هۆی سەرەکی بوون بۆ سنووردارکردنی جوگرافیای هەرێمی کوردستان دەنا (رووبەری هەرێمی فیدرالی دەگاتە 78736کم2، رێژەی 18%ی رووبەری عیراق پێکدەهێنێت، دانیشتوانەکەی 22.4% کۆی گشتیی دانیشتوانانی عیراقە).(36) ئەوەی کە گومانی تێدانییە کە سەردەمی دەستەڵاتداریی حیزبی بەعس دڕەندەترین و سەختترین و خوێناویترین قۆناغ بووە کە دژ بە گەلی کورد ئەنجامدراوە لە راگواستن و تەعریبدا و بێگومان ئەویش لەوەوە سەرچاوەی گرتووە کە ئایدیای حیزبەکە ئاراستەکەی بەو شێوەیە بووە کە دروشمەکەی (ئومەتێکی عەرەیی یەکپارچە بە پەیامێکی زیندووەوە - امە عربیە واحدە ژات رسالە خالدە- ئەو ئاراستەیە دەگەیەنێت و خودی دامەزرێنەری حیزبەکە کە (میشیل عەفلەق) بووە وتوویەتی:(گەلی کورد بەشێکە لە نەتەوەی عەرەب)و ئەمەش جەختکردنە لەسەر فەوتاندنی گەلی کوردی لەپرۆگرامیدا هەربۆیە لەپراکتیکدا هەموو هەوڵێکیداوە کورد وەکو نەتەوەیەکی سەربەخۆ نەمێنێ‌ و کوردستان لە کورد دابڕێ‌ و بیکاتە نشینگەی عەرەب،(37) (عەبدولسەلام مەحەمەد عارف) یەکەمین سەرۆککۆماری عیراق لەچەندینجاردا بەئاشکرا دژایەتی بوونی کوردی کردووە بۆ نموونە لە زمانی مەهداوییەوە گێڕاویەتییەوە کە عەبدولسەلام بەرانبەر بە کورد وتوویەتی (چیمان داوە لە ئێوە و ئێوەش چیتان داوە لە ئێمە، ئێمە جیاین و ئێوە جیان)، لەشوێنێکیتردا کاتێک کە ئامادەکاریانکردووە بۆ شۆڕشی 1958و لە شەوی 14ی تەمووزدا وتوویەتی دوای ئەگەر شۆڕشەکەمان سەرکەوتووبێت سێ کۆمەڵ هەیە پێویستە قڕیانبکەین ئەوانیش کورد و مەسیحی و شیعەن.(38) بەهەمانشێوە و بەهەمان بیرکردنەوە لە یەکەمین رۆژی دروستبوونی کیانی عیراقەوە تاوەکو حوکمی سەدام حسەین کە دڕندەترینیان بووە لەسەر هەمان رێچکە کاریانکردووە دژ بە بوونی کورد، لەدوای رووخانی رژێمی سەدام و دروستبوونی دەوڵەتی نوێی عیراق بە دەستورێکی نوێوە و بە سیستەمێکی فیدرالییەوە، بەڵام هێشتا چەندین کێشە ماون بۆ چارەسەرکردن و لەسەرووی هەموویانەوە ناوچەکانی جێی ململانێیە و تاوەکو ئەمڕۆ هێڕشی ناسیۆنالیستی عەرەبیش بە شێوازی جۆراوجۆرەوە و بە بەکارهێنانی هەمان شێوازی بەرجەستەکردنی بنەماکانی ئیسلام وەکو داردەست بۆ راگواستن و تەعریبکردن لە ناوچەکانی ژێر دەستەڵاتی حکومەتی ناوەند بەتایبەتی هەر بەردەوامە و کاری خۆی کردووەتەسەر ئاوارەبوونی هەزارەها خێزانی کورد لە ناوچەکانی ململانێ‌. ••• خشتەکان: خشتەی ژمارە(1) ناوی ئەو قەزا وناحیانەی کە بەمەبەستی بەعەرەبکردن گۆڕاون خشتەی ژمارە(2) رێژەی کورد لە عیراقدا لە ساڵی 1947ەوە تاوەکو 1997ز خشتەی ژمارە(3) رێژەی گۆڕانی ساڵانەی دانیشتوانانی هەندێ لە پارێزگاکانی کوردنشینی لە 1947 تا 1977 پەراوێزەکان: 1. د. خەلیل ئیسماعیل محەممەد/ و: لە عەرەبیەوە: عەبدوڵا رەشید حسێن/ کێشەی کورد لە عیراق، کێشەی سنوورە یان بوون/ چاپی یەکەم/ هەولێر 2010/ لا: 17. 2. هەمان سەرچاوەی پێشوو/ ل17. 3. لە سەردەمی سوڵتانی سەلجوقی (سنجر)ەوە کە لە ساڵی 1157 زایینیدا مردووە، هەرێمی شاخەکان (اقلیم الجبال) لەوکاتەوە بە کوردستان نێوەزەدکراوە – سەرچاوە; د.جمال رشید أحمد/ ڤهور الکرد فی التاریخ/ الجز و الاول/ الگبعە الاولی/اربیل 2003:ص: 314 4. د. علی حسن الخربوگلی/ تاریخ العراق فی ڤل الحکم الاموی/ مصر:1959/ص303. 5. هەمان سەرچاوەی پێشوو /لا: 295، 299. 6. د. خلیل اسماعیل محمد/ اقلیم کردستان العراق/ دراسات فی التکوین القومی للسکان/ الگبعە الپالپە/ اربیل 1999/ ص82. 7. د. خەلیل ئیسماعیل محەمەد/و: عەبدوڵا رەشید حسێن/ کێشەی کورد لە عیراق، کێشەی سنوورە یان بوون/ چاپی یەکەم/ هەولێر 2010/ لا:70-71. 8. محمد جمیل بندی الروزبیانی/ مدن کردیە قدیمە / الگبعە الاولی/1999/ ص 257. 9. د. جمال رشید أحمد/ ڤهور الکورد فی التاریخ/ الجز و الاول/ الگبعە الاولی/ اربیل 2003/ ص: 105-106. 10. رەحیم ئەحمەد ئەمین/ بەعەرەبکردن لە هەرێمە کوردنشینیەکاندا 637-847ز/ سلێمانی/ لا:14. 11. (لە سەردەمی شەشەمی پێشزایینیدا جۆرە پیتێک داهاتووە پێیدەوترا (پیتی ئوستانی) تا دەرکەوتنی ئایینی ئیسلام، کورد لەنووسیندا بەکاریانهێناوە و پێیاننوسیووە و لەهەمانکاتدا نووسینی ئارامی و لاتینییان بەکارهێناوە، بەڵام لەپاش سەپاندنی ئایینی ئیسلام لەناوچەکەدا وازیان لەم پیتانە هێناوە و بە پیتی کوفی عەرەبی نووسیویانە) سەرچاوە; رەحیم ئەحمەد ئەمین/ بەعەرەبکردن لە هەرێمە کوردنشینیەکاندا637 -847ز/ سلێمانی/ لا:43. 12. د. خلیل اسماعیل محمد/ اقلیم کردستان العراق/ دراسە فی التکوین القومی للسکان/ الگبعە الپالپە/ اربیل1999/ ص: 83. 13. د. خلیل اسماعیل محمد/ اقلیم کردستان العراق/ دراسات فی التکوین القومی للسکان/ الگبعە الپالپە/ اربیل1999/ ص44. 14. هەمەوەند عەشیرەتێکی گەورەی کوردە زۆرتر لە ناوچەکانی چەمچەماڵ و شوان دەژێن و لەچەند تیرەیەک پێکهاتوون لەوانە: (بەگزادە، رەشەوەند، رەمەوەند، سەفەروەند، سیتەبەسار)، دەگێڕنەوە کە ئەم عەشیرەتە لە سەدەی 18هەمی زایینیدا لە ئێرانەوە هاتوونەتە ناوچەکە و رۆڵی گرنگیان بینیوە لە مێژووی کورددا وەکو هاوکاریکردنی بابانییەکان و بەرەنگکاربوونەوەی تورکەکان و دەستەڵاتگرتنەدەست لە زەهاو و هاوکاریکردنی شێخی نەمر). 15. د. جرجیس فتح الله/ یقڤە الکرد/ تاریخ سیاسی 1900-1925/ اربیل2002/ دار اراس للگباعە والنشر/ ص61-63. 16. بۆ زانیاری زیاتر دەربارەی ئەم بابەتە بڕوانە (رحیم حمید عبد الکریم /لاپەڕەیەک لە مێژووی راگواستن لەکوردستاندا/ گۆڤاری بانەڕۆژ/ ژمارە7/ ساڵ2004/ لا:12-13. 17. العراق فی الوپائق البریگانیە1905-1930 / ت.فۆاد قزانجی/ تقدیم عبد الرزاق الحسنی/ ص27. 18. بۆ زانیاری زیاتر بڕوانە: د.کمال مڤهر احمد/ کردستان فی سنوات الحرب العالمیە الاولی/ ترجمە محمد الملا کریم/ بغداد / مگبعە المجمع العلمی الکردی/ ص185 19. د.محمد مڤهر الادهمی/ الملک فیصل الاول/ بغداد/1991/ ص 54-55. 20. د.سروە اسعد صابر/ کوردستان الجنوبیە1926-1939/ دراسە تاریخیە-سیاسیە/ الگبعە الاولی/2006/ السلێمانیە/ ص:24. 21. د. محمد مڤهر الادهمی/ الملک فیصل الاول/ بغداد/1991/ لا 21. 22. د. علی الوردی/ لمحات اجتماعیە من تاریخ العراق الحدیپ/ من عام 1920-1924/ مگبعە المعارف/ بغداد/ ص80. 23. د. فاچل حسین/ مشکلە الموصل، دراسە فی الدبلوماسیە العراقیە والانجلیزیە والترکیە/ بغداد 1977/ ص120. 24. فەرمان عەبدولڕەحمان/ پاکتاوکردنی رەگەزی کورد لە کوردستانی عیراقدا/ دەزگای چاپ و پەخشی حەمدی / 2006/ سلێمانی/ لا 21-22. 25. هەمان سەرچاوەی پێشوو / لا20. 26. بۆ زانیاری زیاتر دەربارەی کاری لێژنەکەی کۆمەڵی گەلان بۆ چارەسەرکردنی کێشەی موسڵ کە ئەوکات هەموو ناوچەکانی هەولیر و سلێمانی و کەرکوک و موسڵی لەخۆگرتبوو و زانینی وردەکاری ئەو لێژنەیە و دەرکەوتنی زۆرینەیی کورد لەباشوردا بڕوانە: د.جرجیس فتح الله/ یقڤە الکرد، تاریخ سیاسی1900-1925م/ اربیل 2002/ ص:535. 27. عیراقی عەرەبی هەر لە کۆنەوە بە (ارچ السواد) ناوبراوە و مارودی بەمشێوەیە باسی (ارچ السواد) دەکات: بەدرێژایی حەدیپە وموسلەوە تا دەگاتە عەبادان و پانییەکەی لە قادسیەوە تاوەکو حەلوانە، بەمجۆرە درێژییەکەی 160 فەرسەخە رووی بەری سەواد رووی بەری عیراقە، بەڵام درێژییەکەی هەندێک کەمترە) سەرچاوە; د. علی حسن الخربوگلی/ العراق فی ڤل الحکم الاموی/ 1959 مصر/ ص: 348. 28. پێوانەی خاکی کوردستانی بندەستی عیراق دەگاتە 86 هەزار کم2 واتە 19.62% خاکی عیراق پێکدێنێت و زیاتر لە 36684 کم2 بەر شاڵاوی راگواستن کەوتووە کە دەکاتە 42.66% خاکی کوردستانی عیراق، لەلایەکیترەوە ئەو ناوچانەی کە بەپێی یاسای ئۆتۆنۆمی لە 11-03-1970دا دیاریکراوە رووبەرەکەی دەگاتە 36347 کم2و بەوپێیە 42.26% خاکی کوردستانی عیراق پێکدەهێنێت و 53.74%ی لێدابڕاوە بۆ دەستەڵاتی مەرکەزی (سەرچاوە; ئەمین قادر مینە/ ئەمنی ستراتیجی عیراق و سێکوچکەی بەعسیان تەرحیل، تەعریب، تەبعیس/ سلێمانی/ 1999/ لا: 149). 29. فەرمان عەبدولڕەحمان/ پاکتاوکردنی رەگەزی کورد لە کوردستانی عیراقدا/ دەزگای چاپ و بەخشی حەمدی/ سلێمانی 2006/ لا:109. 30. د.مارف عومەرگوڵ / جینۆسایدی گەلی کورد لەبەر رۆشنایی یاسای نێودەوڵەتیدا/ چاپی چوارەم/ هەولێر 2007/ لا:35. 31. فەرمان عەبدولڕەحمان/ پاکتاوکردنی ڕەگەزی کورد لە کوردستانی عیراقدا/ دەزگای چاپ و پەخشی حەمدی/ 2006/ سلێمانی/ لا :60-61. 32. بۆ زانیاری زیاتر بڕوانە: بەختیار مستەفا محەمەد/ خاوەندارێتی زەویوزاری کشتوکاڵی/ گۆڤاری بژوێن/ ژمارە6و7/ ساڵی 2000/ سلێمانی/ لا118-131. 33. د. خلیل اسماعیل محمد/ مۆشرات سیاسە التعریب والتهجیر فی اقلیم کردستان العراق/مکتب الفکر والتوعیە للاتحاد الوگنی الکردستانی/ السلێمانیە2003/ ص:9. 34. د. خلیل اسماعیل محمد/ اقلیم کردستان العراق،دراسات فی تکوین القوی للسکان/اربیل/1998/ص46. 35. د. خەلیل ئیسماعیا محمەد/ کورد لە سەرژمێریە رەسمییەکانی عیراقدا/ گۆڤاری سەنتەری لێکۆڵینەوەی ستراتیجی/ ژمارە 22ساڵی شەشەم/ مانگی5/1998/ لا:12. 36. د. خەلیل ئیسماعیا محەمەد/ و: عەبدوڵڵا رەشید حسێن/ کێشەی کورد لە عیراق، کێشەی سنوورە یان بوون/ چاپی یەکەم/ هەولێر 2010/ لا:58. 37. د. مارف عومەر گوڵ / جینۆسایدی گەلی کورد لەبەر رۆشنایی یاسای نێودەوڵەتیدا/ چاپی چوارەم / هەولێر2007/ لا:33. 38. احمد فوزی/ عبد السلام محمد عارف، سیرته، محاکمته، مصرعه/ الگبعە الاولی/ بغداد 1989/ ص: 63 و 139.
🖇 بابەتە پەیوەستکراوەکان: 3
📅 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)
1.👁️11-03-1970
👫 کەسایەتییەکان
1.👁️رەحیم ئەحمەد ئەمین
2.👁️مارف عومەر گوڵ
📂[ زۆرتر...]

⁉️ تایبەتمەندییەکانی بابەت - Meta-data
🏷️ پۆل: 📖 کورتەباس
🏳️ زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
📙 پەڕتووک - کوورتەباس: ☀️ دۆزی کورد
📄 جۆری دۆکومێنت: ⊶ زمانی یەکەم
🌐 زمان - شێوەزار: 🏳️ کرمانجیی ناوەڕاست
🗺 وڵات - هەرێم: ⬇️ باشووری کوردستان

⁉️ تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
✨ کوالیتیی بابەت: 78% ✔️
78%
✖️
 30%-39%
خراپ👎
✖️
 40%-49%
خراپ
✖️
 50%-59%
خراپ نییە
✔️
 60%-69%
باش
✔️
 70%-79%
زۆر باشە
✔️
 80%-89%
زۆر باشە👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
78%
✔️
ئەم بابەتە لەلایەن: (سەریاس ئەحمەد)ەوە لە: Jan 1 2016 12:09AM تۆمارکراوە
✍️ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Mar 7 2017 2:38PM باشترکراوە
☁️ ناونیشانی بابەت
🔗
🔗
⚠️ ئەم بابەتە بەپێی 📏 ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
👁 ئەم بابەتە 12,863 جار بینراوە

📚 فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن 💾📖🕒📅 👫 ناوی تۆمارکار
📷 فایلی وێنە 1.0.160 KB Jan 1 2016 12:09AMسەریاس ئەحمەد
📚 پەڕتووکخانە
  🕮 بەدوای هەنگاوەکانی ئەودا
  🕮 بۆ مێژوو
  🕮 بەسەرهاتی سیاسی کورد ل...
  🕮 خەرمانەی من
  🕮 زۆرتر...


📅 کڕۆنۆلۆژیای رووداوەکان
  🗓️ 22-11-2020
  🗓️ 21-11-2020
  🗓️ 20-11-2020
  🗓️ 19-11-2020
  🗓️ 18-11-2020
  🗓️ 17-11-2020
  🗓️ 16-11-2020


💳 کۆمەکی دارایی
👫 هاوکارانی کوردیپێدیا
💬 بیروڕاکانتان
⭐ کۆکراوەکان
📊 راپرسی
- راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
بۆ پێشخستنی کارەکانی رێکخراوەکەمان و باشترکردنی ماڵپەڕەکەمان تکایە وەڵامی پرسیارەکانی ئەم راپرسییەمان بدەرەوە..
زۆر سوپاس بۆ هاوکاریتان!
- راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
- راپرسی دەربارەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا (کۆڤید 19)
ڤایرۆسی کۆڕۆنا مرۆڤایەتیی خستووەتە مەترسییەکی گەورەوە، ئەم مەترسییە کوردستانییانیشی گرتووەتەوە.. هەربۆیە گرنگە وەڵامی ئەم راپرسییە بدرێتەوە تاوەکو بزانین چۆن رەفتار لەگەڵ ئەم کێشەیەدا بکەین!
- راپرسی دەربارەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا (کۆڤید 19)
📌 رۆژەڤ
سەڵاح رەوف
لەدایک بووی 15-03-1951 عەربەت - سلێمانییە، خانەی مامۆستایانی لەساڵی 1966بۆ 1969 تەواو کردووە، 1968بووەتەئەندامی تیپی مۆسیقای سلێمانی و ئەندامی تیپی مۆسیقای چالاکی هونەری پەروەردەیی سلێمانی، وەک ئامێر ژەن و مامۆستایەک، لە ساڵی 1977-1978 خولی شارەزایانی مۆسیقا لە پەیمانگای هونەرەجوانەکانی بەغداد بە پلەی نایابی یەکەم لەسەر ئاستی عیراق وەرگرت، یەکێک بووەلەدامەزرێنەرانی بەشی مۆسیقای پەیمانگای هونەرەجوانەکانی سلێمانی لەساڵی 1983، هەروەها لەساڵی 1977 تیپی مۆسیقای پیرەمێردی دامەزراندووەکەلەسەرەتای ئەو ت
سەڵاح رەوف
محەمەد ئەمین هەورامانی
نووسەر و مامۆستای زانکۆ، خاوەنی کۆمەڵێک لێکۆڵینەوەی بەپێزە لە زمانەوانیدا، رۆژی 23-11-2018 لە سلێمانی کۆچی دوایی کرد.
محەمەد ئەمین هەورامانی
فاتمە سەعید حەفید
فاتمە خان کچی شێخ سەعیدی حەفیدە و هاوژینی شێخ محەمەد غەریبی قازانقایە بووە کە لەسەردەمی حکومەتەکەی شێخ مەحمودی حەفیدا وەزیری ناوخۆ بووە.
ساڵی 1909 بە پیلانی ئیتحادوتەرەقی شێخ سەعید و شێخ ئەحمەدی برای لەشاری موسڵ شەهید دەکرێن و هەر لە هەمان شار لە مەزاری نەبی یونس بە خاک سپێردراون.
فاتمە خان کەسایەتێکی دەست و دڵ خاوێن و خۆشەویست و خێراخوازی شاری سلێمانی بووە بەدەیان منداڵی بێ سەرپەرشتیاری لە ئامێزگرتووە گەورەی کردوون جگە لەوانەش شارەزایی زۆری لە دروستکردنی دەرمان و گژوگیا و رووەکی کوردەواریدا ه
فاتمە سەعید حەفید
دیدار ڕزگار عەبدولمەحمود
لە 14-07-1992 لە شاری هەولێر لە دایکبووە.
لەساڵی 2013 وە دەستی بە نووسین کردووە چەند چیرۆکێکی لە گۆڤاری ڕامان بڵاوکراوەتەوە.
ڕامان گۆڤارێکی رۆشنبیریی گشتی مانگانەیە، دەزگای رامان لە هەولێر دەریدەکات، ئازاد عەبدولواحید سەرنووسەریەتی و سەرکەوت وەلی بەرِێوەبەری هونەرییەتی.
ناوبراو پەرتووکێکی بەناوی (پیاوێک لە جنسی سەگ) لەژێر چاپدایە و لە بەرواری 25-12-2020 بڵاودەبێتەوە.
جگە لە چیرۆک خاوەنی دەیان هۆنراوە و نووسی جیاوازە کە لە تۆڕە کۆمەلایەتی و پێگەکانی تر بڵاویان دەکاتەوە.[1]
دیدار ڕزگار عەبدولمەحمود
سۆنیا شێرزاد حەسەن
سۆنیا شێرزاد حەسەن لە دایکبووی شاری سلێمانیە و لە ئێستادا مامۆستای زانکۆی سلێمانی و زانکۆی ئەمریکی-یە لە کوردستان.
ئەندامی چەند رێکخراوێکی مرۆییە.
سۆنیا شێرزاد حەسەن

Kurdipedia.org (2008 - 2020) version: 12.11
| 📩 contact@kurdipedia.org | ✔️CSS3 | ✔️HTML5
| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 0,686 چرکە!
☎ +9647701579153 +9647503268282
| ☎ +31654710293 +31619975574