🔓 Oturum Aç
➕ Gönderme
📁 Daha ...
🏠|📧|Hakkında!|Kütüphane|📅 06-12
🏠 Başlangıç|📧 Temas|💡 Hakkında!
|
📅 Tarihte Bugün 06-12
📅Kronoloji
📅 Günler
📆06-12-2019
📆05-12-2019
📆04-12-2019
📆03-12-2019
📆02-12-2019
📆01-12-2019
📆30-11-2019
📂 Daha ...
📅06 December
📝 Belgeler
📊 Anket ve istatistik
✌️ Şehitler
💚 Enfal kurbanları
☪ Isis kurbanı
😞 İçsavaş kurbanı
👩 Şiddet kurbanı
📅 Date of Birth
📅 Date of Death
|💳 BağışlarBize daha iyi bir Kurdipedia gelişimine yardım edin. Hatta küçük bağışlar bir fark yaratabilir.
Biz için bağış gerekir:
* Hizmetlerimiz için daha iyi ve daha hızlı teknoloji sağlanması.
* Kurdipedia organizasyon ve daha fazla iş ve içerik geliştirilmesi için özel personel işe kurmak.
|📕 KütüphaneKürtçenin en büyük dijital kütüphanesi , Toplam 10,530 Kitap|||
📕 Bi̇r Vahşeti̇n Anatomi̇si̇; Geni̇şleti̇lmi̇ş Ve Güncellenmi̇ş Ci̇zre Ablukasi Raporu
HDP
5th March 2018
📕 Bi̇r Vahşeti̇n Anatomi̇si̇; Geni̇şleti̇lmi̇ş Ve Güncellenmi̇ş Ci̇zre Ablukasi Raporu
🏷️ Kategori: Kütüphane
Bi̇r Vahşeti̇n Anatomi̇si̇; Geni̇şleti̇lmi̇ş Ve Güncellenmi̇ş Ci̇zre Ablukasi Raporu
Daha fazla bilgi ve daha büyük resim için tıklayınız!
☂️ Grup Sham
Bu grubun، genç profesyonel، bilimsel ve kurulan hedefinin bir grup tarafından 2012 yılında Sham yeni bir form ile klasik ve geleneksel Kürt müziği ve yeni şarkılar yaratmaktır. Yana yerel festivallere sınırlıydı. Ama nedeniyle yüksek verimlilik ve üyelerinin yeteneklerini kısa bir süre sonra، onlar gerçekleşti uluslararası festivallere faaliyetlerini genişletmiştir.
Resmi adı: Grup yemeği.
Oluşturma tarihi: 2011
Özel alan: klasik Kürt müziği.
Adres: Rand Galerisi، 5. kat، Süleymaniye، Kürdi
☂️ Grup Sham
🏷️ Kategori: Parti ve Organizasyonlar
Grup Sham
Daha fazla bilgi ve daha büyük resim için tıklayınız!
📕 Kürt ve Kürdistan Ünlüleri
Mehmet Emin Zeki Bey
Birinci Basım : 1945 (l.Cilt), 1947 (2.Cilt)
İkinci Basım: 1998
Apec Yayınları : 145
Çevirenler : M. Baban, M. Yağmur, S. Kutlay
Redaksiyon : İkramettin Oğuz
Dizgi ve mizanpaj : İkramettin Oğuz
Baskı : Apec-Tryck
Cilt : Lenngrens Bokbinder
📕 Kürt ve Kürdistan Ünlüleri
🏷️ Kategori: Kütüphane
Kürt ve Kürdistan Ünlüleri
Daha fazla bilgi ve daha büyük resim için tıklayınız!
👫 Yılmaz Güney
Yılmaz Güney (1 Nisan 1937; Yenice, Yüreğir, Adana - 9 Eylül 1984, Paris), Türk sinema oyuncusu, yönetmen, senarist ve yazar.
Babası Siverekli Zaza, annesi ise Vartolu bir Kürt olan Yılmaz Güney, Özellikle Çirkin Kral dönemi sonrasında çektiği Cannes ödüllü Yol, Sürü, Umutsuzlar gibi filmleriyle tanınır.Yaşam öyküsü
Sinema öncesi
Yılmaz Güney'in gerçek adı Yılmaz Pütün'dür. Kendi ifadesine göre Pütün kırılması zor sert meyve çekirdeği demektir. 1937 yılında, köylü bir ailenin iki çocuğundan b
👫 Yılmaz Güney
🏷️ Kategori: Kişiler
Yılmaz Güney
Daha fazla bilgi ve daha büyük resim için tıklayınız!
📊 Başlık Sayısı 366,498 | Resim 56,218 | Kitap PDF 10,530 | İlgili Dosyalar 36,130 | 📼 Video 161 | 🗄 Kaynaklar 12,892 |
📖 یەکەمین کۆنگرەی پارتی ئازادیی کوردستان PAK لە 10-10-2006 لە شاری هەولێر | 🏷️ Kategori: Kısa tanım | Başlık dili: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
⭐ Değerlendirme
⭐⭐⭐⭐⭐ En iyi
⭐⭐⭐⭐ Çok iyi
⭐⭐⭐ Orta
⭐⭐ Kötü değil
⭐ Kötü
Bu başlığı düzenle

یەکەمین کۆنگرەی پارتی ئازادیی کوردستان PAK لە 10-10-2006 لە شاری هەولێر

پێناسه و پێشەکی‌:
(لە پێشەوەی هەموو پارتەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستانە و چەندین شەهیدیان بەخشێوە بە خاکی کوردستان، لە شەڕی دژی داعشدا، لە باشووری کوردستان)
کوردستان نیشتمانی کوردە و پێنجسەد هەزار کیلۆمیتری چوارگۆشەیە. لە سەرەتای سەدەی بیست و یەکی زایینیدا، حەشیمەتی دەگا‌تە چل ملیۆن کەس و لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا لە باری رێژەی حەشیمەتەوە پاش عەرەب دووهەم نەتەوەیە.
کوردستان بە پێی سیاسەتی دەوڵەتە مەزنەکانی جیهان، بێڕەزامەندی نەتەوەی کورد، به ‌دوو قۆناخی جیاواز، لە نێوان 4 دەوڵەتی عێراق، ئێران، تورکیا‌ و سووریادا ‌ دابەش و داگیرکراوە. جاری یەکەم پاش شەڕی "چاڵدێران" لە نێوان دوو ئیمپراتۆری سەفەویی و عوسمانیدا بە کردەوە دابەشکرا.‌ ساڵی 1639 ئەو دابەشکردنە بە پێی "رێککەوتنی زەهاو" بوو بە فەرمی و نەتەوەی کورد نیری کۆیلەتی ئەو دوو دەوڵەتەی خرایە مل. جاری دووهەم پاش بڕانەوەی شەڕی جیهانی یەکەم‌ ساڵی 1923 بە پێی رێککەوتننامەی "لۆزان"، دابەشکرایەوە، پارچەی ژێردەستی ئێران وەک خۆی مایەوە و پارچەی بندەستی عوسمانی بە سەر دەوڵەتەکانی تورکیا، عێراق و سوریادا، دابەشکرا.
سەرەڕای ئەوەی کوردستان لە نێو‌ان ئەو دەوڵەتانەدا دابەشکرا، هیچکامیان دانیان بە بوونی خاکێک بە ناوی کوردستان دانەنا و بەمجۆرە کوردستانی دابەش و داگیرکراو تەنانەت حیسابی وڵاتێکی کۆلۆنی کراوی ئاسایی بۆ نەکرا. دەوڵەتی تورکیا حاشای نەک هەر لە "کوردستان" بەڵکوو لە کوردیش کرد و بە "تورکی کێویی" ناو دێری کرد. ئێرانییەکان کوردیان بە یەک لە" ئەقوامی ئێران" و "لقێک" لە فارس دانا.‌ دەوڵەتی عەرەبی سووریا نەک هەر دانی بە بوونی کورد و کوردستاندا نەنا، بەڵکوو مافی ناسنامەی دەوڵەتی سووریاشی نەدانێ. لە عێراقدا، لە کاتی دروستبوونی ئەو دەوڵەتەدا، حکومەتی ناوەندی دانی بە بوونی کورددا نا‌. هەروەها لە دەستووری کاتی 1970دا، "گەلی عێراق"‌ پێکهاتوو لە دوو نەتەوەی سەرەکی عەرەب و کورد، پێناسە کرا‌‌، بەڵام هاوکات عێراق بە بەشێک لە نەتەوەی عەرە‌ب دانرا. هەر بۆیە عێراقییەکان، کوردستان بە "باکووری عێراق" ناو دەبەن. لە یەک وشەدا کوردستان و کورد بە فەرمی بە نەبوو دانران و لەسەر نەخشەی سیاسیی جیهان سڕانەوە!
کورد نەتەوەیەکی کەونارایە و لە پێکهێنانی ژیاری و شارستانییەت و داهێنانی ئەندێشەی مرۆڤایەتی بۆ‌ کۆمەڵگای بەشەری، سەربەخۆ و لەگەڵ گەلانی دیکە بەشداریی کردووە.
کورد خاوەنی زمان، کو‌لتوور، فەرهەنگ، هونەر و داب و نەریتی سەربەخۆیە. نیشتمانی کورد جوغرافیایەکی یەکگرتووی دانەبڕاو بەیەکەوەیە و ئابوور‌ییەکەی لە هەموو پارچەکاندا بە گەشەنەکردوویی ماوەتەوە.
داگیرکەرانی کوردستان بۆ بە کۆلۆنیی هێشتنەوە و لە ناوبردنی یەکجاریی کوردستان، کانگاکانی کوردستانیان تاڵان کردووه، داهات و وزە و هێزی کوردیان بۆ بەرژەوەندیی خۆیان بەکارهێناوه و نەتەوەی کوردیان لە هەر چەشنە دەسەڵاتێکی سیاسی و ئابووری، بێبەش کردووە. لەو هەلومەرجەدا یەکێتی نەتەوەیی کورد کەوتووە‌تە مەترسییەوه؛ بە چەشنێک کە سیاسەتی ئاسیمیلەکردنی ئەم نەتەوەیە لە لایان داگیرکەرانی کوردستانەوە لە هێندێ شوێنی کوردستاندا سەرکەوتوو بووە.
بەشێکی بەرچاو لە رۆڵەکانی نەتەوەی کورد بە پێی سیاسەتی دەوڵەتە داگیرکەرەکان لە کوردستان دوور خراونەتەوە و لە شوێنگەلی دوور لە کوردستان، یان لە میترۆپۆلەکان نیشتەجێ کراون. بۆ نموونە بەشێک لەو کوردانە لە سەردەمی پاشاکانی تورک، بەتایبەتی شاسمایل و شاعەباس سەفەوی، بۆ رۆژهەڵاتی ئێران و بۆ پارێزگەی خۆراسان راگوێزراون. بەشێکی دیکەش بۆ باکووری ئێران دوور خراونەتەوە. لە تورکیا ئەو سیاسەتە توندتر بەڕێوە چووە.
سیاسەتی کۆمەڵکوژی، بێسەروشوێنکردن و سڕینەوەی مۆرک و شوێنەواری کورد، بە دەست دەوڵەتەکانی تورک و روس و ئێران و عەرەب له پاش شەڕی چاڵدێرانەوە، بە ملیۆنان کوردی لە نێوبردووە: لە شەڕی چاڵدێرانەوە تا 3 سەدە دواتریش هەموو شەڕ و پێکدادانەکانی نێوان سەفەوی و عوسمانییەکان لە سەر خاکی کوردستان و زۆر جار بەخەرج و خوێنی کورد روویانداوه. هێرش بۆ سەر قەڵای دمدم، کوشتارەکەی ناسراو بە موکری قڕان و قەڵاچۆی عێلی مەنگۆڕ، کوشتارەکانی سەردەمی قەجەرەکان، کوشتاری کوردان لە جەرگەی شەڕی یەکەمی جیهانی لەلایان هێزەکانی رووس و عوسمانییەوە و کوشتارەکەی 1915 و 1916، راگوێزانی ئەو 700 هەزار کوردەی بە فەرمانی سوڵتانی عوسمانی لەو ساڵانەدا، نیوەیان لە سەرمان و لە برسان قڕیان هات، قات و قڕییەکەی شەڕی یەکەم کە بە هەزاران کوردی لە نێو برد، هێرشەکانی سوپای تورکیای ئەتاتورک و ئێرانی رەزاخان بۆ سەر کوردستان و لە سەردەمی نوێدا زیان و خەسارەتە مرۆڤییەکانی پیلانی ئەلجەزایر و شەڕی ئێران- عێراق و کوژرانی هەزاران کورد لە پەلامارەکانی رێژیمی کۆماری ئیسلامی بۆ سەر کوردستان، گرتن و کو‌شتنی هەزاران کورد لە رۆژاوای کوردستان بە دەستی رێژیمی سوریا، کوشتاری کوردان لە باکووری کوردستان لە چارەگە سەدەی رابردوودا و 182000 ئەنفالکراوی گەرمیان و 8200 بارزانی و 5000 فەیلی و کیمیابارانی حەڵەبجە و سەردەشت و ناوچەکانی دیکە بە دەستی رێژیمی بەعسی عێراق، ئەو کارەساتانەیە کە بە سەر هیچ نەتەوەیەکی دیکەی ئەم جیهانە بەم تەرزە نەهاتووە.‌ ئەم کارەساتانە ئاکامی کۆلۆنی بوون و سیاسەتی تەفر و تووناکردنی ناسنامەی نەتەوەیی کورد و سڕینەوەی خاکەکەی لە سەر نەخشەی جیهان بووه. سیاسەتی دەوڵەتە داگیرکەرەکانی کوردستان دژ بە نەتەوەی کورد هەر چەند بە رواڵەت و شێواز جیاواز بووە،‌ بەڵام لە ناوەرۆک و ئامانج دا هەموو لە خزمەت ئەم ستراتیژییەدا بووە.
هۆکاری سەرەکی ئەو شەڕ و ململانێیەی کوردستان لە کۆنەوە تووشی بووە و هۆکاری دابەش و داگیرکرانی، هەڵکەوتە ستراتیژییە گرینگەکەی بووە کە وەک ناوچەیەکی وشکایی هەموو دەروازە دەریاییەکانی بە یەکتر بەستووە‌تەوە و لە کۆنەوە رێگای بەیەکگەیاندنی رۆژهەڵات و رۆژاوا بووە. دۆزینەوەی پەترۆل بایەخی هەڵکەوتە سترا‌تیژییەکەی زیاتر کردووە و هاوکات شوێنە ستراتیژییەکەش بایەخی تایبەتی بە پەترۆڵەکەی داوە.
کورد بۆ رزگاری لە کۆلۆنیالیزم و سیاسەتی سرینەوەی ناسنامەی نەتەوەیی، زیاتر لە هەموو گەلانی رۆژهەڵاتی نێوەڕاست بۆ ئازادی خەباتی کردووە و قوربانی داوە. راپەڕینەکانی میر‌ بەدرخان، شێخ عوبەیدوڵڵای نەهری و شێخ عەبدولسەلام بارزانی، حوکمڕانی شێخ مەحمود، شوڕش و دەسەڵاتداریی چەند ساڵەی سمکۆ، راپەڕینی شێخ سەعیدی پیران، شۆڕشی ئاگری و شۆڕشی دەرسیم و شۆڕشەکانی بارزان و جمهوری کوردستان و شۆڕشی ئەیلوول‌ ئەو زنجیرە شۆڕش و راپەڕین و دەسەڵاتدارییە بوون کە بۆ ئازادیی و سەربەخۆیی کوردستان و مافەکانی نەتەوەی کورد بەرپاکران.
گەلێ هۆکاری ورد و درشت لە پشت سەرنەکەوتنی کورد لە رێی پێکهێنانی دەوڵەتی نەتەوەییداهەبوون‌ کە دەکرێ ئەم چەن خاڵەبە 3 هۆکاری سەرەکیی دابنرێن‌:
- سروشتی وڵات و بایەخی ستراتیژیی کوردستان: بە هۆی سروشتی کوردستان، کورد لە نێوخۆدا نەیتوانیوە پاڵوێکدا و بە هۆی شاخ و رووبارەکانەوە لە‌ چەندین هەڕێمی لێک دوور نیشتەجێ بووە. هەروەها بە هۆی بایەخی ستراتیژیی بۆ زلهێزەکان، بەتایبەت بریتانیا، نەک هەر یارمەتیی نەدراوە ببێتە دەوڵەت،بەڵکوو خەبات و تێکۆشانی بۆ بە دەوڵەتبوون پەکخراوە.
- سیستەمی سیاسی جیهان و نەبوونی دۆستی ستراتیژیی: ئەو سیستەمە سیاسییەی کە بە سەر جیهان و بە سەر پێوەندی نێوان دەوڵەتە زلهێز و بڕیار بە دەستەکاندا زاڵ بووە، دژ بە ئازادیی کورد و بەدەوڵەتبوونی کەوتووەتەوه. کورد دۆستی ستراتیژیی نەبووە و تەنانەت دەوڵەتە ناکۆکەکان، لە سەرکوت و دامرکاندنەوەی راپەڕینەکانیدا کۆک بوون. ئەگەر جار و بار یەکیان لایەکی لە شۆڕشی کورد کردبێتەوە تەنیا هەڵوێستێکی کاتی و تاکتیکی بووە.
- تێپەرینی هێندێک دەرفەتی رەخساو: لەگەڵ ئەوەدا کە دوو فاکتەری پێشتر بە دژی رزگاریی نەتەوەیی کورد، ئامادە بوونیان هەبووه، ‌بەو حاڵەشەوە هێندێک دەرفەت کە رەخساون نەقۆزراونەتەوه. ناشارەزایی لە سیاسەتی نێودەو‌ڵەتی، ناکۆکیی و کێشەی نێوخۆیی کورد و نائامادەیی لە مەیدانی ململانێی سیاسیدا، هۆکاری ئەوە بوون. پاش شەڕی یەکەمی جیهانی دەرفەتێک بۆ کورد هەڵکەوت ببێتە دەو‌ڵەت، بەڵام ئەو دەرفەتە بەو هۆیانەوە لە دەسچوو.
د‌ابەشکرانی کوردستان لە جاری یەکەمدا، زەبری قورسی لە یەکێتی نەتەوەیی کورددا و دۆخێکی نالەبار و ئاڵۆزی تووش کرد. بەڵام شەڕی جیهانی یەکەم بێجگە لە نەهامەتییە زۆر و زەوەندە‌کانی، ئاکامە سیاسییەکانی کە بریتی بوون لە پارچە پارچەکردنی کوردستان و پێکهێنانی ژمارەیەک دەوڵەتی تازە کە هەرکام یەکێ لە پارچەکانی کوردستانی پێوەلکێنرا و بە هەمووان گەمارۆی کوردستانی دابەشکراویان دا؛ باری سیاسی و کۆمەڵایەتی و کولتووری کوردیان چەند قات خراپترکرد. ئیتر لەوە بەولاوە، 4 دەوڵەتی داگیرکەر، یەکگرتووانە کوردستانی دابەشکراویان چاودێری دەکرد و هەر جموجۆڵێ لە هەر پارچەیەک سەری هەڵدابا بە هەمووان گەلەکۆمەکیان لێدەکرد. لە لایەکی دیکە‌وە، ناسیۆنالیزمی کورد لە ژێر کاریگەریی ئەو دۆخە داسەپاوەدا، بە سەر 4 کەرتدا، دابەش بوو. ئێتر‌ بە پێچەوانەی رابردوەوە کە شۆڕشەکانی کورد سنووری عوسمانی و ئێرانیان دەبەزاند، بزووتنەوەی کورد لە هەر پارچەیەک مەحکووم‌ بوو بەوەی لە سنووری ئەو پارچەیەدا ببزوێ؛ هەر پارچەیەک حیزبی تایبەت بە خۆی لێ دامەزرا، دروشمی تایبەتی خۆی هەڵگرت و تاکتیک و ستراتیژی خۆی دیاریی کرد. لە سا‌ڵەکانی 1932 تا 1939 گەلەکۆمەکی داگیرکەران قۆناخێکی پڕ مەترسیی بۆ کورد خوڵقاند. پەیمانی سەعداباد لووتکەی ئەو مەترسییانە بوو.
لە شەڕی دووهەمی جیهانیدا دەرفەتێک بۆ کورد هەڵکەوت بتوانێ لە بەشێک لە رۆژهەڵاتی کوردستان، " دەوڵەتی جمهووریی کوردستان" دابمەزرێنێ. دامەزرانی دەوڵەتی جمهووریی کوردستان گرینگترین رووداوی سەردەمی نوێی کورد بوو. هەروەها لە دەیەی حەفتای سەدەی بیستەمدا شۆڕشی ئەیلوول توانی گوڕوتینێکی گەورە بە بزاڤی ناسیۆنالیزمی کورد بدا و هێندێک دەسکەوت لە باشووری کوردستان بەدەس بێنێ. هەر دوو دەسکەت بوونە قوربانیی سات و سەودای جیهانی دووجەمسەریی و هەرەسیان هێنا.
سەردەمی "شەڕی سارد"یش بۆ نەتەوەی کورد، هەر درێژەی تەرتیباته سیاسییە‌کەی پاش شەڕی یەکەمی جیهانی بوو. دۆستی ستراتیژیی نەبوو؛ بە کۆلۆنی و کۆیلەیی مایەوە.
هاوکات لەگەڵ شەڕی یەکەمی جیهانی و دابەشکردنەوەی کوردستان، رێژیمی تێزاری روسییە رووخاو و یەکێتی سۆڤیەت دامەزرا. دراوسێتی کوردستان و یەکێتی سۆڤیەت کوردستانی خستە بەر کاریگەریی ئەو گۆڕانکارییە. بە لە دایکبوونی سۆڤیەت، ئایدۆلۆژیای مارکسیزم – لینینیزم لە کوردستان پەرەی ئەستاند و بۆ دەیان ساڵ بووە ئایدیۆلۆژیایەکی کاریگەر و شوێندانەر لە سەر بزووتنەوەی کورد و تێکۆشەرەکانی لە هەموو پارچەکانی کوردستان.
یەکێتی سۆڤیەت نەک هەر نەبووە پاڵپشتی کورد و بزوتنەوە رزگاریخوازییەکەی، بەڵکوو یەکەم دەوڵەت بوو کەمالیستەکانی بەڕەسمی ناسی و بووە پاڵپشتی هەردوو رێژیمەکەی مستەفاکەمال و رەزاخان. دەوڵەتی سۆڤییەت بزووتنەوەی نەتەوەیی کوردی بە بزووتنەوەی کۆنە پەر‌ستانە و خێڵەکی دانا؛ ئەگەر جاروبار سووکە لایەکی لە کورد دەکردەوە تاکتیکیی و کورتخایەن بوو. لە دەقەکانی خودی مارکسیزم – لینینیزمیشدا هیچ جێگایەکی تایبەت وسەربەخۆ بۆ پرسی نەتەوە و نەتەوایەتی تەرخان نەکراوە و لە باشترین حاڵەتدا دۆزی نەتەوەیی نەتەوەبندەستەکان، کراوەتە پاشکۆی خەباتی چینی کرێکار و لە رەوژەنی خەباتی چینایەتی و سوسیالیزمەوە دەڕوانێتە پرسی نەتەوەیی. پراکتیکی زۆربەی حیزب و رێکخراوە مارکسی- لینینیە‌کانیش لە کوردستان و ئەو وڵاتانەی کوردیان پێوەلکێنراوه لە لێکدانەوەیەکی گشتییدا کورد و بزووتنەوەکەی تووشی زیان و گێرە و کێشەی زۆر کرد؛ تا جێگایەک کە یەکێ لە فاکتەرەکانی سەرهەڵدانی شەڕی نێوخۆیی و دژایەتیکردنی ناسیۆنالیزمی کورد و تەنانەت هێندێکجار پشتیوانیی لە دەوڵەتە داگیرکەرەکان، بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە. بە گشتی کورد و بزووتنەوە رزگاریخوازییەکەی لە سۆنگەی سیاسەتی یەکێتی سۆڤیەت و پەرەگرتنی ئایدۆلۆژیای م. ل لە کوردستان و پراکتیکی ژمارەیەک لە حیزب و رێکخراوە مارکسیستییەکانی‌ کورد و ئەو دەوڵەتانەی کوردستانیان پێوەلکێنراوە، تووشی خەسارەتی زۆر هاتووە.
لە پاڵ ئەوەدا داگیرکەرانی کوردستان له فرە ئایینی و مەزهەبییەکەی کورد بۆ ئاسمیلەکردن و سڕینەوەی ناسنامەی‌ نەتەوەیی کەڵکیان وەرگرتووه. پارێزگاکانی کرماشان، ئیلام، لۆرستان و دەوروپشتی هەمەدان که دەبوو ناوەندی بەربەرەکانی دژی سیاسەتی تەفر و توونا کردنی کورد و کوردستان بن، به هۆی پچڕانی پێوەندی لەگەڵ بەشەکانی دیکەی کوردستان و نه بوونی رێکخستنی سیاسی کارامەی نەتەوەیی، ئەو بەشەی له خەباتی سیاسی – نەتەوەیی دوور خستەوه. ئێستا هەلو مەرجەکه گۆڕاوه، سیاسەتی دابەشکردنی کورد له روی ئایینی و مەزهەبییەوە کاریگەرییەکی ئەوتۆی نەماوه.
بە رووخانی دیواری بەرلین لە نوامبری 1989 وتێکڕمانی یەکێتی سۆڤیەت لە ئۆکتۆبری 1991دا، شەڕی سارد و جیهانی دووجەمسەریی کۆتایی پێهات. خەباتی نەتەوە بندەستەکان بۆ ئازادیی و کیانی نەتەوەیی، تێکۆشان لە پێناو ئازادیی و دیمۆکراسی و چوونە سەرێی بایەخەکانی مافی مرۆڤ و کۆمەڵگەی مەدەنی، لە هۆکارە ناوخۆییەکانی ئەو گۆڕانکارییە مەزنانە بوون. بە پێچەوانەشەوە، ئەو گۆڕانکارییانە لە سەر پەرەگرتنی ئەو بایەخ و چەمکانه کاریگەر و شوێندانەر بوون.
لە سەردەمی شەڕی سارد و جیهانی دووجەمسەرییدا، هێزی دەوڵەت بە پێوەری توانای نیزامیی دەپێورا؛ فاکتەری نیزامیی ئاراستەی ململانێکانی دیاریی دەکردو هەر دووجەمسەری رۆژاوا و رۆژهەڵات بە پێی پار‌سەنگی هێز،‌ ناوچەکانی بەر نفوزی خۆیان دابەش کردبوو‌. ئەمڕۆ بە کۆتایی هاتنی جیهانی دوو جەمسەریی و شەڕی سارد، دەوری فاکتەری نیزامیی و ئایدۆلۆژیا لاواز بووە و توانای ئابووریی گرینگترین رەگەزی هێزی دەوڵەتە و دەسەڵات و جێگەو پێگەی هەر دەوڵەتێک لە سیستەمی نوێی جیهانیدا دیاریی دەکا. بۆیە لە لۆژیکی دەسنیشانکردنی ناوچە ژئۆپۆلیتیکی و ژئۆستراتیژییەکاندا گۆڕانکاریی روویداوە و ئەو ناوچانە بە پێی فاکتەری نیزامیی دیاریی ناکرێن و بە پێی توانای ئابووریی و بوونی سەرچاوەی‌ سروشتیی دیاری دەکرێن. فاکتەری نیزامیی وەک هێزی پاڵپشتیکردنی ئامانجە ئابوورییەکان بە حیساب دێ. پاش لەبەریەکترازانی یەکێتی سۆڤیەت، پارسەنگی هێز روومایەکی لە جیهانی نوێ نەخشاند کە چەند جەمسەرێک له پێشبڕکێ و ململانێ و هاوکارییدا بوون لەگەڵ یەکتر و دووجەمسەریی جێی خۆی دایە چەن جەمسەریی. شەڕی یەکەمی کەنداو گۆڕانی لە تەرازووی هێز پێکهینا و بە چوونە سەرێی هێژموونی سیاسیی ئەمریکا، جیهانی ئێستا وەک سیستەمێکی سیاسیی "یەک – چەند جەمسەریی" دەخوێندرێتەوە. واتە، چەن جەمسەری گەورەی سیاسی – ئابوریی هەن کە ئەمریکا لە نێویاندا باڵا دەستە و زیاترین دەسەڵات و توانای لە ئاراستەکردنی رەوتی روداوەکاندا هەیە. لەم جیهانەدا، ئەم جەمسەرانە، لە بازنەیەک لە هاوکاری، کێبەرکێ و ململانێدا جێیانگرتووە.
ئەم سیستەمە سیاسییە و پێویستییەکانی، جیهانی ئەمڕۆی بە هەموو بەشەکانییەوە تووشی گۆڕان کردوە و چەمکەکانی "سەروەری دەوڵەت" و سنووری دەوڵەتانی لەق و تووشی گۆڕ‌ان و سەر لە نوێ پێناسە و داڕشتنەوه کردووه. یەکێک لە نیشانە هەرە دیارەکانی لەرزۆکبوونی " سەروەریی رەهای دەوڵەتان"‌،لە جیهانی دوای شەری سارد دا، دوکتورینی "دەستێوەردانی مرۆڤی" UN ە‌‌ کە تا ئێستا ژمارەیەک نەتەوەی لە کوشتار و قڕکردنی زیاتر پاراستووه؛ لە وانە کورد لە باشووری کوردستان، سۆمالی، رواندا، بۆسنیا، کۆسۆڤۆ، هاییتی و...هتد. بریاری مێژوویی 688 UN و دانانی "هەرێمی ئاسایش و دژە فرین" لە باشووری کوردستان، نەتەنیا بوو بە هۆی ئەوەی سنوورێک بۆ سیاسەتی قڕکردنی دەوڵەتی داگیرکەری عێراق دژ بە کورد دابندرێ، بەڵکوو بە هۆی ئەم بڕیارەوە دەسپێک و وەرچەرخانێکی گەورەش لە ژیان و چارەنووسی بەشێک لە نەتەوە دابەشکراوەکەمان روویدا. کورد توانی بە ئیرادەی خۆی و بە کەڵکوەرگرتن لەو پرێنسیپە، بە کردەوە دەسەڵاتی سیاسیی نەتەوەیی خۆی دابمەزرێنێ. هەر لەوێوە پیرۆزیی سنوورەکانیش درزی تێکەوت و ژمارەیەک نەتەوەی بندەست یەک بە داوی یەکدا،‌ تەلبەندی سنوورە دەسکردەکانیان پچڕاند و دەوڵەتی نەتەوەیی خۆیان پێکەوەنا. بە لەبەرچاوگرتنی گشت ئەم دیاردانه ‌، دەتوانین بڵێین بە بڕانەوەی شەری سارد و کۆتاییهاتنی جیهانی دووجەمسەریی، گەلێک چەمک و بەها و پرێنسیپ، هەر لەو کاتەدا، دەرەتان و دەرفەتی نوێ بۆ نەتەوە ژێردەستەکان هەڵکەوتووە کە دەتوانن بە پشتبەستن بە پرۆژەیەکی نەتەوەیی بۆ‌ بە ئاکام گەیاندنی سەرکەوتوانەی خەباتەکەیان،کەڵکی لێوەربگرن.
پێبەپێی لە بار بوونی فاکتەره ‌نێودەوڵەتییەکان، لە ئاستی نەتەوەییشدا،بەشێوەیەکی بێوێنە رەوتی خۆناسینی نەتەوەیی و گرینگیدان بە ناسنامە و خۆجیاکردنەوە لە وی دیی، لە نێو رۆڵەکانی نەتەوەی کورد دا لە گەشەکردن و بە هێزبووندایە. گرینگی ناسنامەی نەتەوەیی و ‌ پرسەکانی پێوەندییدار بەو چەمکە، هیچکات وەک ئێستا بۆ تاکی کورد گرینگی و بایەخی نەبووە. ئەم رەوتە تایبەت بە شار و ناوچە و مەڵبەندێکی کوردستان نییە؛ خۆ بە کورد زانیین و گەڕان بە دوای ناسنامە و سیمبۆل و هێما نەتەوەییەکان، خۆشەویستی ئاڵا و ئارەزووی سەروەریی نەتەوەیی، بە پانتایی جۆغرافیای کوردستان هەموو لایەکی گرتووەتەوە و بوونەتە بەشێک لە هەست و نەست و بیری تاکی کورد. بۆ کەڵک وەرگرتن لەو هەل و دەرفەتانە، بزووتنەوەی رزگاریخوازیی کورد پێویستی بە بەخۆداچوونەوە لە دروشم و ئامانج و رێبازی تا ئێستای دایە. شێوەی رێکخستن و ئەدەبیاتی سیاسی و رێگا چارەسەرەکانی سەردەمی شەری سارد،چیدیکە ناتوانن وەلامدەرەوەی ئەم هەلوومەرجە نوێیە بن. پێویستە سەردەمی پاشەکشە و خۆ ماتکردنی ناسیۆنالیزمی کورد بە مەبەستی مانەوە و خۆ پاراستن، کۆتایی بێ‌ و بزووتنەوەی کورد بە ئاشکرا و بە بێ هیج ترس و لەرزێکی سیاسی لە ستراتیژیی سیاسیی- نەتەوەیی خۆی، واتە سەروەریی سیاسی و دامەزراندنی دەوڵەتی نەتەوەیی بدوێ. ‌ وەدیهێنانی ئەو ئامانجە پێویستی بە گەڵاڵە، پرۆژە و ئیرادەی لێبڕاوی نەتەوەیی هەیە.
رۆژهەڵاتی ناوەڕاست هەرێمێکی ژئۆستراتیژی و ژئۆئێکۆنومی جیهانە و بەو هۆیەوە بایەخێکی گرینگ و ژیاریی هەیە بۆ جیهان و دەوڵەتە زلهێزەکان. هاوکات ناوەندێکی گەرمی قەیرانی سیاسی و بارگرژی نێوان دەوڵەت و لایەنەکان و مەڵبەندی تێکچرژانی بەرژەوەندیییە دژ بە یەکەکانە. توند و تیژی و شەڕ و دەستێوەردانی دەرەکیی شێوازی گۆڕانکارییەکان لەم هەرێمەدا بووە. تەرتیبات و ئارایشی سیاسیی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست هی شەڕی یەکەمی جهیانییە کە لە سەر بناخەی بەرژەوەندیی وڵاتانی رۆژاوایی بەتایبەت ئینگلیس و فەرانسە بەبێ لە بەرچاوگرتنی ویست و ئیرادە و بەرژەوەندی و مافەکانی نەتەوەی کورد رێکخراوە. ئەو وڵاتانە ژمارەیەک دەوڵەت – نەتەوەی توتالیتێریان دامەزراند کە دواتر بوونە دەوڵەتی مافیایی و کاری تاڵان و رادانی سامانی کوردیان بۆ مسۆگەر کردن. ئەمرۆ هاوکێشەکانی رۆژهەلاتی ناوەراست گۆڕانیان بەسەردا هاتووە. ئەگەر تا بڕانەوەی شەری سارد،گۆرانکاری تەنیا ویستی نەتەوە و گەلە بندەستەکانی هەرێمەکە بوو،ئەمرۆ ئەمریکا و هاوپەیمانەکانی لە پێناو بەرژەوەندییەکانی خۆیان و لە ترسیی تێرۆر و لە نێوچوونی ئاسایشی ولاتەکانیان،دەستیان بە گۆڕانکاری لە رۆژهەلاتی ناوەراست کردووە. کورد بە گشتی و باشوری کوردستان بە تایبەتی بە بەشداری لەو گۆرانکاریانەدا و هاوپەیمانیی سیاسی لە گەل ئەمریکا قازانجی کردووە. پرسی تێکۆشان دژی تێرۆریزم ئەو پێوەندییە توند و تۆڵتر دەکا. بە بێ هەڵتەکاندنی ئەو تەرتیباتە سیاسییە کۆنەی رۆژهەلاتی ناوەراست و ئازادیی نەتەوەی کورد، هیچکام لەو وڵاتانەی کوردستانیان پێوەلکێنراوە هێمنی و ئاسایش بە خۆیانەوە نابینن، رێگای دیمۆکراسی و سەقامگیری لە رۆژهەلاتی ناوەراستدا ناکرێتەوە و هەموو جیهان باجی بارگرژی و ئالۆزییەکان دەدا.‌ کێشەی کورد گرفتی گرووپێکی ئیتنیکی بچووک نییە کە بە زەبر و زەنگ بنەبڕ بکرێ؛ پرسی نەتەوەیەکی 40 میلیۆنییە کە بە بێ رەزامەندیی خۆی دابەشکراوە. ئازادیی کورد کلیلی دیموکراسی و سەقامگیریی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستە.
ئێران یەکێک لە دەوڵەتە‌کانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاسته کە لە یەکگرێدانی بە زۆری چەند نەتەوە و خاکی لێکجیاواز پێکهاتووە‌. بێجگە لە کورد 4 نەتەوەی دیکەش بە بێ مافیی لە بندەستی ئەم دەوڵەتەدان‌. فارسەکان خاوەنی دەوڵەتی ئیرانن.
ئێرانی ئەمڕۆ وەک دەوڵەت، ئەو قەوارە سیاسیەیە کە رەزاخان پاش لادانی ئاخرین شای قاجار، پێکەوەی نا. رەزاخان بە لاسایی کردنەوەی نمونەی ئوروپایی" نەتەوە سازیی" وەک مستەفا کەماڵ ئەتاتورک، بە پشت بەستن بە ئەرتەش و زەبر و زەنگی بێسنوور، کەوتە پەلاماردانی هەر دەسەڵات و دەیاردەیەکی نەتەوە نەفارسەکان و بەناوی " میللەتی ئێران" ەوە، تێکۆشا وڵاتێکی‌ ‌ خاوەن یەک نەتەوە، یەک شوناس، یەک زمان و یەک کولتوور ساز بکا. رەزاخان له ماوەی 20 ساڵ فەرمانڕەواییدا، شۆڤینیزمی فارسی کردە سیاسەتی رەسمی دەوڵەت، زمان و جل و بەرگ‌ و نەریت و هەموو بۆنە نەتەوەییە نەفارسییەکانی دایە بەر هێرش، قەدەغەی کردن و هەموو دام و دەزگاکانی دەوڵەتی بۆ تواندنەوەی‌ نەتەوەکانی دیکە لە بۆتەی نەتەوەی فارسدا، بەکارهێنا. حەمەڕەزاشای کوڕی هەر ئەو رێچکە و رێبازەی گرتەبەر و ‌دەسەڵاتدارانی ئەمڕۆش بە سیستەمێکی توتالیتێرەوە،‌ هەر پا‌رێزەری ئەو قەوارەیە و شۆڤێنیزمی فارسن.
ئێرانی ئەمڕۆ چ وەک دەوڵەتێکی سادە و چ وەک سیستەمێکی سیاسی توتالیتێر، نە لە روانگەی کوردەوە شەرعییەتی هەیە‌، نە لەگەڵ سیستەمی جیهانی دەگونجێ. رێژیمی کۆماری ئیسلامی بە رێکخستنی تاقم و گروپە توندڕەو و تیرۆریستییەکان لە وڵاتانی موسوڵمان و عەرەبی و دژایەتی لەگەڵ پڕۆسەی ئاشتی نێوان فەلەستین و ئیسرائیل و دەستێوەردان لە کاروباری عێراق و بە حەولدان بۆ بەرهەمهێنانی چەکی ئەتۆمی، ئاشتی جیهانیی لە مەترسیی هاویشتووە و بووەتە لەمپەرێکی سەرەکیی لە رێی تەبایی و ئاشتی و سەقامگیریی لە ناوچەکەدا.
رۆژهەڵاتی کوردستان، پارچەیەکی کوردستانە کە لە پاش شەڕی چاڵدێرانەوە بە پێی "رێککەوتننامەی زەهاو" خرایە سەر ئیران. سنووری جوغرافیی لە رێژگەی ئاوی گوندی "پەهناوەر"ەوە کە دەڕژێتە ئاراسەوە دەسپێدەکا، لەگەڵ ئاراسدا بە تەنیشت چیای ئاراراتەوە بەرەو خوار درێژ دەبێتەوە تا باشوری دەریاچەی ورمێ، لە وێڕا بەرەو خوارتر دەکشێ و مەڵبەندە‌کانی موکریان و ئەردەڵان دەبڕێ و هێندێک لە ناوچەکانی پارێزگای هەمەدان دەگرێتەوە و بەرەو کرماشان و ئیلام دەڕوا و دەگاتە هەرێمەکانی لوڕ و بەختیاری و تا سەر کەنداو درێژ دەبێتەوە. بە وتەیەکیتر رۆژهەڵاتی کوردستان بە پێی مێژوو و جوغرافیا بە شێوەیەکی گشتی بریتیە لە هەموو ئوستانەکانی ئێستای رۆژاوای ئێران بێجگە لە خووزستان. هەروەها‌ لە پارێزگاکانی خوراسانی باکووری و خوراسانی رەزەویی هەرێمگەلێک هەن کە کوردیان لێ نیشتەجێیە و کوردستانێکی پچووکیان لێکەوتووەتەوە‌. لەوانە ئیسفەراین، بجنوورد، شیروان، قووچان، دەرگەز، چناران، باجگیران. فاکتەرە مێژوویی، جوغرافی و کولتوورییەکان و ویست و ئیرادەی دانیشتوان، پێوەرەکانی دیاریکردنی سنووری نەتەوەیی کوردستانن. ئەو مەڵبەند و شوێنانەی تووشی ئاسمیلاسیۆن هاتوون و باری دیمۆگرافییان شێوێندراون، فاکتەرە مێژوویی و جوغرافییەکان یەکلاکەرەوەی بڕیاری دیاریکردنی سنووری نەتەوەییانە.
رۆژهەڵاتی کوردستان تا ناوەڕاستی سەدەی 19 بە کردەوە ملی بە بندەستی نەداوە و له رێگەی میرنشینەکانی لوڕ و ئەردەڵان و موکریان و برادۆستەوە، سەربەخۆیی خۆی پاراستووە. بەڵام سەربەخۆییەکەی پاش رووخانی میرنشینەکان لە دەسداوە و تەوقی کۆیلەتی و بندەستی دەوڵەتی فارسی کەوتووەتە مل. بنەماڵەی پەهلەو‌ی، بۆ تواندنەوه و ئاسمیلەکردنی کورد، بێجگە لە قەدەغەکردنی جل و بەرگ و زمانی کوردی و پەلامار و سەرکوتی شۆڕش و راپەڕینەکانی کورد، نیشتمانەکەیان کەرت کەرت کرد و بە سەر چەند پارێزگادا، دابەشیانکرد.
نەتەوەی کورد لە رۆژهەڵاتی کوردستان، لە دابەش و داگیرکرانی نیشتمانەکەیەوە‌ تا ئێستا له قۆناغی جیاجیا بە شێوازی جۆراوجۆر بۆ رادانی داگیرکەر لە نیشتمان و بە دەستەوە گرتنی چارەنووسی سیاسی خەباتی کردووە. قۆناخی تازەی ئەو خەباتە، لە روخانی رێژیمی پەهلەوی و هاتنە سەرکاری کۆماری ئیسلامییەوە‌ دەستی پێکردووە کە تا ئەمڕۆ بە شێوەی جەماوەریی، پێشمەرگەیی، مەدەنی و تێکەڵاو درێژەی هەیە.
خەباتی نەتەوەی کورد لە رۆژهەڵاتی کوردستان خەباتێکی رزگاریخوازییە و بەشێکە لە تێکۆشانی گشتیی نەتەوەی کورد بۆ ڕاماڵینی داگیرکەران و ئازادیی و سەربەخۆیی و یەکگرتنەوەی خاک و نەتەوە.
کورد لە رۆژهەڵاتی کوردستان هەروەک چۆن بەشەکانی دیکەی نەتەوەی کورد لە ژیان لەگەڵ نەتەوەکانی تورک و عەرەب لە چوارچێوەی یەک دەوڵەتدا، ئەزموونی تفت و تاڵیان هەیە؛ لە ژیان لەگەڵ نەتەوەی فارس لە چوارچێوەی دەوڵەتێکدا، ئەزموونی کارەساتبار و پڕ تراژیدیای هەیە. بۆیە ئەستەمە بەورابردووەوە، پێکەوە ژیان لە ناو یەک دەوڵەتدا سەرکەوتوو بێ. ژیانی بە ئاشتی و دوور لە توند و تیژیی تەنیا بە دابینکرانی مافی سیاسیی نەتەوەیی یەکسان دەلوێ‌.
پارتی ئازادیی کوردستان کە تا کۆنگرەی یەکەمی بە ناوەکانیی یەکێتی شۆڕشگێڕانی گەلی کوردستان" و "یەکێتی شۆرشگێرانی کوردستان"ەوە لە خەباتدا بووە، دابەش و داگیرکردنی کوردستان بە ناڕەوا دەزانێ؛ بۆ هەڵتەکاندنی ئەو تەرتیباتە سیاسییەی بە سەر کورددا سەپێنراوه و سەربەخۆیی و دامەزراندنی دەوڵەتی نەتەوەیی، لە ساڵی 1991ەوە پێیناوەتە مەیدانی‌ خەباتی رزگاریی نەتەوەییەوە و پێشەنگی بزاڤی ناسیۆنالیزمی ئازادیخوازی کوردییە لە رۆژهەڵاتی کوردستان.
پارتی ئازادیی کوردستان
پرێنسیپ، ئامانج و سیاسەتەکانی
پارتی ئازادیی کوردستان، کە لە ساڵی 2691 ک(1991ز) تا کۆنگرەی یەکەمی بە ناوەکانی "یەکێتی شۆڕشگێڕانی گەلی کوردستان" و "یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستان"ەوە لە خەبات دابووە‌، درێژەدەری تێکۆشانی رابردووی نەتەوەکەمانە بۆ ئازادیی و سەربەخۆیی کوردستان و خۆی بە میراتگری رۆحیی و هەڵگری پەیامی رێبەرانی شەهیدی نەتەوەکەمان دەزانێ. سنووری تێکۆشانی PAK رۆژهەلاتی کوردستانە. پارتی ئازادیی کوردستان تێدەکۆشێ ببێتە مەکۆی تێکۆشەرانی نەتەوەیی و رێکخەری هەموو چین و توێژەکانی کوردستان بۆ رزگاری لە کۆلۆنیالیزم و دامەزراندنی دەوڵەتی نەتەوەیی.
پارتی ئازادیی کوردستان خۆی بە پارێزەری مافی هەموو کوردێک لە هەر کوێیەک دەزانێ و لەم روانگەیەوە هیچ تایبەتمەندییەکی ئابووری، سیاسی، کۆمەڵایەتی، زاراوەیی، ئایینی و مەزهەبی، لە نێو کۆمەڵگای کوردییدا، نابێ ببێتە هۆی لێکدابڕانی هیچ تاک و کۆمەڵێکی کوردی لە بنەماڵەی مەزنی کورد. ئەو کوردانەی لە ئاکامی سیاسەتی داگیرکەرانەوه بەرەو ناوچەکانی دەرەوەی خاکی کوردستان وەک رۆژهەڵاتی پارێزگای خۆراسان و هێندێک شوێنی دیکەراگوێزراون، بەشێکی جیانەبووەوە لە نەتەوە‌ی کوردن.
پارتی ئازادیی کوردستان دابەش و داگیرکردنی کوردستان بە نارەوا دەزانێ‌، دان بە هیچ رێککەوتننامەیەکدا کە کورد و کوردستانی پێ دابەش و داگیرکرا بێ نانێ و بۆ هەڵوەشاندنەوە، یان لە کارخستنی فەرمی یان عەمەلیی‌‌ هەموو ئەو رێککەوتننامانە‌ی لە شەڕی چاڵدێرانەوە تا شەڕی یەکەمی جیهانی و دواتر بۆ دابەشکردن ولە ناوبردنی کوردو کوردستان بەستراون، بە شێوەی سیاسی و قانوونی لە هەموو ئاستەکاندا،تێدەکۆشێ.‌ دابەش و داگیرکردنی کوردستان بە بڕیار و ئیرادەی کورد نەبووە و بە زەبر و زەنگ بە سەریدا سەپێنراوە. داسەپاندنی ئەو ناڕەواییە لە رابردوودا و درێژە کێشانی تا ئێستا، رەوایی و قانوونی بوونی پێنابەخشێ. نەوەی نوێی کورد تەنیا لە سەر ئیرادەی ئەمڕۆی رادەوەستێ و چارەنووسی خۆی بۆ چۆن ژیان و هەڵبژاردنی سیستەمی حقوقی سیاسیی و جۆری پێوەندیی لەگەڵ نەتەوەکانی دراوسێی، خۆی دیاریی دەکا.
پاری ئازادیی کوردستان، رێکەوتننامەی سیڤێر، دەسەڵاتداریی چەند ساڵەی سمکۆ، حوکمڕانی شێخ مەحمود، کۆماری کوردستان و خەباتی مۆدێڕن و هاوچەرخی کورد و حکومەتی باشوری کوردستان بە "ئورگانەکانی بەرجەستەکردنی کەسایەتی یاسایی نێونەتەوەیی" کورد و ناسنامەی نەتەوەیی و مافی رەوای بۆ گەیشن بە دەسەڵاتی سیاسیی نەتەوەیی دادەنێ و خەباتی بۆ دەکا.
پارتی ئازادیی کوردستان راماڵینی سەر لەبەری هێز و دامودەزگای دەوڵەتی داگیرکەری ئێران لە کوردستان و وەدیهێنانی سەرەوەریی نەتەوەیی و راگەیاندنی دەوڵەتی جمهووریی کوردستان و داگرتنی ئاڵای داگیرکەر و هەڵکردنی ئاڵای کوردستان لە هەموو خاکی رۆژهەڵاتی کوردستان بە ئەرکی سەرەکی و لە پێشی خۆی دادەنێ. خاشەبڕکردن و سڕینەوەی هەموو شوێنەوار و ئاسەوارەکانی شێواندنی ناسنامە و کولتور و کەسایەتی تاکی کورد، لە ئەرکە بە پەلەکانی کۆماری کوردستانە. هەر رێگایەکی دیکەی وەک سیستەمی فیدرالی بۆ چارەسەرکردنی پرسی کورد، تەنیا دەتوانێ کاتی، بۆ قۆناخێک و لە بەر پارسەنگی هێز رەچاو بکرێ. PAK لە حاڵی حازردا پێکهێنانی "دەوڵەتی رۆژهەڵاتی کوردستان لە دەرەوەی وڵات" وەک جێگرەوەی حاکمییەتی دەوڵەتی داگیرکەری ئێران لە کوردستان، بە پێویستییەکی سیاسی و پرۆژەیەکی نەتەوەیی دادەنێ.
پارتی ئازادیی کوردستان بۆ راماڵینی داگیرکەران و رزگارکردنی کوردستان و دامەزراندن و پاراستنی دەوڵەتی جمهووریی کوردستان، کەڵک وەرگرتن لە هەر کەرەسە و تێکنیکێکی ئەم سەردەمە بۆ بەچۆکداهێنانی دوژمنانی کورد و بەرگریی لە کوردستان بە مەرجێ بەدەر لە تێرۆر و‌ رەشەکوژی بێ، بەڕەوا دادەنێ؛ لە هەموو شێوەکانی خەبات و یەک لەوان خەباتی چەکدارانە و جەنگی ئازادیبەخشی وڵات و بە دەوڵەتبوونی کورد، کەڵک وەردەگرێ.
پێشمەرگە هێزی رادانی داگیرکەر، بەرگریی لە نیشتمان و پاراستنی کۆماری کوردستانە. پارتی ئازادیی کوردستان بۆ یەکخستنی هێزی پێشمەرگەی کوردستان‌ لە بەر فەرمانی فەرماندەییەکدا، تێدەکۆشێ و لە بارودۆخی لەباردا بۆ گەشەپێدانی بە ئەرتەشێکی مۆدێرن و رێکووپێک، حەول دەدا.
پارتی ئازادیی کوردستان دژی لەتکردنی نەتەوەی کورد‌ بە چین و توێژ و رەگەزی دوژمن بە یەکترن. PAK بۆسڕینەوەی هەموو جۆرەکانی چەوسانەوەی مرۆڤ، هەڵگرتنی هەڵاواردنی رەگەزیی، دابینکردنی یەکسانی نێوان ژن و پیاو، تەبایی و ئاشتی، یەکێتی و دادگەریی و مرۆڤ سالاریی لە کوردستان تێدەکۆشێ. PAK شەڕی براکوژی لە نێوان رۆڵەکانی نەتەوەدا‌ بە حرام دەزانێ و بۆ پێکهێنانی بەرەیەکی یەکگرتووی کوردستانی تێدەکۆشێ. بەرەی کوردستانی پێشمەرجێکی گرینگی کەڵکوەرگرتن لە دەرفەتەکان و سەرکەوتنی خەباتی رزگاریخوازیی کوردستانە.
پارتی ئازادیی کوردستان، بە چاوێکی ئازاد و بێلایەنانە دەڕوانێتە بنەما ئابوورییەکانی کۆمەڵگە، دژی پێکهێنانی کارتێل و تراست و پاوان و قۆرخکردنە، لە سەر دادپەروەریی کۆمەڵایەتی پێدادەگرێ و کەڵک وەرگرتنی دروست لە کانگاکان و سامانی ژێرزەویی کوردستان و دانانی ژێرخانی ئابووریی و پیشەسازیی و پڕۆژەی بەرهەمهێن و میکانیزەکردنی کشتوکاڵ و ئاژەڵداری و دابەشکردنی دادپەروەرانەی سەروەتی نەتەوەیی و پەیڕەوکردنی سیستەمێکی ماڵیاتیی گونجاو، بەرێگاکانی بەرقەراریی دادپەروەریی کۆمەڵایەتی و خاشەبڕکردنی هەژاری و نەداری ودابینکردنی ژیانێکی ئاسوودە بۆ هاووڵاتیانی کوردستان دەزانێ. PAK لە سەر ئەو باوەڕەیە کە دەبێ ئابووری کوردستان لە سەر بنەمای دادگەریی کۆمەڵایەتی و تایبەتمەندیی ناوچەیی بێ‌. سیستەمی کۆکردنەوەی ئابووریی لە ناوەند رەت دەکاتەوەو لاگیریی لە سیستەمێکی ئابووری دەکا کەلە سەر تایبەتمەندیی ناوچەکان و بەپێی کەرەسەی خاوێ کە لە کانگاکاندا هەیە، کارخانە و بنکە پیشەییەکان دابمەزرێ. سیستەمی ئابووری کوردستان دەبێ لە خزمەت پاراستنی بەرژەوەندیی کورددا بێ. لەلایەکەوە بەشێک بێ لە سیستەمی جیهانی کە نەزمی نوێ دابەشی دەکا و لە لایەکی دیکەوە تایبەتمەندی خۆشی هەبێ بۆ گەشەکردن لەو بوارانەدا کە لە ناوچەکەدا رکەبەریی لەگەڵ ناکرێ.
دەوڵەتی جمهووریی کوردستان بەرپرسی دابینکردنی بژێوی هەر‌ دانیشتوو‌یەکی کوردستانە کە لە هەلومەرجی بێکاری، بێداهاتی یان کەمئەندامی و پەککەوتەییدا بێ. هەموو کەس دەبێ لە بیمەی دەرمانی و بیمەی پیری و پەککەوتەیی و کەمئەندامی کەڵک وەربگرێ. هیچکەس نابێ لە برسان بمرێ و بێئەنوا و شوێنی حەسانەوە ‌بێ. هەبوونی کان و سەرچاوە سروشتییەکانی کوردستان و داهاتی نەفت و سیستەمێکی ماڵیاتیی گونجاو، ئەو دەرەتانە بۆ کۆماری کوردستان پێکدێنێ کە بودجەی تایبەتی بۆ هەژاران و بێدەرامەتان تەرخان بکا. دابینکردنی لانی کەمی بژێوی ژیان بۆ نەداران دەبێتە هۆی جێگیر بوون و مانەوەی خەڵک لە گوندەکان و پێش بە رەو‌ی بە کۆمەڵی خەڵک و گوشارهێنان بۆ شارەکان و زیاد بوونی فەساد و گەندەڵکاری لە کۆمەڵگەدا دەگرێ.
پارتی ئازادیی کوردستان له کۆماری کوردستاندا‌ لە رێگای دامەزراندنی سیستەمی پارلمانی، پلۆرالیستی، فرەحیزبی، حکومەتی قانوون و قانوونی بنەڕەتی نووسراو، جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان لە یەکتر و سیستەمی قەزایی سەربەخۆ، بۆ دیمۆکراتیزەکردنی دەوڵەت و دەسەڵاتی سیاسی تێدەکۆشێ. هەروەها لە رێی بەهێزکردنی گیانی هاوکاری و ‌ تەساموح و لێبوردن لە نێوان چین وتوێژە کۆمەڵایەتییەکان، پێڕەوانی ئایین و مەزهە‌بە جۆراوجۆرەکان، ژن و پیاو، گوندنشین و شارستانی، لاو و بەساڵاچوو، ساخ و پەککەوتە، خاوەن مۆڵک و کرێچی، قوتابی و مامۆستا، شاگرد و وەستاکار، هەروەها بە پاڵپشتیکردنی NGO ‌کان و رێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی بۆ دیمۆکراتیزەکردنی کۆمەڵگە و پێوەندییە کۆمەڵایەتییەکان تێدەکۆشێ.
پارتی ئازادیی کوردستان، بە خەبات بۆ دابین و دەستەبەرکردنی مافەکانی مرۆڤ (دەسنیشانکراو لە راگەیەندراوی جیهانیی مافەکانی مرۆڤدا) مافی هاووڵاتی بوون و مافی دەنگدانی ئازاد، نهێنی و گشتی و ئازادییەکانی: دین و مەزەب، خاوەندارێتی، ئەندێشە و باوەڕ دەربڕین، پێکهێنانی کۆڕ و کۆمەڵ و ئەنجومەنی پیشەیی و سیاسی، پێوەندیی و تێکەڵاویی، سەفەر و نیشتەجێ بوون و ئازادی چاپەمەنیی، بۆ چەسپاندنی سەروەریی و دەسەڵاتدارێتی خەڵک تێدەکۆشێ.
پارتی ئازادیی کوردستان رێز لە ئایینە ئاسمانییەکان دەگرێ. دەستەبەرکردنی ئازادی و دابینکردنی ئەمنییەت بۆ پەیرەوانیان لە بەجێهێنانی رێورەسمەکانیان و پاراستنیان لە بەکارهێنانی ئامرازیی دەستە و تاقمەکان و رێگەنەدان بە دەستێوەردانی دامودەزگاکانی دەوڵەت و ئایین لە کار و باری تایبەتی یەکتر، بە ئەرکی حکومەتی کوردستان دەزانێ.PAK تێدەکۆشێ ناسیۆنالیزمی کورد ببێتە ئاڵقەی قایمی یەکێتی گشت رۆڵەکانی نەتەوە به هەموو ئایین و دین مەزەب و تەریقەتێکەوە.‌
پارتی ئازادیی کوردستان تاک بە بنەما و خێزان بە شیرازەی کۆمەڵگە دەزانێ و مەرجی گەشە و پێشکەوتنی کۆمەڵ لە گەشەی تاک و خێزانی ساخ و سڵامەتدا دەبینێ. بۆیە بۆ پاراستنی ماف و ئازادییەکانی تاک، دەرفەت دان بە پشکووتنی بەهرەکانی و رێکردنەوە بۆ داهێنانەکانی لە هەموو بوارەکاندا و مافی پێکەوەنانی خێزان وئاسانکاری بۆی و دابینکردنی پێداویستیەکانی گەشە و سڵامەتییان، خەبات دەکا.
لە کۆماری کوردستاندا مافی خوێندن هەمووانییه، هەموو کەس لە هەر پلەیەک و لە هەر تەمەنێکدا دەبێ بخوێنێ. پەروەردەکردنی مرۆڤی کورد و پاراستنی سڵامەتی لەش و فیکری هەموو دانیشتوانی کوردستان لە ریزی پێشەوەی ئەرکە گرینگەکانی کۆماری کوردستانە‌. خوێندن و وەرزش و راهێنان لە هەموو بوارەکانی سەرەتایی و مام ناوەندی و زانستگەدا بەلەبەرچاوگرتنی ویست و هۆگریی خوێندکار و بەرنامەی ئابووری و کۆمەڵایەتی و سیاسی کۆمەڵگای کوردستان و بە کەڵکوەرگرتن لە تێکنۆلۆژی سەردەم رێکدەخرێ. پەروەردەکردنی مناڵ بە شیوەیەکی باش و سەردەمیانە و قەدەخەکردنی کار پێی، لە پرۆگرامەکانی حکومەتی کوردستانه.‌‌‌
زمانی کوردی زمانی رەسمی‌ دەوڵەتی کوردستانە. زمان ئەلەمێنتێکی گرینگی شوناسی نەتەوییە و بژارکردن و گەشە پێدانی تا ئاستی دروستبوونی زمانێکی ستاندارد و یەکگرتوو بابەتێکی ژیاری و گرینگە. پاراستنی زمانی کوردی لە تێکدان و شێواندن، ئەرکی حکومەتی کوردستانە. پەرەپێدانی فەرهەنگ و رۆشنبیری نەتەوەیی لە رێی رمێندان بە هونەرەکانی شانۆ و سینەما، موسیقی و گۆرانی و هەڵپەڕکێ، خۆشنووسی و پەیکەرتاشی و شێوەکاری، ئەو پرسە فەرهەنگی و کولتووریانە‌ن کە پارتی ئازادیی کوردستان بایەخیان پێدەدا و له ریزی‌ ئەرکە گرینگەکانی کۆماری کوردستانیان دادەنێ.
پارتی ئازادیی کوردستان لە کۆماری کوردستاندا لەسەر دەستەبەرکردنی یەکسانی و دابینکردن و چەسپاندنی ماف و ئازادییەکانی هەموو دانیشتوان و نەتەوە نەکوردەکان و کەمایەتییە ئایینی و مەزهەبیەکانی‌ کوردستان پێدادەگرێ و بۆ پتەوکردنی پێوەندیی هاونیشتمانی لە نێوان کورد و ئەواندا تێدەکۆشێ. شار و گوندەکانی کوردستان کە خەڵکی نەکوردیشی تێدا نیشتەجێن، بە شێوەی کانتونەکانی سویس، بەڕێوە بردنیان لە سەر بناخەی دیاریکردنی رێژەی زۆرایەتی نفوس دەبێ.
پارتی ئازادیی کوردستان پاراستنی خاک و ژینگە و پاراستن و راگرتن و پەرە پێدانی دارستان و لێرەوارەکان و سامان و سەرچاوە ئاوی و ژێرزەوییەکان کە سامانی نەتەوەیین و دروستکردنی نیشتمانێکی سەوز و پەروەردە و پەرەپێدانی رۆشنبیریی ژینگە پارێزیی و پاراستنی شوێنەوارەکان و ئاسارە کۆن و مێژووییەکانی کورد و حەولدان بۆ گەڕاندنەوەی بەشە دزراوەکانی بە ئەرکی خۆی و حکومەتی کوردستان و هەموو تاکێکی کورد دەزانێ.
پاراستنی پاقژی و بنەبڕکردنی نەخۆشییە مەترسیدارەکان و قەلاچۆکردنی مادەسڕکەرەکان و ئاشناکردنی رۆڵەکانی کورد لەگەڵ پێشکەوتنەکانی زانست ‌ بۆ سڵامەتی و ژیانیکی پاقژ، کۆنتڕۆڵی خۆراک و پاراستنی مرۆڤ لە بەکارهێنانی هۆ‌رمۆنی قەڵەوکردنی حەیوان و پەلەوەر و ‌ داوودەرمانی کیمیاویی لە نێوبردنی پەتای گیاو دەغڵ و دان و کونترۆڵی رێژەی نفوس بەپێی بەرنامەیەکی زانستی و بەلەبەر چاوگرتنی بەرژەوەندیی نەتەوەیی، ئەرکی حکومەتی کوردستانە.
لە روانگەی پارتی ئازادیی کوردستانەوە، پرسی نەتەوەیی کورد، پرسێکی نێودەوڵەتییە. هەر بۆیە فاکتەری نێودەوڵەتی کاریگەرترین شوێنەواری لە سەر چارەنووسی کوردستان هەیە. لەم رووەوە پارتی ئازادیی کوردستان پێوەندییەکانی دەرەوەی بە لە بەرچاوگرتنی ئەم راستییە و بە پێی بەرژەوەندیی نەتەوەیی رێکدەخا. PAK لەم‌ قۆناخەدا، بۆ کەڵک وەرگرتن له پرێنسیپی"دەستێوەردانی مرۆڤی" و دانانی هەموو خاکی رۆژهەلاتی کوردستان بە"هەرێمی دژەفرین"، تێدەکۆشێ. بەکارهێنانی پرێنسیپی دەستێوەردانی مرۆڤی و دانانی هەرێمی دژە فرین، لە سالی 1991ەوە ژمارەیەک نەتەوە، یەک لەوان کوردی لە باشوری کوردستان لە دەسدرێژیی و بەردەوامیی کوشتار و قڕکردن پاراست و دەرفەتی سیاسی لە باری بۆ کردەوە.
پارتی ئازادیی کوردستان، بۆ پێکهێنانی نوینەرایەتییەکی کوردستانی هەموو پارچەکانی کوردستان بۆ دەربڕینی دەنگ و ئیرادەی یەکگرتووی کورد لەئاستی نێونەتەوییدا تێدەکۆشێ. نوێنەرایەتییەکی ئەوتۆ دەتوانێ داوای ئەندامەتی لە رێکخراوە نێونەتەوەییەکان و یەک لەوان ئەندامەتی رێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان بکا. نوێنەرایەتییەکی ئەوتۆ پێکهاتە و سترۆکتۆری سەربەخۆ لە کار و باری حیزبایەتی دەوێ. هاوکات بۆ پێکهێنانی کۆنگرەیەکی نەتەوەیی و نیشتمانی هەموو پارچەکانی کوردستان بۆ یەکخستنی گوتاری نەتەوەیی ونیشتمانی و رێکخستنی پێوەندی و دیاریکردنی ئەرک ومافەکانی نێوان بزاڤی پارچەکانی کوردستان تێدەکۆشێ.
پارتی ئازادیی کوردستان لە خەباتی نەتەوە بندەستەکانی ئێران بۆ دیاریکردنی مافی چارەنووس و دامەزراندنی دەوڵەتی نەتەوەیی خۆیان پشتیوانی دەکا، لە قۆناخی ئێستادا بۆ بە هێزکردنی هاوکاری و لە داهاتوودا بۆ رەچاوکردنی بنەماکانی دراوسێتیی باش لەسەر بنەمای رێزی بەرانبەر، دەستێوەرنەدان لە کاروباری یەکتر و بەرژەوەندیی هاوبەش تێدەکۆشێ.
پارتی ئازادیی کوردستان زانیاری و دیکۆمێنتەکانی تاوانەکانی کوردقڕان و ژینۆسایدی کورد و تاڵانی سامان و داراییەکانی کۆدەکاتەوە، رێکیان دەخا و لە کات و هەلی لەباردا بۆ پێکهێنانی دادگایەکی نێودەوڵەتی که بۆ بژاردن و قەرەبووکردنەوی خەسارەتە گیانی و مادیی و مەعنەوییەکان،‌ بەرپرسایەتی بخاتە ئەستۆی دەوڵەتی ئێران و بەرعۆدەی بناسێ، تێدەکۆشێ.
پەیڕەوی ناوخۆی پارتی ئازادیی کوردستان PAK
پەسند کراوی کۆنگرەی یەکەم
18-20 رەزبەری 2706
(10-12 ئۆکتوبری2006)
مادەی یەکەم: ناو و نیشانی پارتی
1- ناو: پارتی ئازادیی کوردستانPAK ‌.
2- ئاڕم: بریتییە لە دوو چوارگۆشەی تێکهەڵکێشراو لە سەر تەختینێکی سپی کە ناوەندەکەی بازنەیەکی زەردە و بەگشتی لە سەر تەختێکی نارنجی دانراون. ئەم ئاڕمە لە دەس‌چنە هەرە کۆنەکانی کورد وەرگیراوە، هێمایەکە بۆ یەکێتی و یەکگرتنی نەتەوەی گەورەی کورد. ئاڵای نەتەوەیی کورد، بەشێک لە ناسنامەی سیاسیی و رێکخراوەیی پارتییە.
3- رەنگ: نارنجی
4- سروود: سروودی نەتەوەیی کورد، ئەی رەقیب
5- دروشمی سەرەکیی: دامەزراندنەوەی دەوڵەتی جمهوری کوردستان
مادەی دووهەم: دەستووری گشتی
1- پارتی ئازادیی کوردستان، پارتێکی سیاسیی نەتەوەیی، دیمۆکرات و ئازادیخوازە‌، لە یەکگرتوویی رێکخراوەیی و ویست و داخوازی خۆ ویستانەی تاکە کەسەکان بۆ تێکۆشان لە سەربنەمای بەرژەوەندی نەتەوە و نیشتمان (کورد و کوردستان) دامەزراوە. رادانی دواسەربازی داگیرکەر و وەدەسهێنانی سەروەریی سیاسیی و دامەزراندنی دەوڵەتی نەتەوەیی و یەکگرتنەوەی پارچەکانی کوردستان، بنەمای فکری و ئامانجی ستراتیژیی پارتی ئازادیی کوردستانە‌. چوارچێوەی خەبات و چالاکیی PAK رۆژهەڵاتی کوردستانە.
2- پارتی ئازادیی کوردستان هەموو چین و توێژ و کەرتەکانی کۆمەڵ لە خۆ دەگرێ و دژ بە دیکتاتۆری و توتالیتاریزم، سەرەڕۆیی و ملهوڕیی و سیستەمی تاک حیزبییە.
4- پارتی ئازادیی کوردستان، لە هەر داهێنان و رێگاچارەیەکی ئاشتیخوازانە و هێمنانە بۆ چارەسەرکردنی دۆزی کورد پشتیوانی دەکا.
6- باوەڕ بە ئازادیی و دیمۆکراسی، دادپەروەری کۆمەڵایەتی، یەکسانی قانوونی ژن و پیاو، بەیاننامە و میساقەکانی پاراستنی مافەکانی مرۆڤ، ژینگە پارێزیی، ئازادییە فەردی و کۆمەڵایەتییەکان، روگەی پارتی ئازادیی کوردستانن.
7- پارتی ئازادیی کوردستان، لە نێو بردنی خاوەندارێتی تایبەت و دەسبەسەرداگرتنی سامان و کەرەستەی بەرهەمهێنان لە لایان دەوڵەتەوە یان بە سوود‌ی چینێکی تایبەتی کۆمەڵ، رەت دەکاتەوه و مافی خاوەندارێتی بۆ تاکەکان بە یەکێک لە بنەماکانی ئازادی و دیمۆکراسی و مافی مرۆڤ دەزانێ.
مادەی سێهەم: شیوەی تێکۆشان
پارتی ئازادیی کوردستان بۆ راماڵینی داگیرکەران لە کوردستان و دامەزراندنەوەی دەوڵەتی جمهوری کوردستان و بەرگری لێی، کەڵکوەرگرتن لە هەر کەرەستە و تەکنیکێکی ئەم سەردەمە، و هەموو چەشن و شێوەکانی خەبات، بە مەرجێ بەدەر لە تێرۆر و رەشەکوژی بن بەرەوا دەزانێ و کەڵکیان لێ وەردەگرێ. لە دەرفەتی قانوونیدا لە شێوە قانوونییەکان کەڵک وەردەگرێ و لە کاتی هێرش و داگیرکارییدا، بەرەنگاری هێرشکار و داگیرکەر دەبێتەوە. خەباتی چەکداری و جەنگی ئازادیبەخشی نەتەوەیی یەک لە شێوەکانی خەباتی پارتی ئازادیی کوردستانە.
مادەی چوارەم: پرێنسیپەکانی پارتی ئازادیی کوردستان لە رێکخستن دا
1- گرێدان،وەسەریەکخستن و لە یەک هەڵپێکانی تاقەت و تواناکانی یەک بەیەکی خەباتگێران و دروستکردنی ئیرادەیەکی یەکگرتوو و پتەو لە سەر بنەمای باوەر، متمانە،راستگۆیی، خۆشەویستی و هاوچارەنووسی، دوور لە گەندەڵی و فرت و فێل و درۆ و پیلانگێری و دەستەبەندی و ناوچەگەریی. ‌
2- ئەسڵی هەڵبژاردنی دیمۆکراتی: هەموو ئۆرگانەکانی PAK لە خوارەوە بۆ سەرەوە هەڵدەبژێردرێن.
3- عەقڵی بە کۆمەڵ، بەرپرسایەتی تاکە کەسیی: سەر لە بەری پارتی ئازادیی کوردستان و هەموو ئۆرگان و دام و دەزگاکانی بڕیاردانی، پشت بە عەقڵ و رێبەرایەتی بە کۆمەڵ ‌ دەبەستن، رێ بە تاکڕەویی و سەرە‌ڕۆیی نادرێ و لە عەینی کاتا بەرپرسایەتی تاکەکەسییە و دابەش ناکرێ.
4- رەچاوکردنی راوێژ وگفتوگۆ،قەناعەت و دروستکردنی بریاری یەکگرتوو : لە هەموو ئۆرگان و کۆمیتە و دەزگاکانی رێبەرایەتی و بەڕێوەبەرییPAK دابۆ دروستکردنی بڕیارات رەچاوی ئەسڵی گفتوگۆ و راوێژ و قەناعەت و گەیشتن بە بریاری هەمووانی دەکرێ.‌ ئەگەر ئەو بنەمایە توانای دروستکردنی بریاری نەبوو، دەنگی زۆربە(نیوە+1) بریار ساخدەکاتەوە.
5- راپۆرت و راپۆرتدانەوە: ئۆ‌رگانەکانی خوارەوە لە سەریانە راپۆرتی کار و چالاکییەکانیان بۆ سەرەوەی خۆیان بەرز بکەنەوە؛ ئۆرگانەکانی سەرەوەش بە پێچەوانەوە.
5- رەخنە و رەخنەلە خۆگرتن: رەخنە و رەخنە لە خۆگرتن لە هەڵە و کەم و کوڕییەکان، چەکی بە هێزی پێداچوونەوە، هەڵەبڕی، بژاری کەمووکورییەکان و زامنی خاوێنیی و ئامرازێکی دیمۆکراتیزە‌ بوونی پێوەندییەکان و پتەو کردنی یەکێتی ریزەکانی PAK‌ ە‌.
6- ئەندام بڕیاری رێکخراو، ئۆرگانەکانی خوارەوە‌ بڕیاری ئۆرگانەکانی سەرەوە جێبەجێ دەکەن. ئۆرگانەکانی سەرەوە لە دارشتن و دەرکردنی بڕیاردا بایەخ بە دید و بۆچوون و پێشنیاری ئەندام و ئۆرگانەکانی خوارەوە دەدەن.
7- کەڵک وەرگرتن لە توانای پسپۆڕان و ناوەندە زانستییەکان؛ ئۆرگان و دام و دەزگاکانی رێبەرایەتیPAK، بۆ گەڵاڵه کردنی بڕیاراتی سیاسییان کەڵک لە توانا زانستی و پسپۆڕییەکانی تاکە کانی کۆمەڵ و ناوەندە زانستییەکانی وەک زانکۆکان وەردەگرن و راوێژیان پێدەکەن.
8- دەرفەتی یەکسان، دیسیپلینی وەک یەک: لە ریزەکانی پارتیدا بۆ هەموو ئەندامان دەرفەتی یەکسان هەیە و بۆ هەمووانیش یەک دەیسیپلین.
9- مافی تاکەکان لە هەبوون و دەربڕینی بیروڕای سیاسی جیاواز: لە ریزەکانی پارتی ئازادیی کوردستان دا، هەبوونی بیروڕای سیاسی جیاواز و دەربڕینی ئازادە و دەرەتانی بڵاوکردنەوە و راگەیاندنی بۆ پێکدەهێنرێ.
10- پلۆرالیسمی فکری: لە پارتی ئازادیی کوردستاندا، فکر و باوەڕ و‌ بۆ هەموو ئەندامان ئازادە و هەموو کەس مافی دەربڕین و باسکردنی هەیە و توتالیتاریسم لە هەموو شێوەکانیدا رەت دەکرێتەوە. بنەمای یەکگرتنی ئەندامان یەکێتی هەڵوێست و ئامانج و سیاسەتە.
تێبینی: فکر و باوەڕێک کە کورد بە نەتەوە دانەنێ، کوردستان بە دابەشکرا و داگیرکراو نەزانێ و مافی سەربەخۆیی و بە دەوڵەتبوون بۆ کورد نەسەلمێنێ، لە پارتی ئازادیی کوردستاندا جێی نابێتەوە.
مادەی پێنجەم: بنچینە و تەلاری رێکخراوەیی PAK
بنچینە‌ و تەلاری رێکخراوەیی پارتی ئازادیی کوردستان لە خوارەوە بۆ سەرەوە بەمجۆرەیە:
1- ئەندام
2- شانە
3- رێکخراو
4- کۆمیتەی ناوەندی
5- مەجلیسی گشتی
6- کۆنفرانسی گشتی
7- سەرۆک
8- کۆنگرە
9- دەستەی دادوەریی
تێبینی 1: هێزی پێشمەرگەی کوردستان، یەکێک لە رێکخراوەکانی پارتی ئازادیی کوردستانە کە بە پێی ئایینامەی تایبەتی خۆی، رێکدەخرێ و فەرماندەیی دەکرێ.
تێبینی2: رێکخراوەکانی دەرەوەی وڵاتی پارتی ئازادیی کوردستان، لە سەر بنەمای بارودۆخی تایبەتی خۆیان رێکدەخرێن و رێوشوێنی کار و چالاکییان لە لایان مەجلیسی گشتییەوە بۆ دیاریی دەکرێ.
مادەی شەشەم: ئەندامەتی
1- ئەندامەتی لە پارتی ئازادیی کوردستاندا، دڵخوازانەیە.
2- دەسهەڵگرتن لە ئەندامەتی ئازادانە و سەربەستانەیە. لەم حاڵەتەدا پێویستە ئۆرگان و ناوەندی پێوەندیداری PAK ئاگادار بکرێ و هەرکەلوپەل و بەڵگەو ماڵ و داراییەکی کەوتبێتە لا، بیگەڕێنێتەوە.
3- هەموو کوردستانییەک لە ناوەوە و دەرەوەی کوردستان دەتوانێ بەم مەرجانەی‌ خوارەوە ببێتە ئەندامی پارتی ئازادیی کوردستان:
ئەلف: تەمەنی لە 18 ساڵ کەمتر نەبێ
ب: تاوانێکی قەرەبوونەکراوی کۆمەڵایەتی نەخوڵقاندبێ
ج: بەرنامە و پێڕەوی نێوخۆی PAK ی پەسند کردبێ
د: لە یەکێ لە بەش و ئۆرگانەکانی PAK داچالاکیی هەبێ
ح: بەکرێگیراو و سیخوڕی داگیرکەرانی کوردستان نەبوو‌بێ
ت: خوێندەواریی هەبێ و زمانی کوردی بزانێ
ی: ئابوونەی ئەندامەتی بدا
4- ئەندامانی پارتی ئازادیی کوردستان، سەرمایەی بەنرخی ئەو پارتەن. PAK لە پاراستنی گیان و کەرامەت و دابینکردنی بژیو و گوزەران و ئاسایشیان بەرپرسیارە. لە حاڵەتی پیری و نەخۆشی و پەککەوتەیی و مردن و شەهید بوون، یان زیندان و ئاوارەییدا بە تەنگ خۆیان و ماڵ و خێزانیانەوە دەبێ.
تێبینی: هاووڵاتیانی نە کوردی کوردستان، بە مەرجی پەسندکردنی بەرنامە و پێڕەوی ناوخۆ، دەتوانن ببن بە ئەندام و وەک ئەندامانی دیکە هەموو مافەکانی ئەندامەتییان هەبێ.
مادەی حەوتەم: چۆنیەتی و شێوەی وەرگرتنی ئەندامەتی پارتی ئازادیی کوردستان
هەر کوردستانییەک کە مەرجەکانی سەرەوەی تێدابێ، پاش تێپەڕاندنی ئەم پرۆسەیەی خوارەوە وەک ئەندامی پارتی وەردەگیرێ:
1- بە نووسراوە داوای ئەندامەتی بکا
2- ئەندامێک کە پێشینەی 2 ساڵ ئەندامەتی هەبێ پشتگیریی بکا
3- لەو کاتەدائەندامی هیچ حیزب و رێکخراوەیەکی سیاسیی دیکە نەبێ
4- 6 مانگ تاقیکردنەوەی، سەرکەوتوانە بڕیبێ
تێبینی: کەسایەتییەکان و ئەندامانی حیزب و لایەنە سیاسییەکانی دیکە کە دێنە ریزەکانی PAKەوە ‌، بە پێی رێو شوێنێکی تایبەتی لەلایان" مەجلیسی گشتی‌"یەوە وەردەگیرێن و جێگا و پلەی حیزبییان بۆ دەسنیشان دەکرێ.
مادەی هەشتەم: ئەرکەکانی ئەندام
1- بۆ وەد‌یهێنانی ئامانجەکانی پارتی ئازادیی کوردستان کە لە بەرنامە و بەڵگەنامە فەرمییەکانیدا دیارییکراون، لێبڕاوانە تێبکۆشێ.
2- بە پێی پەیڕەوی نێوخۆ، پابەندی دیسیپلینی حیزبیی بێ، راسپاردە و بڕیارەکانی بەڕێوەبەرێ و بە ڕێکۆپێکی ئامادەی کۆبوونەوەکانی بێ.
3- ئەرکە پێ سپێردراو و دیاریکراوەکانی بەباشی بەڕێوە بەرێ و راپۆرتی کارەکانی بە رێکوپێکی بۆ ئۆرگانی پێوەندییدار بەرز بکاتەوە.
4- نهێنییەکانی PAK بپارێزێ و راستییەکانی لێ نەشارێتەوە.
5- رێز لە شەهیدانی نەتەوە وPAK بگرێ، سەروەرییەکانی نەتەوە و PAK بەرز راگرێ و بۆ زەحمەت و خەبات و تێکۆشانی خەباتگێڕانی رێگای رزگاریی کوردستان و هاوسەنگەرانی دێرینی حورمەت قایل بێ.
6- بەدەر لە مافە دیاریکراوەکانی، ماڵ و دارایی و پلە و پایەی رێکخراوەیی، بۆ بەرژەوەندیی تایبەتی خۆی بەکار نەهێنێ.
7- بۆ بەهێزکردنی کەسایەتی و بردنە سەرێی پلەی هوشیاری و زانیاریی نەتەوەیی خۆی و بنەماڵە و هاووڵاتیانی تێبکۆشێ و لە زانسته مرۆڤایەتییە جۆراوجۆرەکان کەلک وەربگری.
8- یەکێتی سیاسیی و رێکخراوەیی PAK بپارێزێ. خۆ لە دەستە و دەستەبەندی و ناوچەگەریی و گرێدانی پێوەندیی نهێنی بە دژی هەڤاڵانی و ئۆرگانەکانی پارتی ئازادیی کوردستان ببوێری.
9- ئەندامی PAKلە سەریەتی راستگۆ،خاکەڕا، لە خۆبووردوو،دەس و داوێنپاک،روون و راشکاو و بێ پێچ و پەنا بێ.
10- بڵاو کراوەکانی PAK بخوێنێتەوە و ئاگاداری تازەترین هەڵوێست و سیاسەتەکانی بێ و بیانباتە نێو هاووڵاتیانی شوێنی کار و ژیانییەوە.
11- سەبارەت بە پاراستنی سیستەمی رێکخستن، نابێ بە بێ ئاگاداری، شار، رێکخراو و وڵاتەکەی بەجێبێڵێ.
تێبینی: ئەو کەسانەی پێوەندییان لەگەڵ PAK هەیە و بە شێوەی جۆراوجۆر هاوکاریی لەگەڵدا دەکەن بەڵام ئەندام نین، بە لایەنگری تەشکیلاتی دەناسرێن.
مادەی نۆهەم: مافەکانی ئەندام
هەموو ئەندامێکی پارتی ئازادیی کوردستان، ئەم مافانەی هەیە:
1- بە پێی رێسا دیاریکراوەکان لە هەڵبژاردنە نێوخۆییەکانیدا بەشداری بکا‌ و لە هەموو ئاستەکاندا هەڵبژێرێ و هەڵبژێردرێ.
2- دەربڕینی راوبۆچوون و شوێندانان لە سەر پڕۆسەی دروستبوونی بڕیاری سیاسیی و رێکخراوەیی، لە کۆبوونەوە و ئۆرگانەکانی PAKدا.
3- رەخنەگرتن لە هەر هەڵوێستێک و لە هەر بەرپرس و کار بەدەست و ئۆرگانێکی حیزبیی، لە کۆبوونەوە، کۆنفرانس و کۆنگرەکانی پارتی ئازادیی کوردستاندا.
4- دانی پێشنیار و گەڵاڵەی سیاسیی و رێکخراوەیی بە هەموو ئۆرگان و دەزگاکانی PAK.
5- مافی بەرگریی لەخۆکردن بەرانبەر هەر رەخنە و بوختان و تاوانبارکردنێ کە ئاراستەی دەکرێ، بە شێواز و میتۆدی یاسایی رێکخراوەیی.
6- شکایەتکردن لە هەر ئۆرگان و بەرپرسێک لای ئۆرگانی سەروەتر سەبارەت بە پێشێلکرانی مافەکانی یان رەفتار و بڕیارێک کە بە شیاوی خۆی دانەنێ.
مادەی دەهەم: شانە
1- شانە، یەکەی بنەڕەتی رێکخستنی پارتی ئازادیی کوردستانە‌. لە 3- 5 ئەندام لە شوێنی کار و ژیانیان پێکدێ.
2- هەر شانەیەک لە شوێنی کار و ژیانی خۆی ئەرکی خەبات بۆ وەدیهێنانی ئامانجەکان و بەڕێوەبردنی بڕیاراتی حیزبی و پێوەندیکردنی بە هاووڵاتیان و زانیاریدان و ئاگادار کردنی PAK ی لە سەر شانە.
مادەی یازدەهەم‌: ڕێکخراو
1- رێکخراویPAK‌ لە دێ، ناوچە، گەڕەک، شار، شارستان و هەرێم رێکخەری ئەندامان و کار و چالاکیەکانییەتی لەو شوێنانە. هەر کام لەو ڕێکخراوانە لە لایەن کۆمیتەیەکەوە رابەرایەتی دەکرێن کە لە لایان ئەندامان، یان نوێنەرانی ئەندامانی ئەو رێکخراوەوە هەڵدەبژێردرێ. ناوی ئەو رێکخراو و کۆمیتانە بە پێی هەلومەرجی دیاریی کراو دادەنرێ.
2- ئەرکی هەر کام لە کۆمیتەکان، رێکخستن و بەڕێوەبردنی کاروبارەکان و جێبەجێکردنی بڕیاراتی PAK‌ لە سنووری جوغرافی دیاریکراویانە.
3- بەرزترین ئۆرگانی هەر رێکخراوێک کۆنفرانسی ئەو رێکخراوەیە کە لە ماوەی دیاریکراودا لە ئەندامانی ئەو رێکخراوه،‌ یان نوێنەرانیان پێکدێ.
مادەی دوازدەهەم: کۆمیتەی ناوەندیی
1- کۆمیتەی ناوەندیی پارتی ئازادیی کوردستان کە لەلایان کۆنگرەوە هەڵدەبژێردرێ، بەرزترین ئۆرگانی بەڕێوەبەریی یە لە نێوان دوو کۆنگرەدا و بە تاک و بە کۆ بەرانبەر کۆنگرە بەرپرسیار و وەڵامدەرن.
2- کۆمیتەی ناوەندیی بڕیارەکانی کۆنگره و مەجلیسی گشتی‌ جێبەجێ دەکا، سیاسەت و هەڵوێستی PAK لە سەر رووداو و بابەت و پێشهاتەکانی رۆژ دیاری دەکا، پێوەندی PAK لەگەڵ هێزە سیاسییەکان و دەوڵەتان رێکدەخا، لە نێوخۆیدا کاروبار و بەرپرسایەتییەکان دابەش و دیاری دەکا و بۆی هەیە دەستە و ناوەندی پێویست لە نێوخۆیدا پێکبێنێ. چاو‌دێری کاروبار و چالاکی دام و دەزگاکانی بەرفەرمانی خۆی دەکا و لە کۆبونەوەکانیدا، کاروچالاکییەکانی خۆی و ئەندامانی دەخاتە بەر باس و و راپۆرتی خۆی بۆ کۆنگرە و کۆنفرانسەکان ئامادە دەکا.
3- لە کاتی پێویست دا کۆبوونەوە پێکدێنێ و لانی کەم ساڵی 4 جار کۆدەبێتەوە.
4- کۆمیتەی ناوەندیی دەتوانێ سکرتێر یان کوردیناتۆرێک بۆ خۆی بۆ پێکهێنانی هاواهەنگی و پێکهێنانی کۆبوونەوە و تۆمار کردنی کۆبوونەوەکان و بڕیارات و بە دواداچوونیان هەڵبژێرێ.
تێبینی1: کۆمیتەی ناوەندیی دەتوانێ لە نێو ئەندامانی PAKدا، بە رەزامەندیی مەجلیسی گشتی ژمارەیەک یاریدەدەر و راوێژکار چ وەک تاک و چ وەک دەستەیەکی راوێژکاری یان یاریدەدری بۆ خۆی هەڵبژێرێ.
تێبینی2: کەسانێ دەتوانن خۆ بۆ ئەندامەتی کۆمیتەی ناوەندیی بپاڵێون کە لانیکەم 10 ساڵ پێشینەی ئەندامەتی پارتی ئازادیی کوردستانیان هەبێ و‌ تەمەنیان لە 26 ساڵ کەمتر نەبێ.
تێبینی3: ئەوکەسایەتیانەی دێنە ریزەکانی پارتی ئازادیی کوردستانەوە، تێبینی ژمارە2 نایانگرێتەوە و بە پێێ سەنگ و توانا و پێگەیان، لە لایان کۆنگرە یان مەجلیسی گشتیەوە بڕیاریان لە سەر دەدرێ.
مادەی سێزدەهەم: مەجلیسی گشتی
1- مەجلیسی گشتی لە لایان کۆنگرەوە هەڵدەبژێردرێ. بەرزترین ئۆرگانی داڕشتنی سیاسەتی گشتی و رێکخراوەییە لە نێوان دوو کۆنگرەدا و بە تاک و کۆ بەرپرسیار و وەڵامدەرن لە حاست کۆنگرە دا.
2- مەجلیسی گشتی چاودێری کارەکانی سەرۆک، کۆمیتەی ناوەندیی و ئۆرگان و دەزگا و دامەزراوەکانی دیکەی PAK دەکا و دەسەڵاتی لێپرسیەنەوە لێیانی هەیە.
2- مەجلیسی گشتی بە پێی گۆڕانکارییەکان و پێویستی خەبات، ئۆرگان و دەزگا رێکخراوەییەکان پێکدێنێ یان گۆڕانکارییان تێدا دەکا و ئەندامانیPAK رێکدەخا.
3- لە کۆبوونەوەکانیدا کار و تێکۆشانی PAK لە نێوان دوو کۆبوونەوەیدا تاوتوێ دەکا و بڕیار و ڕێنمایی پێویست دەردەکا.
4- پێڕاگەیشتن بە پرسی هاتنی ئەو کەسایەتیانەی خاوەن سەنگ و پێگەی سیاسی و کۆمەڵایەتی خۆیانن، بۆ ریزەکانی PAK و دیاریکردنی پلە و بەرپرسایەتیان.
5- لانیکەم ساڵی دوو جار کۆدەبێتەوە.
6- کات و رێوشوێن و پێویستیەکانی بەستنی کۆنگرە و کۆنفڕانسەکان دیاریی دەکا
7- مەجلیسی گشتی دەتوانێ سکرتێر یان کۆردیناتۆرێک بۆرێکخستن و بەرێوەبردنی کۆبوونەوەکان و خستنە رووی خشتەی کاری کۆبوونەوەکان و تۆمار کردنی بڕیارات و بە دواداچوونیان هەڵبژێرێ.
تێبینی1: کەسانێ دەتوانن خۆ بۆ ئەندامەتی مەجلیسی گشتی بپاڵێون کە لانی کەم 10 ساڵ پێشینەی ئەندامەتی پارتی ئازادیی کوردستانیان هەبێ و‌ تەمەنیان لە 26 ساڵ کەمتر نەبێ.
تێبینی2: ئەوکەسایەتیانەی دێنە ریزەکانی پارتی ئازادیی کوردستانەوە، تێبینی ژمارە1 نایانگرێتەوە و بە پێێ سەنگ و توانا و پێگەیان، لە لایان کۆنگرە یان مەجلیسی گشتیەوە بڕیاریان لە سەر دەدرێ.
مادەی چواردەهەم: کۆنفرانسی گشتی
1- کۆنفرانسی گشتی لە کاتێکدا دەبەسترێ کە بارودۆخێکی سیاسیی تازە خوڵقابێ یان دۆخێکی تایبەت بۆ PAK هاتبێتە گۆڕێ و پێویست بە بەشداریی ژمارەیەکی زۆرتری ئەندامانی لە دروستکردنی بڕیاری سیاسی و حیزبیدا ببێ و لەعەینی کاتیشدا دەرفەت و دەرەتانی بەستنی کۆنگرە نەبێ.
2- کۆنفرانس لە سەرۆک و ئەندامانی مەجلیسی گشتی و کۆمیتەی ناوەندی و یاریدەدەر و راوێژکارانی و بەرپرسان و ئەندامانی کۆمیتە و ئۆرگان و دەزگاکانی PAK و کادرە بە ئەزموون‌ و شارەزاکان پێکدێ و لەم حاڵەتەدا، هەموو سەلاحیەت و دەسەڵاتەکانی کۆنگرەی هەیە بێجگە لە گۆڕینی بەرنامە و پێڕەوی ناوخۆ و لادان و دانانی سەرۆک.
مادەی پازدەیەم: سەرۆک
1- سەرۆکی پارتی ئازادیی کوردستان بە دەنگی زۆربە، لە نێو پاڵێوراوانی ئەو پۆستەدا، راستەوخۆ لە لایەن کۆنگرەوە هەڵدەبژێردرێ.
2- سەرۆک چاو‌دێری بەڕێوەچوونی بەرنامە و پێڕەو‌ی ناوخۆ و سیاسەتی گشتی و بڕیاراتی کۆنگره و مەجلیسی گشتی‌ و کۆمیتەی ناوەندیی دەکا.
3- سەرۆک بەشداری کۆبوونەوەکانی مەجلیسی گشتی و کۆمیتەی ناوەندیی دەکا و‌ لە کاروبارەکانی ئەوان و لێپرسراوانی رێکخراو و ئۆرگانە سەرەکییەکانی پارتی دەپرسێتەوە و لە نێوانیاندا هاواهەنگی پیکدێنێ.
4- سەرۆک دەتوانێ لە نێو ئەندامان و لایەنگر و دۆستانی پارتی ئازادیی کوردستان یان لە نێو کەسایەتیییە نەتەوەییە خاوەن پسپۆڕییەکاندا بە شێوەی تاکەکەسیی یان دەستەیی،‌ راوێژکار بۆ خۆی دیاری بکا.
5- سەرۆک بە رووکاری دەرەوەدا، لە بواری نەتەوەیی و نێونەتەوەییدا لە چوارچێوەی سیاسەت و بڕیاراتی پارتی ئازادیی کوردستاندا، نوێنەرایەتی PAK دەکا و رێککەوتن و پڕۆتۆکۆلەکان ئیمزادەکا.
6- سەرۆک بە شێوەی یاسایی لە بەرانبەر کۆنگرەدا و لە رووی ئەخلاقیەوە بەرانبەر هەموو ئەندام و لایەنگر و دۆستانی پارتی بەرپرس و وەڵامدەر دەبێ.
7- هەر کات هەست بە پێویستی کرا،بە پێشنیاری سەرۆک و بە دەنگی کۆنگرە، جێگرێک بۆ سەرۆکی PAK دیاریی دەکرێ. جێگری سەرۆک، یارمەتی سەرۆک دەدا لە سەرۆکایەتی کردنی پارتی ئازادیی کوردستاندا و لە حاڵەتێکدا بە هەر هۆکارێک، سەرۆک توانای بەرێوەبردنی ئەرکەکانی نەبوو، جێی ئەو دەگرێتەوە.
مادەی شازدەیەم: کۆنگرە
1- کۆنگرە بەرزترین ئۆرگانی پارتی ئازادیی کوردستان و نوێنگەی ئیرادە و دەنگی ئەندامانی و سەرچاوەی شەرعیەتی بەرنامە و پێڕەو و بڕیارەکانی PAK ە‌.
2- کۆنگره بەشێوەی ئاسایی هەر 4 ساڵ جارێ، بە بەشداریی سەرۆک و جیگری سەرۆک وئەندامانی مەجلیسی گشتی و ئەندامان و یاریدەدەر و راوێژکارانی کۆمیتەی ناوەندیی و دەستەی دادوەری و نوێنەرانی ئەندامان و ئەوانەی راستەوخۆ بانگهێشت دەکرێن پێکدێ.
3- کۆنگرە، راپۆرتەکانی سەرۆک و کۆمیتەی ناوەندیی و مەجلیسی گشتی و دەستەی دادوەریی تاو توێ دەکا، هەڵیاندەسەنگێنێ و بڕیاریان لە سەر دەدا.
4- کۆنگرە بەو سکاڵایانە رادەگا کە لە لایان ئەندامانی پارتی ئازادیی کوردستانەوە پێیگەیشتوون.
5- کۆنگرە بەرنامە و پێڕەوی ناوخۆ و سیاسەت و رێبازی گشتی و ستراتیژی PAK دیاریی دەکا.
6- کۆنگرە سەرۆک و جێگری سەرۆک و ئەندامانی مەجلیسی گشتی و کۆمیتەی ناوەندیی و دەستەی دادوەریی هەڵدەبژێرێ.
7- یەکگرتنی پارتی ئازادیی کوردستان لە گەڵ حیزب یان حیزبەگەلی دیکە، لە دەسەڵاتی کۆنگرەدایە.
تێبینی: کۆنگرەی نائاسایی لە سەر داخوازی سەرۆکی پارتی، یان2-3 مەجلیسی گشتی، یان نیوەی ئەندامانی PAK پێکدێ. کۆنگرەی نائاسایی لە کاتێکدا پێکدێ کە قەیران یان بارودۆخێکی تایبەت هاتبێتە پێشەوە. ئەندامانی کۆنگرەی ئاسایی پێشوو، دەبنە ئەندامانی کۆنگرەی نائاسایی.
مادەی شانزە‌هەم: رێکخستنی نهێنی
1- لە رێکخستنی نهێنیدا، میتۆدی دیمۆکراتی و ئاشکرا کاریی بە قازانجی پاراستنی گیان و ئاسایشی تێکۆشەرانی ئەو بەشە، بەرتەسک دەبێتەوە.
2- رێکخستنی نهێنی لە لایان کۆمیتەیەکەوە کە لە لایان مەجلیسی گشتییەوە پێکدەهێنرێ، بەڕێوەدەبرێ و رێ و شوێنەکانی کار و تێکۆشانی بۆ دابین دەکرێ.
مادەی حەڤدە‌هەم: داهات و دارایی
1- داهات و دارایی PAK لەم رێگایانەی خوارەوە بە دەست دێ:
ئەلف: ئابوونەی ئەندامەتی ئەندامان
ب: یارمەتی ئەندامان، دۆستان، هاووڵاتیان
2- کۆمیتەی ماڵی و تەداروکات کە لە لایان مەجلیسی گشتییەوە پێکدەهێنرێ، بە چاودێری سەرۆکی PAK، بە داهات و خەرجییەکان رادەگا و چۆنیەتی و رادەی خەرجکردن لە هەموو ئاستەکانی PAK دارێکدەخا و چاوەدێری و تۆماریان دەکا.
مادەی هەژدەهەم: بابەتەکانی دیسیپلین، سزا و دادوەریی
1- بۆ پارتێکی سیاسی کوردستانی کە لە پێناو راماڵینی داگیرکەر لە نیشتمان و ئازادیی نەتەوە و دامەزراندنی دەوڵەتی نەتەوەیی خەبات دەکا و لەگەڵ دوژمنگەلێ داگیرکەر، توتالیتر و تیرۆریست رووبەڕوویە، هەبوونی سیستەم و دیسیپلینی قایم بایەخ و گرینگی تایبەتی هەیه و مەرجی مانەوە و سەڵامەتیەتی‌ و لە هۆکارە سەرەکییەکانی بەردەوامی بەربەرەکانێ لەگەڵ دوژمنانی کو‌رد و کوردستانە‌. هوشیاریی سیاسی و پلەی تێگەیشتن، یەکەمین و بەهێزترین دەستەبەر و پاڵنەر و هاندەری پێکهینان و گەشەپێدان و پاراستنی سیستەم و دیسیپلینی حیزبییە. هەروەها لێپێچانەوە و سزادان وەک واکسیناسیۆن و کوشتنی ڤایرۆس و میکرۆب وایە لەلەشی مرۆڤدا.
2- پێڕاگەیشتن بە بابەتەکانی پێشلکرانی دیسیپلین و خەتا و هەڵە و تاوانی ئەندامان و دیاریکردنی سزا بۆیان و پێڕاگەیشتن و بڕیاردان لە سکاڵای ئەندامانی PAK و دام و دەزگا حیزبییەکان ئەرکی دەستەی دادوەرییە.
3- بەجێنەگەیاندنی ئەرکەکانی ئەندامەتی و بەڕێوەنەبردنی ئەرکی دیاریکراو، هەڵسوکەوت بە پێچەوانەی پێڕەو‌ی ناوخۆ و دیسیپلینی حیزبی، لاساریی و سەرەڕۆیی و گیرە شوێنی، دەستەبەندی و ناوچەگەرایی، درکاندنی نهێنییەکان، بە فێڕۆدانی سامان و دارایی PAKو گەندەڵی و دەسپیسی، خوڵقاندنی تاوانی کۆمەڵایەتی، زوڵم و زۆر و سووکایەتی بە کەرامەت و حورمەتی مرۆڤ، ئازاردانی ژن و منداڵ، زیان گەیاندنی قەرەبوو نەکراو بە ژینگەی وڵات، بەستنی پێوەندی نهینی بەملاو و ئەولاوە، ئەنجامدانی کردەوەیەک کە زەبر لە پرستیژ و ناوبانگی PAK بدا؛ بە لادان لە بنەما یاسایی و ئەخلاقیەکانی پارتی ئازادیی کوردستان دەژمێردرێن و سزای بەدوادا دێ.
4- مەبەست لە سزادان، پاراستنی سڵامەتی سیستەمی حیزبیی، یاسایی، سیاسی و ئەخلاقی PAKو رێگەنەدان بە سەرەڕۆیی و پێشێلکردنی مافی تاکەکان و بەرگریکردن لە کەرامەت و حورمەت و مافەکانیان و پەروەردەکردن و فێرکردن و هەروەها گێڕانەوەی ئەندام لە خەتا و هەڵەی زیاتر و بەخۆدا چوونەوە و لابردنی هەڵە و پەڵەکانییەتی.
5- سزادانی ئەندام بە پێی رادە و ئاستی خەتا و هەڵە و تاوانەکەیەتی و لە چوارچێوەی ئەم شێوازانەدایە:
ئەلف: سەرکۆنە؛ زارەکی یان بە نووسراوە
ب: نزمکردنەوه، ‌یان ئەستاندنەوەی لێپرسراوێتی
ج: هەڵپەساردن، یان ئەستاندنەوەی ئەندامەتی بۆ ماوەی دیاریکراو. ئەندامی هەڵپەسێردراو لە ماوەی هەڵپەساردندا، خاوەنی مافەکانی ئەندامی نییه
د: دەرکردن لە ریزەکانی پارتی ئازادیی کوردستان
6- دەستەی دادوەری لە 3 تا 5 ئەندامی PAK کە شارەزاییان لە کار و باری یاساییدا هەبێ،لەلایا‌ن کۆنگرەوە‌ هەڵدەبژێردرێ.‌
7- بڕیارەکانی دەستەی دادوەریی لە سزادانی ئەندامانی PAK دا، پێویستە لە لایان مەجلیسی گشتیەوە پەسند بکرێن.
رێوڕەسمی کردنەوەی کۆنگرەی یەکەمی
یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستان
سەعات 10ی پێشنیوەڕۆی ئەمڕۆ 18- رەزبەری-2706، رێکەوتی 10-10-2006، لە هۆڵی کۆنگرەکانی هۆتێل شیرایتۆنی هەولێری پایتەختی باشووری کوردستان، بە ئامادە بوونی نوێنەرانی زۆربەی حیزب و پارت و لایەنە سیاسییەکان و ژمارەیەک لە کەسایەتییە ئاکادیمی و‌ فەرهەنگی و کۆمەڵایەتییەکانی هەر چوارپارچەی کوردستان، رێوڕەسمی کردنەوەی کۆنگرەی یەکەمی یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستان لە ژێر دروشمی " لە پێناو دامەزراندنی کۆمارێکی دیکەی کوردستاندا" و بە ناوی "کۆنگرەی سەقامگیرکردنی پرێنسیپە نەتەوەییەکان" بەڕێوەچوو.
رێوڕەسمەکە بە بڕینی شریتی کۆنگرە لە لایان دایک و بابی شەهید سەعید یەزدانپەنا، دامەزرێنەری یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستان، دەستیپێکرد. بە دوای ئەوەدا، بەڕێز کاک عەلی قازی محەممەد کوڕی پێشەوا قازی محەممەد، وتەی بەخێرهێنان و کردنەوەی پێشکەشکرد. وتەکانی بەڕێز کاک حسەین یەزدانپەنا سکرتێری گشتی یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستان کە ئاوڕێکی خێرای لە دامەزران و داهێنانی و خەباتی یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستان دا بوەوە، بەشێکی دیکە لە پڕۆگرامی رێوڕەسمەکە بوو.
بە بۆنەی کۆنگرەی یەکەمی یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستانەوە دەیان پەیامی پیرۆزبایی لەلایان حیزب و رێکخراوە سیاسییەکان و کەسایەتی و کۆڕ و کۆمەڵە فەرهەنگیی و کۆمەڵایەتییەکان بە کۆمیتەی ئامادەکاری کۆنگرەی گەیشتوون. یەک لەو پەیمانە، پەیامی دەفتەری حیزبی دیمۆکراتی کوردستانی ئێران بوو کە لە لایان بەڕێز کاک بابا عەلی مێهرپەروەر ئەندامی دەفتەری سیاسییەوە پێشکەشکرا.
ناواخنی پڕۆگرامی رێوڕەسمەکە، چەپکێک گۆرانی لە لایان هونەرمەندان عەلی زەندی، فەرشید نوورانی و کۆڕی هونەری پێشمەرگە و بڵاوکردنەوەی فیلمی هەڵکردنی ئاڵای کوردستان لە 22-1-1994 لە لایان یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستان، بە ئامێری سکرین بوو. ئەم فیلمە کە تێیدا سکرتێری گشتی یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستان، لەو رێکەوتەدا، رادەگەیەنێ " ئێمە ئاڵای داگیرکەری ئێران دێنینە خوارێ و ئاڵای کوردستان هەڵدەکەین" لەلایان ئامادە بووانەوە پێشوازییەکی گەرمی لێکرا.
ئاڵای پیرۆزی کوردستان و وێنەی رێبەرانی مێژووی کورد و دروشمە نەتەوەییەکان، ئاوێتەی سرودی نەتەوایەتی ئەی رەقیب و وتەی پڕ هەست و بیری هەڤاڵی تێکۆشەر سکرتێری گشتی یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستان، بەڕێز کاک حسەین یەزدانپەنا بوون و دیمەنێکی هیوا بەخشیان لە داهاتووی خەباتی یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستان وێنا دەکرد.
لە رۆژانی داهاتوودا، بیروڕای گشتی لە هەواڵەکانی کۆنگرەی یەکەمی یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستان ئاگادار دەکەین.
یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستان
18ی رەزبەری 2706
10ی ئۆکتۆبری 2006
pazadik.in
"لە پێناو دامەزراندنی کۆمارێکی دیکەی کوردستاندا"
بەیاننامەی کۆتایی کۆنگرەی یەکەمی
یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستان
(کۆنگرەی سەقامگیرکردنی پرێنسیپە نەتەوەییەکان)
رۆڵەکانی نەتەوەی کورد!
تێکۆشەرانی ریزەکانی یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستان!
حیزب و رێکخراوە و کەسایەتییەکانی کوردستان!
هەروەک له راگەیەندراوەکانی پێشووی یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستاندا ئاماژەیان پێکرا بوو، پاش ماوەیەک کاردروستایی بۆ بەستنی کۆنگرەی یەکەمی یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستان، سەعات 10ی پێشنیوەڕۆی رۆژی 18- رەزبەری-2706 ک، 10-10-2006 ز، لە رێوڕەسمێکی بەشکۆدا بە بەشداریی نوێنەرانی زۆربەی حیزب و پارت و لایەنە سیاسییەکان و ژمارەیەکی هەڵبژاردە لە کەسایەتییە ئاکادیمی و‌ رووناکبیری و کۆمەڵایەتییەکانی هەر چوارپارچەی کوردستان لە هۆڵی کۆنگرەکانی هوتێل شیرایتۆنی هەولێری پایتەخت کۆنگرەی یەکەمی یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستان (کۆنگرەی سەقامگیرکردنی پرێنسیپە نەتەوەییەکان) لە ژێر دروشمی: " لە پێناو دامەزراندنی کۆمارێکی دیکەی کوردستاندا" لە نێو دیمەنێکی رازاوە بە ئاڵای کوردستان و وێنەی رێبەرانی مێژوویی کورد و دروشمە نەتەوەییەکان، دەستی بەکار کرد.
رێوڕەسمی کردنەوەی کۆنگرە، بە بڕینی شریتی کۆنگرە، لە لایان دایک و بابی شەهید سەعید یەزدانپەنا، دامەزرێنەری یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستان دەستیپێکرد. بە دوای ئەوەدا لەگەڵ چڕینی سروودی نەتەوایەتی "ئەی رەقیب"، ئامادە بووان ساتێک بە پێوە راوەستان. پاشان بەڕێز کاک عەلی قازی کوڕی پێشەوا قازی محەممەد، وتەی بەخێرهێنان و کردنەوەی کۆنگرەی پێشکەش کرد.
شاندی نوێنەرایەتی حیزبی دیمۆکراتی کوردستانی ئێران یەکێک لەو میوانانە بوو کە بەشداری رێوڕەسمەکە‌ بوون. بەڕێز کاک عەلی مێهرپەروەر ئەندامی دەفتەری سیاسیی حیزبی دیمۆکراتی کوردستانی ئێران پەیامی دەفتەری سیاسی حیزبەکەی پێشکەش کرد. پاشان فیلمی رێوڕەسمی هەڵکردنی ئاڵای کوردستان لە لایان یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستانەوە لە دووی رێبەندانی ساڵی 1372ی هەتاویی کە تێیدا سکرتێری گشتی یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستان، رادەگەیەنێ " ئێمە ئاڵای کوردستان هەڵدەکەین و ئاڵای ئێران دێنینە خوارێ" بە ئامێری سکرین پیشاندرا کە‌ لەگەڵ پێشوازیی گەرمی ئامادە بووان رووبەڕوو بوو. بە دووای ئەوەدا، سکرتێری گشتیی یەکێتی شۆرشگێڕانی کوردستان، ئاوڕێکی خێرای لە دامەزران و داهێنانە سیاسییەکان و خەباتی 15 ساڵەی یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستان دایەوە و رایگەیاند کە "کۆنگرەکەمان ئاڵوگۆڕی قووڵی بەدەستەوەیە". چەپکێک بەرهەمی جوانی هونەری گۆرانی و موسیقی کوردی لەلایان هونەرمەندان کاک عەلی زەندی و کاک فەرشید نورانی و هەڤاڵ زانیار، بە هاوکاری هونەرمەند بەهادین موشیر پەنایی و کۆڕی هونەری لاوانی یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستان، ناواخنی پڕۆگرامی رێوڕەسمەکە بوون.
پێشکەشکردنی راپۆرتی سیاسی – رێکخراوەیی و باس و وتووێژی تێروتەسەل لە سەری، خوێندنەوەی پڕۆگرام و پێڕەوی ناوخۆی یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستان و پەسندکردنی کۆمەڵێک بڕیار و دواتر هەڵبژاردنی دام و دەزگاکانی رێبەرایەتی و وەک دوایین بەشی کاری کۆنگرە، رێوڕەسمی راگەیاندنی ئاکام و بڕیاراتی کۆنگرە، ئەو کارانە بوون کە لە ماوەی 3 رۆژ کاری بێوچاندا، بەڕێوەچوون.
لە راپۆرتی سیاسیی و رێکخراوەییدا، کە لە لایان بەڕێز کاک حسەین یەزدانپەناوە پێشکەشکرا، بە چڕی باس لە کێشەی کورد و بارودۆخی جیهان و رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و سیاسەت و تێکۆشانی سیاسی و پێشمەرگەیی و رێکخراوەیی یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستان لە 15 ساڵی رابردوودا کرا. لە راپۆرتەکەی بەڕێز سکرتێری گشتی دا، زەروورەتی بوونی یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستان بە "حیزب" و ناو و ئاڕم و و رەنگی پێشنیاریی کۆمیتەی ناوەندیی خرایە بەرچاو و سەرنجی ئەندامانی کۆنگره.‌ پاش وتووێژ و قسەوباسێکی تێروتەسەل لە سەر تێکڕای بابەتەکانی راپۆرتی سیاسی – رێکخراوەیی و دەوڵەمەندکردنیان، راپۆرتەکە بە تێکڕای دەنگ پەسندکرا و یەکبەیەکی پێشنیارەکان خرانە دەنگدانەوه. کۆنگرە بڕیاریدا یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستان ببێ بە "حیزب" و "پارتی ئازادیی کوردستان" بووە ناوی تازەی یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستان و ئارمی پێشنیارکراویش پاش شیکرانەوه،‌ پەسندکرا. هەروەها رەنگی "نارنجی" وەک رەنگی تایبەتی پارتی ئازادیی کوردستان دیاریی کرا.
باسەکانی پێوەندیدار بە پڕۆگرام و پێڕەوی ناوخۆی پارتی ئازادیی کوردستان، کاتێکی زۆری کۆنگرەی بە خۆی تەرخانکرد و پاش باس لە سەر ئەو پێشنیار و بۆچوونانەی لە سەر بەرنووسەکانیان لە دوور و نزیکەوە گەیشتبوون، خرانە دەنگەوە و پەسندکران. پڕۆگرامی پارتی ئازادیی کوردستان، بە رۆحێکی تەواو کوردستانی و نەتەوەیی داڕژاوە و جیاوازییەکانی لەگەڵ هەموو حیزب و رێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان روون و بەرچاوه.‌ هەروەها پێڕەوی ناوخۆش، کۆمەڵێک داهێنانی گونجاوی پێوەدیارە.
پاش کۆتایی هاتنی باسەکانی پڕۆگرام و پێڕەوی ناوخۆیی PAK و پەسندکردنیان لە لایان کۆنگرەوە، نۆرە گەیشتە پرسی هەڵبژاردنی دەزگاکانی رێبەرایەتی پارتی ئازادیی کوردستان. ئەم بڕگەیە لە کاری کۆنگرە، بە پێی پێڕەوی ناخۆ، لە هەڵبژاردنی سەرۆکەوە دەستی پێکرد. لەم بەشەدا، لە کەتێکدا تێکڕای کۆنگرە بەشێوەی سروشتی تەنیا رووی لە یەک کەس، ئەویش هەڤاڵی خۆشەویست کاک حسەین یەزدانپەنا بوو؛ بەڕێزیان روو لە ئەندامانی کۆنگرە وتی: " دەزانم ئێوە هەمووتان بیر لەوە دەکەنەوە کە من لە سکرتێری گشتییەوە ببمە سەرۆکی پارتی و دەزانم هەمووتان منتان قبووڵە، بەڵام کەسێک کەمن بە براگەورەی خۆمی دەزانم، باشە بیکەینە سەرۆکی پارتی، ئەویش کوڕی پێشەوا قازی محەممەدە؛ بۆیە داوا لە بەڕێزیان دەکەم ئەو ئەرکە قەبووڵ بکەن و داوا لە کۆنگرەش‌ دەکەم دەنگی پێبدا". داوا و پێشنیاری بەڕێز سکرتێری گشتی بە چەپڵەی ئەندامانی کۆنگرە وەڵام درایەوە، بەڵام لەبەر رەچاوکردنی باری یاسایی بابەتەکە، بەڕێزیان رایگەیاند کە بە پێی پێڕەوی ناوخۆ ئەگەر کەسێکی دیکە خۆی کاندید دەکا مافی خۆیەتی و باخۆی بناسێنێ. پاشان داوا و پێشنیارەکەی بەڕێزیان بۆ هەڵبژاردنی بەڕێز کاک عەلی قازی خرایە دەنگدانەوە و بە تێکڕای دەنگ پەسند کرا.
بە دوای هەڵبژێرانی سەرۆکی پارتی ئازادیی کوردستان، بەڕێز کاک حسەین یەزدانپەنا، درێژەی بە قسەکانی دا و وتی: " ئەوەندەی بۆ من دەگەڕێتەوە، داوا لە کۆنگرە و سەرۆکی PAK دەکەم، رێگەم بدەن تەنیا وەک پێشمەرگەیەک درێژە بە کار بدەم". لە کاتێکدا ژمارەیەکی بەرچاو لە ئەندامانی کۆنگرە کەوتبوونە بەر کاریگەریی رۆحی گەورەی رێبەرەکەیان و فرمێسک لە چاویان دەهاتە خوارێ، بە چەپڵەلێدانی بەردەوام خوازیاری درێژەدانی بە کار لە ئاستی رێبەرایەتی دا بوون. هەر لەو کاتەدا بەڕێز کاک عەلی قازی، رایگەیاند کە: " لەگەڵ حورمەت بۆ داواکەی کاک حسەین یەزدانپەنا، بەڵام یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستان، پارتی ئازادیی کوردستان بەبێ کاک حسەین نابێ و بەڕێزیان دەبێ، یەکێک لە بەرپرسانی سەرەکی PAK بن و پۆستی جێگری سەرۆک قبووڵ بکا". ئەندامانی کۆنگرە بە چەپڵەلێدانی بەردەوام و نەپساوە، ئەو ئەرکەیان خستە سەرشانی بەڕێز کاک حسەین یەزدانپەنا.
هەڵبژاردن بۆ "مەجلیسی گشتی پارتی" و " کۆمیتەی ناوەندیی" و " دەزگای دادوەریی"، ئەو دام و دەزگایانەی کە بە پێی پێڕەوی ناوخۆ، لە نێوان دوو کۆنگرەدا رێبەرایەتی و بەڕێوەبردن و دادوەریی پارتی ئازادیی کوردستان دەکەن، بەشێکی دیکە لە پڕۆسەی هەڵبژاردن بوو. لەم پێوەندییەدا، پاش قسەوباس و راگۆڕینەوەی پێویست، 23 کەس لە خەباتگێڕانی پارتی ئازادیی کوردستان وەک ئەندامی ئەو دام و دەزگایانە هەڵبژێردران.
راگەیاندنی ئاکام و بڕیارەکانی کۆنگرەی یەکەمی یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستان، ئاخرین بەشی کۆنگرە بوو کە لە سەعات 4 پاشنیوەڕۆی رۆژی 12-10-2006، بە بەشداریی میوانانی کۆنگرە کە بریتی بوون لە نوێنەرانی لایەنە سیاسییەکان و سەدان کەس لە کەسایەتییە ئاکادیمی و سیاسی و فەرهەنگی و کۆمەڵایەتییەکانی هەر چوارپارچەی کوردستان بەڕێوە چوو. ئەم بەشە لە کاری کۆنگرە بە وتەکانی بەڕێز کاک حسەین یەزدانپەنا، دەستی پێکرد، کە تێیدا ئاکامەکانی کۆنگرەی یەکبەیەک راگەیاند وتیشکێکی کورتی خستە سەر نێوەرۆک و رۆحی پڕۆگرامی پارتی ئازادیی کوردستان.
وتەکانی بەڕێز کاک حسەین یەزدانپەنا و بڕیارات و ئاڵۆگۆڕەکانی یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستان له لایان بەشدارانی رێوڕەسمەکەوە بە گەرمی پێشوازییان لێکرا.
بە دوای وتەکانی کاک حسەین دا، بەڕێز کاک عەلی قازی وتەیەکی کورتی پێشکەش کرد و سوپاسی تێکۆشەرانی یەکێتی شۆڕشگێڕانی کوردستانی کرد و ئەو رۆژەی بە "خۆشترین رۆژی ژیانی خۆی"وەسپ کرد. لە کۆتایی وتەکانی بەڕێزیاندا، بەڕێز کاک حسەین یەزدانپەنا، دەستی نایە ناودەستی سەرۆکی PAK و دەستی هەڵبڕی. ئەو دیمەنە بە چەپڵەی بەردەوامی بەشدارانی رێوڕسمەکە پێشوازیی لێکرا.
پێشکەشکردنی پەیامی هێزە سیاسییەکانی کوردستان لە لایان نوێنەرانیانەوە بڕگەیەکی دیکەی کاری رێوڕەسمەکە بوو. هەر بەو بۆنەیە‌وە، دەیان کەسایەتی پەیامیان ئاراستەی کۆنگرە کرد بوو کە بەداخەوە، بە هۆی نەبوونی کات پێشکەش نەکران. ناواخنی پڕۆگرامەکانی ئەو بەشە، کۆمەڵێک گۆرانی رەسەنی کوردی بوو بە دەنگی هو‌نەرمەندان عەلی زەندی و فەرشید نورانی و بە هاوکاریی هونەرمەند بەهادین موشیرپەنایی و کۆڕی هونەریی لاوانی PAK.
کۆنگرەی پارتی ئازادیی کوردستان، پاش 3 رۆژ کاری بەردەوام، بە سروودی نەتەوایەتی ئەی رەقیب کۆتایی بەکارەکانی هێنا.
ئەو حیزب‌ و لایەنانەی کە بەشداریی رێوڕەسمی کۆنگرەی پارتی ئازادیی کوردستان بوون و پەیامەکانیان پێشکەش کرا، بریتی بوون لە:
1- حیزبی دیمۆکراتی کوردستانی ئێران
2- یەکێتی نیشتمانی کوردستان
3- پارتی دیمۆکراتی کوردستان
4- سازمانی خەباتی کوردستانی ئێران
5- حیزبی شیوعی کوردستان
6- حیزبی لیبرالی کوردستانی سوریا
7- یەکێتی نەتەوەیی دیمۆکراتی کوردستان
8- پارتی دیمۆکراتی کوردستانی باکوور
9- پارتی دیمۆکراتی کورد لە سوریا (پارتی)
10- کۆنگرەی نەتەوایەتی کورد لە ئەمریکای باکوور
11- پارتی کرێکاران و رەنجدەرانی کوردستان
12- پارتی یەکێتی کورد لە سوریا (یەکێتی)
13- بزووتنەوەی دیمۆکراسیخوازانی کوردستان
14- پارتی سوسیالیستی کوردستانی باکوور
15- پارتی یەکێتی کورد لە سوریا
16- پارتی کاری سەربەخۆیی کوردستان
17- حیزبی رزگاریی کوردستان
18- بزووتنەوەی دیمۆکراتی گەلی کوردستان
19- حیزبی ئازادی کورد لە سوریا
20- پارتی سەربەخۆیی کوردستان
21- پارتی پارێزگارانی دیمۆکراتی کوردستان
22- حیزبی دیموکراتی بیت النهرین
23- رێکەفتنی دیمۆکراتی کورد لە سوریا(ویفاق)
24- حیزبی زەحمەتکێشانی کوردستان
25- بزووتنەوەی دیمۆکراتی تورکمان لە کوردستان
26- حیزبی رزگاریی کوردستان
27- حیزبی دیموکراتی پێشڤەروی کورد لە سوریا
28- پارتی نەتەوەیی کوردستان
29- پارتی یەکێتی کوردی رۆژاوای کوردستان
سڵاو لە 15 ساڵ خەبات و داهێنان و قوربانیدانی
پارتی ئازادیی کوردستان
پیرۆزبێ کۆنگرەی یەکەمی پارتی ئازادیی کوردستان
شەکاوە بێ ئاڵای ئازادی و سەربەخۆیی کوردستان
سەرکەوێ خەباتی پارتی ئازادیی کوردستان
لە پێناو دامەزراندنی کۆمارێکی دیکەی کوردستاندا
دەستەی سەرۆکایەتیی کۆنگرەی یەکەمی
پارتی ئازادیی کوردستان
24-رەزبەری-2706
16-ئۆکتۆبری-2006

سەرچاوە ماڵپەڕی فەرمیی پارتی ئازادیی کوردستان http://www.pazadik.org/
⚠️ Bu madde (🏳️ کوردیی ناوەڕاست) dilinde yazılmış olan, orijinal dilinde öğeyi açmak için simgesini tıklayın!
⚠️ ئەم بابەتە بەزمانی (🏳️ کوردیی ناوەڕاست) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!

⁉️ Başlık özelikleri
🏷️ Kategori:📖 Kısa tanım
🏳️ Başlık dili:🏳️ کوردیی ناوەڕاست
📄 Belge Türü⊶ Orijinal dili
📙 Kitap📖 siyasi
🌐 Lehçe🏳️ Güney kürdistan
🏟 Parti PAK

⁉️ Technical Metadata
✨ Ürün Kalitesi: 78% ✔️
78%
✖️
 30%-39%
Kötü👎
✖️
 40%-49%
Kötü
✖️
 50%-59%
Kötü değil
✔️
 60%-69%
Orta
✔️
 70%-79%
Çok iyi
✔️
 80%-89%
Çok iyi👍
✔️
 90%-99%
En iyi👏
✔️
Bu başlık Seryas Ehmed tarafından Oct 24 2016 11:09PM tarihinde kaydedildi
✍️ Bu başlık en son Seryas Ehmed tarafından Oct 24 2016 11:20PM tarihinde Düzenlendi
☁️ Başlık Adresi
🔗
🔗
⚠️ Bu başlık Kurdipedia 📏 Standartlar göre eksiktir , düzenlemeye ihtiyaç vardı
👁 Bu başlık 14,096 defa görüntülendi

📚 Attached files - Version
Tür Version 💾📖🕒📅 👫 Editör Adı
📷 Resim tipi 1.0.116 KB Oct 24 2016 11:09PMSeryas Ehmed
✍️ Bu başlığı düzenle
☰ Daha
⭐ Toplanma listesine ekle
💬 Bu madde hakkında yorum yaz!

✍️ Başlık Değişiklikleri
🏷️ Metadata
RSS

📷 Seçilen öğeyi ile ilgili görüntüler için Google arama!
🔎 Seçili öğe için Google arama!

یەکەمین کۆنگرەی پارتی ئازادیی کوردستان PAK لە 10-10-2006 لە شاری هەولێر

📚 İlgili Dosyalar: 0
🖇 Bağlantılı öğeleri: 3
☂️ Parti ve Organizasyonlar
1.👁️پارتی ئازادیی کوردستان PAK
📅 Tarih ve olay
1.👁️10-10-2006
2.👁️30-06-1925
📂[ Daha...]
🏁 Diller...
🏁 Diller Başlık Sayısı%
کوردیی ناوەڕاست227,125%61.97
هەورامی61,571%16.79
Kurmancî - Kurdîy Bakûr56,534%15.42
عربي9,965%2.71
کرمانجی - کوردیی باکوور4,710%1.28
فارسی2,254%0.61
English1,772%0.48
Kurdîy Nawerast - Latînî1,182%0.32
Türkçe482%0.13
Nederlands190%0.05
Française188%0.05
Deutsch159%0.04
Pусский59%0.01
Svenska54%0.01
لەکی46%0.01
Italiano35%0.00
עברית29%0.00
Español27%0.00
日本人18%0.00
Ελληνική13%0.00
中国的11%0.00
Fins11%0.00
Norsk10%0.00
Հայերեն10%0.00
🏷️ Kategori...
🏷️ Kategori Başlık Sayısı%
🔤 Tümceler227,783%62.15
👫 Kişiler25,132%6.85
📕 Kütüphane22,009%6.00
🏰 Mekanlar21,064%5.74
✌️ Şehitler19,049%5.19
💬 Deyim ve özdeyiş12,035%3.28
📅 Tarih ve olay10,345%2.82
📝 Belgeler5,151%1.40
📷 Resim ve tanım4,871%1.32
🚼 Kürtçe adlar4,850%1.32
📊 Anket ve istatistik4,815%1.31
📖 Kısa tanım2,551%0.69
☂️ Parti ve Organizasyonlar1,650%0.45
🔣 Genel1,140%0.31
📄 Yayınlar948%0.25
😊 Fıkra732%0.19
🎵 Yapıt552%0.15
💎 antik yerler476%0.12
💚 Enfal kurbanları422%0.11
👪 Aşiret ve kabileler196%0.05
🌏 Haritalar179%0.04
📼 Video161%0.04
👩 Kadınların sorunları97%0.02
🌳 Environment of Kurdistan95%0.02
🍛 Kürt mütfağı74%0.02
🎥 Albümler33%0.00
🔧 Kürdistan'da yapılan30%0.00
🏆 Kürt Geleneksel Oyunlar17%0.00
🔬 Fen14%0.00
💣 Kürdistan'da kullanılan silahlar4%0.00
💕 Şiir2%0.00
📕 Kütüphane...
📕 Kütüphane - 🏷️ KategoriPDF
1
📝 Anı312
📙 Ansiklopedi8
🔎 araştırma243
🎶 Artistik90
👮 Askeri14
📄 belgesel70
📖 Bibliografya120
💻 Bilgisayar32
☢ bilim78
🚼 Çocuk183
🌏 coğrafya47
🌐 dil bilimi382
⁉️ din ve ateizm852
📖 Edebi513
🐉 efsane33
🎒 Eğitim112
💰 ekonomi95
😞 Enfal ve halepçe207
📰 Enformasyon167
🤔 felsefe316
🔣 genel623
📖 hikaye405
📖 İnsan Hakkı10
☭ İşçi edebiyatı44
📈 istatistik63
👩 Kadın95
📅 kronoloji27
📚 külliyat36
📚 Külliyat20
🎋 kültür148
☀️ Kurd davası731
🎵 müzik15
No specified4
🎒 öğretim programı66
📃 program65
📖 Psikoloji107
📜 raport181
📖 Roman596
📄 roportaj205
🎦 Senaryo8
🏕 seyahatname80
🌼 Şiir921
📖 siyasi784
👪 sosyoloji77
👪 sosyoloji75
📘 Sözlük184
🏀 spor10
⚔ Tarih1,041
☠ Terörizm48
⛑ Tıp87
🎭 tiyatro177
⚖ yasa139
🌾 Zirai35

Kurdipedia.org (2008 - 2019) version: 11.12
| 📩 contact@kurdipedia.org | ✔️CSS3 | ✔️HTML5
| Sayfa oluşturma süresi: 1,56 saniye!
☎ +9647701579153 +9647503268282
| ☎ +31654710293 +31619975574