Library Library
Search

Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!


Search Options





Advanced Search      Keyboard


Search
Advanced Search
Library
Kurdish names
Chronology of events
Sources
History
User Favorites
Activities
Search Help?
Publication
Video
Classifications
Random item!
Send
Send Article
Send Image
Survey
Your feedback
Contact
What kind of information do we need!
Standards
Terms of Use
Item Quality
Tools
About
Kurdipedia Archivists
Articles about us!
Add Kurdipedia to your website
Add / Delete Email
Visitors statistics
Item statistics
Fonts Converter
Calendars Converter
Spell Check
Languages and dialects of the pages
Keyboard
Handy links
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
Languages
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
My account
Sign In
Membership!
Forgot your password!
Search Send Tools Languages My account
Advanced Search
Library
Kurdish names
Chronology of events
Sources
History
User Favorites
Activities
Search Help?
Publication
Video
Classifications
Random item!
Send Article
Send Image
Survey
Your feedback
Contact
What kind of information do we need!
Standards
Terms of Use
Item Quality
About
Kurdipedia Archivists
Articles about us!
Add Kurdipedia to your website
Add / Delete Email
Visitors statistics
Item statistics
Fonts Converter
Calendars Converter
Spell Check
Languages and dialects of the pages
Keyboard
Handy links
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Sign In
Membership!
Forgot your password!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 About
 Random item!
 Terms of Use
 Kurdipedia Archivists
 Your feedback
 User Favorites
 Chronology of events
 Activities - Kurdipedia
 Help
New Item
Library
British Intelligence and Turkish Arabia: Strategy, Diplomacy, and Empire, 1898-1918
16-04-2024
Hazhar Kamala
Library
The Grand Strategy of Gertrude Bell: From the Arab Bureau to the Creation of Iraq
16-04-2024
Hazhar Kamala
Library
THE HISTORY OF THE IRAQ LEVIES 1915-1932
16-04-2024
Hazhar Kamala
Library
British Imperialism in Iraq, 1914-1932: asking for trouble
16-04-2024
Hazhar Kamala
Library
British Colonization ofIraq, 1918-1932
16-04-2024
Hazhar Kamala
Library
Rebuilding the Iraqi State: Stabilisation, Governance, and Reconciliation
15-04-2024
Hazhar Kamala
Library
The Reconstruction of Iraq after 2003 : Learning from Its Successes and Failures
15-04-2024
Hazhar Kamala
Library
The Role Played by the Kurdistan Regional Government in the Reconstruction of the Iraqi State
15-04-2024
Hazhar Kamala
Library
RETHINKING STATE AND BORDER FORMATION IN THE MIDDLE EAST
15-04-2024
Hazhar Kamala
Library
Iraq and the Assyrian Unimagining: Illuminating Scaled Suffering and a Hierarchy of Genocide from Simele to Anfal
15-04-2024
Hazhar Kamala
Statistics
Articles 515,896
Images 105,082
Books 19,065
Related files 95,524
Video 1,259
Library
ARARAT GUIDEBOOK
Biography
Abdullah Zeydan
Library
Reluctant victims into chal...
Library
Resolution of Turkey’s Kurd...
Library
IRAQ BETWEEN TWO OCCUPATION...
پرۆسەی ڕیفراندۆم و سەربەخۆیی کارێکی نیشتمانییە با نەکرێتە کارێکی حزبی
Historical photos are our national property! Please don't devalue them with your logos, text and coloring!
Group: Articles | Articles language: کوردیی ناوەڕاست
Share
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
Ranking item
Excellent
Very good
Average
Poor
Bad
Add to my favorites
Write your comment about this item!
Items history
Metadata
RSS
Search in Google for images related to the selected item!
Search in Google for selected item!
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0
پرۆسەی ڕیفراندۆم و سەربەخۆیی کارێکی نیشتمانییە با نەکرێتە کارێکی حزبی
Articles

پرۆسەی ڕیفراندۆم و سەربەخۆیی کارێکی نیشتمانییە با نەکرێتە کارێکی حزبی
Articles

نووسینی : غەفوور مەخمووری
دەروازە
(پرسی سەربەخۆیی کوردستان گەیشتۆتە قۆناخێک دەبێت هەنگاوی پراکتیکی و دووربینانەی بۆ هەڵبگیرێت، پرسەکە لەوە دەرچووە کە دوو بۆچوونی جیاواز لەناو خەڵکی کوردستاندا لەسەر ئەوە هەبێت، ئایا ئێمە دەمانەوێت سەربەخۆبین یان هەر بە پاشکۆیەتی عێراقی بەزۆر دروستکراو بمێنینەوە؟ نەخێر نەک هەر خۆمان بەڵکو دەتوانین بڵێن تارادەیەک ڕای گشتی جیهانیش لەوە دڵنیابۆتەوە کە جارێکی دیکە کوردستان ناتوانێت وەک بەشێک لە عێراق بمێنێتەوە).
دروستکردنی بۆردێک یان ئەنجوومەنێکی سیاسی
بۆ کارکردن لەسەر پرسی ڕیفراندۆم و سەربەخۆیی
پرۆسەی ڕیفراندۆم بۆ سەربەخۆیی کوردستان، پرسێکی نەتەوەیی و نیشتمانییە و دەبێت بەو ئاراستەیە کاری بۆ بکرێت کە ببێتە پرۆسەیەکی دەستەجەمعی هەموو حزبە سیاسيیەکان و پێکەوە ئەم بڕیارە سیاسيیە دروست بکەین، بەڵام بەداخەوە هەتا ئێستا ئەم پرسە لە کوردستاندا نەیتوانیووە چوارچێوەی چەند حزبێکی بەشدار لەناو حکومەت تێپەرێنێت و هەموو حزبە سیاسیيەکانی کوردستان بگرێتەوە و بەشداری تێدا بکەن، بۆیە پێشنیاری ئێمە لەسەر ئەم پرسە بەو جۆرەیە کە پێویستە کار بکرێت بۆ ئەوەی بۆردێک یان ئەنجوومەنێکی سیاسی دروستبکرێت و ئەم بۆردە یان ئەم ئەنجوومەنە سیاسیە هەموو لایەنە سیاسيیەکانی کوردستان کۆبکاتەوە نەک چەند حزبێک و پەراوێزخستنی ئەوانی دیکە، ئەمەش لە پێناوی ئەوەیە هەموو لایەنە سیاسیيەکان لەو بڕیارە سیاسییەدا بەشداربن و بە بڕیاری خۆیانی بزانن، ئەوەی تا ئێستا تێبینی دەکرێ پرۆسەکە بەشێوازێکی حزبی کاری بۆ دەکرێ و داواکردنی نوێنەریش بۆ لیژنە یا کۆیوونەوەکان بەپێی میزاجی حزبی بووە، پێویستە ئەم هەڵەیە ڕاستبکرێتەوە.
پرۆسەی سیاسی لە کوردستاندا ئەوکاتە دووچاری ئیفلیجبوون هات کە پرۆسەکە لە نێوان 5 حزبدا بەرتەسک و بچووکرایەوە و حزبەکانی دیکە و نەتەوە و ئایینە جیاوازەکانی کوردستان خرانە پەراوێزەوە، لە ئێستادا ئەو ڕاستیە بە تەواوەتی لای سەرۆکی کوردستان و پارتی دیموکراتی کوردستان و تارادەیەکیش یەکێتی نیشتمانی کوردستان ئاشکرابووە کە ئەزموونی بچووکردنەوەی پرۆسەی سیاسی لە نێوان 5 حزبدا شکستی هێناوەو، لەبری ئەوەی ئارامی و سەقامگیری بۆ ماوەی 4 ساڵ بۆ کوردستان فەراهەم بکات کەچی وەک دەبینین جۆرێک لە ناسەقامگیری سیاسی و پەکخستنی پەرلەمان و حکومەتی لێکەوتۆتەوە، بۆیە ئەگەر لە پرۆسەی سیاسی کوردستاندا پارتی و سەرۆک بارزانی لە ژێر گوشاری چوار لایەنەکە (گۆڕان و یەکێتی و کۆمەڵ و یەکگرتوو) بە سنوردارکردنی پرۆسەی سیاسی لە کوردستان ڕازی بووبن، ئەوا لەسەر پرسی ڕیفراندۆم دەبێت ئەو هەڵەیە ڕاستبکەنەوەو ئەم پرسە نیشتمانی و نەتەوەییە لەو چوارچێوە حزبیە تەسکە ڕزگار بکەن.
پرسی سەربەخۆیی کوردستان گەیشتۆتە قۆناخێک دەبێت هەنگاوی پراکتیکی و دووربینانەی بۆ هەڵبگیرێت، پرسەکە لەوە دەرچووە کە دوو بۆچوونی جیاواز لەناو خەڵکی کوردستاندا لەسەر ئەوە هەبێت، ئایا ئێمە دەمانەوێت سەربەخۆبین یان هەر بە پاشکۆیەتی عێراقی بەزۆر دروستکراو بمێنینەوە؟ نەخێر نەک هەر خۆمان بەڵکو دەتوانین بڵێن تارادەیەک ڕای گشتی جیهانیش لەوە دڵنیابۆتەوە کە جارێکی دیکە کوردستان ناتوانێت وەک بەشێک لە عێراق بمێنێتەوە، ئەمەش لەبەر ئەوەیە، کورد ماوەی 80 ساڵ حکومڕانی عەرەبی سونەی تاقیکردەوە، سەرەنجامەکەی ئەنفال و کیمیاباران و کاولکردنی کوردستان بوو، هەروەها ئەوە ماوەی نزیکەی 15 ساڵیشە حکومرانی عەرەبی شیعەمان تاقیکردۆتەوە، سەرەنجامی ئەمەشیان بڕینی بودجە و مووچەی خەڵکی کوردستان بوو و هەروەها پێشیلکردنی ئەو دەستورە بووە کە لەساڵی 2005 بۆ بونیادنانەوەی عێراقێکی نوێ پەسەندکراوە.
کەواتە ئەم باکگراوەندە مێژوییە ئەوەمان پێدەڵێت، چۆن لە بنەرەتدا کوردستان بەشێک نەبووە لە عێراق و بەزۆر بە عێراقەوە لکێنراوە، ئەوا سەرچاوەی هەموو ئەو نەهامەتی و دەردەسەریەی بەسەر کوردستاندا هاتووە ئاکامی ئەو غەدرە بووە کە بەزۆر کوردستان بەعێراقەوە لکێنراوە، ئەم پێکەوە لکاندنە زۆرە ملێ یەش هەموو کات سەرچاوەی هەموو کێشەکانی کوردستان بووە و هەتا ئەم غەدرەش ڕاست نەکرێتەوە ئەوا نە عێراق ئارامی بە خۆیەوە دەبینێت و نە تەواوی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستیش.
لەناو ئەو هەموو غەدرو زوڵمەی لە کوردستان کراوە، بەڵام کوردستان توانیوویەتی لە چوارچێوەی حکومەتی کوردستاندا، نموونەیەکی تازە و جوان پیشانی جیهان بدات و هەروەها توانیوویەتی چەندین خاڵی بەهێز دروست بکات کە سەرنجی جیهان ڕابکێشێت و لە بەرامبەریشدا جیهان بە شێوەیەکی ئەرێنی مامەڵە لەگەڵ حکومەتی کوردستاندا دەکات، بۆیە ئێستا کوردستان خاوەنی پەیوەندیيەکی دبلۆماتی زۆر فراوانە لەگەڵ زۆربەی زۆری دەوڵەتانی جیهان و هەمووشیان بەچاوی ڕێز و سۆزداری مامەڵە لەگەڵ کوردستان دەکەن، هەروەها ئێستا کوردستان خاوەنی هێزێکی قارەمانی وەک هێزی پێشمەرگەی کوردستانە کە توانیوویەتی لەشەڕی دژی تیرۆریستانی داعش سەرکەوتنی گەورە تۆمار بکات و هەر ئەم هێزەش ناوچە کوردستانیەکانی دەرەوەی ئيدارەی کوردستانی پاراستووە و، لەسەر ئاستی ڕێکخستنەوەی ژێرخانی ئابووریش؛ لەگەڵ ئەوەی گەندەڵیەکی زۆر لە کوردستاندا هەیە و سەرباری ئەوەش ئەوە چەندین ساڵە حکومەتی بەغدا بودجە و مووچەی لە کوردستان بڕیووە، بەڵام هەوڵەکان بەو ئاراستەیەن کە دەستکراوە بە ڕیفۆرمێکی سەرتاسەری و بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی بۆ ئەوەی بتوانرێت سیاسەتێکی ئابووری ئەوتۆ دابرێژرێتەوە کە ژێرخانی ئابوری کوردستان ڕیکبخاتەوە، ئەمانە هەموویان خاڵی گرنگن بۆ سەربەخۆیی کوردستان و کوردستانی گەیاندۆتە ئەو ئاستەی کە پێی بگوترێت دەوڵەتی ئەمری واقیع یان دەوڵەتێکی ڕانەگەیەنراو.
کەمتەرخەمی یان هەوڵنەدان بۆ ئەوەی ئەم فرسەتەی کە هاتۆتە پێشەوە وەک خۆی سوودی لێوەرنەگیرێت، غەدرێکە دەرهەق بە میژووی خەبات و قوربانی ڕابردوو و ئێستا و هەروەها غەدرێکە دەرهەق بە نەوەکانی ئایندەشمان، بۆیە هەر کەس و هێز و لایەنێک ئەوجا لە ژێر کاریگەری ئەجیندای دەرەکی بێت یاخود بۆ هەر مەبەستێکی دیکە دژی ڕیفراندۆم و سەربەخۆیی کوردستان ڕابوەستێتەوە، ئەوا میژوو خاڵێکی ڕەشی لەسەر تۆمار دەکات و نەوەکانی ئایندەش لێی خۆش نابن، لەسەر ئەم پرسە دەخوازم ئاماژە بە قسەیەکی سەرۆک مەحمود عەباس سەرۆکی دەسەڵاتی نیشتمانی فەلەستین بکەم کە لەیەکێک لە سەردانەکانمدا بۆ فەلەستین پێی گووتم: (پێشنیاری من بۆ جەنابی سەرۆک مسعود بارزانی و گەلی کوردستان ئەوەیە هەنگاوی پراکتیکی بۆ سەربەخۆیی کوردستان هەڵبگرن و دەمەوێت ئەم پەیامەی من بەسەرۆکی کوردستان بگەیەنێت، هەتا ئەگەر لەسەر تەنیا گوندێکی کوردستانیش دەتوان دەوڵەت ڕابگەیەنن، بێ دوو دڵی بریار بدەن و ڕای بگەیەنن، ئەمەش لەبەر ئەوەیە ئەگەر بوونە دەوڵەت، ئەوا دواتر بە یاسای نێودەوڵەتی دەتوانن هەموو خاکی کوردستان بگەرێننەوە بۆ ناو دەوڵەتەکەی خۆتان)، ئەم قسەیەی بەرێز مەحمود عەباس سەرۆکی فەلەستین بەرهەمی ئەزموونێکی دوور و درێژە و ڕاستکردنەوەی چەندین هەڵەیە لە پرۆسەی ڕاگەیاندنی دەوڵەتی فەلەستیندا، هەر بۆیە کاتێک مەحمود عەباس بە ئێمە دەڵێت : (با سەرۆکی کوردستان ئەگەر لەسەر ڕووبەری تەنیا یەک گوندیش دەوڵەت ڕادەگەیەنێت با ڕای بگەیەنیت) ئەمەش مانای ئەوەیە ئەو فرسەتەی ئێستا بۆ کوردستان هاتۆتە پێشەوە بە هەموومان سوودی لێوەربگرین و لەدەستی نەدەین و، ئێستا کە بەووردی ڕەوشی باشووری کوردستان دەخوێنێنەوە، هەموو چاودێرێکی زیرەک هەست بەوە دەکات کە هاوسۆزیيەکی گەورەی نێودەوڵەتیمان لە پشتە بەڵام کێشەی سەرەکی نیوماڵی کوردستانە کە نەمانتوانیووە یەکریز و یەکدەنگ و یەک ئیرادە بین لەسەر ئەم پرسە نیشتمانی و نەتەوەییە.
شکستی حکومڕانی 5 حزبەکە
تێکەڵاوکردنی هەردوو چەمکی ئۆپۆزسیون و دەسەڵات
ئەو ململانێ حزبیيە ناتەندروستەی لەنێوان 5 حزبەکەی دەسەڵات لەکوردستاندا هەیە، دابەشبوون و جەمسەربەندیيەکی ڕوون و ئاشکرای لە کوردستاندا دروستکردووە، لەهەمانکاتدا تێکەڵاوکردنێکی تەواوی لە نێوان چەمکی دەسەڵات و ئۆپۆزسیۆن دروستکردووە، ئەو 5 حزبە هەر یەکەیان بەپێی قەوارەی خۆی پشکدارە لە پەرلەمان و حکومەتی کوردستاندا، لەهەمانکاتدا هەر خۆشیان بوونەتەوە ئۆپۆزسێۆن، بەڵام ئۆپۆزسیۆنێکی ناتەندروست بۆ ناشيرینکردنی کوردستان و هەڵوەشانەوەی بنەماکانی حکومەت و حکومرانی لە کوردستاندا، هۆکاری سەرەکیش بۆ دروستبوونی ئەم دیاردە قێزەوەنە لە کورستاندا، بۆ ئەوە دەگەرێتەوە ئەو لایەنە سیاسیانەی لە کابینەی شەشەم و حەوتەمی حکومەتی کوردستاندا خۆیان وەک ئۆپۆزسێۆن ناساندبوو، ڕۆڵی ئۆپۆزسێۆنێکی ناتەندروسیتان پیادە دەکرد نەک ئۆپۆزسیۆنێکی ئەرێنی کە ململانێ لەسەر بەرنامەی باشتر لەگەڵ حکومەتەکەی خۆی بکات. لە کابینەی شەشەم و حەوتەمدا کە بەحساب ئەوان ڕۆڵی ئۆپۆزسێۆنیان دەگێرا، بە هاتنیان بۆ ناو پەرلەمان هەموو هەوڵیان بۆ ئەوەبوو کە بازنەی ئازادی سیاسی لەکوردستاندا بچووک بکەنەوە، ئەمەش بە بڕینی بوجەی سەرجەم ئەو حزبە سیاسیانەی لەدەرەوەی ئەو 5 حزبە بوون، ئامانجی ئەم هەنگاوە بۆ ئەوەبوو کە بێجگە لەو پێنج حزبە هیچ حزبێکی دیکە لە کوردستان نەمێنت و لەناو پێنج حزبەکەشدا گەلەکۆمەکەیەک لە پارتی و شەخسی سەرۆکی کوردستان بکەن بۆ ئەوەی هەردووکیان ناشيرین بکەن، لەم پرسەدا پارتی دیموکراتی کوردستان وەک حزبی سەرەکی و خاوەنی زۆرینەی کورسیيەکانی پەرلەمان، نەدەبوو لە ژێر گوشاری ئەو چوار لایەنە؛ پرۆژەی پێنج حزبی سەرەکی قبوڵ بکات و تەواوی حزبە سیاسیەکان بەهێز و لایەنە سیاسیەکانی نەتەوە و ئایینە جیاوازەکانی کوردستانەوە پەراوێز بخات. ئەمەش وایکرد کە پەرلەمانی کوردستان ببێتە سەکۆیەک بۆ ململانێی حزبی و داهێنانی نەریتی ناجۆر لە ناو پەرلەماندا وەک شەڕە جوێن و بوتڵ تێگرتن و تەپڵێدان و فیکە لێدان.
لە پێکهێنانی کابینەی هەشتەمیشدا کە جارێکی دیکە ئەم 5 حزبە ڕێککەوتن کە پێکەوە حکومەت پێکبهێنن، لەسەر ئەو بنەمایە ڕێککەوتن کە کوردستان پێویستی بە سەقامگیری و ئارامی هەیە، بەڵام پاشان دەرکەوت نەک هەر نەیانتوانی ئارامی و سەقامگیری کوردستان بپارێزن بەڵکو هەر خۆیان بوونە هۆکاری ئەوەی پرۆسەی سیاسی لە کوردستان بە بیانووی هەموارکردنەوەی (یاسای سەرۆکایەتی هەرێمی کوردستان) پەکبخەن.
لێرەدا بۆ میژوو، باس لەیەکێک لە کۆبوونەوەکانی جەنابی سەرۆکی کوردستان لەگەڵ هێز و لایەنە سیاسيیەکان دەکەم کە خۆم لە کۆبوونەوەکە ئامادەبووم، پێش ئەوەی چوار لایەنەکەی دیکە (گۆڕان و یەکێتی و کۆمەڵ و یەکگرتوو) پرۆژەیەکی هاوبەشیان بۆ هەموارکردنەوەی یاسای سەرۆکایەتی هەرێم ببەنە ناو پەرلەمان، لەو کۆبوونەوەیەدا سەرۆکی کوردستان ڕووی کردە سەرجەم حزبە سیاسيیەکان و پێی گووتن: (لەمن ئاسانتر نیە بۆ دەستاو دەستکردنی سەرۆکایەتی، بەڵام ئەگەر ئێوە دەزانن دەریچەیەکی یاسایی نیە بۆ چارەسەکردنی ئەم پرسە، ئەوا ئێوە وەک سەرجەم لایەنە سیاسیەکانی کوردستان کەسێک دیاری بکەن بۆ ئەوەی دەور و تەسلیمی لەگەڵ بکەم، ئەمەش گرنگە من بزانم کێ دێتە شوێنی من، لەبەر ئەوەی پۆستی سەرۆکی هەرێمی کوردستان، پۆستێکی گرنگە و کۆمەڵێک ئەرک و بەرپرسیاریەتی هەیە دەبێت تەسلیمی ئەو کەسەی بکەم کە دێتە شوێنی من، هەروەها ئامادەم پێویست بکات ماوەیەک هاوکاری بکەم هەتا تەواو لە ئەرکەکان شارەزا دەبێت)، هەر لە کۆبوونەوەیەدا بووە وادەی نوێژی عەسر، سەرۆکی کوردستان پێی گووتین من وا دەرۆم ئێوە خۆتان بڕیاری لەسەربدەن، سەرۆکی کوردستان بەمجۆرە ئامادەیی خۆی بە تەسلیمکردنەوەی پۆستی سەرۆکایەتی بە حزبەکان ڕاگەیاند، بەڵام لایەنە سیاسیيەکان لەبەر ئەوەی بەدیلی سەرۆک مسعود بارزانی يان نەبوو، کە ڕۆشتن نە توانیان کەس دەسنیشان بکەن نە توانیشیان بریاربدەن، بەڵام دواتر ئەو لایەنانە ڕاشکاوانە کەوتنە بەرپاکردنی شەڕێکی نارەوا دژی بەێز مسعود بارزانی سەرۆکی کوردستان و ویستیان وای پیشانبدەن، کەوا سەرۆک بارزانی دەستبەرداری پۆستی سەرۆکایەتی نابێت و ئەوان دەیانەوێ بەزۆر لایببەن و دواتر بڵێن بەزۆر سەرۆکی کوردستانمان دەرکردووە، بۆیە ئەو بەزمەیان لەپەرلەمان دروستکرد بۆ ئەوەی کەسایەتی سەرۆکی کوردستان ناشيرین بکەن، ئەمەش غەدرێکی گەورە بوو بەرامبەر بە کەسێک کە هەموو ژیانی هەر پێشمەرگایەتی و خەبات و قوربانیدان بووە لە پێناوی گەلەکەیدا. سەرەنجامیش وەک هەموو لایەک ئاگادارن لە 23ی حوزەیرانی 2015 پەرلەمان بەزۆرینەی دەنگ خوێندنەوەی یەکەمی بۆ (هەموارکردنەوەی پرۆژەی یاسای سەرۆکایەتی هەرێم) کرد و لەماوەی نزیکەی 2 مانگدا تا وەکو 19ی ئابی 2015 هەموو هەوڵێک بە ئامادەبوونی ئەمریکا و بەریتانیا و نەتەوە یەکگرتووەکان خرایە گەڕ بۆ ئەوەی لایەنە سیاسیيەکان لەسەر ئەم پرسە بگەنە ڕێککەوتن، بەڵام وەک لە 19ی ئابی 2015 بینیمان سەرۆکی پەرلەمان بەشێوەیەکی دیکە مامەڵەی لەگەڵ ئەم پرسە گرنگە کرد و کۆبوونەوەی حزبەکانی بێبایەخ کرد و سوور بوو لەسەر ئەوەی کە دانیشتی پەرلەمان هەر بکات، بەڵام سەرەنجام نیسابی یاسايی دروست نەبوو، بەمەش پرسەکە گەیشتە بنبەست و بەکردەیی پەرلەمان پەکی کەوت و دوای ڕووداوەکانی مانگی ئۆکتۆبەری 2015 ش کە ڕێگە نەدرا سەرۆکی پەرلەمان بگەرێتەوە بۆ هەولێر و بەمەش پەرلەمان پەکی کەوت.
لەگەڵ ئەوەی لەدوای ئۆکتۆبەری 2015 عینادی سیاسی جۆرێک لەچەقبەستووی لەناو 5 حزبەکە بەگشتی و لەنێوان پارتی دیموکراتی کوردستان و بزووتنەوەی گۆران دروستکردووە، بەڵام کردنەوەی ئەم چەقبەستووییە پێویستی بەوەلانانی دووبارەکردنەوەی ئەزموونی شکست خواردووی ئەو 5 حزبە هەیە و، کاتێک باس لە کاراکردنەوەی پەرلەمان دەکرێت، پێوستە بیر لە میکانیزمێکی تازەش بکرێتەوە.
کاراکردنەوەی پەرلەمان گرنگە
بەڵام نابێتە ڕێگر لەبەردەم ئەنجامدانی ڕیفراندۆم
لەگەڵ ئەوەی بەشێک لە هێز و لایەنە سیاسیەکانی کوردستان باس لە کاراکردنەوەی پەرلەمان دەکەن پێش ئەنجامدانی ڕیفراندۆم لە کوردستان، بەڵام هێندەی من تێیگەیشتووم پرۆسەی ئەنجامدانی ڕیفراندۆم، هێندەی پێویستی بە دامەزراندنی بۆردێک یان ئەنجوومەنێکی سیاسی هەیە کە نوێنەری هەموو لایەنە سیاسیەکانی کوردستانی تێدا بێت هێندە پێویستی بە پەرلەمان نابێت، ئەمەش لەبەر ئەوەیە پرۆسەی ڕیفراندۆم پێویستی بە بڕیارێکی سیاسی هەیە و پێویستە هەموو لایەنەکان تێدا بەشداربن، دوای ئەم بریارە سیاسیەش ئەگەر لایەنە سیاسيیەکان لەسەر میکانیزمێک بۆ کاراکردنەوەی پەرلەمان ڕێکبکەون دەکرێت ئەو بریارە سیاسیيە ببرێتە پەرلەمان و لە پەرلەمانیش پەسەند بکرێت.
بۆ وەلانانی ململانێ حزبییەکان و کاراکردنەوەی پەرلەمان پێشنیاری من ئەوەیە کە پێویستە لەم قۆناخە پەرلەمانی کوردستان کۆبوونەوەی خۆی ئەنجامبدات و دەستەیەکی سەرۆکایەتی کاتی بۆخۆی هەڵبژێرێتەوە، ئەو دەستەی سەرۆکایەتييە سەرۆکایەتی کۆبوونەوەکانی پەرلەمان بکات و پاشان هاوپەیمانێتييەکی نوێ لەبەر ڕۆشنایی بەرکەوتەی هەڵبژاردن ئەنجامبدرێت و پاشان بە دەنگدان سەرۆک و جێگر و سکرتێرێکی نوێ بۆ پەرلەمان هەڵبژێرێتەوە، بەڵام ئەوەی گرنگە لەم پرۆسەیەدا کە بە ئەقڵیەتێکی نوێ و بە کاراکتەری نوێ سەرۆکایەتی پەرلەمان دروست بکرێتەوە، ڕاستە بۆ پەرلەمان خەڵکی کوردستان دەنگی بەحزبەکان داوە، بەڵام دەنگی پێداون بۆ ئەوەی پەرلەمان دەزگایەکی نیشتمانی بێت نەک ببێتە دەزگایەکی حزبی، بەمەش لەو پەتایە ڕزگار دەبێت کە لەدوو خولی دوایی پەرلەماندا، پەرلەمان ببوە ئامرازێک بەدەست حزبەکانەوە، لەم حاڵەتەدا ئەم شێوازە کۆتایی دێت و پەرلەمان دەبێتەوە بە نوێنەری خەڵکی کوردستان و دەتوانێت لە هەموو پرسە نیشتمانیيەکان و کاراکردنەوەی دامەزراوەکان ڕۆڵی کاریگەری خۆی بگێرێت، لەهەمانکاتیشدا بۆ ئەنجامدانی پرۆسەی ڕیفراندۆم کە بەبێ پەرلەمانیش دەتوانرێت ئەنجامبدرێت، بەڵام بوونی پەرلەمانێکی کارا دەبێتە هۆکاری یەکریزی و یەکدەنگی و پشتگیریيەکی باش بۆ سەرخستنی پرۆسەکە.
سکرتێری گشتیی یەکێتی نەتەوەیی دیموکراتی کوردستان YNDK
This item has been written in (کوردیی ناوەڕاست) language, click on icon to open the item in the original language!
ئەم بابەتە بەزمانی (کوردیی ناوەڕاست) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
This item has been viewed 8,963 times
HashTag
Sources
Linked items: 6
Group: Articles
Content category: Kurdish Issue
Country - Province: United Kingdom
Country - Province: South Kurdistan
Document Type: Original language
Language - Dialect: Kurdish - Sorani
Party: ISIS
Technical Metadata
The copyright of this item has been issued to Kurdipedia by the item's owner!
Item Quality: 94%
94%
Added by ( Hawreh Bakhawan ) on 10-05-2017
This item recently updated by ( Hawreh Bakhawan ) on: 10-05-2017
URL
This item has been viewed 8,963 times
Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!
Archaeological places
Mosque (Salah al-Din al-Ayyubi) in the city of Faraqin
Library
British Colonization ofIraq, 1918-1932
Archaeological places
The tomb of the historian Marduk Kurdistani
Articles
Getting Out of Iraq—in 1932: The League of Nations and the Road to Normative Statehood
Articles
Development Policies in the Kurdistan Region of Iraq: Reality and Challenges
Articles
Administrative Structures in the Upper Ottoman Kurdistan During the 18th Century
Biography
Havin Al-Sindy
Library
British Imperialism in Iraq, 1914-1932: asking for trouble
Image and Description
The Kurdish Quarter, which is located at the bottom of Mount Canaan in Safed, Palestine in 1946
Biography
Shilan Fuad Hussain
Articles
Ottoman Reforms and Kurdish Reactions in the19 th Century
Biography
HIWA SALAM KHLID
Archaeological places
Hassoun Caves
Biography
Jasmin Moghbeli
Biography
Bibi Maryam Bakhtiari
Articles
Mardukhi Calendar
Biography
KHAIRY ADAM
Image and Description
Yezidi boys 1912
Image and Description
A Kurdish army in Istanbul to participate in the Battle of the Dardanelles in 1918
Biography
Antonio Negri
Library
The Grand Strategy of Gertrude Bell: From the Arab Bureau to the Creation of Iraq
Biography
Nurcan Baysal
Archaeological places
Cendera Bridge
Image and Description
Kurdish Jews from Mahabad (Saujbulak), Kurdistan, 1910
Biography
Ayub Nuri
Library
THE HISTORY OF THE IRAQ LEVIES 1915-1932
Library
British Intelligence and Turkish Arabia: Strategy, Diplomacy, and Empire, 1898-1918
Biography
Abdullah Zeydan
Archaeological places
Shemzinan Bridge
Image and Description
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIALISM AND DEMOCRACY IN KURDISTAN OF IRAQ

Actual
Library
ARARAT GUIDEBOOK
04-04-2024
Hazhar Kamala
ARARAT GUIDEBOOK
Biography
Abdullah Zeydan
05-04-2024
Hazhar Kamala
Abdullah Zeydan
Library
Reluctant victims into challengers - narratives of a Kurdish political generation in diaspora in Sweden
07-04-2024
Hazhar Kamala
Reluctant victims into challengers - narratives of a Kurdish political generation in diaspora in Sweden
Library
Resolution of Turkey’s Kurdish Question A Process in Crisis
14-04-2024
Hazhar Kamala
Resolution of Turkey’s Kurdish Question A Process in Crisis
Library
IRAQ BETWEEN TWO OCCUPATIONS OBSERvATIONS ON IRAQ ANd ThE Great Powers (1933–2003)
14-04-2024
Hazhar Kamala
IRAQ BETWEEN TWO OCCUPATIONS OBSERvATIONS ON IRAQ ANd ThE Great Powers (1933–2003)
New Item
Library
British Intelligence and Turkish Arabia: Strategy, Diplomacy, and Empire, 1898-1918
16-04-2024
Hazhar Kamala
Library
The Grand Strategy of Gertrude Bell: From the Arab Bureau to the Creation of Iraq
16-04-2024
Hazhar Kamala
Library
THE HISTORY OF THE IRAQ LEVIES 1915-1932
16-04-2024
Hazhar Kamala
Library
British Imperialism in Iraq, 1914-1932: asking for trouble
16-04-2024
Hazhar Kamala
Library
British Colonization ofIraq, 1918-1932
16-04-2024
Hazhar Kamala
Library
Rebuilding the Iraqi State: Stabilisation, Governance, and Reconciliation
15-04-2024
Hazhar Kamala
Library
The Reconstruction of Iraq after 2003 : Learning from Its Successes and Failures
15-04-2024
Hazhar Kamala
Library
The Role Played by the Kurdistan Regional Government in the Reconstruction of the Iraqi State
15-04-2024
Hazhar Kamala
Library
RETHINKING STATE AND BORDER FORMATION IN THE MIDDLE EAST
15-04-2024
Hazhar Kamala
Library
Iraq and the Assyrian Unimagining: Illuminating Scaled Suffering and a Hierarchy of Genocide from Simele to Anfal
15-04-2024
Hazhar Kamala
Statistics
Articles 515,896
Images 105,082
Books 19,065
Related files 95,524
Video 1,259
Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!
Archaeological places
Mosque (Salah al-Din al-Ayyubi) in the city of Faraqin
Library
British Colonization ofIraq, 1918-1932
Archaeological places
The tomb of the historian Marduk Kurdistani
Articles
Getting Out of Iraq—in 1932: The League of Nations and the Road to Normative Statehood
Articles
Development Policies in the Kurdistan Region of Iraq: Reality and Challenges
Articles
Administrative Structures in the Upper Ottoman Kurdistan During the 18th Century
Biography
Havin Al-Sindy
Library
British Imperialism in Iraq, 1914-1932: asking for trouble
Image and Description
The Kurdish Quarter, which is located at the bottom of Mount Canaan in Safed, Palestine in 1946
Biography
Shilan Fuad Hussain
Articles
Ottoman Reforms and Kurdish Reactions in the19 th Century
Biography
HIWA SALAM KHLID
Archaeological places
Hassoun Caves
Biography
Jasmin Moghbeli
Biography
Bibi Maryam Bakhtiari
Articles
Mardukhi Calendar
Biography
KHAIRY ADAM
Image and Description
Yezidi boys 1912
Image and Description
A Kurdish army in Istanbul to participate in the Battle of the Dardanelles in 1918
Biography
Antonio Negri
Library
The Grand Strategy of Gertrude Bell: From the Arab Bureau to the Creation of Iraq
Biography
Nurcan Baysal
Archaeological places
Cendera Bridge
Image and Description
Kurdish Jews from Mahabad (Saujbulak), Kurdistan, 1910
Biography
Ayub Nuri
Library
THE HISTORY OF THE IRAQ LEVIES 1915-1932
Library
British Intelligence and Turkish Arabia: Strategy, Diplomacy, and Empire, 1898-1918
Biography
Abdullah Zeydan
Archaeological places
Shemzinan Bridge
Image and Description
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIALISM AND DEMOCRACY IN KURDISTAN OF IRAQ

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.42
| Contact | CSS3 | HTML5

| Page generation time: 0.5 second(s)!