المکتبة المکتبة
البحث

کورديپيديا أکبر مصدر کوردي للمعلومات بلغات متعددة!


خيارات البحث





بحث متقدم      لوحة المفاتيح


البحث
بحث متقدم
المکتبة
الاسماء الکوردية للاطفال
التسلسل الزمني للأحداث
المصادر
البصمات
المجموعات
النشاطات
کيف أبحث؟
منشورات كورديبيديا
فيديو
التصنيفات
موضوع عشوائي
ارسال
أرسال موضوع
ارسال صورة
استفتاء
تقييماتکم
اتصال
اية معلومات تحتاج کورديپيديا!
المعايير
قوانين الأستعمال
جودة السجل
الأدوات
حول...
امناء الأرشيف لکوردیپیدیا
ماذا قالوا عنا!
أضيف کورديپيديا الی موقعک
أدخال \ حذف البريد الألکتروني
أحصاء الزوار
أحصاء السجل
مترجم الحروف
تحويل التقويمات
التدقيق الإملائي
اللغة أو لهجات الصفحات
لوحة المفاتيح
روابط مفيدة
امتداد كوردییدیا لجوجل كروم
كوكيز
اللغات
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
حسابي
الدخول
المشارکة والمساعدة
هل نسيت بيانات الدخول؟
البحث ارسال الأدوات اللغات حسابي
بحث متقدم
المکتبة
الاسماء الکوردية للاطفال
التسلسل الزمني للأحداث
المصادر
البصمات
المجموعات
النشاطات
کيف أبحث؟
منشورات كورديبيديا
فيديو
التصنيفات
موضوع عشوائي
أرسال موضوع
ارسال صورة
استفتاء
تقييماتکم
اتصال
اية معلومات تحتاج کورديپيديا!
المعايير
قوانين الأستعمال
جودة السجل
حول...
امناء الأرشيف لکوردیپیدیا
ماذا قالوا عنا!
أضيف کورديپيديا الی موقعک
أدخال \ حذف البريد الألکتروني
أحصاء الزوار
أحصاء السجل
مترجم الحروف
تحويل التقويمات
التدقيق الإملائي
اللغة أو لهجات الصفحات
لوحة المفاتيح
روابط مفيدة
امتداد كوردییدیا لجوجل كروم
كوكيز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
الدخول
المشارکة والمساعدة
هل نسيت بيانات الدخول؟
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 حول...
 موضوع عشوائي
 قوانين الأستعمال
 امناء الأرشيف لکوردیپیدیا
 تقييماتکم
 المجموعات
 التسلسل الزمني للأحداث
 النشاطات - کرديبيديا
 المعاينة
موضوعات جديدة
المکتبة
زرادشت و الديانة الزرادشتية
20-05-2024
هژار کاملا
المکتبة
النخبة الكردستانية: الدولة الهوية المواطنة
20-05-2024
هژار کاملا
المکتبة
محاضرات عن مؤتمر لوزان وآثاره في البلاد العربية
19-05-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
المکتبة
ﺗﺎرﻳﺦ اﻟﺪول اﻟﻔﺎرﺳﻴﺔ في اﻟﻌﺮاق
18-05-2024
هژار کاملا
المکتبة
أوضاع الأكراد الاقتصادية والاجتماعية في ولاية الموصل في عهد السلطان عبد الحميد الثاني (1876-1909م)
17-05-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
المکتبة
إقليما الري و الجبال في العصر البويهي 330 - 420 / 942 - 1029 م : دراسة سياسية
17-05-2024
هژار کاملا
المکتبة
جهود التنويع الاقتصادي لمجلس التعاون الخليجي والدروس المستفادة لبغداد وأربيل
15-05-2024
هژار کاملا
المکتبة
مكانة إقليم كردستان في سياسة الصين الخارجية بالنسبة إلى العراق
15-05-2024
هژار کاملا
المکتبة
السياسات الإيرانية التركية تجاه إقليم كردستان العراق بعد 2003 م
15-05-2024
هژار کاملا
المکتبة
كوردستان في سیاسة القوی العظمی 1941-1947
14-05-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
أحصاء
السجلات 519,092
الصور 106,597
الکتب PDF 19,279
الملفات ذات الصلة 97,159
فيديو 1,392
السيرة الذاتية
هيسيار أوزسوي
بحوث قصیرة
د. فابريس بلانش رئيس المجمو...
الأماکن
عمرانلي
السيرة الذاتية
حافظ عبدالرحمن
بحوث قصیرة
من تراث وفلكلور السليمانية ...
دێرسم لە یادگارییەکانی موسا عەنتەردا
إنّ معلومات كورديبيديا نابعة مِن كلِ زمانٍ ومكان، وتبقى لكلِ زمانٍ ومكان!
صنف: بحوث قصیرة | لغة السجل: کوردیی ناوەڕاست
شارک
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
تقييم المقال
ممتاز
جيد جدا
متوسط
ليست سيئة
سيء
أضف الی مجموعتي
اعطي رأيک بهذا المقال!
تأريخ السجل
Metadata
RSS
أبحث علی صورة السجل المختار في گوگل
أبحث علی سجل المختار في گوگل
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English1
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

دێرسم لە یادگارییەکانی موسا عەنتەردا

دێرسم لە یادگارییەکانی موسا عەنتەردا
=KTML_Bold=وەرگێڕانی لە تورکییەوە: ماشەڵڵا دەکاک و هەوار ئیسماعیل=KTML_End=
رۆژی 4ی نیسان، ساڵڕۆژی کۆمەڵکوژی #دێرسم#ە. ئەو کۆمەڵکوژییە کە لە ئەنجامی سەرکوتکردنی ڕاپەڕینی دێرسم لەساڵی 1937 بەسەرۆکایەتی سەید ڕەزای دێرسم ڕوویدا، بەپێی لێکدانەوەکان زیاتر 75 هەزار کورد لەلایەن دەوڵەتی تورکیاوە کۆمەڵکوژکران.
نووسەر و ڕۆشنبیری نێوداری کورد #موسا عەنتەر#، ناسراو بە (ئاپێ موسا) لە کتێبە تورکییەکەیدا بەناونیشانی (یادگارییەکانم) باس لە کۆمەڵکوژی دێرسم دەکات. ئەو دەڵێ، کاتێک لە ئادانا بووم، دوو ڕووداوی سیاسی گرنگ ڕوویاندا کە کاریگەرییان لێکردم، یەکێکیان پرسی هاتای و ئەوەی دیکەشیان سەرهەڵدانی دێرسم بوو.=KTML_ImageCaption_Begin==KTML_StyleDiv=width:25%;height:20%;float:right;=KTML_ImageCaption_Target_Link=https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2020/383813/0004.JPG=KTML_ImageCaption_Title=موسا عەنتەر=KTML_ImageCaption_CaptionStyle=000000=KTML_ImageCaption_Caption=موسا عەنتەر=KTML_ImageCaption_End=
موسا عەنتەر، کە ڕۆژنامەڤان و تێکۆشەرێکی نێوداری کوردستان بوو، ڕۆژی 20ی ئەیلولی 1992 لە شاری #ئامەد# تیرۆرکرا. کوشتنی موسا عەنتەریش چووە نێو دۆسیەی بکوژانی نادیاردا، کە دواتر گرووپی ئەرگەنەکۆن پێی تاوانبارکرا.
$موسا عەنتەر بەوشێوەیە باس لەو ڕووداوانە دەکات:$
ئەوکاتە سووریا ژێردەستەی فەرەنسا بوو، بەڵام ئەو ژێر دەستەییە لە ژێردەستەییەکانی دیکەی فەرەنسا نەدەچوو، چونکە کاتێک سووریا لە دوای شەڕی جیهانی یەکەم لە ژێر دەسەڵاتی ئیمپراتۆریەتی عوسمانییەکان دەرهێنرا، لەلایەن کۆمەڵەی گەلان بۆ ماوەی 20 ساڵ وەک ماندات درابووە فەرەنسا. ئانتاکیا و ئیسکەندەروونیشی لەگەڵ بوو.
$ئەو وادەیەی فەرەنسییەکان لە ساڵی 1938 بەرەو کۆتایی دەچوو.$
وەک باسدەکرێت، فەرەنسا بەگوێرەی دۆستایەتی نێوانیان، لە بەرژەوەندی خۆیدا دڵی تورکیای خۆشکردووە. ئەو گوتەیەی کە تورکیا ڕاستەوخۆ دەیڵێ هەتای خاکی ئێمەیە ئەو ڕاستییەی دەسەلماند. تاوەکو ئەو ڕۆژە لە هیچ کاتێک و لەنێو خەڵکدا بە ئێرە نەگوتراوە هاتای. وەک چۆن بە کورد دەڵێن کورد تورکن بە عەرەبەکانیشیان گوت ئێوە تورکن. گوتیان لە ئاسیای نێوەڕاست لە هەرێمی مەغۆڵستان شوێنیک هەیە بە ناوی هاتای و ئێوەش لە وێوە هاتوون. وایان بە عەرەبەکان گوت، هەڵبەت جوتیارەکانی ئەو ناوچەیە هیچ شتێک لەو قسانە تێنەدەگەیشتن.=KTML_ImageCaption_Begin==KTML_StyleDiv=width:25%;height:20%;float:left;=KTML_ImageCaption_Target_Link=https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2020/383813/0001.JPG=KTML_ImageCaption_Title=دێرسم لە یادگارییەکانی موسا عەنتەردا=KTML_ImageCaption_CaptionStyle=000000=KTML_ImageCaption_Caption=دێرسم لە یادگارییەکانی موسا عەنتەردا=KTML_ImageCaption_End=
تەنانەت ڕۆژێک گردبوونەوەیەکیان سازدا بوو. لە گردبوونەوەکەدا مستەفا بەگ، خاوەنی کارگەی جوتیارانی ئادانا چووبووە سەر سەکۆ. کابرای داماو چووە سەر سەکۆ، بەڵام تورکی نەدەزانی. سێ-چوار جار دەستی نا بە سینگییەوە و گوتی وەڵڵا ئێمە تورکین، بیللا ئێمە تورکین، بە قورئان ئێمە تورکین. زۆر پێیەوە دیار بوو، پێیگوترابوو کە دەبێ بڵێیت ئێمە تورکین.
$بە ڕاپرسی ئیسکەندەروون کرایە کۆمار$
لەو ماوەیەدا ئەتاتورک دوو جار هاتە ئادانا. ئێمە لە نزیکەوە ئەومان بینی. لە هەرێمی هاتای ڕاپرسییەک کرا. بە چاوپۆشیکردنی فەرەنسییەکان، لە ڕاپرسییەکەدا تورکەکان دەنگی زیاتریان لە عەرەبەکان هێنا. ئانتاکیا، ئیسکەندەروون و دەوروبەری هاوشێوەی کۆماری قوبرسی باکوور سەربەخۆ بوو.
تەیفور سۆکمەن، بووە سەرۆککۆمار و عەبدولڕەحمان مەلەک، بووە سەرۆکوەزیرانی ئەو کۆمارە. پەرلەمان و کابینەی حکومەتیش پێکهێنران. دەستوور داڕێژرا. لە یەکێک لە ماددەکانی دەستووردا نووسرا هاتای بە زۆرینەی دەنگی پەرلەمان، لەگەڵ هەر دەوڵەتێکدا کە دەیەوێت دەتوانێ یەکبگرێت.
بێگومان لێرەدا بەشێوەیەکی ناڕاستەوخۆ ئاماژە بە تورکیا دەکرا. دوای ماوەیەکی کورت بڕیارێکی لەو جۆرە درا و هاتای بووە بەشێک لە تورکیا. دواتر ئاشکرابوو کە تەیفور سۆکمەن، سیخوڕی بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی تورکیا بووە.
هەمان ساڵ لە دێرسم سەرهەڵدان دەستیپێکرد. لەوبارەوە بەتایبەتی لە دەرەوەی وڵات ژمارەیەکی زۆر کتێب نووسران. هەڵبەت لە تورکیا ئەو مژارە بەلادان لە ڕاستییەکان نووسراوەتەوە. پەیوەست بەو ڕووداوە کاتێک لە قۆناخی ئامادەیی ئادانا دەمخوێند، تووشی ڕووداوێک بووم و بەهۆی ئەو ڕووداوەوە بۆ یەکەمینجار دەستبەسەرکرام.
$نەوەی بەسێ$=KTML_ImageCaption_Begin==KTML_StyleDiv=width:25%;height:20%;float:right;=KTML_ImageCaption_Target_Link=https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2020/383813/0002.JPG=KTML_ImageCaption_Title=دێرسم لە یادگارییەکانی موسا عەنتەردا=KTML_ImageCaption_CaptionStyle=000000=KTML_ImageCaption_Caption=دێرسم لە یادگارییەکانی موسا عەنتەردا=KTML_ImageCaption_End=
رابەری سەرهەڵدانی دێرسم سەیدا ڕەزا بوو. ڕێزدار (بەسێ)ی هاوژینی لە شەڕی پارتیزانیدا فەرماندەیی یەکەیەکی دەکرد. هەموو ڕۆژێک لە چاپەمەنییەکانی ئیستەنبووڵ بەشێوەیەکی بێ ڕێزانە هێرشی دەکرایە سەر. ئەو هێرشانە منیان زۆر خەمبار دەکرد. لە بەرامبەر ئەو هێرشانە ناڕەزاییم پێشاندەدا. هاوڕێیەکانم دەرکیان بەوە دەکرد. نیو بە گاڵتە و نیو بە جیدی پێیاندەگوتم نەوەی بەسێ، هەروەها ڕۆژێک لە پۆلدا لەسەر کاخەزیک نووسیبوویان نەوەی بەسێ و کاخەزەکەیان بە پشتی منەوە نووساندبوو. دوای ئەوەی مامۆستا لە پۆل ڕۆیشتە دەرەوە، بە حلکە حلک و پێکەنین گاڵتەیان پێکردم. شەوێکیش نۆ دە هاوڕێم پێکەوە بە یەک دەنگ هاواریان کرد و بێ ڕێزییان بە بەسێ کرد. منیش لە شوێنی مامۆستا وەستام و بە دەنگێکی بەرز چەند جارێک لەسەر یەک بێ ڕێزیم بە زوبەیدە کرد (زوبەیدە دایکی ئەتاتورکە)، دواتر دەستمان لە گاڵتەجاڕی بەردا، بەڵام کەنعان، کوڕی مفەوەزی ناوەندی پۆلیسی کوروکۆپروی ئادانا دەستبەجێ ڕووداوەکەی بۆ باوکی گێڕابووەوە. دواتر تیمێکی پۆلیس هاتن بۆ قوتابخانە و منیان برد بۆ ناوەندی پۆلیس. لە وێ بۆ ماوەی 15 ڕۆژ دەستبەسەر کرام، ئەمە زیندانیکردنی یەکەمم بوو.
دوای ماوەیەک زانیم کە بەڕێوەبەری قوتابخانەکەمان چووەتە لای والی و پێیگوتووە والی بەگ، منداڵەکان لەبەرئەوەی دەیانزانی مووسا کوردە، (بەسێ)یان بە داپیرەی داناوە و بێڕێزییان پێکردووە. ئەویش، هاوڕێیەکانی خۆی وەک تورک قبوڵکردووە و زوبەیدەی دایکی ئەتاتورکیشی بە نەنکیان داناوە و بەهەمانشێوە وەڵامی داونەتەوە. لەو بێڕێزیکردنەدا مەبەست ئەتاتورک نییە. وەک هاوڕێیەکانی وەڵامی داوەتەوە. لەبەرئەوەی دوو کوڕی تۆفیق هادی، والی لە هەمان قوتابخانە بوون، والی بێ دڵی بەڕێوەبەرەکەمانی نەکردووە و بەوشێوەیە ئازاد کراوم. لەو سەردەمەدا پۆلیس دەسەڵاتی ئەوەی هەبوو کەسێک بەر لەوەی ببرێتە بەردەم دادوەر، بۆ ماوەی 6 مانگ بە دەستبەسەرکراوی بیهێڵێتەوە.=KTML_ImageCaption_Begin==KTML_StyleDiv=width:25%;height:20%;float:left;=KTML_ImageCaption_Target_Link=https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2020/383813/0010.JPG=KTML_ImageCaption_Title=دێرسم لە یادگارییەکانی موسا عەنتەردا=KTML_ImageCaption_CaptionStyle=000000=KTML_ImageCaption_Caption=دێرسم لە یادگارییەکانی موسا عەنتەردا=KTML_ImageCaption_End=
بەڕێوەبەرەکەمان خۆی هات بۆ بەڕێوەبەرایەتی پۆلیس و منی هێنایە دەرەوە. لە ڕێگە دوو ئامۆژگاری کردم. یەکێکیان، باسنەکردنی ئەم ڕووداوە بۆ هیچ کەسێک، ئەوەی دیکەشیان، زۆر هەوڵدانم بۆ قەرەبووکردنەوەی ئەو وانانەی لە دەستم دابوون.
کاتێک گەڕامەوە بۆ قوتابخانە، نۆ هاوڕێم کە لە ڕووداوەکەدا تێوەگلابوون، لە قوتابخانە دوور خرابوونەوە. وامدەزانی ڕووداوەکە کۆتاییهاتووە، دوو مانگ بەسەر ڕووداوەکەدا تێپەڕیبوو. ڕۆژێک بانگکرام بۆ ژووری بەڕێوەبەر. کە ڕۆیشتمە ژوورەوە، پیاوێکی بیانی دانیشتبوو، ئەو کەسە داواکاری گشتیی ئادانا بوو. کاخەزێکی دەرهێنا و خوێندیەوە، پێی واژۆکردم. لە ئەتاتورکیان پرسیووە، داوای لەسەر من هەیە یان نا، ئەویش گوتوویەتی نەخێر داوام لەسەری نییە. داواکاری گشتیی پێیگوتم بڕوانە کوڕم، ئەتاتورک لێت خۆشبووە، جارێکی دیکە هەڵەی وا نەکەیت. بە سارد و سڕی سوپاسی داواکاری گشتییم کرد و دەستی بەڕێوەبەرەکەم ماچ کرد و لە ژوورەکە چوومە دەرەوە.
رووداوەکانی دێرسم کاریگەری لە هەموو کوردێکی بەشەرەف کردبوو. ئەوەندە تاوان و کۆمەڵکوژی ئەنجامدرابوو، مەحاڵ بوو مرۆڤ پێی خەمگین نەبێت.
دوای ئەوەی لێرە بە کورتی باسی دوو لە ئەنجامدەرانی ئەو ڕووداوە دەکەم، دەمەوێت یادگارییەکی خۆم بگێڕمەوە کاتێک خوێندکاری زانکۆ بووم.
یەکەمیان دەمەوێت باس لە کتێبەکەی موحسین باتوور، فەرماندەی پێشووی هێزی ئاسمانی بکەم کە بە ناونیشانی (پاش پەردەی سێ قۆناخ-یادگاری و بۆچوونەکانم) کە لە ساڵی 1985 لەلایەن وەشانخانەی مللییەتەوە چاپکراوە.
باتوور لە کتێبەکەیدا بە کورتی دەڵێ ساڵی 1938 ملازم بووم لە ئەلعەزیز. بە فەرمانێک کە لە ئەنقەرەوە بۆم هات، لەگەڵ یەکە سەربازییەکەم بەشداریم کرد لە ڕووداوەکانی دێرسم، بەڵام داوای لێبووردن لە خوێنەرانم دەکەم، ئەم لاپەڕەیەی ژیانم نانووسمەوە.=KTML_ImageCaption_Begin==KTML_StyleDiv=width:25%;height:20%;float:right;=KTML_ImageCaption_Target_Link=https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2020/383813/0006.JPG=KTML_ImageCaption_Title=دێرسم لە یادگارییەکانی موسا عەنتەردا=KTML_ImageCaption_CaptionStyle=000000=KTML_ImageCaption_Caption=دێرسم لە یادگارییەکانی موسا عەنتەردا=KTML_ImageCaption_End=
ئەو فەرماندەیە ناهەقی نییە، بە چ ڕووییەکەوە باسی ئەو ڕۆژە دەستبەخوێناوییانەی خۆی بکات.
دووەمیان سەبیحە گۆکچەن، کە یەکەمین فڕۆکەوانی ژنە لە تورکیا و کچی مەعنەوی ئەتاتورکە. لە 15ی شوباتی 1990 لە بەرنامەیەکی تەلەڤیزیۆنیدا کاتێک باسی یادگارییەکانی خۆی دەکات، وەک ئاماژەیەکی ناڕاستەوخۆ باس لە ڕووداوەکانی دێرسم دەکات و دەڵێ بەشداریم لە ڕووداوێکدا کرد و بەسەر ڕووداوەکەدا تێدەپەڕێت و باسی ناکات. ئەمە لە کاتێکدایە ئەو ڕووداوەی بەشداری تێدا کردووە، کۆمەڵکوژی دێرسمە کە بێ بەزەییانە ژنان و منداڵانیان بۆردوومان کردووە. بیرم دێت ڕۆژنامەکانی ئەو کاتە هەموو ڕۆژێک باسی قارەمانێتی سەبیحە گۆکچەنیان دەکرد و وێنەکانی ئەویان بە جلوبەرگی فڕۆکەوانی سەربازییەوە بڵاودەکردەوە. کاتێک ئەتاتورک لە ساڵی 1938 هات بۆ ئادانا سەبیحە گۆکچەنیشم لە نزیکەوە بینی.
کاتی خۆی لە قۆناخی ئامادەیی سێ ساڵ و لە زانکۆش دوو ساڵ لە کۆتاییەکانی ساڵی خوێندندا بە درێژایی 20 ڕۆژ دەچووینە کەمپی سەربازی پیادە. لە ساڵی خوێندنی 1941 کەمپی زانکۆمان لە پەندیک بوو. لەوکاتەدا پەندیک گوندێکی بچووکی کۆچبەران بوو. هەر چوار دەوری بە دارستانەکانی زەیتوون دەوردرابوو کە لە ڕۆمەکان مابوونەوە. ئەو ڕۆژەی چووینە کەمپ، فەرماندەی کەمپەکەمان کۆیکردینەوە و داوای لێکردین دەستنوێژ بگرین. دوای ئەو ڕووداوە لەنێو هاوڕێکانمدا ئەو فەرماندەیە بەوە ناوی دەرکەوت. کابرا ئەمەی بەر گوێ کەوت، بەڵام نەیتوانی ڕێگری لێبکات. نەخۆش کەوت و دوای هەفتەیەکیش ڕۆیشت. لە شوێنی ئەو ڕۆمەل عاسم ئەرەن کە کەسێکی تووند بوو و لە گەنەراڵی ڕۆمەڵی ئەڵمان دەچووێنرا، بووە فەرماندەمان. بەجۆرێک مەشقی پێدەکردین وەک ئەوەی سەربازێک بین لە شەڕدا. بەردی دەخستە نێو جانتاکەمان و بارەکەی تاوەکو 35 کیلۆ قورس دەکردین. ڕۆژێکیان بۆ ماوەیەکی زۆر بەپێ ڕۆیشتین. لە ناوچەی یاکاجک پشوومان دا. ملازم ڕەفیق توڵگا کە دواتر بووە گەنەڕاڵ و لە ئیستەنبووڵ بووە فەرماندەی حوکمی عورفی (باری نائاسایی) سواری ئەسپ بوو. هاوڕێیەکم بە ناوی ئارناڤوت سلێمان بەشێوەیەکی سەرسوڕهێنەر لاسایی ئەسپی کردەوە و حیلاندی. ئەسپی ملازمەکە لەسەر دوو پێ وەستایەوە و ئەوەندەی نەمابوو لەسەر ئەسپەکە بکەوێتە خوارەوە. خۆی لێمان تووڕە کرد و گوتی ناسنامەکەتم بدەرێ، ناسنامەکەی لێوەرگرتم.
من ئەوسا لە هەمانکاتدا بە کامێرایەکەوە وەک پەیامنێری ڕۆژنامەی (ڤاکیت) کارم دەکرد. عاسم ئوس خاوەنی ڕۆژنامەکە بوو. ئەم ئوس-انە سێ برا بوون و هیچ کامێکیان منداڵیان نەبوو. هەواڵێکم لەسەر فەخرەدین ئاڵتای فەرماندەی سوپا ئامادە کرد کە سەردانی کەمپەکەمانی کردبوو و لەگەڵ وێنەیەکدا بۆ ڕۆژنامەکەم نارد. بەوهۆیەوە عاسم ئەرەن منی خۆشدەویست. سلێمانی هاوڕێم زۆر ترسابوو. کە شەو داهات لە فەرماندەیی بانگیان کردم.
هاوڕێیەکانم زۆر خەمبار بوون، چونکە عاسم ئەرەن بە لێدانی خراپ ناسراوبوو. ڕۆیشتم، کاتێک عاسم ئەرەن چاوی بە من کەوت گوتی وای. ئەوە تۆیی!، گوتم من نیم، لەسێدارەشم بدەن ناتوانم وەک ئەسپ بحیلێنم. پرسی کەواتە کێ بوو؟. منیش گوتم، فەرماندە ڕێگەم بدە با قسە بکەم. ئێوە لێرە فێری سەربازیی، مەردایەتی و پیاوەتیمان دەکەن، بەدەستەوەدان لە ئێمە دەوەشێتەوە؟ من نەبووم، چ سزایەکم دەدەن بیدەن، بەڵام من وەک سەربازێک هاوڕێیەکەی خۆم بەدەستەوە نادەم، گوتی ئافەرین کوڕم، بەڵام بەو کەرە بڵێ با جارێکی دیکە شتی وا نەکات.=KTML_ImageCaption_Begin==KTML_StyleDiv=width:25%;height:20%;float:left;=KTML_ImageCaption_Target_Link=https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2020/383813/0007.JPG=KTML_ImageCaption_Title=دێرسم لە یادگارییەکانی موسا عەنتەردا=KTML_ImageCaption_CaptionStyle=000000=KTML_ImageCaption_Caption=دێرسم لە یادگارییەکانی موسا عەنتەردا=KTML_ImageCaption_End=
$مولازم سەلاحەددین: هەزاران کوردمان لە مونزوور خنکاندن$
رۆژێکیان لە کەمپ بووین لە ژێر سێبەری درەختەکان پشوومان دابوو، ئەفسەر سەلاحەدین کە فەرماندەی فیرقەکەمان بوو بەجۆرێک کە لە هۆش خۆی چووبێت بەجۆشەوە قسەی دەکرد و گوتی دەمەوێت باسی یەکێک لە بەسەرهاتەکانی خۆمتان بۆ بکەم: ئێمە لە دێرسم دەستمان بە ئۆپەراسیۆنێکی پاککردنەوە کردبوو. خیزانێکمان لە ئەشکەوتێکدا دۆزییەوە. باپیرە، باوک، دایک و منداڵێکی 5-6 ساڵ بوون. گەورەکانمان بە قەمە پاککردنەوە، منداڵەکەمان نەکوشت گوتمان بەڵکو قسەیەکی لەدەم دەربێنین، چونکە نەمانتوانی هیچ وشەیەک لە دەمی گەورەکانی دێرسم وەربگرین. دەستبەجێ گەورەکانمان دەکوشتن، چونکە دەمانزانی قسەمان بۆ ناکەن. بۆ ئەوەی نەترسێ کاتێک باپیرە و باوک و دایکیمان کوشت منداڵەکەمان دوورخستەوە. هەڵماندەدا لەگەڵ منداڵەکەدا ببینە هاوڕێ، نانمان دایێ، چوکلێتمان دایێ، بەڵام نەیدەخوارد. لەوکاتەدا فڕۆکەیەکمان بەسەرماندا فڕی، ئەو منداڵەی گرتبوومان لە شوێنی خۆیەوە پارچە دارێکی هەڵگرت و وەک چەک بەدەستیەوە گرت و نیشانەی لە فرۆکەکەمان گرت. بەو ڕەفتارەی زۆر تووڕە بووم. فەرمانم دا و گوتم ئەم زۆڵە پاکبکەنەوە، سەربازەکان بە قەمە چوونە گیانی و دوای ئەوەی کوشتیان لە بەرزاییەکەوە هەڵیاندایە خوارەوە.
رۆژێکی دیکە لە ناوچەیەکی بەرفراواندا ئۆپەراسیۆنمان دەکرد. هەزاران کوردمان لە ئەشکەوت و بن بەرد و کونەکان دەرهێنان و کۆکردنەوە. ئەفسەرەکەمان گوتی، ئەگەر هەموویان بە فیشەک بکوژین، فیشەکەکانمان خەسار دەبن و فیشەکی زۆرمان پێویستن، بۆیە فەرمانی پێداین هەموویان فڕێبدەینە نێو ڕووباری مونزوور و بیناخنکێنین. کوردە کۆکراوەکانمان بردن بۆ سەر پردەکەی سەر ڕووباری مونزوور، چونکە ڕووبارەکە لەو شوێنەدا زۆر قوڵ و هار و ترسناک بوو. کوردەکانمان بردنە ئەوێ و دەستمانکرد بە بەردانەوەیان بۆ نێو ڕووبارەکەوە. ئەوانەی خۆیان فڕێدەدا، خۆیان فڕێدەدا، ئەوانەش کە خۆیان فڕێنەدەدا، ڕاماندەکێشان و فڕێمان دەدانە نێو ڕووبارەکەوە. ئەوەی خۆی بچووایە، دەچوو. ئەوەی نەچووایە، بەر قەمەمان دەدا و هەڵماندەدایە نێو ڕووبارەکەوە. هەندێکیان لە تاو گیانی خۆیان بەجۆرێک خۆیان بە یەکەوە نووساندبوو پردەکەیان بەرنەدەدا. دەستوورم دا چەند چڵ و شوولکێک لە دار بەڕووە بەرزەکانی تەنیشت پردەکە ببڕن و فەرمانم بە سەربازەکان دا بەو چڵە دارانە لێیانبدەن تاوەکو لەسەر پردەکەوە خۆیان فڕێدەدەنە ڕووبارەکەوە. بۆ هەر ئەگەرێکیش لەژێر پردەکەدا سەربازم بە چەکەوە دانابوون. هەرکەسێک هەوڵی بدایووایە بە مەلە خۆی ڕزگار بکات، سەربازەکان لێی دەهاتنە دەست و دەیانکوشت.=KTML_ImageCaption_Begin==KTML_StyleDiv=width:25%;height:20%;float:left;=KTML_ImageCaption_Target_Link=https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2020/383813/0009.JPG=KTML_ImageCaption_Title=دێرسم لە یادگارییەکانی موسا عەنتەردا=KTML_ImageCaption_CaptionStyle=000000=KTML_ImageCaption_Caption=دێرسم لە یادگارییەکانی موسا عەنتەردا=KTML_ImageCaption_End=
$ئەمەش لاپەڕەیەکی دیکەی خوێناوییە$
هەموو ئەمانە بۆ دووژمانیەتیکردنی مرۆڤ، چاندنی ڕق و کینە و هاوشێوەی ئەوەی لە ئایینی محەممەد دا هاتووە بۆ وەگرتنەوەی تۆڵە بە هەمان ئەندازە نانووسمەوە، بەڵکو بۆ ئەوە دەینووسمەوە کە نەوەکانی مرۆڤ لە داهاتوودا نەفرەت لەم ڕووداوانە بکەن و جارێکی دیکە ڕەفتاری دڕندانەی هاوشێوە ئەنجام نەدەن. هەمان ئەفسەر بێ شەرمانە و بەبێ ئەوەی بیر لەوە بکاتەوە کە خۆیشی لە ئافرەتێک لەدایکبووە، باسی ئەوەی کرد کە چۆن لەگەڵ ژمارەیەکی زۆر ئەفسەری دیکەدا دەستدرێژییان کردووەتە سەر کچە کوردێکی دێرسمیی تەمەن 12-13 ساڵان و شەهیدیان کردووە. کێ دەزانێ، ڕەنگە بەشێکی زۆر لەو ئەفسەرانە وەک فەرماندەی سوپا و هێز ڕەوانەی کوردستان کرابن.
ژێدەر: موسا عەنتەر. یادگارییەکانم (هاتراڵارم) (1-2). وەشانی، دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی ئاڤێستا.
دون هذا السجل بلغة (کوردیی ناوەڕاست)، انقر علی ايقونة لفتح السجل باللغة المدونة!
ئەم بابەتە بەزمانی (کوردیی ناوەڕاست) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
تمت مشاهدة هذا السجل 5,941 مرة
هاشتاگ
المصادر
[1] موقع الكتروني | کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری رووداو - 08-05-2020
الملفات ذات الصلة: 9
السجلات المرتبطة: 7
تأريخ الأصدار: 08-05-2020 (4 سنة)
الدولة - الأقلیم: شمال کردستان
الدولة - الأقلیم: جنوب کردستان
اللغة - اللهجة: ک. جنوبي
المدن: ديرسم
ترجم من اللغة: ترکي
نوع الوثيقة: ترجمة
البيانات الوصفية الفنية
جودة السجل: 99%
99%
تم أدخال هذا السجل من قبل ( هاوري باخوان ) في 08-05-2020
تمت مراجعة هذه المقالة وتحریرها من قبل ( بەناز جۆڵا ) في 08-05-2020
تم تعديل هذا السجل من قبل ( هاوري باخوان ) في 10-05-2020
عنوان السجل
تمت مشاهدة هذا السجل 5,941 مرة
الملفات المرفقة - الإصدار
نوع الإصدار اسم المحرر
ملف الصورة 1.0.191 KB 08-05-2020 هاوري باخوانهـ.ب.
کورديپيديا أکبر مصدر کوردي للمعلومات بلغات متعددة!
المکتبة
محاضرات عن مؤتمر لوزان وآثاره في البلاد العربية
السيرة الذاتية
فرست زبیر محمد روژبیانی
صور وتعریف
البطاقة جلادت بدرخان
المکتبة
ﺗﺎرﻳﺦ اﻟﺪول اﻟﻔﺎرﺳﻴﺔ في اﻟﻌﺮاق
المواقع الأثریة
قلعة كركوك
السيرة الذاتية
أسما هوريك
بحوث قصیرة
كافان زارزان- گاڤانێ زەرزان (Gavanê Zerzan) و “زرباب” وشؤون أخرى ح الاولى
السيرة الذاتية
شكري شيخاني
المکتبة
أوضاع الأكراد الاقتصادية والاجتماعية في ولاية الموصل في عهد السلطان عبد الحميد الثاني (1876-1909م)
المکتبة
شهدائنا في حرب ضد الدولة الاسلامية - داعش، الطبعة 2
صور وتعریف
زركة محمد علي سوركلي
صور وتعریف
صورة من مراسم توديع العلّامة الكردي الراحل موسى عنتر
السيرة الذاتية
هيفين عفرين
السيرة الذاتية
فؤاد الشيخ عبدالقادر بن الشيخ محمد شريف الصديقي القادري الأربيلي
صور وتعریف
مقهى كارمن أوهانيان في كوباني في نهاية الخمسينات من القرن المنصرم
المواقع الأثریة
قلعة خانزاد في أقليم سوران 1825م
السيرة الذاتية
جوهر فتاح
المواقع الأثریة
ناعورة الرشيدية في الشدادي حضارة عريقة وتاريخ يشهد
السيرة الذاتية
جوردي تيجيل
السيرة الذاتية
حليمة شنگالي
المواقع الأثریة
قصر حسين قنجو في محافظة ماردين، 1705م
المواقع الأثریة
قلعة جوامير آغا في مدينة قصر شرين
بحوث قصیرة
الدور العسكري للقبائل الكردية في بلاد الشام خلال الثلاثين سنة الأولى من حكم دولة المماليك البحرية (648- 678ﮪ/ 1250- 1279 م)
المکتبة
النخبة الكردستانية: الدولة الهوية المواطنة
بحوث قصیرة
أسباب انهيار الأسرة الزندية حسب ما ذكرته المصادر الفارسية (1779-1794)‎
المکتبة
دور احداث شنكال في تطوير القضية الكردية
السيرة الذاتية
حسين الجاف
صور وتعریف
عائلة ايزيدية من مدينة غازي عنتاب
بحوث قصیرة
اغا محمد خان و متغيرات نشأة الدولة القاجارية السياسية و العسكرية
السيرة الذاتية
منى بكر محمود
المکتبة
زرادشت و الديانة الزرادشتية
بحوث قصیرة
علاقة الكرد بالخوارج منذ بدء ظهورهم إلى نهاية العصر الاموي

فعلي
السيرة الذاتية
هيسيار أوزسوي
03-04-2022
هژار کاملا
هيسيار أوزسوي
بحوث قصیرة
د. فابريس بلانش رئيس المجموعة البحثية الفرنسية حول الشرق الأوسط: بإمكان أقليم كوردستان أن يكون نموذجا في الشرق الأوسط
08-07-2022
هژار کاملا
د. فابريس بلانش رئيس المجموعة البحثية الفرنسية حول الشرق الأوسط: بإمكان أقليم كوردستان أن يكون نموذجا في الشرق الأوسط
الأماکن
عمرانلي
30-12-2022
اراس حسو
عمرانلي
السيرة الذاتية
حافظ عبدالرحمن
22-01-2023
أفين طيفور
حافظ عبدالرحمن
بحوث قصیرة
من تراث وفلكلور السليمانية .... المطبخ الكوردي ... الجزء الثاني
19-02-2023
هژار کاملا
من تراث وفلكلور السليمانية .... المطبخ الكوردي ... الجزء الثاني
موضوعات جديدة
المکتبة
زرادشت و الديانة الزرادشتية
20-05-2024
هژار کاملا
المکتبة
النخبة الكردستانية: الدولة الهوية المواطنة
20-05-2024
هژار کاملا
المکتبة
محاضرات عن مؤتمر لوزان وآثاره في البلاد العربية
19-05-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
المکتبة
ﺗﺎرﻳﺦ اﻟﺪول اﻟﻔﺎرﺳﻴﺔ في اﻟﻌﺮاق
18-05-2024
هژار کاملا
المکتبة
أوضاع الأكراد الاقتصادية والاجتماعية في ولاية الموصل في عهد السلطان عبد الحميد الثاني (1876-1909م)
17-05-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
المکتبة
إقليما الري و الجبال في العصر البويهي 330 - 420 / 942 - 1029 م : دراسة سياسية
17-05-2024
هژار کاملا
المکتبة
جهود التنويع الاقتصادي لمجلس التعاون الخليجي والدروس المستفادة لبغداد وأربيل
15-05-2024
هژار کاملا
المکتبة
مكانة إقليم كردستان في سياسة الصين الخارجية بالنسبة إلى العراق
15-05-2024
هژار کاملا
المکتبة
السياسات الإيرانية التركية تجاه إقليم كردستان العراق بعد 2003 م
15-05-2024
هژار کاملا
المکتبة
كوردستان في سیاسة القوی العظمی 1941-1947
14-05-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
أحصاء
السجلات 519,092
الصور 106,597
الکتب PDF 19,279
الملفات ذات الصلة 97,159
فيديو 1,392
کورديپيديا أکبر مصدر کوردي للمعلومات بلغات متعددة!
المکتبة
محاضرات عن مؤتمر لوزان وآثاره في البلاد العربية
السيرة الذاتية
فرست زبیر محمد روژبیانی
صور وتعریف
البطاقة جلادت بدرخان
المکتبة
ﺗﺎرﻳﺦ اﻟﺪول اﻟﻔﺎرﺳﻴﺔ في اﻟﻌﺮاق
المواقع الأثریة
قلعة كركوك
السيرة الذاتية
أسما هوريك
بحوث قصیرة
كافان زارزان- گاڤانێ زەرزان (Gavanê Zerzan) و “زرباب” وشؤون أخرى ح الاولى
السيرة الذاتية
شكري شيخاني
المکتبة
أوضاع الأكراد الاقتصادية والاجتماعية في ولاية الموصل في عهد السلطان عبد الحميد الثاني (1876-1909م)
المکتبة
شهدائنا في حرب ضد الدولة الاسلامية - داعش، الطبعة 2
صور وتعریف
زركة محمد علي سوركلي
صور وتعریف
صورة من مراسم توديع العلّامة الكردي الراحل موسى عنتر
السيرة الذاتية
هيفين عفرين
السيرة الذاتية
فؤاد الشيخ عبدالقادر بن الشيخ محمد شريف الصديقي القادري الأربيلي
صور وتعریف
مقهى كارمن أوهانيان في كوباني في نهاية الخمسينات من القرن المنصرم
المواقع الأثریة
قلعة خانزاد في أقليم سوران 1825م
السيرة الذاتية
جوهر فتاح
المواقع الأثریة
ناعورة الرشيدية في الشدادي حضارة عريقة وتاريخ يشهد
السيرة الذاتية
جوردي تيجيل
السيرة الذاتية
حليمة شنگالي
المواقع الأثریة
قصر حسين قنجو في محافظة ماردين، 1705م
المواقع الأثریة
قلعة جوامير آغا في مدينة قصر شرين
بحوث قصیرة
الدور العسكري للقبائل الكردية في بلاد الشام خلال الثلاثين سنة الأولى من حكم دولة المماليك البحرية (648- 678ﮪ/ 1250- 1279 م)
المکتبة
النخبة الكردستانية: الدولة الهوية المواطنة
بحوث قصیرة
أسباب انهيار الأسرة الزندية حسب ما ذكرته المصادر الفارسية (1779-1794)‎
المکتبة
دور احداث شنكال في تطوير القضية الكردية
السيرة الذاتية
حسين الجاف
صور وتعریف
عائلة ايزيدية من مدينة غازي عنتاب
بحوث قصیرة
اغا محمد خان و متغيرات نشأة الدولة القاجارية السياسية و العسكرية
السيرة الذاتية
منى بكر محمود
المکتبة
زرادشت و الديانة الزرادشتية
بحوث قصیرة
علاقة الكرد بالخوارج منذ بدء ظهورهم إلى نهاية العصر الاموي

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.5
| اتصال | CSS3 | HTML5

| وقت تکوين الصفحة: 0.39 ثانية