پەڕتووکخانە پەڕتووکخانە
گەڕان

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!


بژاردەی گەڕان

جۆری گەڕان



گەڕان

گەڕانی ورد      کیبۆرد


گەڕان
گەڕانی ورد
پەڕتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
درووستکەری RSS
تۆمارکردنی بابەت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
بیروڕاکانتان
ڕاپرسی
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
رێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
ئامرازەکان
دەربارە
هاوکارانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی رێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی رووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
هەژماری من
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
گەڕان تۆمارکردنی بابەت ئامرازەکان زمانەکان هەژماری من
گەڕانی ورد
پەڕتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
درووستکەری RSS
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
بیروڕاکانتان
ڕاپرسی
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
رێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
دەربارە
هاوکارانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی رێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی رووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
     
 kurdipedia.org 2008 - 2022
دەربارە
بابەت بەهەڵکەوت
رێساکانی بەکارهێنان
هاوکارانی کوردیپێدیا
بیروڕاکانتان
دڵخوازەکان
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
چالاکییەکان
یارمەتی
بابەتی نوێ
‎شەقامی هەکاری، جێپەنجەیەکی کورد بە مێژووی قودسەوە
ناونیشانی بابەت: ‎شەقامی هەکاری، جێپەنجەیەکی کورد بە مێژووی قودسەوە
‎دوای تێپەڕبوونی هەشت سەدە بەسەر ڕزگارکردنی قودس لەلایەن سوڵتان سەڵاحەدینی ئەیوبییەوە، هێشتا جێپەنجەی کورد بە سیمای شاری قودسەوە دی
‎شەقامی هەکاری، جێپەنجەیەکی کورد بە مێژووی قودسەوە
کۆبوونەوەی هاوکارانی کوردیپێدیا لە 30-11-2022
شوێن: سلێمانی
ڕۆژ و ساڵی گیرانی وێنەکە: 30-11-2022
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: لە ڕاستەوە (ڕۆژان نووری - ئەسعەد هەورامی - بەناز جۆڵا - هاوڕێ باخەوان - ڕاپەر عوسمان عوزێری - ڕێبوار جەمال سەگرمە - ئارا
کۆبوونەوەی هاوکارانی کوردیپێدیا لە 30-11-2022
فیرووز میرانی
ناو: فیرووز
نازناو: میرانی
ژیاننامە
فیرووز میرانی، هونەرمەندی خەڵکی پاوە، بەرەبەیانی چوارشەممە 30-11-2022، پاش دۆڕانی تیمی هەڵبژاردەی تۆپی پێی ئێران لە بەرانبەر ئەمریکا و خۆشحاڵیی خەڵکی ئەو شارە، ب
فیرووز میرانی
ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستاندا 12
ناونیشانی بابەت: ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستاندا 12
ئامادەکردنی: سارا سەردار

شوێنەواری خەزێنە
ئەم ئاسەوارە بریتییە لە ئەشکەوتێکی تاشراوی یەک ژووری، کە بە مەبەستی ناشتنی مردوو بەکار
ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستاندا 12
ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستاندا 11
ناونیشانی بابەت: ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستان 11
ئامادەکردنی: سارا سەردار

هەورامان... زێدی زەردەشتییانی ڕەسەن
لەگەڵ پەیدابوون و سەرهەڵدانی هەر ئایینێک، هەوڵ دراوە بۆ گۆڕینی سیمای ت
ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستاندا 11
شکەفتێ1
گوندێکی سەر بە شارەدێی گۆرەتووی شارۆچکەی مێرگەسووری پارێزگای هەولێرە، لە ساڵی 1983 بەر شاڵاوی ئەنفال کەوتوون وبەشێکی دانیشتوانەکەی ئەنفال کراون،
[1]
شکەفتێ1
مێنەتاوا
مێنەتاوا گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری چەرداوڕۆی ڕۆژاوا، ناوچەی چەرداوڕۆ، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژهەڵاتی کوردستان.[1]

مێنەتاوا هاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی زەلەجو.
مێنەتاوا
تەمسیلی خولە چەخماخە
ناوی تەمسیلی و شانۆگەری: خولە چەخماخە
تیپ: تیپی پێشڕەو
نووسین: سمکۆ ناکام
دەرهێنان: حەسەن تەنیا
داڕشتنی مۆسیقا: م. خالید سەرکار
ساڵ: 1975
ماوەی تەمسیلی: 90 خولەک [1]
بەهۆی ڕێژەی زۆری کوالێتی کر
تەمسیلی خولە چەخماخە
دوایین ئاماری گەشتوگوزاری شوێنەوارەکانی کوردستان لە ساڵی 2022
ناونیشان: دوایین ئاماری گەشتوگوزاری شوێنەوارەکانی کوردستان لە ساڵی 2022
ئامادەکردنی: سارا سەردار
گەشتوگوزاری شوێنەواری لە هەرێمی کوردستان
لە هەرێمی کوردستان زیاتر لە 3500 شوێنەوار هەن، ژمارەیەک لەم
دوایین ئاماری گەشتوگوزاری شوێنەوارەکانی کوردستان لە ساڵی 2022
پەیماننامەی نەسوح پاشا
ناونیشانی بابەت: پەیماننامەی نەسوح پاشا
ئامادەکردنی: چۆمان حەمە تەقیەلدین
یەکەم- قۆناغی یەکەمی سێیەم پەیماننامەی جەنگی نێوان دەوڵەتانی عوسمانی و سەفەوی کە لەنێوان ساڵانی (1603- 1612ز)دا بووە:

پەی
پەیماننامەی نەسوح پاشا
کەماڵاوا
کەماڵاوا گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری ئەلوزاغاج، ناوچەی تەرواڵ، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژهەڵاتی کوردستان.[1]

کەماڵاوا هاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی وشکەمرۆی سەرێ.
کەماڵاوا
شێخ تەقە
شێخ تەقە گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری ئەلوزاغاج، ناوچەی تەرواڵ، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژهەڵاتی کوردستان.[1]

شێخ تەقە هاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی چواریا.
لە باشو
شێخ تەقە
فیلمی سینەمایی خولەپیزە
ناوی فیلم: خولەپیزە
نووسین و سیناریۆ و دەرهێنەر: جەلیل زەنگەنە
ماوەی فیلم: 90 خولەک
وێنە گرتن: هاوار مستەفا
مۆنتاژ: عوسمان نووری - یوسف حاجی یونس
بەهۆی قابارەی بەرزی ڤیدیۆکە کراوەتە دووبەش


ن
فیلمی سینەمایی خولەپیزە
ڕەئوف محەمەد عەلی
ناو: ڕەئوف
ناوی باوک: محەمەد عەلی
ساڵی لەدایکبوون: 1953
شوێنی لەدایکبوون: عەبابەیلێ
ژیاننامە
ڕەئوف محەمەد عەلی حاجی حەمە قەتارچی لە ساڵی 1953 لەگوندی عەبابەیلێی سەر بە شاری هەڵەبجە لەدایکبووە، لە
ڕەئوف محەمەد عەلی
نێچیرڤان عەبدولعەزیز
ناو: نێچیرڤان
ناوی باوک: عەبدولعەزیز
ڕۆژی کۆچی دوایی: 25-11-2022
شوێنی کۆچی دوایی: تورکیا
ژیاننامە
نێچیرڤان عەبدولعەزیز، لە شەوی 22-11-2022 بەهۆی لێچوونی سیستمی غاز و تەقینەوەی تانکی غازی شۆڤاژ ل
نێچیرڤان عەبدولعەزیز
مەسعود محەمەد 2
ناو: مەسعود
ناوی باوک: محەمەد
ڕۆژی کۆچی دوایی: 26-11-2022
شوێنی کۆچی دوایی: دهۆک
ژیاننامە
مەسعود محەمەد، لە شەوی 22-11-2022 بەهۆی لێچوونی سیستمی غاز و تەقینەوەی تانکی غازی شۆڤاژ لە دهۆک برینداربو
مەسعود محەمەد 2
کۆنترین نان لە ئەشکەوتی شانەدەر لە هەرێمی کوردستان دۆزرایەوە 27-11-2022
کۆنترین نان لە ئەشکەوتی شانەدەر لە هەرێمی کوردستان دۆزرایەوە 27-11-2022
لە ئەنجامی کنە و پشکنین لە ئەشکەوتی شانەدەر لە هەرێمی کوردستان، چەند پاشماوەیەکی خۆراک دۆزراونەتەوە کە شوێنەوارناسان وای بۆ دەچ
کۆنترین نان لە ئەشکەوتی شانەدەر لە هەرێمی کوردستان دۆزرایەوە 27-11-2022
ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستاندا 10
ناونیشان: ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستاندا-بەشی 10
ئامادەکردنی: سارا سەردار
جۆری دووەمی ئاسەوارە بە جێماوەکان لە ئایینی زەردەشتی
دووەم- جۆری دووەمی ئاسەوارە بەجێماوەکان لە ئایینی زەردە
ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستاندا 10
پەیوەندی و ڕووداوە سیاسییەکان لە سەردەمی کاشییەکان
ناونیشانی بابەت: پەیوەندی و ڕووداوە سیاسییەکان لە سەردەمی کاشییەکان
نووسەر: سارا سەردار

بەﮪۆی کار و کاسبییەوە ژمارەی کاشییەکان لە وڵاتی بابل ڕووی لە زیادبوون بووە و زۆربوونی ژمارەیان لەو وڵاتە بو
پەیوەندی و ڕووداوە سیاسییەکان لە سەردەمی کاشییەکان
هونەر و ئەدەب و زمانی کاشییەکان
ناونیشانی بابەت: هونەر و ئەدەب و زمانی کاشییەکان
نووسەر: سارا سەردار
هونەر و ئەدەب و زمانی کاشییەکان
کاشییەکان لە ڕووی هونەری کانزاکاری و بەکارهێنانی ئاسن، زیرەک بوون و توانیویانە لە بڕۆنز هەندێ شت
هونەر و ئەدەب و زمانی کاشییەکان
کاشییەکان دەوڵەتێکی کوردی چوار سەدە فەرمانڕەوایی میزۆپۆتامیا دەکەن
نانیشانی بابەت: کاشییەکان دەوڵەتێکی کوردی چوار سەدە فەرمانڕەوایی میزۆپۆتامیا دەکەن
ئامادەکردنی: سارا سەردار
کاشییەکان یەکێکی ترن لە پێکهاتەکانی گەلی کورد کە لە سەدەی شازدەی پێش زایین حوکمی وڵاتی (ن
کاشییەکان دەوڵەتێکی کوردی چوار سەدە فەرمانڕەوایی میزۆپۆتامیا دەکەن
مەحمود حەمەد شێخانی دەنگێکی ڕەسەنی ون 1926-1994
ناونیشانی پەڕتووک: مەحمود حەمەد شێخانی دەنگێکی ڕەسەنی ون 1926-1994
ناوی نووسەر: هۆشمەند عەلی
شوێنی چاپ: هەولێر
چاپخانە: چاپخانەی شەهاب
ساڵی چاپ: (2019)
ژمارەی چاپ: یەکەم [1]
مەحمود حەمەد شێخانی دەنگێکی ڕەسەنی ون 1926-1994
پێڵاوەکانم و نێرەموکانی فیفا
ناونیشانی پەڕتووک: پێڵاوەکانم و نێرەموکانی فیفا
ناوی نووسەر: سەڵاح جەلال
شوێنی چاپ: سلێمانی
چاپخانە: جارانی سلێمانی
ساڵی چاپ: 2022
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
پێڵاوەکانم و نێرەموکانی فیفا
گوڵاوێک بۆ ژیان
ناونیشانی پەڕتووک: گوڵاوێک بۆ ژیان
ناوی نووسەر: ئیبراهیم نانەکەلی
ساڵی چاپ: 2022
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
گوڵاوێک بۆ ژیان
ڕەخنە و ئەدەبی منداڵان 01
ناونیشانی بابەت: ڕەخنە و ئەدەبی منداڵان بەشی یەکەم
ناوی نووسەر: عەلی حەمەڕەشید بەرزنجی
ئەدەبیاتی منداڵان لقێکە لە ئەدەبی کوردی و ئەویش هەروەکو لقەکانی تری ئەدەب چەند ژانرێک دەگرێتەوە وەکو شیعر و چیر
ڕەخنە و ئەدەبی منداڵان 01
ئامار
بابەت 410,254
وێنە 83,613
پەڕتووک PDF 15,647
فایلی پەیوەندیدار 66,878
ڤیدیۆ 395
میوانی ئامادە 66
ئەمڕۆ 29,883
ڕاپرسی
   راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
بۆ پێشخستنی کارەکانی رێکخراوەکەمان و باشترکردنی ماڵپەڕەکەمان تکایە وەڵامی پرسیارەکانی ئەم راپرسییەمان بدەرەوە..
زۆر سوپاس بۆ هاوکاریتان!
   راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
کەسایەتییەکان
ڕەفیق چالاک
کەسایەتییەکان
تاهیر ئەڵچی
کەسایەتییەکان
کەمالی
کەسایەتییەکان
فەرهاد بەیانەک
کورتەباس
کۆبوونەوەی هاوکارانی کوردیپ...
Разделённый народ
بەهۆی کوردیپێدیاوە دەزانیت هەر ڕۆژێکی کەلێندەرەکەمان چیی تیادا روویداوە!
پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: Pусский
بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
  
نرخاندنی بابەت
نایاب
زۆر باشە
باش
خراپ نییە
خراپ
زۆرتر
بۆ ناو لیستی دڵخوازەکان
رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
Metadata
RSS

گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
وەرگێڕان
کوردیی ناوەڕاست0
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
Kurdîy Nawerast - Latînî0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Հայերեն0
中国的0
日本人0
ئەم بابەتە باشتر بکە!
|

Разделённый народ

Разделённый народ
Разделённый народ
Ярослав Голубинов 29 декабря '19
История Ближнего Востока последние несколько столетий была историей империй. В эпоху Нового времени Османское государство и Персия отчаянно сражались за земли, на которых жили и живут в числе прочих люди, говорящие на похожих языках и называющие себя курдами. Случалось, выходцы из курдских племен становились могущественными повелителями огромных царств, но единое курдское государство, заключавшее все населённые ими земли, так и не появилось. В ХХ веке с подъёмом национальных движений среди курдов тоже появились группы, которые боролись за создание никогда прежде не существовавшего независимого Великого Курдистана. Эта борьба, что продолжается по сей день, стоила им тысяч жизней. Как же складывалась судьба курдского народа в течение «короткого ХХ века»?
Этно-лингвистическая и религиозная проблемы
Курдский вопрос начинается не столько с идеи создания независимого курдского государства на обширной территории, оказавшейся ныне разделенной границами Турции, Ирана, Ирака и Сирии, сколько с проблемы, кто такие курды. Этнографы и лингвисты XIX–XX вв. из Европы и Америки выделили несколько курдских языков, крупнейшими из которых являются курманджи, сорани, келхури и лаки. К ним примыкают языки заза-горани, носители которых также относят себя к курдам. Иранские по своему происхождению, курдские языки заимствовали многое не только у родственного им фарси, но также у арабского и турецкого. При этом взаимопонимание между носителями разных курдских языков затруднено, а многие из курдов являются би- или даже трилингвами, владея помимо родного языка еще и турецким, фарси или арабским в зависимости от страны проживания.
Помимо языкового многообразия среди курдов можно наблюдать и разнообразие религиозное. В основном они исповедуют ислам, как суннитского, так и шиитского толка, причем из шиизма вышли такие экзотические течения как алевиты, Ахл-е Хакк (Ярсан), а также езидизм — причём, две последние группы так далеко ушли от ислама, что, по-видимому, могут считаться самостоятельными религиями. Есть среди курдов и христиане разных конфессий и даже зороастрийцы. Таким образом, существовали и существуют не только политические, но и чисто языковые и религиозные причины, затрудняющие консолидацию курдской общности и создание единого независимого Курдистана.
Проблемным также представляется подсчет точного числа курдов на тех территориях, где они традиционно проживали. Уже упомянутое двуязычие многих из них затрудняло перепись, а проводившие, например, подсчеты в 1920-х гг. турецкие чиновники сознательно, пользуясь такой ситуацией, завышали процент турецкого населения и занижали процент нетурецкого. По-видимому, курдское население Турции в канун Второй мировой войны составляло около четырёх миллионов человек, Ирана — около двух миллионов, ещё 700–800 тысяч жили в Ираке, а 200–300 тысяч — в Сирии.
Несмотря на все трудности, выпавшие на долю курдов в ХХ веке, их численность растёт и сегодня составляет, по разным данным, от 30 до 45 миллионов человек. Такой разброс в оценках — следствие политики Турции и других стран по исключению по принципу «разделяй и властвуй» тех или иных этнических групп из общего числа курдов — например, говорящих на зазаки в Турции считают отдельно, хотя курдские организации настаивают на их принадлежности к курдскому народу.
В некоторых районах Турции, Ирана и Ирака курды составляют абсолютное большинство населения. Борьба за Курдистан родилась как раз из идеи соединить такие районы в единое государство. Однако стоит отметить, что нынешнее расселение и преобладание курдов в определенных районах упомянутых государств стало следствием геноцида армянского населения Османской империи в 1915 году. Тем не менее, и сами курды стали после Первой мировой войны жертвой этноязыковой политики Турецкой республики, ведь Мустафа Кемаль и его преемники жёстко проводили курс на тюркизацию населения молодого государства.

Курды в 1920–1940-х гг.
В годы Первой мировой войны жившие в восточных вилайетах Османской империи курды сполна испытали тяготы войны, потому что эти территории стали театрами военных действий. Кроме того, предполагавшийся раздел турецких владений не учитывал интересов курдского народа. Впрочем, национальное самосознание последнего только пробуждалось и внятно представить свою позицию курды тогда не могли — да и никого их мнение, в общем, не интересовало. Так, пресловутое соглашение Сайкса-Пико устанавливало в 1916 году зоны прямого контроля и влияния Антанты на Ближнем Востоке. Впрочем, идея курдской автономии возникла в Севрском договоре 1919 года, но историки тут же делают оговорку:
«Курдистан оказывался разделённым на пять частей: между Францией на западе, Сирией и Месопотамией — на юге, Персией — на востоке, Арменией — на севере. Таким образом, геополитически курдская автономия была «сдавлена» и крайне уязвима, а геоэкономически, из-за отсекания от нее плодородных земель на севере и западе Северного Курдистана — не самодостаточна… Традиционные кочевые маршруты курдских племен также оказались разрушенными».
Но даже в таком сильно урезанном виде ей не суждено было возникнуть. Война Турции с Грецией и Арменией, а также попытки Франции и других стран Антанты вооружённым путём занять часть Малой Азии вызвали мощное национальное движение протеста во главе с Мустафой Кемалем. Это движение захватило и курдов, для которых лозунг о христианской угрозе оказался гораздо понятнее идеи автономного государства. В результате турецких побед и заключения Лозаннского договора 1923 года Курдистан был разделён между Сирией, контролировавшейся Францией, Ираком, где утвердились британцы, и Турцией, власти которой выступали против любой автономии нетурецких этнических групп. Позже были решены проблемы Мосула, который присоединили к Ираку, и исправлена граница с Ираном.
В Турции в 1920–1930-х гг. на курдских землях несколько раз вспыхивали восстания в ответ на ассимиляторскую политику Анкары. В частности, мощным было восстание под руководством шейха Саида в 1925 году, за которым последовало Араратское восстание 1927–1930 гг. И в самой Турции, и за ее пределами действовали курдские военно-политические общества типа «Хойбун» или «Ассоциации Северного Курдистана» — некоторые подобные организации финансировались французами или британцами. В ответ на их деятельность турецкие власти развернули в мятежных вилайетах репрессии, временами очень напоминавшие действия против армян в 1915 году и приведшие к схожим результатам — разорению и опустошению. Сформировали курдские националисты и свои требования: создание широкой курдской автономии со своим правительством, парламентом и армией.
Понятно, что Анкара могла ответить на это только усилением давления на курдов, арестами политических активистов и введением в Восточной Турции военного положения с тотальным контролем жизни курдского населения. Положение осложнялось тем, что в соседнем Северном Ираке действовали курдские отряды, поддерживавшие повстанцев на турецкой территории и регулярно совершавшие рейды через границу.
В самом Ираке курды довольно прочно заняли позиции в экономике и политике, их становилось все больше в городах. Тем не менее, многие курдские партизаны, вытесненные с территории Турции, окопались в горах Северного Ирака. Например, в 1935 году Халил Хошави поднял восстание на границе, и против него были брошены как англо-иракские силы при поддержке авиации, так и турецкие войска. Курды в Ираке испытывали давление со стороны как британцев, так и арабских националистов. После жестоко подавленных выступлений середины 1930-х гг. курдское движение пошло на спад, но говорить, что курдский вопрос в Ираке решён, не приходилось.
Всплеск напряженности пришелся на 1937–1938 гг., когда произошло крупное восстание в Дерсиме на востоке Турции, где курдов бомбила уже турецкая авиация, а боевые вылеты совершала даже приёмная дочь Ататюрка Сабиха Гёкчен. Счет жертв среди мирного населения шел на десятки тысяч — числа колеблются от 7500 до 13 000, а современные оценки дают и до 80 000 убитых в ходе погромов.
По сравнению с этим жизнь курдов в Сирии, где местная администрация с позволения Парижа разрешила курдам нечто вроде культурной автономии, шла довольно мирно. Сирийские города, впрочем, оставались местом встреч курдских вождей и лидеров. Относительная малочисленность курдов в Сирии делала борьбу за автономию там бесперспективной. Местом наибольшей опасности оставалась турецко-сирийская граница — в течение 1920–1930-х гг. там также были бои между курдскими повстанцами, полицией и армией с обеих сторон.
В Иране курды воспользовались упадком монархии во время Первой мировой войны и даже попытались добиться под руководством Симко Шикака автономии от Тегерана, поднимая восстания 1918–1922 гг. и второй половины 1920-х гг. Однако новый шах Реза Пехлеви, пришедший к власти в 1925 году, не собирался мириться с существованием независимого Курдистана и начал кампанию против курдов. Она привела к практически полному замирению их областей в начале 1930-х гг.
Лишь перед Второй мировой войной в отдельных частях Иранского Курдистана произошли крестьянские бунты, жестоко подавленные иранскими войсками — до 10 000 человек были только расстреляны и повешены. Реза Пехлеви, как и руководители Турции, повел курс на ассимиляцию курдов и полную их иранизацию, что в условиях ослабления курдской военно-политической элиты — она была сильно прорежена в ходе подавления восстаний Симко Шикака — было не так трудно.
В годы Второй мировой войны курды вновь оказались если не на самом фронте, то близ него. В Сирии некоторое время боролись британцы при поддержке «Свободной Франции» против вишистских сил генерала Денца, а в Иране британские войска быстро свергли в мае 1941 года прогерманское правительство генерала Рашида Али аль-Галайни. Однако опасность оставалась, поскольку и Турция, и Иран входили в зону интересов Германии и Италии, старавшихся перетянуть страны Ближнего Востока на свою сторону. Курдистан в этой ситуации оказывался в опасности, поскольку именно там, на границах с Ираком, Сирией и СССР, могли начаться военные действия.
В годы Второй мировой войны отмечались отдельные восстания турецких курдов, традиционно жестоко подавляемые, а военное положение в отдельных частях Турции продолжалось вплоть до конца 1940-х. Однако какого-либо организованного сопротивления в Турции не было. Подобные организации — не только военные и политические, но и культурно-просветительские — сохранились среди иракских курдов. Их лидеры под давлением англичан даже сумели добиться определенных уступок от Багдада — курды сумели получить доступ к некоторым постам в администрации и армии.
Сложнее всего ситуация складывалась в Иранском Курдистане, часть которого во время совместной советско-британской оккупации Ирана была занята советскими войсками. Советские и британские представители заигрывали с курдскими вождями, почувствовавшими полную независимость от Тегерана.
В 1943–1945 гг. на севере Ирака вспыхнуло крупное курдское восстание. До окончания войны у британцев были связаны руки, но после победы над Германией они отправили в Ирак крупные силы, а также мобилизовали местные войска. Полное превосходство в живой силе и наличие авиации предопределило победу Багдада и британцев. Мустафа Барзани, превратившийся в лидера курдского движения за независимость, бежал в Иран, где советское командование сделало ставку на создание автономии в центральной части курдского региона Ирана. Там он и его сторонники примкнули к местному лидеру Кази Мохаммеду, пользовавшемуся поддержкой СССР.
Впрочем, Москва прежде всего помогала Иранскому Азербайджану, а уже потом курдам. Однако давление союзников вынудило руководство СССР в 1946 году вывести войска из Ирана, после чего иранские войска и полиция быстро расправились с лидерами и курдского и азербайджанского движений, а Мехабадская республика курдов просуществовала лишь с начала до конца 1946 года. Кази Мохаммед был повешен, а Барзани и части его сторонников удалось прорваться в СССР, откуда они потом снова попали в Ирак.
Курды после Второй мировой войны
После 1945 года развитие курдского национального движения сдерживалось и подавлялось, в общем-то, теми же силами. В Турции власти, верные курсу Кемаля Ататюрка на ассимиляцию всех нетурецких сообществ республики, запрещали не только какие-то политические, но даже культурные инициативы курдов — преподавание на родном языке в школах, выпуск книг и т.п. В 1960–1970-х гг. курдское движение в Турции приобрело отчетливые левые оттенки, а одной из главных и наиболее сильных курдских организаций с 1978 года стала Рабочая партия Курдистана. Её лидер Абдулла Оджалан командовал многотысячными партизанскими отрядами, рассредоточенными по огромной территории и успешно противостоявшими турецкой жандармерии и армии.
В Иране курдам удалось довольно успешно интегрироваться в политическую жизнь империи, а затем республики — видимо, потому что иранские курды никогда не заявляли о необходимости создания отдельного независимого государства. В ходе ирано-иракской войны 1980–1988 гг. Тегеран и Багдад использовали курдский вопрос как способ давления на противника. Исламская революция 1979 года, впрочем, настроила некоторые курдские группы против Тегерана, вплоть до появления террористических групп, пользовавшихся поддержкой турецких курдов.
В Ираке после ухода британцев и падения монархии положение курдов ухудшилось, поскольку Багдад настоятельно хотел получить контроль над нефтяными районами Киркука и Ханакина, что вылилось в бои между иракскими войсками и курдскими отрядами. В 1970–1980-е гг. сотни тысяч курдов были переселены из прежних мест обитания, а военные действия велись иракскими войсками с применением авиации и танков. При этом террор против курдского населения вёлся параллельно с действиями против Ирана, использовалось даже химическое оружие.
В Сирии курдское население подвергалось давлению со стороны Дамаска, проводившего отчётливо националистическую политику арабизации, но до прямых военных столкновений дело не дошло.
Таким образом, курдский вопрос, возникнув в годы Первой мировой войны, сформировался окончательно в межвоенный период, а после Второй мировой войны обрёл свои нынешние формы. Движение курдов за независимость сформировалось и окрепло в 1918–1991 гг., а после развала СССР и переформатирования всей ситуации на Ближнем Востоке приобрело дополнительные силы и возможности для воплощения идеи о независимом Курдистане.

Литература:
.McDowall D. A modern history of the Kurds — London, 2010
.Жигалина О.И. Национальное движение курдов в Иране (1918–1947 гг.) — М., 1988
.Лазарев М.С. Курдистан и курдский вопрос (1923–1945) — М., 2005
.Мосаки Н.З. Курдистан: к истории формирования геополитических интересов // Востоковедный сборник — Вып.2 — 2001
.Никитин В. Курды — М., 1964.
[1]
ئەم بابەتە بەزمانی (Pусский) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
Этот пункт был написан в (Pусский) языке, нажмите на значок , чтобы открыть элемент на языке оригинала!
ئەم بابەتە 1,337 جار بینراوە
سەرچاوەکان
[1] ماڵپەڕ | Pусский | warspot.ru
فایلی پەیوەندیدار: 2
بابەتە پەیوەستکراوەکان: 3
پۆل: کورتەباس
زمانی بابەت: Pусский
رۆژی دەرچوون: 29-12-2019
پەڕتووک - کوورتەباس: دۆزی کورد
پەڕتووک - کوورتەباس: مێژوو
جۆری دۆکومێنت: زمانی یەکەم
زمان - شێوەزار: رووسی
وڵات - هەرێم: کوردستان
تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
کوالیتیی بابەت: 99%
99%
 30%-39%
خراپ
 40%-49%
خراپ
 50%-59%
خراپ نییە
 60%-69%
باش
 70%-79%
زۆر باشە
 80%-89%
زۆر باشە
 90%-99%
نایاب
99%
ئەم بابەتە لەلایەن: ( ڕاپەڕ عوسمان عوزێری )ەوە لە: 14-02-2022 تۆمارکراوە
ئەم بابەتە لەلایەن: ( ڕۆژگار کەرکوکی )ەوە لە: 14-02-2022 پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: ( ڕۆژگار کەرکوکی )ەوە لە: 14-02-2022 باشترکراوە
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
ناونیشانی بابەت
ئەم بابەتە بەپێی ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
ئەم بابەتە 1,337 جار بینراوە
فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن ناوی تۆمارکار
فایلی وێنە 1.0.197 KB 14-02-2022 ڕاپەڕ عوسمان عوزێریڕ.ع.ع.

رۆژەڤ
ڕەفیق چالاک
ناوی تەواوی (ڕەفیق تۆفیق مەحمود ڕەسوڵ)ە لەبەر زیرەکی و لێهاتویی نازناوی (چالاک) ی لینراوە، لە ساڵی 1923
لە گەڕەکی پیرمەسوری شاری سلێمانی لەدایک بوە، خویندنی سەرەتایی لە (کۆیە) و (سەنگەسەر) و (سلێمانی) تەاوکردووە و ساڵی (1937) لە (دار اللمعلمین ڕیفي) وەردەگیرێت و ساڵی (1941) خوێندن تەواو دەکات و دەبێتە (مامۆستا).
لە ساڵی (1944) لە (ئیزگەی کوردی بەغدا) دامەزراوە پاش مانگێک لەسەر نووسینێکی شۆڕشگێڕی بە ناونیشانی (گۆرانی ئازادی چین) لە ئیزگە دەردەکرێ و دەگەڕێتەوە بۆ شاری سلێمانی و دەبێتە (مامۆستا)
ڕەفیق چالاک
تاهیر ئەڵچی
تاهیر ئەلچی (بە توورکی: Tahir Elçi) (لەدایکبووی 1966 لە جزیر) پارێزەری چالاکی کورد بوو. تاهیر ئەلچی لە 28-11-2015 لە ئامەد کوژرا. تاهیر ئەلچی چەند جارێک برایە دادگا لەسەر ئەوەی کە دەیگوت من ناتوانم بڵێم پەکەکە ڕێکخراوێکی تیرۆریستین. لە چاوپێکەوتنی دا لەگەڵ جۆناسان ڕەگمانی هەواڵنێری کەناڵ4ی بەریتانیدا پێش کوژرانی گوتبوی کە هەڕەشەی لێکراوە لە تویتەر هەروا هەڕەشەکان شێوازی کوشتنەکەشی تێدا باس کراوە. تاهیر ئەلچی هاوسەری خاتوو تورکان ئەلچی و باوکی دوو منداڵ بوو.
لە 28-11-2015 لە کاتی خوێندنەوەی بەیا
تاهیر ئەڵچی
کەمالی
عەلی کەمال باپیر ئاغا جوامێر ئاغا کە نازناوی شاعیری (کەمالی)یە. شاعیرێکی ناودار و هەڵکەوتووی کوردستانە و بە شیعرە نیشتمانی و نەتەوەییەکانی ڕۆڵی دیاری هەبووە لەجۆشدانی خەباتی کوردایەتیدا.
کەمالی ساڵی 1886 لە شاری سلێمانی دایک بووە.
لای خواجە ئەفەندی خوێندنی ئایینی خوێندووە.
دوای تەواوکردنی خوێندن بە فەرمانبەر دامەزراوە و لە شارەکانی سلێمانی و بەغدا و کەرکووک و هەڵەبجە خزمەتی میری کردووە.
کەمالی لەگۆڤارو ڕۆژنامەکانی سەردەمی خۆی وەک (بانگی کورد، بانگی کوردستان، ڕۆژی کوردستان، ئومێدی ئیستقلال، پ
کەمالی
فەرهاد بەیانەک
کۆڵبەرێکی کوردی، خەڵکی گوندی ماشکان پیرانشاری ڕۆژهەڵاتی کوردستان، ڕێکەوتی 30-11-2018 بە گوللەی هێزەکانی سوپای ئێران گیانی لەدەست داوە. [1]
فەرهاد بەیانەک
کۆبوونەوەی هاوکارانی کوردیپێدیا لە 30-11-2022
شوێن: سلێمانی
ڕۆژ و ساڵی گیرانی وێنەکە: 30-11-2022
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: لە ڕاستەوە (ڕۆژان نووری - ئەسعەد هەورامی - بەناز جۆڵا - هاوڕێ باخەوان - ڕاپەر عوسمان عوزێری - ڕێبوار جەمال سەگرمە - ئاراس ئیلنجاغی - سروشت بەکر - سەریاس ئەحمەد
ناوی وێنەگر: ڕۆژگار کەرکووکی
بڕوانە فایلی پەیوەندیدار
بەڕێوەبەری کۆبوونەوە: ڕێبوار جەمال سەگرمە
کۆنووسکار: ئاراس ئیلنجاغی
پێناسە
کۆبوونەوەی مانگانەی هاوکارانی کوردیپێدیا لە سلێمانی بەڕێوەچوو لە ماڵی هاوڕێ باخەوان، وە چەندین ئەرشیڤوان بەژداربوون بە ڕاستەو
کۆبوونەوەی هاوکارانی کوردیپێدیا لە 30-11-2022
بابەتی نوێ
‎شەقامی هەکاری، جێپەنجەیەکی کورد بە مێژووی قودسەوە
ناونیشانی بابەت: ‎شەقامی هەکاری، جێپەنجەیەکی کورد بە مێژووی قودسەوە
‎دوای تێپەڕبوونی هەشت سەدە بەسەر ڕزگارکردنی قودس لەلایەن سوڵتان سەڵاحەدینی ئەیوبییەوە، هێشتا جێپەنجەی کورد بە سیمای شاری قودسەوە دی
‎شەقامی هەکاری، جێپەنجەیەکی کورد بە مێژووی قودسەوە
کۆبوونەوەی هاوکارانی کوردیپێدیا لە 30-11-2022
شوێن: سلێمانی
ڕۆژ و ساڵی گیرانی وێنەکە: 30-11-2022
کەسایەتییەکانی ناو وێنەکە: لە ڕاستەوە (ڕۆژان نووری - ئەسعەد هەورامی - بەناز جۆڵا - هاوڕێ باخەوان - ڕاپەر عوسمان عوزێری - ڕێبوار جەمال سەگرمە - ئارا
کۆبوونەوەی هاوکارانی کوردیپێدیا لە 30-11-2022
فیرووز میرانی
ناو: فیرووز
نازناو: میرانی
ژیاننامە
فیرووز میرانی، هونەرمەندی خەڵکی پاوە، بەرەبەیانی چوارشەممە 30-11-2022، پاش دۆڕانی تیمی هەڵبژاردەی تۆپی پێی ئێران لە بەرانبەر ئەمریکا و خۆشحاڵیی خەڵکی ئەو شارە، ب
فیرووز میرانی
ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستاندا 12
ناونیشانی بابەت: ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستاندا 12
ئامادەکردنی: سارا سەردار

شوێنەواری خەزێنە
ئەم ئاسەوارە بریتییە لە ئەشکەوتێکی تاشراوی یەک ژووری، کە بە مەبەستی ناشتنی مردوو بەکار
ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستاندا 12
ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستاندا 11
ناونیشانی بابەت: ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستان 11
ئامادەکردنی: سارا سەردار

هەورامان... زێدی زەردەشتییانی ڕەسەن
لەگەڵ پەیدابوون و سەرهەڵدانی هەر ئایینێک، هەوڵ دراوە بۆ گۆڕینی سیمای ت
ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستاندا 11
شکەفتێ1
گوندێکی سەر بە شارەدێی گۆرەتووی شارۆچکەی مێرگەسووری پارێزگای هەولێرە، لە ساڵی 1983 بەر شاڵاوی ئەنفال کەوتوون وبەشێکی دانیشتوانەکەی ئەنفال کراون،
[1]
شکەفتێ1
مێنەتاوا
مێنەتاوا گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری چەرداوڕۆی ڕۆژاوا، ناوچەی چەرداوڕۆ، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژهەڵاتی کوردستان.[1]

مێنەتاوا هاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی زەلەجو.
مێنەتاوا
تەمسیلی خولە چەخماخە
ناوی تەمسیلی و شانۆگەری: خولە چەخماخە
تیپ: تیپی پێشڕەو
نووسین: سمکۆ ناکام
دەرهێنان: حەسەن تەنیا
داڕشتنی مۆسیقا: م. خالید سەرکار
ساڵ: 1975
ماوەی تەمسیلی: 90 خولەک [1]
بەهۆی ڕێژەی زۆری کوالێتی کر
تەمسیلی خولە چەخماخە
دوایین ئاماری گەشتوگوزاری شوێنەوارەکانی کوردستان لە ساڵی 2022
ناونیشان: دوایین ئاماری گەشتوگوزاری شوێنەوارەکانی کوردستان لە ساڵی 2022
ئامادەکردنی: سارا سەردار
گەشتوگوزاری شوێنەواری لە هەرێمی کوردستان
لە هەرێمی کوردستان زیاتر لە 3500 شوێنەوار هەن، ژمارەیەک لەم
دوایین ئاماری گەشتوگوزاری شوێنەوارەکانی کوردستان لە ساڵی 2022
پەیماننامەی نەسوح پاشا
ناونیشانی بابەت: پەیماننامەی نەسوح پاشا
ئامادەکردنی: چۆمان حەمە تەقیەلدین
یەکەم- قۆناغی یەکەمی سێیەم پەیماننامەی جەنگی نێوان دەوڵەتانی عوسمانی و سەفەوی کە لەنێوان ساڵانی (1603- 1612ز)دا بووە:

پەی
پەیماننامەی نەسوح پاشا
کەماڵاوا
کەماڵاوا گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری ئەلوزاغاج، ناوچەی تەرواڵ، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژهەڵاتی کوردستان.[1]

کەماڵاوا هاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی وشکەمرۆی سەرێ.
کەماڵاوا
شێخ تەقە
شێخ تەقە گوندێکە، کەوتووەتە گوندەواری ئەلوزاغاج، ناوچەی تەرواڵ، شارستانی قوروە، پارێزگای سنە، ڕۆژهەڵاتی کوردستان.[1]

شێخ تەقە هاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە:
لە باکوورەوە لەگەڵ گوندی چواریا.
لە باشو
شێخ تەقە
فیلمی سینەمایی خولەپیزە
ناوی فیلم: خولەپیزە
نووسین و سیناریۆ و دەرهێنەر: جەلیل زەنگەنە
ماوەی فیلم: 90 خولەک
وێنە گرتن: هاوار مستەفا
مۆنتاژ: عوسمان نووری - یوسف حاجی یونس
بەهۆی قابارەی بەرزی ڤیدیۆکە کراوەتە دووبەش


ن
فیلمی سینەمایی خولەپیزە
ڕەئوف محەمەد عەلی
ناو: ڕەئوف
ناوی باوک: محەمەد عەلی
ساڵی لەدایکبوون: 1953
شوێنی لەدایکبوون: عەبابەیلێ
ژیاننامە
ڕەئوف محەمەد عەلی حاجی حەمە قەتارچی لە ساڵی 1953 لەگوندی عەبابەیلێی سەر بە شاری هەڵەبجە لەدایکبووە، لە
ڕەئوف محەمەد عەلی
نێچیرڤان عەبدولعەزیز
ناو: نێچیرڤان
ناوی باوک: عەبدولعەزیز
ڕۆژی کۆچی دوایی: 25-11-2022
شوێنی کۆچی دوایی: تورکیا
ژیاننامە
نێچیرڤان عەبدولعەزیز، لە شەوی 22-11-2022 بەهۆی لێچوونی سیستمی غاز و تەقینەوەی تانکی غازی شۆڤاژ ل
نێچیرڤان عەبدولعەزیز
مەسعود محەمەد 2
ناو: مەسعود
ناوی باوک: محەمەد
ڕۆژی کۆچی دوایی: 26-11-2022
شوێنی کۆچی دوایی: دهۆک
ژیاننامە
مەسعود محەمەد، لە شەوی 22-11-2022 بەهۆی لێچوونی سیستمی غاز و تەقینەوەی تانکی غازی شۆڤاژ لە دهۆک برینداربو
مەسعود محەمەد 2
کۆنترین نان لە ئەشکەوتی شانەدەر لە هەرێمی کوردستان دۆزرایەوە 27-11-2022
کۆنترین نان لە ئەشکەوتی شانەدەر لە هەرێمی کوردستان دۆزرایەوە 27-11-2022
لە ئەنجامی کنە و پشکنین لە ئەشکەوتی شانەدەر لە هەرێمی کوردستان، چەند پاشماوەیەکی خۆراک دۆزراونەتەوە کە شوێنەوارناسان وای بۆ دەچ
کۆنترین نان لە ئەشکەوتی شانەدەر لە هەرێمی کوردستان دۆزرایەوە 27-11-2022
ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستاندا 10
ناونیشان: ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستاندا-بەشی 10
ئامادەکردنی: سارا سەردار
جۆری دووەمی ئاسەوارە بە جێماوەکان لە ئایینی زەردەشتی
دووەم- جۆری دووەمی ئاسەوارە بەجێماوەکان لە ئایینی زەردە
ئایینی زەردەشتی و شوێنەوارەکانی لە کوردستاندا 10
پەیوەندی و ڕووداوە سیاسییەکان لە سەردەمی کاشییەکان
ناونیشانی بابەت: پەیوەندی و ڕووداوە سیاسییەکان لە سەردەمی کاشییەکان
نووسەر: سارا سەردار

بەﮪۆی کار و کاسبییەوە ژمارەی کاشییەکان لە وڵاتی بابل ڕووی لە زیادبوون بووە و زۆربوونی ژمارەیان لەو وڵاتە بو
پەیوەندی و ڕووداوە سیاسییەکان لە سەردەمی کاشییەکان
هونەر و ئەدەب و زمانی کاشییەکان
ناونیشانی بابەت: هونەر و ئەدەب و زمانی کاشییەکان
نووسەر: سارا سەردار
هونەر و ئەدەب و زمانی کاشییەکان
کاشییەکان لە ڕووی هونەری کانزاکاری و بەکارهێنانی ئاسن، زیرەک بوون و توانیویانە لە بڕۆنز هەندێ شت
هونەر و ئەدەب و زمانی کاشییەکان
کاشییەکان دەوڵەتێکی کوردی چوار سەدە فەرمانڕەوایی میزۆپۆتامیا دەکەن
نانیشانی بابەت: کاشییەکان دەوڵەتێکی کوردی چوار سەدە فەرمانڕەوایی میزۆپۆتامیا دەکەن
ئامادەکردنی: سارا سەردار
کاشییەکان یەکێکی ترن لە پێکهاتەکانی گەلی کورد کە لە سەدەی شازدەی پێش زایین حوکمی وڵاتی (ن
کاشییەکان دەوڵەتێکی کوردی چوار سەدە فەرمانڕەوایی میزۆپۆتامیا دەکەن
مەحمود حەمەد شێخانی دەنگێکی ڕەسەنی ون 1926-1994
ناونیشانی پەڕتووک: مەحمود حەمەد شێخانی دەنگێکی ڕەسەنی ون 1926-1994
ناوی نووسەر: هۆشمەند عەلی
شوێنی چاپ: هەولێر
چاپخانە: چاپخانەی شەهاب
ساڵی چاپ: (2019)
ژمارەی چاپ: یەکەم [1]
مەحمود حەمەد شێخانی دەنگێکی ڕەسەنی ون 1926-1994
پێڵاوەکانم و نێرەموکانی فیفا
ناونیشانی پەڕتووک: پێڵاوەکانم و نێرەموکانی فیفا
ناوی نووسەر: سەڵاح جەلال
شوێنی چاپ: سلێمانی
چاپخانە: جارانی سلێمانی
ساڵی چاپ: 2022
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
پێڵاوەکانم و نێرەموکانی فیفا
گوڵاوێک بۆ ژیان
ناونیشانی پەڕتووک: گوڵاوێک بۆ ژیان
ناوی نووسەر: ئیبراهیم نانەکەلی
ساڵی چاپ: 2022
ژمارەی چاپ: چاپی یەکەم [1]
گوڵاوێک بۆ ژیان
ڕەخنە و ئەدەبی منداڵان 01
ناونیشانی بابەت: ڕەخنە و ئەدەبی منداڵان بەشی یەکەم
ناوی نووسەر: عەلی حەمەڕەشید بەرزنجی
ئەدەبیاتی منداڵان لقێکە لە ئەدەبی کوردی و ئەویش هەروەکو لقەکانی تری ئەدەب چەند ژانرێک دەگرێتەوە وەکو شیعر و چیر
ڕەخنە و ئەدەبی منداڵان 01
ئامار
بابەت 410,254
وێنە 83,613
پەڕتووک PDF 15,647
فایلی پەیوەندیدار 66,878
ڤیدیۆ 395
میوانی ئامادە 66
ئەمڕۆ 29,883
ڕاپرسی
   راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
بۆ پێشخستنی کارەکانی رێکخراوەکەمان و باشترکردنی ماڵپەڕەکەمان تکایە وەڵامی پرسیارەکانی ئەم راپرسییەمان بدەرەوە..
زۆر سوپاس بۆ هاوکاریتان!
   راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!

Kurdipedia.org (2008 - 2022) version: 14.12
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 21.531 چرکە!