المکتبة المکتبة
البحث

کورديپيديا أکبر مصدر کوردي للمعلومات بلغات متعددة!


خيارات البحث





بحث متقدم      لوحة المفاتيح


البحث
بحث متقدم
المکتبة
الاسماء الکوردية للاطفال
التسلسل الزمني للأحداث
المصادر
البصمات
المجموعات
النشاطات
کيف أبحث؟
منشورات كورديبيديا
فيديو
التصنيفات
موضوع عشوائي
ارسال
أرسال موضوع
ارسال صورة
استفتاء
تقييماتکم
اتصال
اية معلومات تحتاج کورديپيديا!
المعايير
قوانين الأستعمال
جودة السجل
الأدوات
حول...
امناء الأرشيف لکوردیپیدیا
ماذا قالوا عنا!
أضيف کورديپيديا الی موقعک
أدخال \ حذف البريد الألکتروني
أحصاء الزوار
أحصاء السجل
مترجم الحروف
تحويل التقويمات
التدقيق الإملائي
اللغة أو لهجات الصفحات
لوحة المفاتيح
روابط مفيدة
امتداد كوردییدیا لجوجل كروم
كوكيز
اللغات
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
حسابي
الدخول
المشارکة والمساعدة
هل نسيت بيانات الدخول؟
البحث ارسال الأدوات اللغات حسابي
بحث متقدم
المکتبة
الاسماء الکوردية للاطفال
التسلسل الزمني للأحداث
المصادر
البصمات
المجموعات
النشاطات
کيف أبحث؟
منشورات كورديبيديا
فيديو
التصنيفات
موضوع عشوائي
أرسال موضوع
ارسال صورة
استفتاء
تقييماتکم
اتصال
اية معلومات تحتاج کورديپيديا!
المعايير
قوانين الأستعمال
جودة السجل
حول...
امناء الأرشيف لکوردیپیدیا
ماذا قالوا عنا!
أضيف کورديپيديا الی موقعک
أدخال \ حذف البريد الألکتروني
أحصاء الزوار
أحصاء السجل
مترجم الحروف
تحويل التقويمات
التدقيق الإملائي
اللغة أو لهجات الصفحات
لوحة المفاتيح
روابط مفيدة
امتداد كوردییدیا لجوجل كروم
كوكيز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
الدخول
المشارکة والمساعدة
هل نسيت بيانات الدخول؟
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 حول...
 موضوع عشوائي
 قوانين الأستعمال
 امناء الأرشيف لکوردیپیدیا
 تقييماتکم
 المجموعات
 التسلسل الزمني للأحداث
 النشاطات - کرديبيديا
 المعاينة
موضوعات جديدة
المکتبة
دراسات تقابلية في صيغ الأزمنة، بين الإنجليزية والكردية والعربية
06-04-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
المکتبة
أتاتورك ورفاقه ونهاية العثمانيين: مذاكرات د.رضا نور
06-04-2024
هژار کاملا
المکتبة
المناخ و المياه و التعاون في حوض الفرات و دجلة
05-04-2024
هژار کاملا
المکتبة
ﺗﻘرﯾراﻟﻣوارد اﻟﻣﺎﺋﯾﺔﻟﺳﻧﺔ 2018
04-04-2024
هژار کاملا
المکتبة
آليّات الاستغلال: التغيّرات الاقتصادية والاجتماعية في سوريا خلال النزاع
02-04-2024
هژار کاملا
المکتبة
الشیخ محمود الحفید البرزنجي و النفوذ البریطاني في كردستان العراق حتی عام 1925
29-03-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
السيرة الذاتية
رزكار أمين
26-03-2024
هژار کاملا
المکتبة
تاريخ الكرد الفيليون و آفاق المستقبل دراسة في الجذور التاريخية والجغرافية ومراحل النضال
23-03-2024
هژار کاملا
المکتبة
اﻻﺑﺎدة اﻟﺠﻤﺎﻋﻴﺔ ﻟﻠﻜﻮرد اﻟﻔﻴﻠﻴﻴﻦ ﻓﻲ اﻟﻌﺮاق
23-03-2024
هژار کاملا
المکتبة
البعد القانوني للابادة الجماعية ضد الكورد الفيلية
23-03-2024
هژار کاملا
أحصاء
السجلات 515,914
الصور 104,920
الکتب PDF 19,036
الملفات ذات الصلة 95,385
فيديو 1,255
السيرة الذاتية
هوشنك أوسي
السيرة الذاتية
آسيا خليل
الشهداء
شَركر جيا
المکتبة
أعلام الكرد
المکتبة
المناخ و المياه و التعاون ف...
سەقز
مِن خلال كورديبيديا ستعرفُ ماذا حدثَ في كل يومٍ من أيام تقويمنا السنوي!
صنف: الأماکن | لغة السجل: کوردیی ناوەڕاست
شارک
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
تقييم المقال
ممتاز
جيد جدا
متوسط
ليست سيئة
سيء
أضف الی مجموعتي
اعطي رأيک بهذا المقال!
تأريخ السجل
Metadata
RSS
أبحث علی صورة السجل المختار في گوگل
أبحث علی سجل المختار في گوگل
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

سەقز

سەقز
سەقز
وڵات: کوردستان
پارێزگا: #سنە# کوردستان
شارستان: سەقز
هۆکاری ناونران: هۆکاری مێژوویی
بەرزایی: 1430 مەتر (4٬690 پێ)
ژمارەی دانیشتووان: (2016)
سەرجەم: 236٬000
زمان: کوردی (سۆرانی)
ئایین: موسڵمانی سوننە
کۆدی تەلەفۆن: 087
وێبگە: شارەوانی سەقز
سەقز یەکێک لە شارەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستانە و یەکێک لە کونترین و مێژویی ترین ناوچەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوینه که زۆر گەنجینە و گۆزە و شتی مێژوویی و ئەنتیکی دیکە بە تەمەنی هەزاران ساڵ لەو ناوچەیە دۆزراوتۆ و لە مووزەخانە گەوره و بە ناوباگەکانی جیهان کۆ کراوەتۆ و دەپارێزرێن.
شارستانی سەقز چوار ناوچەی لە خۆ گرتووە کە بریتین لە ناوچەی ناوەندی، ناوچەی زێویە، ناوچەی ئیمام و ناوچەی سرشیو.
لە ناوچەکانی دەوروبەری سەقز دەیان شوێنی مێژوویی و کۆنی وەک ئەشکەوتی کەرەفتوو و قەڵای زێویە و گۆڕە بەردینەکانی قەپڵانتوو هەن کە دەگەڕینەوە بۆ سەردەمی پێش هاتنی ئارییایییەکان.
لە دوای دامەزراندنی حکوومەت بە شێوازی مۆدێرن لە ئێراندا بەهۆی پێنە گەیشتن و نەدانی کەل وپەلی پێویست لەلایەن ڕژێمی حاکمەوە گوندنشینەکان بۆ گوزەرانی ژیانیان زۆرتر ڕوویان کردووتە شاری سەقز.
ناو:
وتاری سەرەکی: ساکز
ناوی ئەمڕۆی سەقز لە نێوی هۆزی سەکە، یان سەکا، یان سێکز، بە خەڵات بۆ ئێمە ماوەتەوە و سەقز هەمان ساکزە. ئەم شارە بۆ ماوەی سەدان سال پایتەختی سەکاکان و مادەکان و مانناکان بووه. لە کاتی دەسەڵاتی ماناکان ناوی ئەم شارە ئیزیرتا بووە بەڵام دوای هێرشی سەکاکان و گرتنی ناوچەکە بە ساکز یان سەکاکز ناونرا. دوای هێرشی هەڤەخشترە پاشای ماد، کە توانی سەکاکان بهێنێتە ژێر دەسەڵاتی خۆی و سەکاکان ببنە بەشێک لە مادەکان، ئەم شارە بە ناوی سەقز مایەوە. شاری سەقز هەروەها پایتەختی (مانایییەکان) (دەوڵەتێ لە دەوڵەتەکانی ماد) پێش لە سەکاکان بووە[1].
$هەواناسی و نەخشە$
سەقز له شوێنێکی کوێستاناوی هەلکەوتووە و بەم هۆیە کژو هەوای کوێستانی هەیە و لە هاویندا ڕۆژانی گەرم و شەوانی فێنکی هەیە. بەلام لە زستاندا هەوایێکی ساردی هەیە و ڕۆژانێک دێ که دەبێته ساردترین شاری ناوچەکە.
سەقز لە باکوور بۆ بۆکان و مەهاباد، لە ڕۆژهەڵات بۆ بیجار و زەنجان، لە ڕۆژاوا بۆ بانە و باشووری کوردستان و لە باشوور بۆ دیواندەرە و سنە ڕێگای هەیە. ژمارەی دانیشتووانی سەر جەم شار و گوندەکانی سەقز بەپێی دوایین سەرژمێری فەرمی 236/000 کەس و ژمارەی دانیشتووانی ناوەندی شارەکە 170000 کەسە[2].
$کوێستان و ڕووبارەکان$
دەرووبەری شاری سەقز چەن کێوی بەرزی لێیە، کە دەتوانین لە ناویاندا نەکەرۆز، وەزەنە، ڕووش، وەنەوشە، ئاڵمەڵوو و مێرگەنەخشینە و زنجیرە چیای چلچەمە نزیک گوندەکانی ئیساقاوا و کانامەت ناو بەرین. کێوەکانی شاری سەقز هەر وەکوو بەشەکانی تری کوردستان دەوری سەرەکی لە شێوەی ژیانی ئاژەڵداری و کشت وکاڵ هەیە.
چۆمێک کە بە ناو شاری سەقز تێپەڕ دەبێت یەکیک لە سەرچاوە و لقە گرینگەکانی چۆمی زێڕینەیە و بە چەمی سەقز ناوی لێ دەبەن کە بەهۆی گەورە بوونەوەی شار دەورووبەری چەمەکە پر بووە لە پارک و ماڵ و شەقام. ئەو چەمە شار دەکات بە دوو لەتەوە. ڕۆژانی پشوودان جێگای سەیران و شادی و هەڵپەڕکێ و یاری خەڵک بووە. هەروەها بۆ بەربەرەکانێ لە بەرامبەر داگیرکەراندا چیاکانی سەقز سەنگەڕێکی پۆڵاین بووە بۆ پاراستنی دەستکەوتەکانی مرۆڤی ئەم ناوچە. لە ڕووبارەکانی سەقز ماسی سپی و قزەل ئالا دەژین. ماوەیەکە لە چۆمەکانی ئەم ناوچە گەڕای ماسییە جۆراوجۆرەکان پەروەردە دەکەن، کە ئەمە دەبێتە هۆی دروست بوونی جۆری زیاتری ماسییەکان.
$سەقز لە ئاوێنەی مێژوودا$
مێژووی پێش لە ئیسلام
رایتۆن بە وێنەی سەری بەرانێک دۆزراوە لە قەڵای زێویە لە مۆزەخانەی شاعەباسی ئێران
بی گۆمان سەقز به ناوەکانی ئیزیرتا و ئسکیت و دواجار ساکز، شار و ناوەندی هەره گرینگی حکومەتکانی مانا و سکا و مادەکان بووە و هێرشی دوژمنان بۆ ئەم حکومەتانە دەبووە هۆی ئەوی کە سقز ببێتە ناوەندی شەر و تێکهەلچوون. بەلام ئەم شارە بە درێژایی میژو ئاوەدان ماوە و تا بە ئیمروش جێگەی ژیان و ناوەندی کلتور و سیاسەت و بازەرگانی ماوەتەوه. لە دەورانی دەسەڵاتداری مادەکاندا، سەکاکان بە بەردەوامی هێرشیان دەکردە هەرێمی دەسەڵاتدارییان و شەڕیان پێدەفرۆشتن. سکاکان هەندێک جار لە گەڵ ئاشوورییەکان دەبوون بە هاوپەیمان، و هەندێک جاریش لە گەڵ مادەکان هاوپەیمانیان دەبەست و بە دژی ئاشوورییەکان شەڕیان دەکرد. پاش هێرش کردنی سەر لە نوێی ئاشوورەکان بۆ سەر مادەکان، خشتیرییە بۆ کۆتایی هێنان بە هێرشەکانی ئاشوورییەکان، پەیمانێکی گەورەی هاوپەیمانی لە گەڵ مانایییەکان و سەکاکان بەست و بە کرەوە بەرەێکی گەورەی شەڕی دژ بە ئاشوورییەکان کردەوە.
مێژووی سەقز لە دەوروبەری ساڵی 650، دەسەڵاتی پاشایەتی مادەکان، دەوڵەتێکی گەورە و بە هێز و هاوسەنگ لە گەڵ مانایییەکان و ئورارتوو و عیلامییەکاندا بوو. پاش سەکاکان، کیمێرییەکان کە یەکێکی دیکە لە هۆزە سەحرا نشینەکانی باکووری قەوقاز (قەفقاز) بوون، هێرشیان کردە سەر ئەم ناوچەیە کە ئێستا بە کوردستان دەناسرێت و لەسەر ڕێگەی خۆیان دە سەڵاتی دەوڵەتی ئورارتوویان، لە ڕۆژئاوای دەریاچەی ورمێ و ڕۆژهەڵاتی ئاناتۆلی، لە نێو برد. هووخشترە، گەورەترین پاوشای مادەکان لە 10 ساڵی یەکەمی فەرمانڕەواییدا، توانی پەیوەندی خۆی لە گەڵ پاوشای سەکاکان بە نێوی (پڕۆتۆسیس)، بە هاوپەیمانیێکی گەورە پەرە پێبدات. هووخشترە، سپاکەی بە دوو بەشی پیادەی چەکدار کراو بە نێزە، و سواری چەکدار کراو بە تیروکەمان، دابەش بکات و دەوڵەتێکی بە هێز بنیات بنێت. (شیاوی باسە کە ناوبراو ئەم شێوازە لە سەکاکانەوە فێر ببوو). مێژووی سەقز لە دەورانی حوکمڕانی هووخشترە، پاش ئاگادار بوون لە بەستنی هاوپەیمانەتی لە نێوان سکاکان و مادەکاندا، کۆمەڵێکی بەرچاو لە سەکاکانی بۆ ڕۆژئاوای دەوڵەتی ماد، بە زۆر کۆچێندران و ئەم ناوچە بە نێوی ئەوانەوە بە ساکز یان سێکز نێوبانگی دەرکرد و هەنووکەش بە سەقز نێوی لێ دەبرێت.
دەگوترێت کە ئەم شارە بە نێوی (ئیزیرتا)، لە یەکەمین یەکگرتنی مادەکاندا، پێتەختی ماد بووە. سەرکردەکانی ماد لە دەروبەری شاردا کۆمەڵێک قەڵا وسەنگەریان، ساز کردبوو کە گرینگترینیان زێویە و ئادامائیت هەڵکەوتوو لە گوندی قەپڵانتووە. هەر وەک پێشتریش ئاماژەمان پێدا لەو دەورانەدا سارگێنی دووهەم، پاشای ئاشوورییەکان هێرشی کردە سەر مادەکان و پاش سەرکەوتن بە سەریاندا ئیزیرتا، زێویە و ئادامیت بە دەستی سوپاکەی وێران کران.
گۆزەیێک دۆزراوە لە قەڵای زێویە لە مووزەخانە مللی ئێران
ناوچەی سەقز بێ گومان یەکێکە لە کۆنترین و مێژوویترین شوێنەکان. لە زەمانی مادەکاندا سقز ناوی (ئەسکیت) بووە. دوای هێرشی ئاشووریەکان بۆ سەر مادەکان و داگیرکردنی سەقز، ناوی ئەو ناوچە دەگۆڕن بە (ساکز) یان (سەکاکز). دوای ماوەی 30 ساڵ هووەخشترە پاشای ماد توانی هێرش کاتە سەر لەشکری دۆژمنان و وڵاتە داگیرکراوەکان بگەڕێنێتەوە سەر حکوومەتی ماد؛ بەڵام ناوی سەقز هەر وەک خۆی دەمێنێتەوە. ئەمڕۆکە لە هەموان ڕوونە کە سەقز پایەتەختی ماناییەکان بووە و (مانا) یەکێک بووە لە تایفەکانی ماد. حکوومەتی مادەکان بە شێوەی پێکهاتە بووە؛ واتە لە نزیکی 30 وڵات کە سیستمێکی حکوومی وەک فیدراڵی ئەمڕۆژی لە نێوانیان دا بوو.
شوێنی مێژووی شاری سەقز، لە ڕۆژهەڵاتی ئێستای شاردایە کە بە زەحمەت بڕێک لە نیشانەکانی ئەدۆزرێتەوە. گەورەترین بە جێ ماوی سەردەمی ماناییەکان، قەڵای زێویەیە و بە بڕوای هەندێک لە مێژووناسەکان هگمەتانەی بەناوبانگ نەک لە هەمەدانی ئەمڕۆ بەڵکوو لە زێویەدا بووە.
ئایینی خەڵکی ناوچەی سەقز، هەروەک زۆرینەی وڵاتەکانی ماد، زەردەشتی بووە هەتا پارتەکان و پاش ئەو عەرەبەکان هێرشیان کردە سەر ناوچەکە. خەڵکی زۆرێ لە شاران بۆ بەرگری لە شەڕ، ئایینی عەرەبەکان واتە ئیسلام وەر دەگرن، بەڵام خەڵکی شاری سەقز بۆ وەرنەگرتنی ئیسلام شارەکەیان جێ هێشت و بەرەو کوێستان ڕی کەوتن. ڕۆژگارێکی ناخۆشیان بووە لەو سەردەمەدا هەر بۆیە لە ناو چیرۆک و گۆرانییەکانی ئەو ناوچەدا یادگارەکانی ئەبینرێتوە:
هەناسەی ساردم سەنگی تاوانو
گەوڕی سەر کێوان منی لاوانو
گەوڕەکان، زانایانی ئایینی زەردەشتی بوون.
$مێژووی دوای ئیسلام$
دوای هاتنی ئایینی ئیسلام بۆ ناوچەکە، لە سەرەتادا کوردستان لە نێوان چەن ئاغا دابەش کرا و دەسەڵاتیان بەدەست ئەوان بوو. یەکێک لە تایفەکانی وا بۆ ماوەیەکی زۆر و بەسەر بەشێکی زۆری کوردستان حۆکمڕانیان کردە ئەردەڵانەکان بوون. هەر چەن شاری سەقز کەمتر لەژێر دەسەڵاتی ئەردەڵانەکاندا بوو بەڵام ئەردەڵان یەکێک لە تایفە هەرە گرینگەکانی کوردستان بووە کە ئێستاش لەو بنەماڵە هەر ماوە. لە دوای هاتنی ئیسلام لە بەر سنووری بوونی ناوچەکە هەر دەم کەسێک لە حکوومەتێکەوە دەسەڵاتدار بووە. ماوەیەک ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی، ماوەیەک ئێرانییەکان. لە چەن سەد ساڵی ڕابردووشدا یەکێتیی سۆڤیەت و بریتانیا کاریگەری خۆیان هەبووە لەسەر ناوچەکە.
$مێژووی هاوچەرخ$
خەباتی سیاسی لە سەقز
مزگەوتی حەزرەتی عومەر لە گەڕەکی شاناز
ئەگەر لە مێژووی سەقز بڕوانین، لە خەباتی گەلی کورد بۆ ئازادی و مافە ڕەواکانی خۆی لە لاپەڕ ە جۆراجۆرەکانی مێژووی کوردستان بە گشتی، شاری سەقز ڕۆڵی هەرە گرینگی هەبووە. بۆ وێنە لە شۆرشی سمکۆ، لە کاتی دامەزراندنی کۆماری کوردستاندا و بەتایبەت خەباتی ڕزگاری خوازانەی ساڵەکانە 1979 تا ئیمڕۆ لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان خەڵکی شار و گوندەکانی سەقز گیانفیدایێەکی بێ وێنەیان هەبووە. بۆ نموونە شەهید هۆمایون ئەردەڵان خەڵکی سەقز لە میکۆنۆس ئەڵمانیا لەگەڵ سادق شەرەفکەندی شەهید کرا. کۆماری کوردستان تا باکووری شاری سەقزی لە خۆ گرتە بەر. لە پێک هێنان و پاراستنی ئەو کۆمارە خەباتگەرەکانی سەقز دەوری گرینگیان هەبوو.

لە ساڵانی 1960 و دوای ئەوە، کوردستان بە گشتی بووە شوێنی پێک هاتنی بزووتنەوە سیاسییەکان. هەروەها سەقزیش بەشداریێکی بێ وێنەی هەبوو. کۆمەڵە یەکێک بوو لەو بزووتنەوانە کە هەم لە بوار سیاسەت و هەم خەباتی چەکداری چالاک بووە و بەشی گرینگ بووە لە خەباتی خەڵکی کورد بۆ مافە ڕەواکانیان. کاک حەمەحسەین کەریمی یەکێک لە دامەزرێنەرانی کۆمەڵە، خەڵکی شاری سەقز بووە.

هەروەها حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران کە لە خەباتی گەلی کوردی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە ساڵانی 1970 و 1980 دەورێکی گرینگی هەبووە، لە شاری سەقز لایەنگرانی زۆری هەیە کە لە ڕۆژانی 22 پووشپەڕی هەموو ساڵێک، کە ڕۆژی تیرۆری دوکتور قاسملوو سکرتێری گشتی حیزبی دیموکراتی کوردستانە، خەڵکی شاری سەقز، بۆ دەربڕینی ناڕەزایی خۆیان، شار بە تەواوی دادەخرێ.

=KTML_ImageCaption_Begin==KTML_StyleDiv=width:30%;height:20%;float:right;=KTML_ImageCaption_Target_Link=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/22/Do_Menareh_Mosque_2019-10-06_20.jpg/204px-Do_Menareh_Mosque_2019-10-06_20.jpg=KTML_ImageCaption_Title=سەقز=KTML_ImageCaption_CaptionStyle=000000=KTML_ImageCaption_Caption=سەقز=KTML_ImageCaption_End=
$شوێنەوارە مێژوویەکانی سەقز$
لە هێرشی ئاشووریەکان بۆ سەر مادەکان زۆرینەی قەڵاکان و بیناکانی ئەوسەردەمە ڕووخێنران کە ئێستاش وێرانەی هەندێکیان لە دەور و پشتی شاری سەقز ماوتەوە. قەڵای زێویە کە لە نزیکی سەقزدایە بە وتەی (گیرشمن) خەزێنەی پاشایەتی ماناییەکان بووە.
پێش پێکهاتنی ئیسرائیل و بەڕێ کەوتنی جوولەکەکان بۆ ئەو وڵاتە، بە سەدان بنەماڵەی جوو لە سەقز و دەور و پشتی ژیانیان ئەبردە سەر. لە چەن کتێب دا هاتووە کە بە دۆزینەوەی چەن کاسە و گۆزەی بەنرخ لە بواری مێژوو ناسییەوە، بە دەیان جار لەلایەن چەن بازرگانی جوو و بە هاوکاری دەستگا حکوومییەکانەوە هەوڵی دۆزینەوە و بردنی ئەو نهێنییە پڕقیمەتەیان داوە و وا دیارە لەو کارەدا سەرکەوتوو بوون لە بەر ئەوەی ئێستا زێویە غەیری دار و دیوارەکەی چی دیکەی تێدا نەماوە. ئەو هەوڵی بردن و دزین و نەهێشتن لە سەردەمی ئێستاش هەر بەردەوامە و کۆماری ئیسلامی ڕێگەی حکوومەتی پێش خۆی بەر نەداوە.
یەکێیکی تر لە شوێنە ئاسەوارە مێژوویییەکانی سەقز، ئەشکەوتی کەرەفتووە، کە هەر لە نزیکی زێویەدایە. کەرەفتوو ئەگەرچی ئەشکەوتێکی سرووشتییە بەلام گۆڕانکارییەکانی مرۆڤی سەردەمی کۆنی تێدا ئاشکرایە. بەپێی ئەو نووسراوەی لە زێویەدا دۆزراوەتەوە، لە نێوان قەڵای زێویە و کەرەفتوو شەڕێک ڕووی داوە و بە زەحمەتێکی زۆر کەرەفتو داگیرکراوە. هێندێ لە مێژووناسەکان دەڵێن کە ناوی کەرەفتوو هەر (گرتوو) بووە و وا دیارە ناوی ئەو شوێنە لە ڕابردۆی نە زۆر دووردا، (گەرەفتوو) بووە.
بازاڕی جووەکان لە سەقز بەشێکە لە بازاڕی سەرۆ
مزگەوتی دوومنارە
مزگەوتی شێخ مەزهەر
مزگەوتی تورجان
حەمام حاج ساڵە
کاروانسەرای تاژەوانچی
قەڵای کوڵتەپە
مزگەوتی تەمربەیگ
بازاڕ سەقز
و زورێک شوێنەوارە مێژوویی دیکە له سەقز هەن.
$ئابووری$
ئەگەرچی سەقز وەک شارەکانی دی کوردستان دەبەر سیاسەتی تایبەتی دەسەڵاتی ناوەندی ئێران، چ لە سەردەمی پەهلەوی چ لە سەردەمی کۆماری ئیسلامی، بەر غەزەب کەوتووە و لا نەگونجاوترین دۆخی ئابووری بەسەر دەبات، بەڵام بازاڕی شاری سەقز بە گەورەترین بازاڕی سەرگیراوی ڕۆژئاوای ئێران دەزانن.
کشتوکاڵ بەهۆی کۆچی خەڵکی لادێ بۆ شار، بەرەو نەمان دەڕوا بەڵام، لە ڕابردووی نە زۆر کۆن دا، بەرەی گەنمی سەقز بەناوبانگ بووە.
$ناوی گەڕەکە بەناوبانگەکان$
سەقز لە دوو بەشی کۆن و تازە پێک دێت، لە ساڵانی پێش لە شۆڕشی ئیسلامیدا خەڵکی ناوشاری سەقز لە بەشی کۆنی ئێستادا دەژیان و پێشەیان ئاسنگەری و بازرگانی بوو، هەروەها هەندێک لە ئاغەواتە دەوڵەمەندەکانیش لە بەشی کۆندا دەژیان. بەشە کۆنەکەی سەقز، ئەم چەن کۆڵانە لە خۆی دەگرێت:
ناوقەڵا، بازاڕ سەرۆ، ساحلی، دەباغی، کاروانسەرای تاژەوانچی، حەمام شێخ، حەمام خان، کەوەسوار، کانی ئاشقان، کانی گەرمکاو، سەر پەچە، کانی حەمەو بەو
$گەڕەکە تازەکانی سەقزیش ئەمانەن$:
حەماڵاوا، قەرەچیاوا، شەهرەک دانژگا، بەردبڕان، تەپ ماڵان، تازاوا، کەریماوا، سەرچنار، ماڵە گولان، شاناز، سەعدی، سیلۆ، ڕوودەکی، تەپەی شافێعی.
[1]
دون هذا السجل بلغة (کوردیی ناوەڕاست)، انقر علی ايقونة لفتح السجل باللغة المدونة!
ئەم بابەتە بەزمانی (کوردیی ناوەڕاست) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
تمت مشاهدة هذا السجل 1,749 مرة
هاشتاگ
المصادر
[1] موقع الكتروني | کوردیی ناوەڕاست | ویکیپێدیای ئازاد
الملفات ذات الصلة: 7
السجلات المرتبطة: 70
الأماکن
33. سقز
السيرة الذاتية
الشهداء
العشيرة - القبيلة - الطائفة
المواقع الأثریة
المکتبة
بحوث قصیرة
صور وتعریف
فيديو
الدولة - الأقلیم: شرق کردستان
اللغة - اللهجة: ک. جنوبي
المکان: مدينة
تضاريس: سهل
البيانات الوصفية الفنية
حصلت کوردیپیدیا علی حق النشر لهذا السجل من قبل صاحب(ة) السجل!
جودة السجل: 99%
99%
تم أدخال هذا السجل من قبل ( سرياس أحمد ) في 11-07-2022
تمت مراجعة هذه المقالة وتحریرها من قبل ( ڕۆژگار کەرکووکی ) في 11-07-2022
تم تعديل هذا السجل من قبل ( سرياس أحمد ) في 23-09-2022
عنوان السجل
لم يتم أنهاء هذا السجل وفقا لالمعايير کورديپيديا، السجل يحتاج لمراجعة موضوعية وقواعدية
تمت مشاهدة هذا السجل 1,749 مرة
الملفات المرفقة - الإصدار
نوع الإصدار اسم المحرر
ملف الصورة 1.0.137 KB 11-07-2022 سرياس أحمدس.أ.
کورديپيديا أکبر مصدر کوردي للمعلومات بلغات متعددة!
المواقع الأثریة
قصر حسين قنجو في محافظة ماردين، 1705م
المکتبة
ﺗﻘرﯾراﻟﻣوارد اﻟﻣﺎﺋﯾﺔﻟﺳﻧﺔ 2018
المواقع الأثریة
قلعة خانزاد في أقليم سوران 1825م
السيرة الذاتية
أسما هوريك
بحوث قصیرة
عصبة الامم-القسم الاول
المکتبة
أتاتورك ورفاقه ونهاية العثمانيين: مذاكرات د.رضا نور
السيرة الذاتية
جوهر فتاح
المواقع الأثریة
قلعة جوامير آغا في مدينة قصر شرين
صور وتعریف
مقهى كارمن أوهانيان في كوباني في نهاية الخمسينات من القرن المنصرم
صور وتعریف
عائلة ايزيدية من مدينة غازي عنتاب
السيرة الذاتية
منى بكر محمود
المکتبة
دراسات تقابلية في صيغ الأزمنة، بين الإنجليزية والكردية والعربية
المواقع الأثریة
ناعورة الرشيدية في الشدادي حضارة عريقة وتاريخ يشهد
بحوث قصیرة
الملا يحيى المزوري وسقوط امارة بادينان
صور وتعریف
البطاقة جلادت بدرخان
بحوث قصیرة
تاريخ التقويم والمفكرة الكردية-القسم الاول
المکتبة
آليّات الاستغلال: التغيّرات الاقتصادية والاجتماعية في سوريا خلال النزاع
صور وتعریف
صورة من مراسم توديع العلّامة الكردي الراحل موسى عنتر
السيرة الذاتية
سلام أحمد
السيرة الذاتية
هيفين عفرين
السيرة الذاتية
حليمة شنگالي
المکتبة
شهدائنا في حرب ضد الدولة الاسلامية - داعش، الطبعة 2
بحوث قصیرة
من الشعر الكردي المعاصر-الشاعر محسن قوجان
السيرة الذاتية
دلكش مرعي
المواقع الأثریة
جسر بلك في مدينة بازيد
السيرة الذاتية
شيرين ديل علي شانوف
السيرة الذاتية
حاج موسى بك
بحوث قصیرة
وقفة من خلال صور ثلاث
السيرة الذاتية
عبدالله عتونو
المکتبة
المناخ و المياه و التعاون في حوض الفرات و دجلة
المکتبة
دور احداث شنكال في تطوير القضية الكردية
صور وتعریف
زركة محمد علي سوركلي

فعلي
السيرة الذاتية
هوشنك أوسي
13-07-2022
اراس حسو
هوشنك أوسي
السيرة الذاتية
آسيا خليل
17-07-2022
اراس حسو
آسيا خليل
الشهداء
شَركر جيا
27-12-2022
أفين طيفور
شَركر جيا
المکتبة
أعلام الكرد
16-02-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
أعلام الكرد
المکتبة
المناخ و المياه و التعاون في حوض الفرات و دجلة
05-04-2024
هژار کاملا
المناخ و المياه و التعاون في حوض الفرات و دجلة
موضوعات جديدة
المکتبة
دراسات تقابلية في صيغ الأزمنة، بين الإنجليزية والكردية والعربية
06-04-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
المکتبة
أتاتورك ورفاقه ونهاية العثمانيين: مذاكرات د.رضا نور
06-04-2024
هژار کاملا
المکتبة
المناخ و المياه و التعاون في حوض الفرات و دجلة
05-04-2024
هژار کاملا
المکتبة
ﺗﻘرﯾراﻟﻣوارد اﻟﻣﺎﺋﯾﺔﻟﺳﻧﺔ 2018
04-04-2024
هژار کاملا
المکتبة
آليّات الاستغلال: التغيّرات الاقتصادية والاجتماعية في سوريا خلال النزاع
02-04-2024
هژار کاملا
المکتبة
الشیخ محمود الحفید البرزنجي و النفوذ البریطاني في كردستان العراق حتی عام 1925
29-03-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
السيرة الذاتية
رزكار أمين
26-03-2024
هژار کاملا
المکتبة
تاريخ الكرد الفيليون و آفاق المستقبل دراسة في الجذور التاريخية والجغرافية ومراحل النضال
23-03-2024
هژار کاملا
المکتبة
اﻻﺑﺎدة اﻟﺠﻤﺎﻋﻴﺔ ﻟﻠﻜﻮرد اﻟﻔﻴﻠﻴﻴﻦ ﻓﻲ اﻟﻌﺮاق
23-03-2024
هژار کاملا
المکتبة
البعد القانوني للابادة الجماعية ضد الكورد الفيلية
23-03-2024
هژار کاملا
أحصاء
السجلات 515,914
الصور 104,920
الکتب PDF 19,036
الملفات ذات الصلة 95,385
فيديو 1,255
کورديپيديا أکبر مصدر کوردي للمعلومات بلغات متعددة!
المواقع الأثریة
قصر حسين قنجو في محافظة ماردين، 1705م
المکتبة
ﺗﻘرﯾراﻟﻣوارد اﻟﻣﺎﺋﯾﺔﻟﺳﻧﺔ 2018
المواقع الأثریة
قلعة خانزاد في أقليم سوران 1825م
السيرة الذاتية
أسما هوريك
بحوث قصیرة
عصبة الامم-القسم الاول
المکتبة
أتاتورك ورفاقه ونهاية العثمانيين: مذاكرات د.رضا نور
السيرة الذاتية
جوهر فتاح
المواقع الأثریة
قلعة جوامير آغا في مدينة قصر شرين
صور وتعریف
مقهى كارمن أوهانيان في كوباني في نهاية الخمسينات من القرن المنصرم
صور وتعریف
عائلة ايزيدية من مدينة غازي عنتاب
السيرة الذاتية
منى بكر محمود
المکتبة
دراسات تقابلية في صيغ الأزمنة، بين الإنجليزية والكردية والعربية
المواقع الأثریة
ناعورة الرشيدية في الشدادي حضارة عريقة وتاريخ يشهد
بحوث قصیرة
الملا يحيى المزوري وسقوط امارة بادينان
صور وتعریف
البطاقة جلادت بدرخان
بحوث قصیرة
تاريخ التقويم والمفكرة الكردية-القسم الاول
المکتبة
آليّات الاستغلال: التغيّرات الاقتصادية والاجتماعية في سوريا خلال النزاع
صور وتعریف
صورة من مراسم توديع العلّامة الكردي الراحل موسى عنتر
السيرة الذاتية
سلام أحمد
السيرة الذاتية
هيفين عفرين
السيرة الذاتية
حليمة شنگالي
المکتبة
شهدائنا في حرب ضد الدولة الاسلامية - داعش، الطبعة 2
بحوث قصیرة
من الشعر الكردي المعاصر-الشاعر محسن قوجان
السيرة الذاتية
دلكش مرعي
المواقع الأثریة
جسر بلك في مدينة بازيد
السيرة الذاتية
شيرين ديل علي شانوف
السيرة الذاتية
حاج موسى بك
بحوث قصیرة
وقفة من خلال صور ثلاث
السيرة الذاتية
عبدالله عتونو
المکتبة
المناخ و المياه و التعاون في حوض الفرات و دجلة
المکتبة
دور احداث شنكال في تطوير القضية الكردية
صور وتعریف
زركة محمد علي سوركلي

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.42
| اتصال | CSS3 | HTML5

| وقت تکوين الصفحة: 1.187 ثانية