المکتبة المکتبة
البحث

کورديپيديا أکبر مصدر کوردي للمعلومات بلغات متعددة!


خيارات البحث





بحث متقدم      لوحة المفاتيح


البحث
بحث متقدم
المکتبة
الاسماء الکوردية للاطفال
التسلسل الزمني للأحداث
المصادر
البصمات
المجموعات
النشاطات
کيف أبحث؟
منشورات كورديبيديا
فيديو
التصنيفات
موضوع عشوائي
ارسال
أرسال موضوع
ارسال صورة
استفتاء
تقييماتکم
اتصال
اية معلومات تحتاج کورديپيديا!
المعايير
قوانين الأستعمال
جودة السجل
الأدوات
حول...
امناء الأرشيف لکوردیپیدیا
ماذا قالوا عنا!
أضيف کورديپيديا الی موقعک
أدخال \ حذف البريد الألکتروني
أحصاء الزوار
أحصاء السجل
مترجم الحروف
تحويل التقويمات
التدقيق الإملائي
اللغة أو لهجات الصفحات
لوحة المفاتيح
روابط مفيدة
امتداد كوردییدیا لجوجل كروم
كوكيز
اللغات
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
حسابي
الدخول
المشارکة والمساعدة
هل نسيت بيانات الدخول؟
البحث ارسال الأدوات اللغات حسابي
بحث متقدم
المکتبة
الاسماء الکوردية للاطفال
التسلسل الزمني للأحداث
المصادر
البصمات
المجموعات
النشاطات
کيف أبحث؟
منشورات كورديبيديا
فيديو
التصنيفات
موضوع عشوائي
أرسال موضوع
ارسال صورة
استفتاء
تقييماتکم
اتصال
اية معلومات تحتاج کورديپيديا!
المعايير
قوانين الأستعمال
جودة السجل
حول...
امناء الأرشيف لکوردیپیدیا
ماذا قالوا عنا!
أضيف کورديپيديا الی موقعک
أدخال \ حذف البريد الألکتروني
أحصاء الزوار
أحصاء السجل
مترجم الحروف
تحويل التقويمات
التدقيق الإملائي
اللغة أو لهجات الصفحات
لوحة المفاتيح
روابط مفيدة
امتداد كوردییدیا لجوجل كروم
كوكيز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
الدخول
المشارکة والمساعدة
هل نسيت بيانات الدخول؟
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 حول...
 موضوع عشوائي
 قوانين الأستعمال
 امناء الأرشيف لکوردیپیدیا
 تقييماتکم
 المجموعات
 التسلسل الزمني للأحداث
 النشاطات - کرديبيديا
 المعاينة
موضوعات جديدة
المکتبة
مدخل إلى المسألة الكردية بني الحقوق والواقعية السياسية
23-02-2024
هژار کاملا
المکتبة
مشروع حزب الاتحاد الديمقراطي الانفصالي شرق الفرات
23-02-2024
هژار کاملا
المکتبة
كوردستان في عهد الدولة العثمانیة من سنة1851 الی سنة 1914
23-02-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
المکتبة
الهندسة الديمغرافية في سوريا؛ نتيجة للحرب أم سبب لها
22-02-2024
هژار کاملا
المکتبة
ﺳﻮرﻳﺎ الآراء والمواقف السورية إزاء الفيدرالية واللامركزية، وتجربة الإدارة الذاتية الديمقراطية
22-02-2024
هژار کاملا
المکتبة
المواقع الاثرية في العراق
21-02-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
المکتبة
دولة العراق، مكانتە الجیبولیتیكیة و مواردە الاقتصادیة و المائیة و السكانیة و اقتصادە و امكاناتە السیاحیة
21-02-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
المکتبة
المجتمع المدني في عراق مابعد الحرب
20-02-2024
هژار کاملا
المکتبة
أنماط التدين السوري والقضايا المدنية والسياسية”
20-02-2024
هژار کاملا
المکتبة
اﻧﻄﺒﺎﻋﺎت اﻟﺴﻮرﻳﻴﻦ واﻟﺴﻮرﻳﺎت ﺣﻮل اﻟﻤﻮاﻃﻨﺔ واﻟﻬﻮﻳﺔ
20-02-2024
هژار کاملا
أحصاء
السجلات 510,152
الصور 102,932
الکتب PDF 18,698
الملفات ذات الصلة 92,544
فيديو 1,189
المکتبة
شنگال خلال العهد الملكي 195...
المکتبة
المأساة الکوردية
بحوث قصیرة
أكراد سورية… مع ثورة الشعب....
بحوث قصیرة
“داعش” يتبنّى عمليتين ضد قس...
بحوث قصیرة
مهرجان الشعر الكردي في إيسن...
میزۆپۆتامیاو تەلارشیکاری
صنف: بحوث قصیرة | لغة السجل: کوردیی ناوەڕاست
شارک
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
تقييم المقال
ممتاز
جيد جدا
متوسط
ليست سيئة
سيء
أضف الی مجموعتي
اعطي رأيک بهذا المقال!
تأريخ السجل
Metadata
RSS
أبحث علی صورة السجل المختار في گوگل
أبحث علی سجل المختار في گوگل
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

تەلارسازی

تەلارسازی
وەلید عومەر

وەک زانیارییەکی سەرەتایی, ئاشکرایە کە #میزۆپۆتامی#ا واتە وڵاتی (نێوان دوو ڕووبار) مەبەست دیجلەو فوراتە کە ئێران و تورکیاو عێراق و سعودیەی ئەمڕۆ دەگرێتەوە.
چوار شارستانییەتی گەورە لەو وڵاتەدا هەبوون کە ئەوانیش بابلی، سۆمەری، ئاشوری، ئەکەدی بوون.خاوەنی سەرهەڵدانی یەکەمین شارستانیەتی سەر گۆی زەوییە، ئەوەی کەئێستاش هەموو ئەو بابەت و نوسینانەی لەمەڕ مێژوو، هونەر، یاسا، ئاودێری، دەستپێکی دەستنووس و کشتوکاڵی و تەلارسازیەوە ئامادەدەکرێن، سەرچاوەکانیان دەگەڕێنەوە بۆ مێژووی دێرینی مێزوپۆتامیا و بەتایبەت سەردەمی سۆمەرییەکان.
بنیاتنانی یەکەمین شارەکانی جیهان لە میزۆپۆتامیاوە دەستیپێکرد.ئێمە دەوڵەتشاری سەردەمی سۆمەر و ئاشور و هتد... بیستووە، کۆنترین پردمان بیستووە کە دەگەڕێتەوە بۆ چوارهەزارساڵ پێش زایین، لە کۆی گشتییشداقۆناغی میزۆپۆتامیا لە تەلارسازییدا دەهەزار بۆ شەش هەزار ساڵی پێش زایین دەگرێتەوە. دیارە تەلارسازی لە میزۆپۆتامیادا، بەستراوەتەوە بە شارستانییەتەوە و هەنگاوێک زیاتر مرۆڤ لە سرووشت دوورکەوتووەتەوە؛ بەتایبەت بەراورد بە قۆناغی پێشوو(نیۆلەتیک-چاخی بەردینی نوێ).تەلارسازی لەو قۆناغەدا، بەگشتی هەڵگری سیفەتێک بوو کە کەڵک بوو نەک جوانی. واتە پتر کارکردیبوون(being functional) بوو تا قشتی و جوانبوون(being pretty).
فۆرمەکانی بنیاتنان، بۆ ئەوە بوون کەڵکێکی واقیعییان هەبێت و مرۆڤ لە زیانەکانی دونیای دەرەوە بپارێزن، نەک تەرکیزەکە لەسەر ڕازاندنەوە و هونەرکاری بێت. زەقورە فۆرمێکی تاقانەی تەلارسازییە لەم قۆناغەدا.
زەقورەکان(ziggurat)، بونیادێکی پلەکانەدارە و لە هەرەم دەچێت بەڵام لای سەرووی سافە. زەقورەی ئور لە بەناوبانگترینە.کەرەستەکانی تەلاری میزۆپۆتامیاش بەگشتی بریتیین لە خشتی گڵ، گەچی گڵ، دار، خشتی سوورەوەکراو، مادەکانیش بەکۆ ناسک و ڕۆژگاربردەڵە بوون.
ڕەنگە مرۆڤ بتوانێت زۆر زانیاری لەسەر ئەم قۆناغە بگوازێتەوە و سەرچاوەکان زۆرن, بەڵام ئەوەی لێرەدا گرنگە سەرنجی بدەینێ لە یەکەم بیرهاتنەوەی ڕاستەوخۆدا ئەم فۆرمە تەلارسازییە و ئەم قۆناغە شارستانییە چ وێنەیەک لە زەینماندا درووستدەکات؟
1. گەڕانەوەی ئێمە لەمڕۆدا بۆ ئەو جۆرە یادەوەرییە بیناسازییە، گەڕانەوەیەکی نەک هەر نۆستالیژی، بەڵکو خەون ئامێزیشە. واتە تەنیا شیوەنەبیر و ئەشکی یادەوەریی بۆ هەڵناڕێژین، بەڵکو شتێکە لەوێش تا فەنتازیای پێوە بکەین.
وەک بڵێی ئەو فۆرمە لە تەلار هەمیشە لەوێیە، کەمێک دەکەوێتە پێش مێژووەوە، پێش دەستپێککردنی شارستانییەت. نابێت ئەم خاڵە هزرییە، بە مانای حەرفیی کات و شارستانییەت وەربگیرێت، بەڵکو بیرۆکەیەکی زەینییە: زەقورەیەکی ئەودەم شتێک نیە ئەمڕۆ بتوانین تێیدا بژین و ئەزموونی بکەین، بەڵکو لە خەون و خەیاڵی ئێمەدا پێش ئەزموونی دەردەکەوێت.ئەو ناوەڕۆکەی ژیانی ئەمڕۆمانی تیایە، بەجۆرێکە لەو فۆرمە تەلارسازییەدا جێی نابێتەوە.
بەڵام بە باری پێچەوانەدا، دەتوانین شتانی ئەو ڕۆژگارە بێنینەوە بۆ ئەمڕۆمان و جێیەکیان بۆ هەڵکۆڵین- جێیەک کە واقیعی نیە بەڵکو فەنتازییە. هەموو سەردەمەکانی ڕابردوو، بە خۆیان و ناوەڕۆک و وردەکارییەکانیانەوە، قابیلی ئەوەن سەنتێز و تێهەڵکێش بەمڕۆمان بکرێن و جێبکرێنەوە.
ئەم سەنتێزکردنە هێند چڕە کە لە واقیعدا جێی نابێتەوە و ناچارین لە فەنتازیاماندا هەڵیبگرین. فەنتازیا, شوێنی هەموو ئەو شتە ڕەق و بەسەرچووانەشە کە وەک خەونێک دەردەکەون بۆمان. نمونەیەکی کەمێک جیاوازتر لەم باسە و هاوکات پەیوەست بەم باسەشەوە, بریتییە لە ڕەقهەڵاتنی فیگەری دانایەک یان فەیلەسوفێکی دێرین کە بۆ ئەمڕۆمان لەوە دەرچووە مرۆیەکی ئاسایی و ئەزموونی و ڕۆژانەیی بێت: ئەمڕۆ کە بیر لە فیساگۆرس یان ئەفلاتون دەکەینەوە، وا دەردەکەون ژیانێکی ڕۆژانەییان نەبووە، بیرکردنەوە لە وردەکاریی ژیانی ڕۆژانەیان کەمێک نامۆ و نەشاز دەردەکەوێت.
ئەوان لە فیگەرێکی بەبەردبووی سەروومرۆیی دەچن لە چاوی ئەمڕۆمانەوە.بۆیە لەمڕۆماندا، جێیەکی فەنتازییمان بۆ کردوونەتەوە و لە مرۆڤێکی زیندووی بەردەست زیاترن. ئەم خاڵە وادەکات هەستبکەین تەلارسازیی دێرین، تێکڕا شوێنێکە بۆ ئەوەی لە واقیعی ئەمڕۆمان هەڵبێین و بەشێوەیەکی خەیاڵی تێیاندا بژین.
2. ئەو جۆرە تەلارسازییە دێرینە، بیرخەرەوەی مانا و بەهایە. واتە ئەو شتە بە زەینی مرۆڤدا دێنێت کە هێشتا پەیوەندیی مرۆڤ بە سرووشت و ئاسمانەوە، پەیوەندییەکی دەوڵەمەندە. ژیان مانایەکی یەکانگیری هەیە و کۆمەڵێک بەهاش هەن تازە خەریکە دەکەونەڕێ و شارستانییەتیان لەسەر بنیاتدەنرێت (بە نوسین و دین و فەلسەفەوە تا دەگاتە نیشتەجێبوون و شار و یاسا و هتد).
لە تەلارسازیی ئەمڕۆدا، جۆرێک لە بێمانایی و کەوتنی بەها هەستپێدەکرێت، جۆرێک لە نیهیلیزم کە نامۆ بووە بەو ڕۆژگارە. ئەمڕۆ خەڵک لە زمانی ڕۆژانەدا کاتێک دەڵێت (فڵان شوێن هەر بینایە)، یان (بچم چی بکەم، بەس بینا دەبینیت) ئەوا مەبەستی لەم دیوە نیهیلیستییەی بیناسازییە.
بینا هەمیشە لە پەیوەندییشدایە بە مانا و بەهاوە. پێناسەکی سەردەمی گۆتیک یان میعماریی ئیسلامی، بیرخەرەوەی جۆرە پەیوەندییەکە بە مانا و بەهاوە، بەڵام باڵەخانەیەکی بەرز لەمڕۆدا لە میترۆپۆلێکدا دەشێت بیرخەرەوەی بێمانایی و بێبەهایی بێت لەنێوان مرۆڤ و جیهان یان مرۆڤ و شاردا.
پەرستگایەک یان خانەیەکی قوربانی گا لە میزۆپۆتامیادا، جۆرێک لە ڕێکخستنی مرۆیی و کۆمەڵایەتییش بوو کە مانایەکی یەکانگیر و بەهایەکی تۆکمەی دەخوڵقاند، بەڵام بینایەکی دەیان قات لەمڕۆدا یان بورجێکی ڕاقی هێندەی ترس و دڵەڕاوکێ جێدێڵێت ئەوەندە ئارامی درووستناکات. ئارامی بەرەنجامی لێکدانی مانا و بەهایە کە ئەمڕۆ تادێت مرۆڤ لەدەستیدەدات.
هەتا مزگەوتێکی ڕازاوە لەمڕۆدا و لە کۆمەڵگای ئێمەدا، ناتوانێت بەرگەی ئەو عەدەمییەتە بگرێت کە لە هەموولاوە هەڵیکردووە. نیهیلیزم خۆی پووکانەوەی تەلاری مانا و بەهایە کە سەدان و هەزاران ساڵە لەڕێی کۆمەڵێک سیستەمی کۆمەڵایەتی و سیاسی و فەلسەفییەوە خراوەتەڕوو، بەڵام زۆرێکیشیان لە ناوەوە کرمەڕێز بوون و ناتوانن هیوا و بەها و مانایەکی تۆکمە ببەخشنە مرۆڤ.
لە تەلارسازیی پێش زاییندا بەگشتی هێمنییەک بەرامبەر ئاسمان هەیە، بەڵام لەمڕۆدا تووڕەییەک لەو پەیوەندییەدا هەیە بیر لە ئاوەدانکردنەوەی هەسارەیەکی تر دەکرێتەوە بۆ ئەوەی لەم نیهیلیزمە زەمینییە هەڵبێین.[1]
دون هذا السجل بلغة (کوردیی ناوەڕاست)، انقر علی ايقونة لفتح السجل باللغة المدونة!
ئەم بابەتە بەزمانی (کوردیی ناوەڕاست) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
تمت مشاهدة هذا السجل 405 مرة
هاشتاگ
المصادر
[1] موقع الكتروني | کوردیی ناوەڕاست | www.dabran.org
السجلات المرتبطة: 4
صنف: بحوث قصیرة
لغة السجل: کوردیی ناوەڕاست
تأريخ الأصدار: 09-06-2022 (2 سنة)
اللغة - اللهجة: ک. جنوبي
تصنيف المحتوى: مقالات ومقابلات
تصنيف المحتوى: قاموس
تصنيف المحتوى: تأريخ
تصنيف المحتوى: تطوير
نوع الأصدار: ديجيتال
نوع الوثيقة: اللغة الاصلية
البيانات الوصفية الفنية
جودة السجل: 99%
99%
تم أدخال هذا السجل من قبل ( هژار کاملا ) في 07-09-2022
تمت مراجعة هذه المقالة وتحریرها من قبل ( ئاراس ئیلنجاغی ) في 08-09-2022
تم تعديل هذا السجل من قبل ( ئاراس ئیلنجاغی ) في 08-09-2022
عنوان السجل
لم يتم أنهاء هذا السجل وفقا لالمعايير کورديپيديا، السجل يحتاج لمراجعة موضوعية وقواعدية
تمت مشاهدة هذا السجل 405 مرة

فعلي
المکتبة
شنگال خلال العهد الملكي 1958 - 1921
05-08-2012
هاوري باخوان
شنگال خلال العهد الملكي 1958 - 1921
المکتبة
المأساة الکوردية
13-10-2012
هاوري باخوان
المأساة الکوردية
بحوث قصیرة
أكراد سورية… مع ثورة الشعب... أم ضدّها؟….: عبد الوهاب بدرخان
20-08-2022
اراس حسو
أكراد سورية… مع ثورة الشعب... أم ضدّها؟….: عبد الوهاب بدرخان
بحوث قصیرة
“داعش” يتبنّى عمليتين ضد قسد بريف دير الزور
05-10-2022
أفين طيفور
“داعش” يتبنّى عمليتين ضد قسد بريف دير الزور
بحوث قصیرة
مهرجان الشعر الكردي في إيسن بعد عشرسنوات من انطلاقته: حدث كبير يستحق المساندة والدعم*
29-10-2022
اراس حسو
مهرجان الشعر الكردي في إيسن بعد عشرسنوات من انطلاقته: حدث كبير يستحق المساندة والدعم*
موضوعات جديدة
المکتبة
مدخل إلى المسألة الكردية بني الحقوق والواقعية السياسية
23-02-2024
هژار کاملا
المکتبة
مشروع حزب الاتحاد الديمقراطي الانفصالي شرق الفرات
23-02-2024
هژار کاملا
المکتبة
كوردستان في عهد الدولة العثمانیة من سنة1851 الی سنة 1914
23-02-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
المکتبة
الهندسة الديمغرافية في سوريا؛ نتيجة للحرب أم سبب لها
22-02-2024
هژار کاملا
المکتبة
ﺳﻮرﻳﺎ الآراء والمواقف السورية إزاء الفيدرالية واللامركزية، وتجربة الإدارة الذاتية الديمقراطية
22-02-2024
هژار کاملا
المکتبة
المواقع الاثرية في العراق
21-02-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
المکتبة
دولة العراق، مكانتە الجیبولیتیكیة و مواردە الاقتصادیة و المائیة و السكانیة و اقتصادە و امكاناتە السیاحیة
21-02-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
المکتبة
المجتمع المدني في عراق مابعد الحرب
20-02-2024
هژار کاملا
المکتبة
أنماط التدين السوري والقضايا المدنية والسياسية”
20-02-2024
هژار کاملا
المکتبة
اﻧﻄﺒﺎﻋﺎت اﻟﺴﻮرﻳﻴﻦ واﻟﺴﻮرﻳﺎت ﺣﻮل اﻟﻤﻮاﻃﻨﺔ واﻟﻬﻮﻳﺔ
20-02-2024
هژار کاملا
أحصاء
السجلات 510,152
الصور 102,932
الکتب PDF 18,698
الملفات ذات الصلة 92,544
فيديو 1,189

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.25
| اتصال | CSS3 | HTML5

| وقت تکوين الصفحة: 0.156 ثانية