Pirtûkxane Pirtûkxane
Lêgerîn

Kurdîpîdiya berfrehtirîn jêderê zaniyariyên Kurdîye!


Vebijêrkên Lêgerînê





Lêgerîna pêşketî      Kilaviya


Lêgerîn
Lêgerîna pêşketî
Pirtûkxane
Navên kurdî
Kronolojiya bûyeran
Çavkanî - Jêder
Çîrok
Berhevokên bikarhêner
Çalakî
Çawa lê bigerim?
Belavokên Kurdîpêdiya
Video
Sinifandin
Babeta têkilhev!
Tomarkirina babetê
Tomarkirina Babetê nû
Wêneyekê rêke
Rapirsî
Nêrîna we
Peywendî
Kurdîpîdiya pêdivî bi çi zaniyariyane!
Standard
Mercên Bikaranînê
Kalîteya babetê
Alav
Em kî ne
Arşîvnasên Kurdipedia
Gotarên li ser me!
Kurdîpîdiyayê bike di malperê xuda
Tomarkirin / Vemirandina îmêlî
Amarên mêhvana
Amara babetan
Wergêrê funta
Salname - Veguherîner
Kontrola rastnivîsê
Ziman û zaravayên malperan
Kilaviya
Girêdanên bikêrhatî
Berfirehkirina Kurdîpêdiya ji bo Google Chrome
Kurabiye
Ziman
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Hesabê min
Çûna jûr
Hevkarî û alîkarî
Şîfre ji bîr kir!
Lêgerîn Tomarkirina babetê Alav Ziman Hesabê min
Lêgerîna pêşketî
Pirtûkxane
Navên kurdî
Kronolojiya bûyeran
Çavkanî - Jêder
Çîrok
Berhevokên bikarhêner
Çalakî
Çawa lê bigerim?
Belavokên Kurdîpêdiya
Video
Sinifandin
Babeta têkilhev!
Tomarkirina Babetê nû
Wêneyekê rêke
Rapirsî
Nêrîna we
Peywendî
Kurdîpîdiya pêdivî bi çi zaniyariyane!
Standard
Mercên Bikaranînê
Kalîteya babetê
Em kî ne
Arşîvnasên Kurdipedia
Gotarên li ser me!
Kurdîpîdiyayê bike di malperê xuda
Tomarkirin / Vemirandina îmêlî
Amarên mêhvana
Amara babetan
Wergêrê funta
Salname - Veguherîner
Kontrola rastnivîsê
Ziman û zaravayên malperan
Kilaviya
Girêdanên bikêrhatî
Berfirehkirina Kurdîpêdiya ji bo Google Chrome
Kurabiye
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Çûna jûr
Hevkarî û alîkarî
Şîfre ji bîr kir!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 Em kî ne
 Babeta têkilhev!
 Mercên Bikaranînê
 Arşîvnasên Kurdipedia
 Nêrîna we
 Berhevokên bikarhêner
 Kronolojiya bûyeran
 Çalakî - Kurdipedia
 Alîkarî
Babetên nû
Jiyaname
Şekroyê Xudo Mihoyî
26-04-2024
Burhan Sönmez
Jiyaname
Firîca Hecî Cewarî
26-04-2024
Burhan Sönmez
Jiyaname
Elî Îlmî Fanîzade
24-04-2024
Burhan Sönmez
Jiyaname
İbrahim Güçlü
23-04-2024
Burhan Sönmez
Pirtûkxane
FEQIYÊ TEYRAN 1
17-04-2024
Sara Kamela
Pirtûkxane
Di ziman de xêv û morfolojî
15-04-2024
Sara Kamela
Pirtûkxane
NÎQAŞÊN FELSEFEYÊ 40
15-04-2024
Sara Kamela
Pirtûkxane
Di Welatê Zembeqê Gewir de
13-04-2024
Sara Kamela
Jiyaname
RONÎ WAR
13-04-2024
Burhan Sönmez
Jiyaname
KUBRA XUDO
13-04-2024
Burhan Sönmez
Jimare
Babet 517,476
Wêne 106,121
Pirtûk PDF 19,168
Faylên peywendîdar 96,500
Video 1,308
Kurtelêkolîn
Cihên geştiyarî yên parêzge...
Weşanên
Rojnameya Serbestî
Kurtelêkolîn
Bi minasebeta roja rojnameg...
Jiyaname
Firîca Hecî Cewarî
Jiyaname
Şekroyê Xudo Mihoyî
خوێندنەوەیەک بۆ دەوڵەتی خەلافەتی ڕاشدی
Em agahiyan bi kurtî berhev dikin, ji aliyê tematîk û bi awayekî zimanî rêz dikin û bi awayekî nûjen pêşkêş dikin!
Pol, Kom: Kurtelêkolîn | Zimanê babetî: کوردیی ناوەڕاست
Par-kirin
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
Nirxandina Gotarê
Bêkêmasî
Gelek başe
Navîn
Xirap nîne
Xirap
Li Koleksîyana min zêde bike
Raya xwe li ser vî babetî binivîsin!
Dîroka babetê
Metadata
RSS
Li googlê li wêneyan girêdayî bigere!
Li ser babeta hilbijartî li Google bigerin!
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

خوێندنەوەیەک بۆ دەوڵەتی خەلافەتی ڕاشدی

خوێندنەوەیەک بۆ دەوڵەتی خەلافەتی ڕاشدی
$خوێندنەوەیەک بۆ دەوڵەتی خەلافەتی ڕاشدی$
نووسینی: #کەیوان ئازاد#
کاتێک دەمانەوێت خوێندنەوەیەکی مێژوویی بۆ دەوڵەتی خەلافەتی ڕاشدی بکەین، دووچاری بۆچوونی جیاواز و جۆراوجۆر دەبین، هەر وەک تیڕوانینی کورد بۆ ئایینی ئیسلام و دەوڵەتی خەلافەتی ڕاشدی. هۆیەکانیش دیار بوون، لەلایەک ئەوانەی لە دیدگای ئایینی ئیسلامەوە بۆ دەوڵەتەکەیان ڕوانیبوو وایان پێناسە کردبوو، کە دوای (دەوڵەتی مەدینە) باشترین دەوڵەتی ئایینی بووە، کە سەرجەم بنەماکانی ئایینی ئیسلامیان تێدا پیادە کردبێت. ئەمەو جگە لەوەی (پێنج) لە دیارترین کەسایەتییەکانی ئیسلام و هاوەڵانی پەیامبەری ئیسلام (د.خ.) کاروباری دەوڵەتەکەیان بەڕێوە برد.
ئەوانیش (ئەبوبەکری سدیق/ ڕ.خ) یەکەمین خەلیفەی ئەم دەوڵەتە، کە نزیکترین هاوەڵی پەیامبەری ئیسلام (د.خ.) و هەروەها هاوەڵی بوو لە گەشتەکەیدا بۆ شاری (مەدینە) و لە هەمان کاتدا (عایشە)ی کچیشی، خێزانی پەیامبەر (د.خ.) بوو.
(عومەری کوڕی خەتاب/ ڕ.خ)، وەک دووەمین خەلیفەی دەوڵەتەکە، سەرباری نزیکیی لە پەیامبەر (د.خ.)، (حەفسە)ی کچیشی خێزانی پەیامبەر (د.خ.) بوو. واتا هەردوو خەلیفە (ئەبوبەکر و عومەر) لە خەزوورانی پەیامبەری ئیسلام (د.خ.) بوون.
هەرچی د.خ..ی خەلیفەی سێیەمە (عوسمانی کوڕی عەفان/ ڕ.خ) جیاواز بوو. ئەو سەرباری ئەوەی لە بنەماڵەی ئومەوی بوو، هەموو سامانەکەی بۆ سەرکەوتنی ئایینی ئیسلام خستە کار. لە نزیکایەتیشی بۆ پەیامبەری ئیسلام (د.خ.)، هەردوو کچەکەی پەیامبەر (د.خ.) بە ناوەکانی (ڕقیە، ئوم کەلسوم) یەک لەدوای یەک بوونە خێزانی. واتە ئەمیان زاوای پەیامبەری ئیسلام (د.خ.) بوو.
چوارەمین خەلیفەی دەوڵەتەکەش (عەلی کوڕی ئەبی تاڵیب/ ڕ.خ) بوو، سەرباری ئەوەی کوڕی مامی پەیامبەری ئیسلام (د.خ.) بوو، زاواشی بوو، چونکە (فاتیمە)ی کچی پەیامبەر (د.خ.) خێزانی عەلی بوو. (حەسەنی کوڕی عەلی/ ڕ.خ)یش کچەزای پەیامبەری ئیسلام (د.خ.) بوو. هەموو ئەمانەش بەو مانایە بوون کە ئەو (پێنج) خەلیفەیەی دەوڵەتەکە، لە نزیکەکانی پەیامبەر و وەک یەک خێزان وا بوون. تەنانەت لەسەر زاری پەیامبەرەوە، لەلایەن پەروەردگارەوە مژدەی بەهەشتیان پێ درابوو.
هەر بۆیە هەر گلەیی و ڕەخنەیەک لەو خەلیفانە، لەلایەن موسڵمانانەوە لەسەر هەر بنەما و پاساوێک، قبووڵکراو نەبوو. تەنانەت ڕێگایان نەدا هیچ کەس و لایەنێک ڕەخنەیان لێ بگرێت. ئەمەو بۆ هەر ڕووداوێکی سەردەمەکەشیان پاساوی ئایینییان بۆ دانان.
جیاواز لەوانیش، ئەوانەی موسڵمان نەبوون، لە دیدگای ئایینیی خۆیانەوە بۆ دەوڵەتەکەیان ڕوانی و وەک هەر دەسەڵاتێکی سیاسیی مێژوو سەیریان کرد، چونکە خەلیفەکانی ئەو دەوڵەتە بۆ ئەوان و ئایین و دیدگاکەیان ئەو پیرۆزییەی موسڵمانەکانی نەبوو.
هەرچی ئەوانەش بوون کاری زانستی و ئاکادیمییان لەسەر مێژووی ئەو دەوڵەتە، یان سەردەمی یەکێک لە خەلیفەکان کرد، ئەگەر کارەکە بەتەواوی زانستی بووبێت و حسیاب بۆ پیرۆزی و لایەنی ئایینی نەکرابێت و وەک دەسەڵاتدار سەیری خەلیفەکان و دەوڵەتەکەیان کردبێت، نە وەک کەسایەتیی ئایینی و دەوڵەتی خەلافەت، ئەوا وەک هەر دەوڵەتێکی ئاسایی سەیریان کرد و پیرۆزیان نەکرد، بەڵام ئەگەر دیدگای ئایینی بەسەر کەسەکەدا زاڵ بووبێت، ئەوا ئاسایی وەک (دوو) بۆچوونەکەی پێشووتر سەیر کرا.
لەو نێوەندەشدا، کوردەکانیش یەک بۆچوونیان نەبوو، بەڵکوو ئەوانەی لە دیدگای باوەڕی ئایینی ئیسلامییەوە بیریان کردووە، وەک کۆمەڵی یەکەم لە خەلیفەکان و دەوڵەتەکەیان ڕوانی. ئەوانەیشی موسڵمان نەبوون و باوەڕداری یەکێک لە ئایینەکانی (ئێزدی، کاکەیی، جوو، زەردەشتی، کریستیان، مانی، مەزدەک، ...تاد) بوون، دیدگا و تێڕوانینیان وەک هەر دەوڵەتێکی ئاسایی بوو، ئەگەر بە چاوی دژ سەیریان نەکردبێت، چونکە لە قۆناغێکدا زیانی بە ئایین و پەیڕەوەکانیان گەیاند. ئەو کوردانەیشی کاری زانستییان لەسەر کرد، ئەگەر باوەڕی ئایینی باڵی بەسەر بیرکردنەوە و هەستەکانیاندا نەکێشابێت، وەک هەر دەوڵەتێکی ئاسایی لێیان ڕوانی و باسی هەردوو لایەنی باش و خراپەکانی ئەوانیان کرد.
لێرەوە ناکرێت یەک خوێندنەوە بۆ ئەو دەوڵەتە بکرێت، چونکە لای هەموو پێکهاتەکان وەک یەک سەیر نەکرا، بەڵام دوور لە لایەنگری بۆ هیچ یەک لەو بۆچوونانە و پەیڕەوانیان، ناکرێت خوێندنەوەیەکی واقیعی بۆ ئەو دەوڵەتە نەکەین. تەنانەت ئەوانەیشی لە دیدگای ئایینی ئیسلامەوە لەو خەلیفانە و دەوڵەتەیان ڕوانی و دەرگای ڕەخنە و گلەییان لەسەر خەلیفەکان و دەوڵەتەکە د.خ..ست، هەڵەیان کرد، چونکە لە مێژوودا هیچ مرۆڤێک وەک بەندەیەکی خودا بێ هەڵە نەبووە، تا ئەو هاوەڵانەی پەیامبەری خودا هەڵە نەکەن.
تەنانەت پەروەردگار بە گەورەیی خۆی ڕەخنەی لە پەیامبەرەکەی (د.خ.) گرتووە، کاتێک لە سوورەتی (عبس) و لە ئایەتەکانی (1-3)دا فەرموویەتی (عبس وتولي، أن جاءه الاعمي، وما يدريک لعله يزکي). دیارە کاتێک پەیامبەری خودا هەڵەی کردبێت و پەروەردگار هۆشداریی پێ دابێت، ئەی بۆ دەبێت ئەو خەلیفانە و هاوەڵانی پەیامبەری ئیسلام (د.خ.) لەو ماوەیەدا هەڵە نەکەن و تەواوی کارەکانیان ئایینی و بێ کەموکوڕی بێت؟
بۆیە بەو پێوەرانە (دەوڵەتی خەلافەتی ڕاشدی) وەک هەر دەوڵەتێکی تر دامەزراوە و قەوارەیەکی سیاسی، هەڵەی کردووە و کاری توند و پێچەوانەی یاساکانی ئیسلام و دەوڵەتی مەدینە کردووە. تەنانەت مافی هەندێکی داوە و مافی هەندێکیشی خواردووە. بە قازانجی ئایینێک و پەیڕەوانی ئایینێک کاری کردووە و لە مافی هەندێک و پەیڕەوانی هەندێک ئایینی داوە. بەو هۆیەش، ئاساییە یەکەمین دەوڵەتی خەلافەت بێ هەڵە و کەموکوڕی نەبووە. لانی کەم هەڵە و کەموکوڕی نەبوایە، (سێ) خەلیفەی دەوڵەتەکە تیرۆر نەدەکران. دوانیان لە مزگەوتی ماڵی خودا، یەکێکیشیان لە ماڵی خۆی و لە کاتی قورئان خوێندندا، هەموو ئەوانەش پێمان دەڵێن، کە ئەو دەوڵەتە و خەلیفەکانی بێ کێشە و کەموکوڕی و نەیاری ناوخۆیی و هەروەها دەرەکییش نەبوون. [1]
Ev babet bi zimana (کوردیی ناوەڕاست) hatiye nvîsandin, klîk li aykona bike ji bu vekirina vî babetî bi vî zimana ku pî hatiye nvîsandin!
ئەم بابەتە بەزمانی (کوردیی ناوەڕاست) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
Ev babet 525 car hatiye dîtin
Haştag
Çavkanî - Jêder
[1] Mallper | کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەڕی پلاتفۆڕمی دابڕان - 27-08-2022
Gotarên Girêdayî: 2
Pol, Kom: Kurtelêkolîn
Dîroka weşanê: 27-08-2022 (2 Sal)
Cureya belgeyê: Zimanî yekem
Cureya Weşanê: Born-digital
Kategorîya Naverokê: Lêkolînewe
Kategorîya Naverokê: Ol û Ateyzim
Kategorîya Naverokê: Dîrok
Welat- Herêm: Başûrê Kurdistan
Ziman - Şêwezar: Kurdî ,Başûr - Soranî
Meta daneya teknîkî
Kalîteya babetê: 99%
99%
Ev babet ji aliyê: ( Humam Tahir ) li: 10-12-2022 hatiye tomarkirin
Ev gotar ji hêla ( Ziryan Serçinarî ) ve li ser 10-12-2022 hate nirxandin û weşandin
Ev gotar vê dawiyê ji hêla ( ڕۆژگار کەرکووکی ) ve li ser 05-04-2024 hate nûve kirin
Navnîşana babetê
Ev babet 525 car hatiye dîtin
Kurdîpîdiya berfrehtirîn jêderê zaniyariyên Kurdîye!
Kurtelêkolîn
Cureyên helva Urmiyê yên herî baş û bi navûdeng
Jiyaname
Kerim Avşar
Jiyaname
KUBRA XUDO
Jiyaname
Dîlan Yeşilgöz-Zegerius
Wêne û şirove
Bav û diya nivîskar: Wezîrê Eşo, Tbîlîsî 1930
Wêne û şirove
Ji xanên bajarê Silêmaniyê
Kurtelêkolîn
Destpêka Nivîsandina Kurdan
Pirtûkxane
Di ziman de xêv û morfolojî
Jiyaname
AYNUR ARAS
Cihên arkeolojîk
Kereftû
Jiyaname
Firîca Hecî Cewarî
Wêne û şirove
Kurdên gundê Meydan Ekbezê, Çiyayê Kurmênc- Efrînê
Jiyaname
RONÎ WAR
Cihên arkeolojîk
Temteman
Pirtûkxane
NÎQAŞÊN FELSEFEYÊ 39
Pirtûkxane
NÎQAŞÊN FELSEFEYÊ 40
Pirtûkxane
Di Welatê Zembeqê Gewir de
Jiyaname
İbrahim Güçlü
Jiyaname
Viyan hesen
Jiyaname
Elî Îlmî Fanîzade
Cihên arkeolojîk
Mezarê Padîşehê Kurd ê Mîdî (Kî Xosraw- Kawa) 632-585 BZ
Kurtelêkolîn
Çanda xwarinê ya Kurdan
Jiyaname
Necat Baysal
Wêne û şirove
Di sala 1980'î de çemê Banos li bajarê serêkaniyê
Pirtûkxane
FEQIYÊ TEYRAN 1
Kurtelêkolîn
Bi minasebeta roja rojnamegerîyê, kurteyek li ser rojnamegerî û kovargerîya Kurd di serdema Osmanî de
Kurtelêkolîn
Rojnamegerî û Kovargerîya Kurdî di Navbera Salên 1918-1923an de
Cihên arkeolojîk
Qoşliyê
Wêne û şirove
Ev wêne di sala 1973 an de li Qelqeliyê ya ser bi Wanê ve kişandiye
Cihên arkeolojîk
Dalamper

Rast
Kurtelêkolîn
Cihên geştiyarî yên parêzgeha Îlamê – Beşa 1em
07-04-2024
Aras Hiso
Cihên geştiyarî yên parêzgeha Îlamê – Beşa 1em
Weşanên
Rojnameya Serbestî
24-04-2024
Burhan Sönmez
Rojnameya Serbestî
Kurtelêkolîn
Bi minasebeta roja rojnamegerîyê, kurteyek li ser rojnamegerî û kovargerîya Kurd di serdema Osmanî de
24-04-2024
Burhan Sönmez
Bi minasebeta roja rojnamegerîyê, kurteyek li ser rojnamegerî û kovargerîya Kurd di serdema Osmanî de
Jiyaname
Firîca Hecî Cewarî
26-04-2024
Burhan Sönmez
Firîca Hecî Cewarî
Jiyaname
Şekroyê Xudo Mihoyî
26-04-2024
Burhan Sönmez
Şekroyê Xudo Mihoyî
Babetên nû
Jiyaname
Şekroyê Xudo Mihoyî
26-04-2024
Burhan Sönmez
Jiyaname
Firîca Hecî Cewarî
26-04-2024
Burhan Sönmez
Jiyaname
Elî Îlmî Fanîzade
24-04-2024
Burhan Sönmez
Jiyaname
İbrahim Güçlü
23-04-2024
Burhan Sönmez
Pirtûkxane
FEQIYÊ TEYRAN 1
17-04-2024
Sara Kamela
Pirtûkxane
Di ziman de xêv û morfolojî
15-04-2024
Sara Kamela
Pirtûkxane
NÎQAŞÊN FELSEFEYÊ 40
15-04-2024
Sara Kamela
Pirtûkxane
Di Welatê Zembeqê Gewir de
13-04-2024
Sara Kamela
Jiyaname
RONÎ WAR
13-04-2024
Burhan Sönmez
Jiyaname
KUBRA XUDO
13-04-2024
Burhan Sönmez
Jimare
Babet 517,476
Wêne 106,121
Pirtûk PDF 19,168
Faylên peywendîdar 96,500
Video 1,308
Kurdîpîdiya berfrehtirîn jêderê zaniyariyên Kurdîye!
Kurtelêkolîn
Cureyên helva Urmiyê yên herî baş û bi navûdeng
Jiyaname
Kerim Avşar
Jiyaname
KUBRA XUDO
Jiyaname
Dîlan Yeşilgöz-Zegerius
Wêne û şirove
Bav û diya nivîskar: Wezîrê Eşo, Tbîlîsî 1930
Wêne û şirove
Ji xanên bajarê Silêmaniyê
Kurtelêkolîn
Destpêka Nivîsandina Kurdan
Pirtûkxane
Di ziman de xêv û morfolojî
Jiyaname
AYNUR ARAS
Cihên arkeolojîk
Kereftû
Jiyaname
Firîca Hecî Cewarî
Wêne û şirove
Kurdên gundê Meydan Ekbezê, Çiyayê Kurmênc- Efrînê
Jiyaname
RONÎ WAR
Cihên arkeolojîk
Temteman
Pirtûkxane
NÎQAŞÊN FELSEFEYÊ 39
Pirtûkxane
NÎQAŞÊN FELSEFEYÊ 40
Pirtûkxane
Di Welatê Zembeqê Gewir de
Jiyaname
İbrahim Güçlü
Jiyaname
Viyan hesen
Jiyaname
Elî Îlmî Fanîzade
Cihên arkeolojîk
Mezarê Padîşehê Kurd ê Mîdî (Kî Xosraw- Kawa) 632-585 BZ
Kurtelêkolîn
Çanda xwarinê ya Kurdan
Jiyaname
Necat Baysal
Wêne û şirove
Di sala 1980'î de çemê Banos li bajarê serêkaniyê
Pirtûkxane
FEQIYÊ TEYRAN 1
Kurtelêkolîn
Bi minasebeta roja rojnamegerîyê, kurteyek li ser rojnamegerî û kovargerîya Kurd di serdema Osmanî de
Kurtelêkolîn
Rojnamegerî û Kovargerîya Kurdî di Navbera Salên 1918-1923an de
Cihên arkeolojîk
Qoşliyê
Wêne û şirove
Ev wêne di sala 1973 an de li Qelqeliyê ya ser bi Wanê ve kişandiye
Cihên arkeolojîk
Dalamper

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.42
| Peywendî | CSS3 | HTML5

| Dema çêkirina rûpelê: 0.484 çirke!