Library Library
Search

Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!


Search Options





Advanced Search      Keyboard


Search
Advanced Search
Library
Kurdish names
Chronology of events
Sources
History
User Favorites
Activities
Search Help?
Publication
Video
Classifications
Random item!
Send
Send Article
Send Image
Survey
Your feedback
Contact
What kind of information do we need!
Standards
Terms of Use
Item Quality
Tools
About
Kurdipedia Archivists
Articles about us!
Add Kurdipedia to your website
Add / Delete Email
Visitors statistics
Item statistics
Fonts Converter
Calendars Converter
Spell Check
Languages and dialects of the pages
Keyboard
Handy links
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
Languages
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
My account
Sign In
Membership!
Forgot your password!
Search Send Tools Languages My account
Advanced Search
Library
Kurdish names
Chronology of events
Sources
History
User Favorites
Activities
Search Help?
Publication
Video
Classifications
Random item!
Send Article
Send Image
Survey
Your feedback
Contact
What kind of information do we need!
Standards
Terms of Use
Item Quality
About
Kurdipedia Archivists
Articles about us!
Add Kurdipedia to your website
Add / Delete Email
Visitors statistics
Item statistics
Fonts Converter
Calendars Converter
Spell Check
Languages and dialects of the pages
Keyboard
Handy links
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Sign In
Membership!
Forgot your password!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 About
 Random item!
 Terms of Use
 Kurdipedia Archivists
 Your feedback
 User Favorites
 Chronology of events
 Activities - Kurdipedia
 Help
New Item
Library
The Anfal Trial and the Iraqi High Tribunal Update Number Three: The Defense Phase and Closing Stages of the Anfal Trial
10-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Creation and First Trials of the Supreme Iraqi Criminal Tribunal
10-05-2024
Hazhar Kamala
Library
On the KRG, the Turkish-Kurdish Peace Process, and the Future of the Kurds
07-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Untangling the Turkey-KRG Energy Partnership: Looking Beyond Economic Drivers
07-05-2024
Hazhar Kamala
Library
SITUATION IN IRAQ/UK FINAL REPORT FINAL REPORT
06-05-2024
Hazhar Kamala
Library
IRAQ AS A FAIILED STATE
06-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Operation IRAQI FREEDOM Decisive War, Elusive Peace
06-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Lessons of Iraq Third Report of Session 2003–04
06-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Lessons Learned From Iraq: Where Do We Go From Here? 2003-2006
06-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Iraq as a Failed State
05-05-2024
Hazhar Kamala
Statistics
Articles 518,958
Images 106,395
Books 19,240
Related files 96,836
Video 1,376
Biography
Cecil J. Edmonds
Image and Description
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIAL...
Library
Woman’s role in the Kurdish...
Library
Iraq as a Failed State
Library
Operation IRAQI FREEDOM Dec...
کیمیابارانی هەڵەبجە لە سەر زاری شایەدحاڵێکەوە
Send your works in a good format to Kurdipedia. We will archive it for you and preserve it forever!
Group: Articles | Articles language: کوردیی ناوەڕاست
Share
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
Ranking item
Excellent
Very good
Average
Poor
Bad
Add to my favorites
Write your comment about this item!
Items history
Metadata
RSS
Search in Google for images related to the selected item!
Search in Google for selected item!
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

هیوا ئەحمەد محەمەد

هیوا ئەحمەد محەمەد
هیوا ئەحمەد محەمەد

یەکێک لە کارەساتە گەورەکانی جیهان کە دەچێتە خانەی جینۆسایدەوە، ئەو کۆکوژی و تاوانە گەورەیە بوو کە لەسەردەمی شەڕی هەشت ساڵەی ئێراق و ئێران و لەسەردەستی حکومەتی بەعسی ئێراق و عەلی کیمیاوی لە #هەڵەبجە# ڕووی دا، کە زیاتر لە پێنج هەزار شەهید و هەزاران برینداری لێکەوتەوە، کە تا ئێستاش بەداخەوە گیانلەدەستدانی بەرکەوتووانی ئەو گازە ژەهرئاوییە بەردەوامە. ئەوە تاوانێکی گەورەی نێودەوڵەتی بوو کە مخابن بەشێکی زۆر لە وڵاتانی گەورەی دونیا لەو سەردەمەدا وسکوتیان لێ کرد!
وەک شایەدحاڵێکی ئەو تاوانە گەورەیەی کە دەرحەق بە گەلی کورد کراوە، لێرەدا باسی ئەو بیرەوەری و برینە کوشەندەیە دەکەم، کە تا ئەمڕۆش ئازارەکانی ساڕێژ نەبووە.
هێزەکانی ئێران لە ڕۆژانی 13-14-15/3ی 1988 لە ڕۆژهەڵات و باکوور و باشووری هەڵەبجەوە هێرشێکی بەربڵاویان کردە سەر شارەکەو بە سارۆخ و تۆپ و چەکی دوورهاوێژ بنکە و بارەگاکانی هێزەکانی ئێراقیان بە خەستی بوردومان کرد. ئەوەی بە چاوی خۆم بینیم شاخی شنروێ کە دەکەوێتە ڕۆژهەڵاتی شاری هەڵەبجەوە، هەروەها بەرزاییەکانی پشتی هەر دوو گوندی (عەبابەیلێ و دەڵەمەر) غەرقی دووکەڵ بوون. سەرەڕای بوردۆمانکردنیان لە لایەن فڕۆکە جەنگییەکانی ئێراقەوە، هێرشی هاوبەشی پێشمەرگە و هێزە ئێرانییەکان لە پێشڕەوەی بەردەوام بوو. ئەوان لە ڕۆژی 15/3/1988 گەیشتنە گوندی (گوڵان) کە تەنیا 2کم لە هەڵەبجەوە دوورە، دواتر بە تەواوی شارەکەیان گەمارۆ دا و دوای جەنگێکی سەخت سوپای ئێراقی بە تانک و دەبابە و زرێپۆشەوە بەرەو سڵێمانی هەڵهاتن. ئەوکات ماڵمان لە گەڕەکی (پاشا) نزیک شەقامی گشتی و ناوبازاڕی هەڵەبجە بوو، واتە لە بینای قایمقامیەت و دایرەی ئەمن ئیستخبارات هەر 200تا 300 دوور بووین و بە وردی چاودێری ڕەوشەکەمن دەکرد. لە کاتی هەڵهاتنی هێزەکانی ئێراقیدا چووینە نزیک شەقامی گشتی بینیمان یەکێک لەسەربازە ئێراقییەکان لەسەر زرێپۆشێک هاواری دەکرد: ئێرانییەکان هاتنە ناو هەڵەبجەو بە زمانی عەرەبی جنێوی دەدا. دواتر بۆمان دەرکەوت قایمقامی هەڵەبجە و بەرپرسانی ئەمنی و ئیستخباراتی و چەندین ئەفسەری پلەباڵای ئێراقی لە ناو هەڵهاتووەکاندا بوون، کە لەسەر پردی (زەڵم) بە دیل گیران. هاوکات ژمارەیەکی زۆری سەربازی ئێراقی کە بەجێمابوون، لە ناو شار و دەوروبەری شارەکە پەرتەوازە ببوون، کە هەموویان بەدیل گیران. هەڵەبجە بە تەواوی لە هێزەکانی ئێراق پاک کرایەوە و تەنانەت لەسەربازخانەکان خواردنی نێوەڕۆیان کردبوو، بە خیاڵیاندا نەدەهات تووشی ئەو شکستە بن، بەڵام خواردنەکەشیان بە گەرمی جێهێشت.
خەڵکی هەڵەبجە دەیانزانی کە ڕژێمی بەعس تۆڵەی شکستی سوپاکەی لە دانیشتووانی شارەکە دەکاتەوە، چونکە پێشتریش لە ساڵانی 1963، 1974و1987 هێرشی دڕندانەیان کردووەتە سەر شاری هەڵەبجە و سەدان قوربانی لێکەوتووەتەوە، بۆیە زۆربەیان خۆیان بۆ دەرچوون لە شارەکە و هەڵهاتن بۆ شوێنێکی ئەمنتر ئامادە دەکرد، بەڵام ئەو هێزانەی لەوێ بوون جەختیان لەوە دەکردەوە کە هیچ مەترسییەک نەماوە و هەڵەبجە بە تەواوی ئازاد کراوە.
لەو کاتە ئەگەرچی خەڵک خۆی بۆ ئەگەری هێرشی ئێراق ئامادە دەکرد، بەڵام بە خەیاڵی کەسدا نەدەهات کە حکومەتی ئێراقی بەو شێوە نامرۆڤانەیە و بەو پەڕی دڕندەییەوە دەست بداتە ئەو تاوانە گەورەیە و لە بەهاردا مەرگیان بۆ بکاتە دیاری و شارەکە کیمیاباران بکات.
گەڕەکی (پاشا) کە کۆنترین گەڕەکی شارەکەیە و شوێنێکی دێرینە و نزیکی ماڵی (وەسمان پاشای جاف)ە و بەو هۆیەوە ئەو ناوەی بۆ دەستنیشان کراوە، چەندین بنەماڵەی ناسراوی تێدا بوو، لەوانە خانەوادەی (حاجی ئەحمەدی ئامان، حەمە ڕەشید بانەیی، حاجی عێزەت، حاجی مەولوود، بورهانی عەبدولڕەحمانی خەلیفە، کاکە شێخ سازانی، عومەری ڕەسام، ساڵح شارەزووری، هیوای حاجی ئەحمەدی ئامان، جەمال دەرەشیشی و چەندین خانەوادەی دیکە) کە بەشێکی زۆریان لەکاتی هێرشەکەی هێزی ئاسمانی ئێراق چوونە ژێر زەمینەکەی ماڵی (عومەری ڕەسام) کە پێش ساڵێک درووستی کردبوو، نەیانزانی ئەو شوێنە دەبێتە ژوانی مەرگی هەموویان.
کاتی خۆراوا خوشکەزایەکم بە ناوی (ماکوان) کە بەداخەوە دواتر شەهید بوو، هات بە شوێنماندا، ماڵی ئێمە و ماڵی باوکم چووین بۆ ماڵی ئەوان کە لە گەڕەکی شەهیدان بوو. شەو داهات و هەموومان بە خەمباری و دڵەڕاوکێ باسی ڕەوشەکەمان دەکرد. شەو لەوێ ماینەوە، ڕۆژی دواتر کە دەکاتە 16-03-1988 وەک خەڵکی هەڵەبجە بە نییەتپاکی خۆمان ژمارەیەکی زۆری تەرمی کوژارەکانی سوپای ئێراقی کە لە دەوروبەری شارەکە کەوتبوو، کۆمان کردنەوە و لە گۆڕستانی شەهیدان بە خاکمان سپاردن. نەمانزانی سوپاکەی سەدام حسێن لە بری دەست خۆشی مەرگبارانمان دەکات!
بەرە چاشتان سەردانێکی ماڵی خۆمان و دراوسێکانم کرد لە گەڕەکی پاشا، کە زۆربەیان هێشتا لەژێرزەمینییەکەی ماڵی عومەری ڕەسام بوون. بەداخێکی گرانەوە ئەوە دوادیارمان بوو، نەمزانی ئیتر بۆ هەتاهەتایە چاوم بەو ئازیزانە ناکەوێتەوە، کە هەموو ڕۆژێک یەکترمان دەبینی.
لە ماڵی خۆمان باڵندە و کەومان هەبوو، خورادن و ئاوم بۆ دانان و پاشان ئەوانیش بەر کیمیایی کەوتن و مردار بوونەوە.
چەند سەربازی بەجێماوی سوپای ئێراقی تاک و ترووک خۆیان لە شارەکەدا شاردبووەوە، ئەوانیش هەموویان بە دیل گیران. کاتژمێر10ی سەرلەبەیانی بوو، کۆپتەرەکانی ئێراقی هێزی تایبەتیان لە پشت گوندی جەلیلە دابەزاند، بەڵام ئەوانیش تێکشکان، یەکێک لەسەربازەکانی ئەو هێزە، لە گوندەوە بە ڕاکردن بەرەو شار دەهات، چەند پاسدارێک شوێنی کەوتبوون، ئێمەش هەموومان سەیری ئەو دیمەنەمان دەکرد، کاتێ سەربازەکە گەیشتە لامان، دوو ئافرەتی هەڵەبجەیی لە پاسدارەکان پاڕانەوە، وتیان ئەو سەربازە مەکوژن، بەڵام پاسدارەکان وتیان ئەوە دوو کەسی لە ئێمە کوشتووە، ئیتر لەگەڵ خۆیان بردیان. خەڵکی هەڵەبجە خەڵکێکی ئاشتیخواز و هونەرپەروەر و پڕ سۆز و بەزەیین، کەچی فەرماندەکانی ئەو سەربازەی ئافرەتی کورد پاڕایەوە تاوەکو نەیکوژن، شارەکەیان ژەهراوباران کرد و نەورۆزانەیان بۆ خەڵکی شارەکە مەرگ و کۆکوژی بوو.
هەرگیز دیمەنەکانی ئەو کارەساتە جەرگبڕە لە یاد ناکرێن، هەڵەبجە بوو بە قوربانیی ملمڵانێی ئێران و ئێراق و حکومتی بەعسی بەو پەڕی دڕندەییەوە تۆڵەی شکستەکەی لە خەڵکی سڤیل و بێتاوانی شارەکە کردەوە، تاوانبارانی کیمیابارانیش بە سزای گەل گەیشتن. لەوانەیە ئەوەش تەنیا بەشێک لە برینەکانی ئەم شارەی ساڕێژ کردبێ.
لە کۆتاییدا پێویستە بڵێم: وەک شایەدحاڵێک (مشتێک لە خەروارێک) تاوان و ئازارەکانی ئەو بیرەوەرییە تاڵەم خستووەتە ڕوو، تاوانەکە زۆر گەورەیە و هەزاران چیرۆکی دڵتەزێنی لە هەگبەی خۆیدا حەشار داوە.[1]
This item has been written in (کوردیی ناوەڕاست) language, click on icon to open the item in the original language!
ئەم بابەتە بەزمانی (کوردیی ناوەڕاست) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
This item has been viewed 618 times
HashTag
Sources
[1] Website | کوردیی ناوەڕاست | www.gulanmedia.com
Linked items: 4
Group: Articles
Publication date: 14-03-2017 (7 Year)
Cities: Halabja
Content category: Articles & Interviews
Content category: Al-Anfal & Halabja
Country - Province: South Kurdistan
Document Type: Original language
Language - Dialect: Kurdish - Sorani
Publication Type: Printed
Technical Metadata
Item Quality: 99%
99%
Added by ( Hazhar Kamala ) on 07-01-2023
This article has been reviewed and released by ( Ziryan Serchinari ) on 14-01-2023
This item recently updated by ( Ziryan Serchinari ) on: 14-01-2023
URL
This item according to Kurdipedia's Standards is not finalized yet!
This item has been viewed 618 times
Attached files - Version
Type Version Editor Name
Photo file 1.0.170 KB 07-01-2023 Hazhar KamalaH.K.
Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!
Articles
Rentier economy of the Kurdish region in Iraq as a source of barriers for the regional security sector reform
Articles
The Israel Factor and the Iraqi-Kurdish Quest for Independence
Biography
KHAIRY ADAM
Biography
Nurcan Baysal
Archaeological places
Hassoun Caves
Biography
HIWA SALAM KHLID
Library
Creation and First Trials of the Supreme Iraqi Criminal Tribunal
Biography
Antonio Negri
Image and Description
A Kurdish army in Istanbul to participate in the Battle of the Dardanelles in 1918
Archaeological places
Cendera Bridge
Biography
Ayub Nuri
Articles
Shanidar Z: Archeologists studying Neanderthal behavior patterns in Kurdistan
Articles
New Neanderthal remains associated with the ‘flower burial’ at Shanidar Cave
Image and Description
The Kurdish Quarter, which is located at the bottom of Mount Canaan in Safed, Palestine in 1946
Biography
Bibi Maryam Bakhtiari
Biography
Havin Al-Sindy
Library
On the KRG, the Turkish-Kurdish Peace Process, and the Future of the Kurds
Biography
Abdullah Zeydan
Image and Description
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIALISM AND DEMOCRACY IN KURDISTAN OF IRAQ
Biography
Shilan Fuad Hussain
Library
Untangling the Turkey-KRG Energy Partnership: Looking Beyond Economic Drivers
Image and Description
Kurdish Jews from Mahabad (Saujbulak), Kurdistan, 1910
Archaeological places
Shemzinan Bridge
Library
SITUATION IN IRAQ/UK FINAL REPORT FINAL REPORT
Articles
An Overlooked Aspect of Sexual and Gender-Based Violence
Archaeological places
The tomb of the historian Marduk Kurdistani
Biography
Jasmin Moghbeli
Archaeological places
Mosque (Salah al-Din al-Ayyubi) in the city of Faraqin
Library
The Anfal Trial and the Iraqi High Tribunal Update Number Three: The Defense Phase and Closing Stages of the Anfal Trial
Image and Description
Yezidi boys 1912

Actual
Biography
Cecil J. Edmonds
23-03-2022
Hazhar Kamala
Cecil J. Edmonds
Image and Description
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIALISM AND DEMOCRACY IN KURDISTAN OF IRAQ
09-06-2023
Rapar Osman Uzery
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIALISM AND DEMOCRACY IN KURDISTAN OF IRAQ
Library
Woman’s role in the Kurdish political movement in Syria
25-04-2024
Hazhar Kamala
Woman’s role in the Kurdish political movement in Syria
Library
Iraq as a Failed State
05-05-2024
Hazhar Kamala
Iraq as a Failed State
Library
Operation IRAQI FREEDOM Decisive War, Elusive Peace
06-05-2024
Hazhar Kamala
Operation IRAQI FREEDOM Decisive War, Elusive Peace
New Item
Library
The Anfal Trial and the Iraqi High Tribunal Update Number Three: The Defense Phase and Closing Stages of the Anfal Trial
10-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Creation and First Trials of the Supreme Iraqi Criminal Tribunal
10-05-2024
Hazhar Kamala
Library
On the KRG, the Turkish-Kurdish Peace Process, and the Future of the Kurds
07-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Untangling the Turkey-KRG Energy Partnership: Looking Beyond Economic Drivers
07-05-2024
Hazhar Kamala
Library
SITUATION IN IRAQ/UK FINAL REPORT FINAL REPORT
06-05-2024
Hazhar Kamala
Library
IRAQ AS A FAIILED STATE
06-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Operation IRAQI FREEDOM Decisive War, Elusive Peace
06-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Lessons of Iraq Third Report of Session 2003–04
06-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Lessons Learned From Iraq: Where Do We Go From Here? 2003-2006
06-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Iraq as a Failed State
05-05-2024
Hazhar Kamala
Statistics
Articles 518,958
Images 106,395
Books 19,240
Related files 96,836
Video 1,376
Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!
Articles
Rentier economy of the Kurdish region in Iraq as a source of barriers for the regional security sector reform
Articles
The Israel Factor and the Iraqi-Kurdish Quest for Independence
Biography
KHAIRY ADAM
Biography
Nurcan Baysal
Archaeological places
Hassoun Caves
Biography
HIWA SALAM KHLID
Library
Creation and First Trials of the Supreme Iraqi Criminal Tribunal
Biography
Antonio Negri
Image and Description
A Kurdish army in Istanbul to participate in the Battle of the Dardanelles in 1918
Archaeological places
Cendera Bridge
Biography
Ayub Nuri
Articles
Shanidar Z: Archeologists studying Neanderthal behavior patterns in Kurdistan
Articles
New Neanderthal remains associated with the ‘flower burial’ at Shanidar Cave
Image and Description
The Kurdish Quarter, which is located at the bottom of Mount Canaan in Safed, Palestine in 1946
Biography
Bibi Maryam Bakhtiari
Biography
Havin Al-Sindy
Library
On the KRG, the Turkish-Kurdish Peace Process, and the Future of the Kurds
Biography
Abdullah Zeydan
Image and Description
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIALISM AND DEMOCRACY IN KURDISTAN OF IRAQ
Biography
Shilan Fuad Hussain
Library
Untangling the Turkey-KRG Energy Partnership: Looking Beyond Economic Drivers
Image and Description
Kurdish Jews from Mahabad (Saujbulak), Kurdistan, 1910
Archaeological places
Shemzinan Bridge
Library
SITUATION IN IRAQ/UK FINAL REPORT FINAL REPORT
Articles
An Overlooked Aspect of Sexual and Gender-Based Violence
Archaeological places
The tomb of the historian Marduk Kurdistani
Biography
Jasmin Moghbeli
Archaeological places
Mosque (Salah al-Din al-Ayyubi) in the city of Faraqin
Library
The Anfal Trial and the Iraqi High Tribunal Update Number Three: The Defense Phase and Closing Stages of the Anfal Trial
Image and Description
Yezidi boys 1912

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.5
| Contact | CSS3 | HTML5

| Page generation time: 0.312 second(s)!