Library Library
Search

Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!


Search Options





Advanced Search      Keyboard


Search
Advanced Search
Library
Kurdish names
Chronology of events
Sources
History
User Favorites
Activities
Search Help?
Publication
Video
Classifications
Random item!
Send
Send Article
Send Image
Survey
Your feedback
Contact
What kind of information do we need!
Standards
Terms of Use
Item Quality
Tools
About
Kurdipedia Archivists
Articles about us!
Add Kurdipedia to your website
Add / Delete Email
Visitors statistics
Item statistics
Fonts Converter
Calendars Converter
Spell Check
Languages and dialects of the pages
Keyboard
Handy links
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
Languages
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
My account
Sign In
Membership!
Forgot your password!
Search Send Tools Languages My account
Advanced Search
Library
Kurdish names
Chronology of events
Sources
History
User Favorites
Activities
Search Help?
Publication
Video
Classifications
Random item!
Send Article
Send Image
Survey
Your feedback
Contact
What kind of information do we need!
Standards
Terms of Use
Item Quality
About
Kurdipedia Archivists
Articles about us!
Add Kurdipedia to your website
Add / Delete Email
Visitors statistics
Item statistics
Fonts Converter
Calendars Converter
Spell Check
Languages and dialects of the pages
Keyboard
Handy links
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Sign In
Membership!
Forgot your password!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 About
 Random item!
 Terms of Use
 Kurdipedia Archivists
 Your feedback
 User Favorites
 Chronology of events
 Activities - Kurdipedia
 Help
New Item
Library
Kurdish Women Activists’ Conceptualisation of Feminism and Nationalism
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Dialectics of struggle: challenges to the Kurdish women\'s movement
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Effects of Internal Displacement on the Usage of the Kurdish Language in Turkey
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Art and Activism in Iraqi Kurdistan: Feminist Fault Lines, Body Politics and the Struggle for Space
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
PUBLICS OF VALUE: HIGHER EDUCATION AND LANGUAGE ACTIVISM IN TURKEY AND NORTH KURDISTAN
22-05-2024
Hazhar Kamala
Library
GERMAN COVERT INITIATIVES AND BRITISH INTELLIGENCE IN PERSIA (IRAN), 1939-1945
21-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Iraqi Kurdistan and Beyond: the EU’S Stakes
15-05-2024
Hazhar Kamala
Library
The Kurds in the Policy of the Great Powers, 1941-1947
15-05-2024
Rapar Osman Uzery
Library
A Transitional Justice Approach to Foreign Fighters
14-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Kurdish Political and Civil Movements in Syria and the Question of Representation
13-05-2024
Hazhar Kamala
Statistics
Articles 518,968
Images 106,406
Books 19,323
Related files 97,287
Video 1,397
Library
Caucasica IV, I. Sahl ibn-S...
Articles
Female Humiliation versus M...
Image and Description
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIAL...
Library
Woman’s role in the Kurdish...
Library
Dialectics of struggle: cha...
29 Xewnên Serhildanên Kurdan – 4
Kurdipedia rewrites the history of Kurdistan and Kurds day by day.
Group: Articles | Articles language: Kurmancî - Kurdîy Serû
Share
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
Ranking item
Excellent
Very good
Average
Poor
Bad
Add to my favorites
Write your comment about this item!
Items history
Metadata
RSS
Search in Google for images related to the selected item!
Search in Google for selected item!
کوردیی ناوەڕاست0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

29 Xewnên Serhildanên Kurdan – 4

29 Xewnên Serhildanên Kurdan – 4
#Çiya Mazî#
“Gelî evîndaran; îjar ez çûbûm sala 1820’an, li nava Çiyayên Dêrsimê bûm îşev. Demeke ku min xeyal nedikir, demek pir dûrî jiyana min a îro bû. Min ew rewş qet di tu wêneyên dîrokî de nedîtibû. Tenê min ji devê mirovan bihîstibû. Ji wan re digotin “Zaza”, Wan jî serî hildabûn ji bo li vê herêmê serbixwe bijîn. Malên xwe di şikeftên çiyayên xwe de bicîh kiribûn, zarokan di berqefên tahtan de dilîstin. Wan û sewalan carinan bi hev re pincar dixwarin. Taht didan alî, ax derdiket, ew ax paqij dikirin ji keviran û tê de genim diçandin. Li ber Çemê Mûnzûrê, hûn bibêjin buhuşt jî rast e ji bo wir; hewayek germ, ziha û bê hêwî. Çemekî sipî, zelal; bi zivirok û şîpeyên xwe, bi deng, bi stran û xuşexuş bû. Fêkiyên ku bi awayê xwezayî şîn bûbûn li perê çem, ji wan re dibû xwarin. Kesî wekî wan masiyên çeman bi tahmek xweş nedixwarin. Kesî wekî wan mast û dewê bi tahm yê ku ji gihaya vê axê çêdibû, nedixwar. Û kesî wekî wan ji xwedîkirina pêz fêm nedikir, wekî bapîrên xwe Med’an bi ser pez de mirî bûn. Yekî rîsipiyê wan digot; “koka me dihere heta Mazdek em her tim li ser vê axê bûne, ji kûrahiya dîrokê de. Kesî zora me nebiriye heta niha”. Û digotin “kes nikare me bikin bindest, sefer heye ji bo bindestkirina me, lê serkeftin tuneye.” Mirovine esmer û zihîfokî bûn. Şervan û şerkar bûn, bi heybet bûn. Peyama Mazdek, ya Zerdeşt bi wan re bû, wekî her biyaniyên ku diçû nava wan, rê min jî didan ew peyam. Tim di nava wan de ev gotin dihat guhê min; “em ehlê başiyê ne, em ehlê xweşiyê û xweşikiyê ne, çi peyvên xweş û nexweş hene li herêma ku axa me jî tê de ye, rû daye. Lê belê pêşiyên me ji wan peyvana yên xweşiyê, yên aştiyê dane hevdû û kirine pirtûkek bi navê Zend-Avesta û dû re ji wê pirtûka pîroz dinya xweş û geş bû, gelên dinyayê xwendin, ji ber kirin û li gor warê xwe hişmendî û ol jê derxistin û pirtûkên pîroz wekî; Tewrat, Zebûr, Încîl û Qur’an hatin holê. Ji wan jî ol, bawerî li dinyayê gişî belav bûn. Em xwediyê xweşiyê ne digotin, em xwediyê dildariyê ne, lê ku şer hebe em xwîna xwe dirijînin. Ew hebûn îro li pêş çavê min, ew Zaza bûn.
Belê min rastiya van peyvana bi xewna xwe selmand û temaşe kir. Lê min ev jî temaşe kir; roj hat û ew roja mirinê; wekî Nînova bişewite şewitî warê wan.”
Dawî wekî pêşiyên xwe MED’an wan jî xwe spartin çiyayên xwe, min ew jî dît.
Med, erê Med, hûn zanin qewmekî şerkar bûn Med, siwarî bûn, “Hespên wan hebûn, hespên wan, yên bi navê Nîsêan, ên esîl, bilind û xweşik, ku di demên berê de jî Asûriyan dilê xwe dibijand wan hespan. Çiyayên wan hebûn çiyayên wan, yên ku weke hespên wan bilind û esîl. Dîndarên wan hebûn, dîndarên wan yên ku weke “Mag” an di destekî wan de gopal di destê din de agir û buxur. Cil û bergên wan hebûn, cil û bergên wan… ên wekî ’Kandîs’ ê Med’an ku Pers bi ser wan bergan direhilîn. Guharên wan hebûn, kil û çavên wan hebûn, şahr hebû li serê wan.”
“Xwîna wan xweşik bû… ji ber ku wê xwînê bi qasî tiliyekê qeymax girtibû.”
“ ’Kandîsên’ xwe ji xwe kirin çek û pûsat girê dan, li hespên xwe yên wekî ’Nîsean’ siwar bûn, xwe ji çiyayên xwe de berjêr kirin. Kalê wan di nava kincên xwe yên spî de agir û bixur bilind kirin û bi rê ketin. Rûmet û hurmet prensîbên wan bûn, şûr û mertalê wan bûn. Ji hezkirina hundurê wan, ji şewqa şûrê wan,
“Ew hebûn… xwîna wan xweşik bû… ji ber ku wê xwînê bi qasî tiliyekê qeymax girtibû. Rênas Jiyan”
Di dewr û demekêde, di salên berî zayinê de, qewmekî Arî hebû wekî me got bi navê Med. Hûn zanibin ku ev çîrok dirêj e, le ezê wekî xulase vebêjim. Îjar ev qewm ji navenda Asiya hatibûn ser axa Kurdistanê li gor gotinbêjan. Wan ji serokên xwe re digotin “Kawa”, gelek serokên wan hebûn bi vî navî. Serokê olî jî bi navê “Qerpan” dihat binavkirin. Ji xwedayekî bi navê “Homa” bawer dikirin. Dema ku hatin ser vê axê bi sê beşan bûbûn û hatibûn; kes nizane ku di navbera çend salan de, le di demek pir pir dirêj de em bibêjin. Îjar gelî cîranan beşa mezin li başûrê Kurdistanê, beşa biçûk li Azerbeycan û yên din jî nêzî Tehran li Ragesê bi cih bûne, li gor çîrokên dîrokî û li gor gotina gotinbêjên hinek dîrokzanan. Di dema serokê xwe yê bi navê Keyxusrev de pir bi hêz bûn, bi erk bûn, bi hişmet bûn. Bi sedhezaran şervanên wan hebûn. Ji wan artêjek bi heybet ava kiribûn, erd û ezman dihejandin. Li gor tê gotin jî, tîr, kevan û şûrê her şervanî hebûye. Pir dixebitîn û plan li himber dijminê xwe diafirandin. Dibêjin fenek, xapînokek şeran jî afirandibûn Medan, wekî xefikekê bû ku gelek artêj jê ditirsiyan. Dema ku şer destpê dikir artêja wan ji ber artêja dijmin direviya. Lê bêhnek din ku dijminê wan digotin ’êdî me ew têk birin’ û diketin kêfxweşiya serkeftinê, şervanên Medan bi carekê vedigeriyan û tîr li dijminê himber xwe dibarandin. Dibêjin yekî ewropî li ser wan ev peyv belav kiriye li dinyayê; Marcelinê Romayî wisa gotiye ji bo vê fenê; “Bi vê yekê tirs û xof bi ser dijminê xwe dixistin û ew têk dibirin.” Û şervanên wan serê tîrên xwe yên ku di dohn de dakirî, vêdixistin û bi kevanê berûyê davêtin. Cihê ku ew tîr lê diketin, di nava agir de dima, dema ku av lê dibû jî hê pir gur dibû ew agir.
Gelî bira îjar, cîranê wan hebû bi navê Asûr. Nizanim hûn zanin an na, dibêjin Asûran pir zulum li cîranên xwe tevan dikir. Ew zilma xwe li Medan jî dikir di zemanê serdestiya xwe de. Tê gotin ku di sala B.Z 745’an de Qralê Asûran Diglatpilasa 65 hezar mirovê Medî ji dêleva bacê bi koleyî biribû welatê xwe.
Hinek dem derbas bû gelê Medî ji bo vê yekê diqirqilîn û êdî debar nedikirin. Di bin serokatiya Serokê Karkaşî lawê Diyako Kaweyê Mezin de, fermandar û serokê qebileyek din î Medî yê Manayî Mamîartîşû, serokê Sapardayî Dûsanî, li himber Asûran serhildanek mezin dan destpêkirin. Şerên giran kirin, xwîn wekî çeman herikîn. Dawî dawî Medan Asûr ji welatê xwe derxistin. Li herêmên din yên welatê wan, du heb Kawayên din yên Medî jî li himber Asûran serî hildan û bi tûmî Asûr têk birin, dawiya erka Asûran hat li ser rûyê erdê. Ew roj ji wan re, ji Medan re bû Newroz, ew newroza ku aniha jî tê pîrozkirin. Bi desthilatiyê re Ekbatan-Hemedan Kirin paytexta xwe.
Têbinî: Nîsean: Navê hespên Medan e. Mag: navê oldarên wan e, serokên olî nin. Kandîs: Navê cil û bergên Medan, yên şervanan in. Şahr: cawê ku ji hevrişim çêdibe ne. Di dîrokê de jinên Medan ew her tim bi nexşan xemilandine û dane serê xwe, ew e, navê wê şahr e.[1]
This item has been written in (Kurmancî - Kurdîy Serû) language, click on icon to open the item in the original language!
Ev babet bi zimana (Kurmancî - Kurdîy Serû) hatiye nvîsandin, klîk li aykona bike ji bu vekirina vî babetî bi vî zimana ku pî hatiye nvîsandin!
This item has been viewed 1,249 times
HashTag
Sources
[1] Website | Kurmancî - Kurdîy Serû | موقع https://rewanbej.com/- 27-01-2023
Linked items: 15
Group: Articles
Articles language: Kurmancî - Kurdîy Serû
Publication date: 02-04-2015 (9 Year)
Content category: Kurdish Issue
Content category: Articles & Interviews
Country - Province: Kurdistan
Document Type: Original language
Language - Dialect: Kurdish - Kurmanji - Latin
Technical Metadata
Item Quality: 94%
94%
Added by ( ئاراس حسۆ ) on 27-01-2023
This article has been reviewed and released by ( Sara Kamela ) on 28-01-2023
This item recently updated by ( Sara Kamela ) on: 27-01-2023
URL
This item according to Kurdipedia's Standards is not finalized yet!
This item has been viewed 1,249 times
Attached files - Version
Type Version Editor Name
Photo file 1.0.1194 KB 27-01-2023 ئاراس حسۆئـ.ح.
Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!
Articles
Colors by Kurdish Lens - Endless Journey
Biography
Havin Al-Sindy
Image and Description
A Kurdish army in Istanbul to participate in the Battle of the Dardanelles in 1918
Biography
HIWA SALAM KHLID
Biography
Bibi Maryam Bakhtiari
Archaeological places
Mosque (Salah al-Din al-Ayyubi) in the city of Faraqin
Archaeological places
Hassoun Caves
Image and Description
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIALISM AND DEMOCRACY IN KURDISTAN OF IRAQ
Library
Effects of Internal Displacement on the Usage of the Kurdish Language in Turkey
Biography
Ayub Nuri
Archaeological places
The tomb of the historian Marduk Kurdistani
Biography
Jasmin Moghbeli
Biography
Nurcan Baysal
Image and Description
Yezidi boys 1912
Library
Art and Activism in Iraqi Kurdistan: Feminist Fault Lines, Body Politics and the Struggle for Space
Articles
Carpet inscription; Evidence of the prosperity of the tradition of endowment in the era of Karim Khan Zand (1193-1163 AH)
Library
PUBLICS OF VALUE: HIGHER EDUCATION AND LANGUAGE ACTIVISM IN TURKEY AND NORTH KURDISTAN
Image and Description
Kurdish Jews from Mahabad (Saujbulak), Kurdistan, 1910
Archaeological places
Shemzinan Bridge
Articles
The Fictive Archive: Kurdish Filmmaking in Turkey
Biography
Abdullah Zeydan
Library
Dialectics of struggle: challenges to the Kurdish women's movement
Library
Kurdish Women Activists’ Conceptualisation of Feminism and Nationalism
Image and Description
The Kurdish Quarter, which is located at the bottom of Mount Canaan in Safed, Palestine in 1946
Biography
KHAIRY ADAM
Articles
CASE OF SELAHATTİN DEMİRTAŞ v. TURKEY (No. 2)
Archaeological places
Cendera Bridge
Biography
Shilan Fuad Hussain
Articles
An Overlooked Aspect of Sexual and Gender-Based Violence
Biography
Antonio Negri

Actual
Library
Caucasica IV, I. Sahl ibn-Sunbat of Shakkī and Arrān
10-11-2022
Rapar Osman Uzery
Caucasica IV, I. Sahl ibn-Sunbat of Shakkī and Arrān
Articles
Female Humiliation versus Male Glorification in the Discourse of Kurdish Proverbs
15-11-2022
Rapar Osman Uzery
Female Humiliation versus Male Glorification in the Discourse of Kurdish Proverbs
Image and Description
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIALISM AND DEMOCRACY IN KURDISTAN OF IRAQ
09-06-2023
Rapar Osman Uzery
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIALISM AND DEMOCRACY IN KURDISTAN OF IRAQ
Library
Woman’s role in the Kurdish political movement in Syria
25-04-2024
Hazhar Kamala
Woman’s role in the Kurdish political movement in Syria
Library
Dialectics of struggle: challenges to the Kurdish women\'s movement
26-05-2024
Hazhar Kamala
Dialectics of struggle: challenges to the Kurdish women\'s movement
New Item
Library
Kurdish Women Activists’ Conceptualisation of Feminism and Nationalism
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Dialectics of struggle: challenges to the Kurdish women\'s movement
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Effects of Internal Displacement on the Usage of the Kurdish Language in Turkey
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Art and Activism in Iraqi Kurdistan: Feminist Fault Lines, Body Politics and the Struggle for Space
26-05-2024
Hazhar Kamala
Library
PUBLICS OF VALUE: HIGHER EDUCATION AND LANGUAGE ACTIVISM IN TURKEY AND NORTH KURDISTAN
22-05-2024
Hazhar Kamala
Library
GERMAN COVERT INITIATIVES AND BRITISH INTELLIGENCE IN PERSIA (IRAN), 1939-1945
21-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Iraqi Kurdistan and Beyond: the EU’S Stakes
15-05-2024
Hazhar Kamala
Library
The Kurds in the Policy of the Great Powers, 1941-1947
15-05-2024
Rapar Osman Uzery
Library
A Transitional Justice Approach to Foreign Fighters
14-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Kurdish Political and Civil Movements in Syria and the Question of Representation
13-05-2024
Hazhar Kamala
Statistics
Articles 518,968
Images 106,406
Books 19,323
Related files 97,287
Video 1,397
Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!
Articles
Colors by Kurdish Lens - Endless Journey
Biography
Havin Al-Sindy
Image and Description
A Kurdish army in Istanbul to participate in the Battle of the Dardanelles in 1918
Biography
HIWA SALAM KHLID
Biography
Bibi Maryam Bakhtiari
Archaeological places
Mosque (Salah al-Din al-Ayyubi) in the city of Faraqin
Archaeological places
Hassoun Caves
Image and Description
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIALISM AND DEMOCRACY IN KURDISTAN OF IRAQ
Library
Effects of Internal Displacement on the Usage of the Kurdish Language in Turkey
Biography
Ayub Nuri
Archaeological places
The tomb of the historian Marduk Kurdistani
Biography
Jasmin Moghbeli
Biography
Nurcan Baysal
Image and Description
Yezidi boys 1912
Library
Art and Activism in Iraqi Kurdistan: Feminist Fault Lines, Body Politics and the Struggle for Space
Articles
Carpet inscription; Evidence of the prosperity of the tradition of endowment in the era of Karim Khan Zand (1193-1163 AH)
Library
PUBLICS OF VALUE: HIGHER EDUCATION AND LANGUAGE ACTIVISM IN TURKEY AND NORTH KURDISTAN
Image and Description
Kurdish Jews from Mahabad (Saujbulak), Kurdistan, 1910
Archaeological places
Shemzinan Bridge
Articles
The Fictive Archive: Kurdish Filmmaking in Turkey
Biography
Abdullah Zeydan
Library
Dialectics of struggle: challenges to the Kurdish women's movement
Library
Kurdish Women Activists’ Conceptualisation of Feminism and Nationalism
Image and Description
The Kurdish Quarter, which is located at the bottom of Mount Canaan in Safed, Palestine in 1946
Biography
KHAIRY ADAM
Articles
CASE OF SELAHATTİN DEMİRTAŞ v. TURKEY (No. 2)
Archaeological places
Cendera Bridge
Biography
Shilan Fuad Hussain
Articles
An Overlooked Aspect of Sexual and Gender-Based Violence
Biography
Antonio Negri

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.5
| Contact | CSS3 | HTML5

| Page generation time: 0.359 second(s)!