Pirtûkxane Pirtûkxane
Lêgerîn

Kurdîpîdiya berfrehtirîn jêderê zaniyariyên Kurdîye!


Vebijêrkên Lêgerînê





Lêgerîna pêşketî      Kilaviya


Lêgerîn
Lêgerîna pêşketî
Pirtûkxane
Navên kurdî
Kronolojiya bûyeran
Çavkanî - Jêder
Çîrok
Berhevokên bikarhêner
Çalakî
Çawa lê bigerim?
Belavokên Kurdîpêdiya
Video
Sinifandin
Babeta têkilhev!
Tomarkirina babetê
Tomarkirina Babetê nû
Wêneyekê rêke
Rapirsî
Nêrîna we
Peywendî
Kurdîpîdiya pêdivî bi çi zaniyariyane!
Standard
Mercên Bikaranînê
Kalîteya babetê
Alav
Em kî ne
Arşîvnasên Kurdipedia
Gotarên li ser me!
Kurdîpîdiyayê bike di malperê xuda
Tomarkirin / Vemirandina îmêlî
Amarên mêhvana
Amara babetan
Wergêrê funta
Salname - Veguherîner
Kontrola rastnivîsê
Ziman û zaravayên malperan
Kilaviya
Girêdanên bikêrhatî
Berfirehkirina Kurdîpêdiya ji bo Google Chrome
Kurabiye
Ziman
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Hesabê min
Çûna jûr
Hevkarî û alîkarî
Şîfre ji bîr kir!
Lêgerîn Tomarkirina babetê Alav Ziman Hesabê min
Lêgerîna pêşketî
Pirtûkxane
Navên kurdî
Kronolojiya bûyeran
Çavkanî - Jêder
Çîrok
Berhevokên bikarhêner
Çalakî
Çawa lê bigerim?
Belavokên Kurdîpêdiya
Video
Sinifandin
Babeta têkilhev!
Tomarkirina Babetê nû
Wêneyekê rêke
Rapirsî
Nêrîna we
Peywendî
Kurdîpîdiya pêdivî bi çi zaniyariyane!
Standard
Mercên Bikaranînê
Kalîteya babetê
Em kî ne
Arşîvnasên Kurdipedia
Gotarên li ser me!
Kurdîpîdiyayê bike di malperê xuda
Tomarkirin / Vemirandina îmêlî
Amarên mêhvana
Amara babetan
Wergêrê funta
Salname - Veguherîner
Kontrola rastnivîsê
Ziman û zaravayên malperan
Kilaviya
Girêdanên bikêrhatî
Berfirehkirina Kurdîpêdiya ji bo Google Chrome
Kurabiye
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Çûna jûr
Hevkarî û alîkarî
Şîfre ji bîr kir!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 Em kî ne
 Babeta têkilhev!
 Mercên Bikaranînê
 Arşîvnasên Kurdipedia
 Nêrîna we
 Berhevokên bikarhêner
 Kronolojiya bûyeran
 Çalakî - Kurdipedia
 Alîkarî
Babetên nû
Pirtûkxane
FEQIYÊ TEYRAN 1
17-04-2024
Sara Kamela
Pirtûkxane
Di ziman de xêv û morfolojî
15-04-2024
Sara Kamela
Pirtûkxane
NÎQAŞÊN FELSEFEYÊ 40
15-04-2024
Sara Kamela
Pirtûkxane
Di Welatê Zembeqê Gewir de
13-04-2024
Sara Kamela
Jiyaname
RONÎ WAR
13-04-2024
Burhan Sönmez
Jiyaname
KUBRA XUDO
13-04-2024
Burhan Sönmez
Jiyaname
Îsmaîl Heqî Şaweys
11-04-2024
Burhan Sönmez
Jiyaname
Kerim Avşar
10-04-2024
Sara Kamela
Cihên arkeolojîk
Temteman
09-04-2024
Aras Hiso
Cihên arkeolojîk
Dalamper
09-04-2024
Aras Hiso
Jimare
Babet 516,829
Wêne 105,323
Pirtûk PDF 19,095
Faylên peywendîdar 95,838
Video 1,283
Kurtelêkolîn
Serencama 90 Salên RIYA TEZE
Kurtelêkolîn
Dengbêjiya Serhedê ji ser z...
Kurtelêkolîn
Tembûra wî ya ewil kodik û ...
Kurtelêkolîn
Wesiyeta Cemîlê Horo û daxw...
Pirtûkxane
Di ziman de xêv û morfolojî
Jinên Êzidî yên mohra xwe li dîroka Kurdan xistin
Kurdîpêdiya ne dadgeh e, ew tenê daneyan ji bo lêkolînê û eşkerekirina rastiyan amade dike.
Pol, Kom: Kurtelêkolîn | Zimanê babetî: Kurmancî - Kurdîy Serû
Par-kirin
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
Nirxandina Gotarê
Bêkêmasî
Gelek başe
Navîn
Xirap nîne
Xirap
Li Koleksîyana min zêde bike
Raya xwe li ser vî babetî binivîsin!
Dîroka babetê
Metadata
RSS
Li googlê li wêneyan girêdayî bigere!
Li ser babeta hilbijartî li Google bigerin!
کوردیی ناوەڕاست0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

Jinên Êzidî

Jinên Êzidî
Çeteyên #DAÎŞ# 'ê dema ku 3'ê Tebaxa 2014'an êrîşî Şengalê kirin, yek ji qirkirina herî giran a dîroka nêz a mirovahiyê kirin. Bi hezaran Êzidî hatin qetilkirin, bi hezaran jin û zarok hatin revandin. Ya ku bi serê Êzidiyan ve hat weke 'Fermana 73'an' hate pênaskirin û bi taybetî ji ber hovîtiya li jinên Êzidî hate kirin qirkirin weke 'hovîtiya li jinên Êzidî' hate pênasekirin.
Jinên Êzidî bi taybetî bûn hedefa êrîşan, ji ber ku yên kevneşopî û çanda xwe gihandin vê serdemê ew in. Herî zêde wan li dijî ferman û asîmîlasyonê li ber xwe dan.
Di dîroka Êzidiyan de ku li dijî ferman, qirkirin û sirgûnê hebûna xwe parastin, gelek jinên berxwedêr, lîder, nivîskar û hunermend derketin pêş. Di têkoşîna azadiyê û parastina çanda Kurd de rola wan girîng e.
Meyan Xatûn, Binevş Agal, Eznîva Reşîd, Cemîla Celîl çend ji wan e.
MEYAN XATÛN: Meyan Xatûn sala 1873'an li gundê Baedre yê Şêxanê ji dayik bû. Wê demê yek ji komkujiyên herî mezin ên sedsala dawî li Êzidiyan û Şengalê hatekirin. Qirkirina destpêkê ya sedsala 19'an di sala 1832'an de bi fermana prensê Soran Mîr Mûhammed (Mîrê Kor) hate kirin. Li Şengalê Mîr Elî Beg ê Yekemîn hate qetilkirin.
Meyan Xatûn jî hevsera Mîr Elî Beg ê Duyemîn bû. Di sala 1892'an de artêşa Osmanî ya bi fermandariya Omer Vehbî Paşa bi desteka hin eşîrên Kurd ên Misilman û Ereb careke din komkujiyê li Şengalê dike. Omer Vehbî Paşa mezintirîn fermana li Êzidiyan pêk anî û bi hezaran Êzidiyên ku qebûl nekirin derbasî Îslamiyetê bibin qetil kir, li #Şengal# ê bi zorê Îslamiyet ferz kir. Mîr Elî Beg ê Duyemîn û hevsera wî Meyan Xatûnê dişînin sirgûnê, eşya û berhemên pîroz ên Êzidiyan dişînin Mûsilê û deverên pîroz ên li Şengalê bi zorê dikin medrese.
Di encama zexta Xiristiyanên li nava Osmanî navber dan qirkirina li Şengalê û Omer Vehbî Paşa ji wezîfeya li herêmê hate dûrxistin û ew birin Stenbolê. Di dema fermanê de Meyan Xatûn bi wêrekî û kesayetiya xwe ya otorîter Êzidî di nava yekîtiyê de hişt. Piştî ku hevserê wê jiyana xwe ji dest da, kurê wê Saîd tevî ku hîn biçûk bû demekê mîrtî kir. Di dema mîrtiya kurê xwe Saîd Elî Beg û neviyê xwe Mîr Tahsîn Beg (Di Çileya 2019'an de wefat kir) li pişt perdeyê timî lîdertî kir. Pêşengî kir ku Laleş ji nû ve bibe îbadetxaneya Êzidiyan û heta sala 1956'an dema wefat kir, di dîroka nêz a Êzidiyan de weke jineke girîng hate dîtin.
BEGÊ SAMUR: Begê Samur di nava eşîra Dina de di navbera salên 1894-1958'an de li gundê Mishacerk ê Pirsûsê û gundê Oglakçi yê Wêranşarê yên Rihayê ma. Bi avabûna Komara Tirkiyeyê re yek ji wan Êzidiyan bû ku dewleta Tirk nekarî wê bike Misilman û bi demê re di nava gel de veguherî efsaneyekê.
EZNÎVA REŞÎD: Di sala 1926'an de li gundê Elegez ê Ermenistanê ji dayik bû. Di sala 1955'an de li radyoya Erivanê bû pêşkêşvana destpêkê ya jin. Di nava 27 salan de dengê wê ji Ermenistanê gihaşt tevahiya Kurdistanê. Reşîd di sala 2000'î de jiyana xwe ji dest da.
CEMÎLA CELÎL: Cemîla Celîl sala 1940'î li Erivanê ji dayik bû. Yek ji zarokên Casimê Celîl e ku xizmeteke girîng ji wêje, dîrok û muzîka Kurdî re kiriye. Malbata wê ji Qersê sirgûnî Ermenistanê bûye. Xwişk û birayên Celîl hemûyan çand û wêjeya Kurdî tercîh kirin. Prof. Dr. Ordîxanê Celîl wêje, Prof. Dr. Celîlê Celîl dîrok û Cemîla Celîlê jî muzîk tercîh kiriye.
Di temenê xwe yê ciwantiyê de li radyoya Erivanê dest bi kar kir. Di 24 saliya xwe de 75 stranên gelêrî yên Kurdî veguherand notayê û pirtûka klamên Kurdî amade kir. Materyalên ku kom kir di nêzî 10 pirtûkan de weşand.
BINEVŞ AGAL (BÊRÎVAN): Navê wê ne tenê di dîroka berxwedanê ya Êzidiyan de wê di dîroka têkoşîna azadiyê ya Kurdistanê de bê bîranîn. Sala 1966'an li navçeya Qûbînê ya Êlihê ji dayik bû. Sala 1984'an li Elmanyayê tevlî nava têkoşîna PKK'ê dibe. Sala 1985'an derbasî Sûriye û Rojava dibe. Sala 1988'an ji bo karên gel ên li Cizîrê derbasî Bakurê Kurdistanê dibe. Di demeke kurt de li Cizîrê 'efsaneya Bêrîvan' deng vedide. Bandorê li her malê dike, li her jinan dike ku tevlî têkoşîn û berxwedanê bibe. Dewleta Tirk jî dide pey wê. Di 18'ê Çileya 1989'an de di şer de jiyana xwe ji dest dide. Li Cizîrê tê veşartin û tevî ku Êzidiye gora wê mîna tirbeyekê tê dîtin.
BEHIYE YASÎT (HACER): Piştî Binevş Agal jina duyemîn a Êzidî ye ku tevlî nava PKK'ê dibe. Di sala 1965'an de li navçeya Qûbînê ji dayik dibe. Di sala 1965'an de tevî malbata xwe tê Celle û li wir PKK'ê nas dike. Piştî salekê bi rengekî çalak tevlî şoreşgeriyê û refên gerîla dibe. Di 4'ê Kanûna 1989'an de tevî 11 hevalên xwe dema ku hewl didan ji çemê Dîcleyê derbas bibin kete kemîna hêzên artêşa Tirk. Cenazeyê Yasît û 11 gerîlayan li Cizîrê li gel gora Binevş Agal hatin veşartin.
ESMER DEMÎR: Piştî şehadeta Binevş Agal jineke din a Êzidî ji Elmanyayê tevlî nava refên têkoşîna azadiyê bû. Esmer Demîr sala 1981'ê li gundê Dusayî yê Qûbînê ji dayik bû. Sala 1990'î li Elmanyayê tevlî nava refên PKK'ê bû û navê Xanê Sîpan li xwe kir. Demekê li nava PJAK'ê gerîlatî kir. Di sala 2008'an de li herêma Kalareşê di şerê dijî hêzên Îranê de tevî şeş hevlaên xwe şehîd bû. Xwarziya endamê Koordînasyona Êzidî Zekî Şengalî bû.
ZEYNEP BOZKÛRT (BINEVŞ EDESSA): Zeynep Bozkûrt xwest bide ser şopa Binevş Agal û navê wê li xwe kir. Sala 1974'an li navçeya Wêranşarê ya Rihayê ji dayik bû. Piştî ku li Elmanyayê tevlî nava refên PKK'ê bû navê Binevş Edessa li xwe kir. Li Akademiya Mahsûm Korkmaz perwerdeya siyasî û îdeolojîk wergirt. Di têkoşîna xwe de piştre bû endama Konseya Leşkerî ya HPG'ê, endama Meclîsa YJA Starê. Di 12-22'ê Kanûna 2011'an de li Çiyayê Cûdî yê Şirnexê di şerê dijî artêşa Tirk de tevî 13 hevalên xwe şehîd bû.
Çavkanî:
- Jinên Kurd, Rohat Alakom, APEC, 1995
- Dîroka Êzidiyan, John S. Guest, Avesta, 2001.
- Ezîzeya Nemir a Kurdên Êzidî, Yaşar Batman, Weşanên Tevn, 2014
- Jin û civaka Êzidî, Rojnameya Yenî Ozgur Polîtîkayê, Sibata sala 2012'an
- Arşîva Newaya Jin, Rojnameya Yenî Ozgur Polîtîka û ANF'ê.[1]
Ev babet 1,089 car hatiye dîtin
Haştag
Çavkanî - Jêder
[1] Mallper | Kurmancî - Kurdîy Serû | https://anfkurdishmobile.com/- 15-04-2023
Gotarên Girêdayî: 20
Pol, Kom: Kurtelêkolîn
Zimanê babetî: Kurmancî - Kurdîy Serû
Dîroka weşanê: 05-05-2019 (5 Sal)
Cureya belgeyê: Zimanî yekem
Cureya Weşanê: Born-digital
Kategorîya Naverokê: Jinan
Kategorîya Naverokê: Doza Kurd
Welat- Herêm: Başûrê Kurdistan
Meta daneya teknîkî
Kalîteya babetê: 99%
99%
Ev babet ji aliyê: ( Evîn Teyfûr ) li: 15-04-2023 hatiye tomarkirin
Ev gotar ji hêla ( Sara Kamela ) ve li ser 16-04-2023 hate nirxandin û weşandin
Ev gotar vê dawiyê ji hêla ( Sara Kamela ) ve li ser 15-04-2023 hate nûve kirin
Navnîşana babetê
Ev babet li gorî Standardya Kurdîpêdiya bi dawî nebûye, pêwîstiya babetê bi lêvegereke dariştinî û rêzimanî heye!
Ev babet 1,089 car hatiye dîtin
Pelên pêvekirî - Versiyon
Cûre Versiyon Navê afirîner
Dosya wêneyê 1.0.1129 KB 15-04-2023 Evîn TeyfûrE.T.
Kurdîpîdiya berfrehtirîn jêderê zaniyariyên Kurdîye!
Jiyaname
AYNUR ARAS
Jiyaname
KUBRA XUDO
Jiyaname
RONÎ WAR
Jiyaname
Necat Baysal
Jiyaname
Xecê Şen
Jiyaname
Bedri Adanır
Pirtûkxane
FEQIYÊ TEYRAN 1
Wêne û şirove
Bav û diya nivîskar: Wezîrê Eşo, Tbîlîsî 1930
Cihên arkeolojîk
Keleha Kerkûkê xwediyê dîrokek kevnar e
Wêne û şirove
Ji xanên bajarê Silêmaniyê
Wêne û şirove
Ev wêne di sala 1973 an de li Qelqeliyê ya ser bi Wanê ve kişandiye
Jiyaname
Müslüm Aslan
Kurtelêkolîn
Doktor “Îbrahîm Yûnisî” û behsa Kurd û perawêza rewşenbîriya Farsî
Kurtelêkolîn
Rastiya Mîrê Botanê (Mîr Bedirxan)
Pirtûkxane
Di ziman de xêv û morfolojî
Pirtûkxane
Di Welatê Zembeqê Gewir de
Wêne û şirove
Kurdên gundê Meydan Ekbezê, Çiyayê Kurmênc- Efrînê
Kurtelêkolîn
Bikaranîna navên lawiran di biwêjên Kobaniyê – beşa 1em
Cihên arkeolojîk
Mezarê Padîşehê Kurd ê Mîdî (Kî Xosraw- Kawa) 632-585 BZ
Cihên arkeolojîk
Zêwiye
Kurtelêkolîn
Ew helbestvanê Kurd ku form û naveroka helbesta Farsî guherî
Pirtûkxane
NÎQAŞÊN FELSEFEYÊ 40
Cihên arkeolojîk
Dalamper
Jiyaname
Viyan hesen
Jiyaname
Kerim Avşar
Pirtûkxane
NÎQAŞÊN FELSEFEYÊ 39
Wêne û şirove
Di sala 1980'î de çemê Banos li bajarê serêkaniyê
Cihên arkeolojîk
Temteman
Kurtelêkolîn
Kurdên Azerbaycanê, dîroka Laçîn û yên mayin
Jiyaname
Dîlan Yeşilgöz-Zegerius

Rast
Kurtelêkolîn
Serencama 90 Salên RIYA TEZE
13-04-2024
Burhan Sönmez
Serencama 90 Salên RIYA TEZE
Kurtelêkolîn
Dengbêjiya Serhedê ji ser zarê jinekê: Îran Xan (Mucered)
13-04-2024
Burhan Sönmez
Dengbêjiya Serhedê ji ser zarê jinekê: Îran Xan (Mucered)
Kurtelêkolîn
Tembûra wî ya ewil kodik û galon bû
14-04-2024
Burhan Sönmez
Tembûra wî ya ewil kodik û galon bû
Kurtelêkolîn
Wesiyeta Cemîlê Horo û daxwaziya Afirînê
14-04-2024
Burhan Sönmez
Wesiyeta Cemîlê Horo û daxwaziya Afirînê
Pirtûkxane
Di ziman de xêv û morfolojî
15-04-2024
Sara Kamela
Di ziman de xêv û morfolojî
Babetên nû
Pirtûkxane
FEQIYÊ TEYRAN 1
17-04-2024
Sara Kamela
Pirtûkxane
Di ziman de xêv û morfolojî
15-04-2024
Sara Kamela
Pirtûkxane
NÎQAŞÊN FELSEFEYÊ 40
15-04-2024
Sara Kamela
Pirtûkxane
Di Welatê Zembeqê Gewir de
13-04-2024
Sara Kamela
Jiyaname
RONÎ WAR
13-04-2024
Burhan Sönmez
Jiyaname
KUBRA XUDO
13-04-2024
Burhan Sönmez
Jiyaname
Îsmaîl Heqî Şaweys
11-04-2024
Burhan Sönmez
Jiyaname
Kerim Avşar
10-04-2024
Sara Kamela
Cihên arkeolojîk
Temteman
09-04-2024
Aras Hiso
Cihên arkeolojîk
Dalamper
09-04-2024
Aras Hiso
Jimare
Babet 516,829
Wêne 105,323
Pirtûk PDF 19,095
Faylên peywendîdar 95,838
Video 1,283
Kurdîpîdiya berfrehtirîn jêderê zaniyariyên Kurdîye!
Jiyaname
AYNUR ARAS
Jiyaname
KUBRA XUDO
Jiyaname
RONÎ WAR
Jiyaname
Necat Baysal
Jiyaname
Xecê Şen
Jiyaname
Bedri Adanır
Pirtûkxane
FEQIYÊ TEYRAN 1
Wêne û şirove
Bav û diya nivîskar: Wezîrê Eşo, Tbîlîsî 1930
Cihên arkeolojîk
Keleha Kerkûkê xwediyê dîrokek kevnar e
Wêne û şirove
Ji xanên bajarê Silêmaniyê
Wêne û şirove
Ev wêne di sala 1973 an de li Qelqeliyê ya ser bi Wanê ve kişandiye
Jiyaname
Müslüm Aslan
Kurtelêkolîn
Doktor “Îbrahîm Yûnisî” û behsa Kurd û perawêza rewşenbîriya Farsî
Kurtelêkolîn
Rastiya Mîrê Botanê (Mîr Bedirxan)
Pirtûkxane
Di ziman de xêv û morfolojî
Pirtûkxane
Di Welatê Zembeqê Gewir de
Wêne û şirove
Kurdên gundê Meydan Ekbezê, Çiyayê Kurmênc- Efrînê
Kurtelêkolîn
Bikaranîna navên lawiran di biwêjên Kobaniyê – beşa 1em
Cihên arkeolojîk
Mezarê Padîşehê Kurd ê Mîdî (Kî Xosraw- Kawa) 632-585 BZ
Cihên arkeolojîk
Zêwiye
Kurtelêkolîn
Ew helbestvanê Kurd ku form û naveroka helbesta Farsî guherî
Pirtûkxane
NÎQAŞÊN FELSEFEYÊ 40
Cihên arkeolojîk
Dalamper
Jiyaname
Viyan hesen
Jiyaname
Kerim Avşar
Pirtûkxane
NÎQAŞÊN FELSEFEYÊ 39
Wêne û şirove
Di sala 1980'î de çemê Banos li bajarê serêkaniyê
Cihên arkeolojîk
Temteman
Kurtelêkolîn
Kurdên Azerbaycanê, dîroka Laçîn û yên mayin
Jiyaname
Dîlan Yeşilgöz-Zegerius

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.42
| Peywendî | CSS3 | HTML5

| Dema çêkirina rûpelê: 0.188 çirke!