Library Library
Search

Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!


Search Options





Advanced Search      Keyboard


Search
Advanced Search
Library
Kurdish names
Chronology of events
Sources
History
User Favorites
Activities
Search Help?
Publication
Video
Classifications
Random item!
Send
Send Article
Send Image
Survey
Your feedback
Contact
What kind of information do we need!
Standards
Terms of Use
Item Quality
Tools
About
Kurdipedia Archivists
Articles about us!
Add Kurdipedia to your website
Add / Delete Email
Visitors statistics
Item statistics
Fonts Converter
Calendars Converter
Spell Check
Languages and dialects of the pages
Keyboard
Handy links
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
Languages
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
My account
Sign In
Membership!
Forgot your password!
Search Send Tools Languages My account
Advanced Search
Library
Kurdish names
Chronology of events
Sources
History
User Favorites
Activities
Search Help?
Publication
Video
Classifications
Random item!
Send Article
Send Image
Survey
Your feedback
Contact
What kind of information do we need!
Standards
Terms of Use
Item Quality
About
Kurdipedia Archivists
Articles about us!
Add Kurdipedia to your website
Add / Delete Email
Visitors statistics
Item statistics
Fonts Converter
Calendars Converter
Spell Check
Languages and dialects of the pages
Keyboard
Handy links
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Sign In
Membership!
Forgot your password!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 About
 Random item!
 Terms of Use
 Kurdipedia Archivists
 Your feedback
 User Favorites
 Chronology of events
 Activities - Kurdipedia
 Help
New Item
Library
Iraqi Kurdistan and Beyond: the EU’S Stakes
15-05-2024
Hazhar Kamala
Library
The Kurds in the Policy of the Great Powers, 1941-1947
15-05-2024
Rapar Osman Uzery
Library
A Transitional Justice Approach to Foreign Fighters
14-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Kurdish Political and Civil Movements in Syria and the Question of Representation
13-05-2024
Hazhar Kamala
Library
The Anfal Trial and the Iraqi High Tribunal Update Number Three: The Defense Phase and Closing Stages of the Anfal Trial
10-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Creation and First Trials of the Supreme Iraqi Criminal Tribunal
10-05-2024
Hazhar Kamala
Library
On the KRG, the Turkish-Kurdish Peace Process, and the Future of the Kurds
07-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Untangling the Turkey-KRG Energy Partnership: Looking Beyond Economic Drivers
07-05-2024
Hazhar Kamala
Library
SITUATION IN IRAQ/UK FINAL REPORT FINAL REPORT
06-05-2024
Hazhar Kamala
Library
IRAQ AS A FAIILED STATE
06-05-2024
Hazhar Kamala
Statistics
Articles 519,095
Images 106,601
Books 19,279
Related files 97,185
Video 1,392
Biography
Cecil J. Edmonds
Image and Description
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIAL...
Library
Woman’s role in the Kurdish...
Library
Iraq as a Failed State
Library
Operation IRAQI FREEDOM Dec...
Serhildana Neteweyî ya 1925'an û Şêhîdên Tevgerê û Muhasebeke biçûk
Send your works in a good format to Kurdipedia. We will archive it for you and preserve it forever!
Group: Articles | Articles language: Kurmancî - Kurdîy Serû
Share
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
Ranking item
Excellent
Very good
Average
Poor
Bad
Add to my favorites
Write your comment about this item!
Items history
Metadata
RSS
Search in Google for images related to the selected item!
Search in Google for selected item!
کوردیی ناوەڕاست0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

Îbrahîm GUÇLU

Îbrahîm GUÇLU
=KTML_Bold=Serhildana Neteweyî ya 1925'an û Şêhîdên Tevgerê û Muhasebeke biçûk=KTML_End=
=KTML_Underline=Îbrahîm GUÇLU=KTML_End=
(ibrahimguclu21@gmail.com)

Serhildana Neteweyî ya 1925an di 13ê Sibatê de li Bakûrê Kurdistanê dest pê kir. Di demekî nedirêj de gelek bi hêz bû. Piştgirîyeke mezin û kîtlewî qezenç kir. Zor da dewleta Tirk ya Kemalîst. Li dinyayê jî bû tevgereke rizgarîxwaz ya navdar. Dîsa di demekî kurt de gelek bajarê Kurdistanê rizgar bûn û desthilatdarîya bajarên Kurdistanê kete destê neteweya kurd. Loma mirov dikare bibêje ku Serhildana Neteweyî ya 1925'an li Bakûrê Kurdistanê mezintir serhildan û serhildeneke girseyî û siwîl bû. Ji bona vê yekê di sala 1974'an de di Kovara Rizgarî de me serhildana 1925'an de lêkolîn kir, em gihîştin wê qenaatê ku Tevgera Milî ya 1925'an xwepêşandaneke bi çek e.
Hezar mixabin ew serhildana mezin ya li Bakûrê Kurdistanê di demeke kurt de hat şikandin. Serokê Tevgerê Şêx Seîd Efendiyê Pîranî û 47 hevalên wî yên seroktîya serhildanê û bi sedan şervanên serhildanê hatin darvekirin. Beriya wan jî serokê Rêxistina Azadiyê Xalid Begê Cibrî û hevalên wî îdam bibûn. Bi sed hezaran kurd encama qetlîameke mezin û barbar û hovane hatin kûştin. Bajar û bajerok û gundên Kurdistanê hatin şewitandin. Bi sedhezaran kurd mecbûr bûn ku ji Kurdistanê mala xwe bar bikin, biçin welatê biyanî yê Tirkan. Di welatên Tirkan de bi her awayî perîşanî kişandin. Zarokên kurdan asîmîle bûn. Malbatan ji bona ditirsiyan û zarokên xwe biparêzin, bi zarokên xwe re kurdî qise nekirin.
SEDEMA SERHILDANÊN KURDISTANÊ…
Serhildanên neteweyî yên li Bakûrê Kurdistanê girêdayî heman sedemê pêk hatin. Di serhildana neteweyî ya Koçgirî de sedem çi ye, di Serhildana 1925'an û Agrî û serhildanên din de jî heman sedem in.
Di serhildanên neteweyî yên Kurdistanê de sedem çi bû?
Kurd netewek e. Di dema Osmanîyan de neteweya Kurd û Kurdistan otonom bû. Bêguman xweserî û otonomiya Kurdistanê sînorkirî bû.
Dema ku Atatirk û hevalên wî xwestin ku di Împeratoriya Osmaniyan de bibin desthilatdar û xwediyê dewletê, ji karbidest û mezinên kurdan alîkarî xwestin. Beşek karbidest û mezinên kurdan xeteriya biqewimîne dîtin, piştgiriya Atatirk û hevalên wî nekirin. Lê beşekî wan piştgirî kir. Atatirk û hevalên wan jî, ji karbidestên kurdan re gotin ku “em dê xweserî û otonomiyeke gelek fireh bidin kurdan û Kurdistanê.”
Lê piştî ku Atatirk û hevalên wî desthilatdar bûn û dewleta xwe ya faşîst û kolonyalîst ava kirin, Îdia kirin ku kurd û netewe kurd tune ne. Hemû mafên kurdan yên neteweyî, civakî, dîrokî, çandî, zimanî; madî û manewî xesip kirin.
Kurd beriya wê li Koçgiriye û pişt re jî li gelek herêmên din yên Kurdistanê serhildanên neteweyî organîze kirin û meşandin.
Di sala 1925an de jî serhildana neteweyî, ji bo dewleta serbixwe ya Kurdistanê ava bibe û mafên neteweyî bên qezenç kirin li Bakûrê Kurdistanê hat li darxistin. Hezar mixabin Serhildana Neteweyî ya 1925an bi awayekî gelek trajik û bi qetlîam şikest xwar.
BI GIŞTÎ KÊMASIYAN SERHILDANÊN KURDAN…
Di dema Osmaniyan de jî û di dema Dewleta Kemalîst de jî kurd xwediyê rêxistineke hevbeş û xurt nebûn. Di heman demê de xwediyê stratejiyeke hevbeş jî nebûn.
Ev zaaf a di destpêkê de di sala 1919 de li Koçgiriyê derket holê. Li Koçgiriyê, di bin pêşengiya Dr. Nûrî Dersîmî û Elîşêr de serhildana neteweyî dest pê kir. Hezar mixabin kurdên herêmên din piştgiriya wan nekir.
Vê zaafê di Serhildana Neteweyî ya 1925'an de jî dom kir.
BERIYA SERHILDANA 1925-AN ŞIKANDIN HAT HOLÊ…
Gorî baweriya min, beriya ku serhildana neteweyî ya 1925an dest pê bike, şikest xwar. Lewra serhildan ji aliyê Rêxistina Îstîklalê de dihat amade kirin. Rêxistinbûn baş dimeşiya. Li hemû bajer û bajerokên Kurdistanê berpirsiyar û komîteyên wê ava dibûn. Serokê rêxistinê jî Xalid Begê Cibrî bû. Şexsiyeta wî ji bona rêxistinê gelek girîng bû. Ew serokekî leşkerî û siyasî bû. Hezar mixabin piştî ku Xalid Begê Cibrî û hevalên wî hatin zîndan kirin û dîl ketin, Rêxistina Îstîklalê darbeyeke mezin xwar û piştê rêxistinê şikest.
Bi ser vê de prowakasyona li Pîranê dema hat holê, serhildan bê wext jî dest pê kir. Bê wext destpêkirina serhildanê, tê wê wateyê ku amadekarî jî baş nehatibû kirin.
Di encamê de jî ev rastiya tehl derket qada jiyana neteweya kurd.
SEDEMÊN DIN YÊN ŞIKANDINA SERHILDANÊ Û MUHASEBEKE BIÇÛK…
Bêguman ku sedemên din yên şikestina Serhildana neteweyî ya 1925'an jî hebûn.
Serhildanê bêwext û bêkamil dest pê kir.
Encama provokasyonekê dest pê kir.
Serhildan nebû tevgerek giştî ya Kurdistanê. Ev jî bona serhildanê bû astengiyeke gelek mezin.
Serhildanê li hemû Herêmên Kurdistanê nikarî xwe rêxe.
Dewleta Tirk, siyaseteke qirêj û durû meşand. Vê yekê jî li ser tevgerê bandoreke neyênî danî.
Dewleta Tirk, di hûndir de diyar kir ku Serhildana Neteweyî ya 1925an dixwaze Tirkiyeyê parçe bike. Di hemandem de digotin ku serhildana neteweyî ya 1925'an li dijî ol e. Di hemandem de digotin ku Serhildana Neteweyî ya 1925-an bi Îngilterê re hevalbend in.
Dewleta dagirker û kolonyalîst, bi vê siyaseta, raya giştî ya Tirk qezenç kir. Di esil de piraniya Tirkan jî, ji Atatirk û hevalên wan hez nedikir. Atatirk û hevalên wî dîktatoriyek ava kiribû. Ji derveyî burokrasiya sivîl û leşker li her kesekî zûlim dikirin.
Dewleta Kolonyalîst a Tirk û Atatirk ji bona ku dinyaya sekuler bixapînin, ew dinya ji kurdan re nebin alîkar, ji dinyaya sekuler re jî gotin ku Serhildana Neteweyî ya 1925an, Tevgereke olî û kevneperest e. Li dijî demokrasî û hevdemî û komarî ye.
Dinyaya sekuler jî loma li hemberî qetlîama Tirkan bêdeng man.
Tevgerê û serokatiya tevgerê nikarîn li hemberî van derewan û manîpulasyonan derkevin û deşîfre bikin.
Komunîstên Tirk û Yekîtiya Sovyet, îxanet him li neteweya Tirk û him jî li neteweya kurd kirin. Dewleta Kemalîst ji bona pişgiriya Yekîtiya Sovyetan qezenç bike sextekarî kirin. Lenîn bi xwe ji Atatirk û hevalên wî yên faşîst re piştgirî kirin. Ji kurdan re dijminitî kirin.
Lê di salên 1970'yî de kurdan û bi taybetî jî kurdên çep ev rastiya nedîtin, ji Yekîtiya Sovyetan re di dereceya murîdî de piştgirî kirin. Ji Komunîstan re bûn heval. Ew xirabîya wan ji gelê me re bi xurtî diyar nekirin. Bes beşek kurdên çep ev wezîfeya pêk anîn.
Girîngtir mijarek jî ew bû ku di nav Tevgera 1925'an de xwefiroşî û xiyanetkarî derket holê. Ew jî bû sedem ku Serok Şêx Seîd Efendiyê Pîranê bi hêsanî dîl bê girtin.
Di encamê de dikarim bibêjim ku “97 sal in ku di dilê kurdan xwîn diherike. Şikandina Serhildana Neteweyî ya 1925'an di hemandeman de ji bona Tirkan jî cesaretek çêkir. Dewleta Tirk serhildanên din yên Bakûrê Kurdistanê gelek bir rehetî şikandin. Gelek bi rehetî qetlîam pêk anîn.”
Piştî ku Serhildana Neteweyî ya 1925'an şikest xwar, serokê serhildanê Şêx Seîd Efendî û hevalên wî bi awayekî nehiqûqî hatin darizandin û hatin îdam kirin.
Divê kurd, wan û hemû şehîdên Kurdistanê bîra nekin û wezîfeya xwe li hemberî wan bînin cîh. Ji bona serxwebûna Kurdistanê xebat bikin.[1]
This item has been written in (Kurmancî - Kurdîy Serû) language, click on icon to open the item in the original language!
Ev babet bi zimana (Kurmancî - Kurdîy Serû) hatiye nvîsandin, klîk li aykona bike ji bu vekirina vî babetî bi vî zimana ku pî hatiye nvîsandin!
This item has been viewed 954 times
HashTag
Sources
[1] Website | Kurmancî - Kurdîy Serû | https://portal.netewe.com/- 06-05-2023
Linked items: 9
Group: Articles
Articles language: Kurmancî - Kurdîy Serû
Publication date: 30-06-2022 (2 Year)
Content category: Social
Content category: Articles & Interviews
Content category: History
Country - Province: Kurdistan
Document Type: Original language
Language - Dialect: Kurdish - Kurmanji - Latin
Publication Type: Born-digital
Technical Metadata
Item Quality: 99%
99%
Added by ( ئاراس حسۆ ) on 06-05-2023
This article has been reviewed and released by ( Sara Kamela ) on 07-05-2023
This item recently updated by ( Sara Kamela ) on: 07-05-2023
URL
This item according to Kurdipedia's Standards is not finalized yet!
This item has been viewed 954 times
Attached files - Version
Type Version Editor Name
Photo file 1.0.16 KB 06-05-2023 ئاراس حسۆئـ.ح.
Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!
Library
The Kurds in the Policy of the Great Powers, 1941-1947
Biography
Havin Al-Sindy
Library
A Transitional Justice Approach to Foreign Fighters
Library
The Anfal Trial and the Iraqi High Tribunal Update Number Three: The Defense Phase and Closing Stages of the Anfal Trial
Archaeological places
Cendera Bridge
Biography
Bibi Maryam Bakhtiari
Biography
Ayub Nuri
Archaeological places
Mosque (Salah al-Din al-Ayyubi) in the city of Faraqin
Archaeological places
Hassoun Caves
Articles
CASE OF SELAHATTİN DEMİRTAŞ v. TURKEY (No. 2)
Biography
HIWA SALAM KHLID
Articles
An Overlooked Aspect of Sexual and Gender-Based Violence
Biography
Antonio Negri
Biography
Shilan Fuad Hussain
Image and Description
A Kurdish army in Istanbul to participate in the Battle of the Dardanelles in 1918
Image and Description
Kurdish Jews from Mahabad (Saujbulak), Kurdistan, 1910
Biography
KHAIRY ADAM
Image and Description
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIALISM AND DEMOCRACY IN KURDISTAN OF IRAQ
Biography
Abdullah Zeydan
Articles
Carpet inscription; Evidence of the prosperity of the tradition of endowment in the era of Karim Khan Zand (1193-1163 AH)
Archaeological places
Shemzinan Bridge
Archaeological places
The tomb of the historian Marduk Kurdistani
Articles
The Israel Factor and the Iraqi-Kurdish Quest for Independence
Biography
Nurcan Baysal
Biography
Jasmin Moghbeli
Image and Description
Yezidi boys 1912
Image and Description
The Kurdish Quarter, which is located at the bottom of Mount Canaan in Safed, Palestine in 1946
Articles
Shanidar Z: Archeologists studying Neanderthal behavior patterns in Kurdistan
Library
Iraqi Kurdistan and Beyond: the EU’S Stakes
Library
Kurdish Political and Civil Movements in Syria and the Question of Representation

Actual
Biography
Cecil J. Edmonds
23-03-2022
Hazhar Kamala
Cecil J. Edmonds
Image and Description
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIALISM AND DEMOCRACY IN KURDISTAN OF IRAQ
09-06-2023
Rapar Osman Uzery
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIALISM AND DEMOCRACY IN KURDISTAN OF IRAQ
Library
Woman’s role in the Kurdish political movement in Syria
25-04-2024
Hazhar Kamala
Woman’s role in the Kurdish political movement in Syria
Library
Iraq as a Failed State
05-05-2024
Hazhar Kamala
Iraq as a Failed State
Library
Operation IRAQI FREEDOM Decisive War, Elusive Peace
06-05-2024
Hazhar Kamala
Operation IRAQI FREEDOM Decisive War, Elusive Peace
New Item
Library
Iraqi Kurdistan and Beyond: the EU’S Stakes
15-05-2024
Hazhar Kamala
Library
The Kurds in the Policy of the Great Powers, 1941-1947
15-05-2024
Rapar Osman Uzery
Library
A Transitional Justice Approach to Foreign Fighters
14-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Kurdish Political and Civil Movements in Syria and the Question of Representation
13-05-2024
Hazhar Kamala
Library
The Anfal Trial and the Iraqi High Tribunal Update Number Three: The Defense Phase and Closing Stages of the Anfal Trial
10-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Creation and First Trials of the Supreme Iraqi Criminal Tribunal
10-05-2024
Hazhar Kamala
Library
On the KRG, the Turkish-Kurdish Peace Process, and the Future of the Kurds
07-05-2024
Hazhar Kamala
Library
Untangling the Turkey-KRG Energy Partnership: Looking Beyond Economic Drivers
07-05-2024
Hazhar Kamala
Library
SITUATION IN IRAQ/UK FINAL REPORT FINAL REPORT
06-05-2024
Hazhar Kamala
Library
IRAQ AS A FAIILED STATE
06-05-2024
Hazhar Kamala
Statistics
Articles 519,095
Images 106,601
Books 19,279
Related files 97,185
Video 1,392
Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!
Library
The Kurds in the Policy of the Great Powers, 1941-1947
Biography
Havin Al-Sindy
Library
A Transitional Justice Approach to Foreign Fighters
Library
The Anfal Trial and the Iraqi High Tribunal Update Number Three: The Defense Phase and Closing Stages of the Anfal Trial
Archaeological places
Cendera Bridge
Biography
Bibi Maryam Bakhtiari
Biography
Ayub Nuri
Archaeological places
Mosque (Salah al-Din al-Ayyubi) in the city of Faraqin
Archaeological places
Hassoun Caves
Articles
CASE OF SELAHATTİN DEMİRTAŞ v. TURKEY (No. 2)
Biography
HIWA SALAM KHLID
Articles
An Overlooked Aspect of Sexual and Gender-Based Violence
Biography
Antonio Negri
Biography
Shilan Fuad Hussain
Image and Description
A Kurdish army in Istanbul to participate in the Battle of the Dardanelles in 1918
Image and Description
Kurdish Jews from Mahabad (Saujbulak), Kurdistan, 1910
Biography
KHAIRY ADAM
Image and Description
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIALISM AND DEMOCRACY IN KURDISTAN OF IRAQ
Biography
Abdullah Zeydan
Articles
Carpet inscription; Evidence of the prosperity of the tradition of endowment in the era of Karim Khan Zand (1193-1163 AH)
Archaeological places
Shemzinan Bridge
Archaeological places
The tomb of the historian Marduk Kurdistani
Articles
The Israel Factor and the Iraqi-Kurdish Quest for Independence
Biography
Nurcan Baysal
Biography
Jasmin Moghbeli
Image and Description
Yezidi boys 1912
Image and Description
The Kurdish Quarter, which is located at the bottom of Mount Canaan in Safed, Palestine in 1946
Articles
Shanidar Z: Archeologists studying Neanderthal behavior patterns in Kurdistan
Library
Iraqi Kurdistan and Beyond: the EU’S Stakes
Library
Kurdish Political and Civil Movements in Syria and the Question of Representation

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.5
| Contact | CSS3 | HTML5

| Page generation time: 0.969 second(s)!