کتېبخانە کتېبخانە
گېڵای

کوردیپێدیا گۆرەتەرین سەرچەمەی فرەزۋانیی پەی زانیارییە کورڎییا


ھۊرچنۍ گېڵای





ورڎ گېڵای      کیبۆردە


گېڵای
ورڎ گېڵای
کتېبخانە
نامۍ کورڎیۍ پەی زاڕۊڵا
کڕۆنۆلۆژیاو ڕۇداۋەکا
سەرچەمۍ
ۋەڵینە
گلېرۆکریێ بەکاربەری
چالاکیۍ
چنین گېڵۇ؟
ۋەڵاکریێ کوردیپێدیای
ڤیدیۆ
پۊلبەڼی، پېڕبەڼی
بابەتۍ ڕېکۆتییە!
تۊمارکەرڎەی بابەتۍ
تۊمارکەرڎەی بابەتۍ تازۍ
کېیاستەی ۋېنەی!
ڕاپەرسای
چنین دېیەی تۊ
پێۋەڼی
کوردیپێدیا چ جۊرە زانیاریېۋش پەنەۋازۍ ھەنۍ
ستانداردۍ
مەرجو بەکاربەرڎەی
چنینیی بابەتۍ
ئامرازۍ
چە بارەو ئېمە
ئەڕشیڤگەرۍ کوردیپێدیای
بابەتۍ چە بارەو ئېمە!
لینکو کوردیپێدیا دلۍ لینکا پەلیانەکەو وېتەنە بنیەرە
زېیاڎکەرڎەی / لابەرڎەی ئیمەیلی
ئامارو سەردانیکەرا
ئامارو بابەتۍ
فاڕەڕو فۆنتەکا
فاڕای ڕېکۆتو ڕۊژمارەکا
ۋشکنای ڕانۋیسی
زۋان و بنەزۋانو لاپەڕەکا
کیبۆردە
لینکۍ پەنەۋازۍ
زېیاڎکریاو کوردیپێدیای پەی گوگڵ کڕۆمی
کۇکیۍ/کۇکیز
زۋانۍ
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
ھەژمارو من
چۇوەر-لۋای
بۇ بە ھامکارو شمە!
کڕېڵەۋاچۊ وېت ۋیرشېیېنە!
گېڵای تۊمارکەرڎەی بابەتۍ ئامرازۍ زۋانۍ ھەژمارو من
ورڎ گېڵای
کتېبخانە
نامۍ کورڎیۍ پەی زاڕۊڵا
کڕۆنۆلۆژیاو ڕۇداۋەکا
سەرچەمۍ
ۋەڵینە
گلېرۆکریێ بەکاربەری
چالاکیۍ
چنین گېڵۇ؟
ۋەڵاکریێ کوردیپێدیای
ڤیدیۆ
پۊلبەڼی، پېڕبەڼی
بابەتۍ ڕېکۆتییە!
تۊمارکەرڎەی بابەتۍ تازۍ
کېیاستەی ۋېنەی!
ڕاپەرسای
چنین دېیەی تۊ
پێۋەڼی
کوردیپێدیا چ جۊرە زانیاریېۋش پەنەۋازۍ ھەنۍ
ستانداردۍ
مەرجو بەکاربەرڎەی
چنینیی بابەتۍ
چە بارەو ئېمە
ئەڕشیڤگەرۍ کوردیپێدیای
بابەتۍ چە بارەو ئېمە!
لینکو کوردیپێدیا دلۍ لینکا پەلیانەکەو وېتەنە بنیەرە
زېیاڎکەرڎەی / لابەرڎەی ئیمەیلی
ئامارو سەردانیکەرا
ئامارو بابەتۍ
فاڕەڕو فۆنتەکا
فاڕای ڕېکۆتو ڕۊژمارەکا
ۋشکنای ڕانۋیسی
زۋان و بنەزۋانو لاپەڕەکا
کیبۆردە
لینکۍ پەنەۋازۍ
زېیاڎکریاو کوردیپێدیای پەی گوگڵ کڕۆمی
کۇکیۍ/کۇکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
چۇوەر-لۋای
بۇ بە ھامکارو شمە!
کڕېڵەۋاچۊ وېت ۋیرشېیېنە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 چە بارەو ئېمە
 بابەتۍ ڕېکۆتییە!
 مەرجو بەکاربەرڎەی
 ئەڕشیڤگەرۍ کوردیپێدیای
 چنین دېیەی تۊ
 گلېرۆکریێ بەکاربەری
 کڕۆنۆلۆژیاو ڕۇداۋەکا
 چالاکیۍ - کوردیپێدیا
 یارڎی
تۊماری تازە
ژیواینامە
محەمەد عارف جزیری
20-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
سەید ئەکابیری خامۆشی
17-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
شێخ مستەفا تەختەیی
06-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
خان ئەڵماسی لوڕستانی
03-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
محەمەدی مەلا کەریم
02-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
ئەحمەدی خانی
26-04-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
شەفېعو حاجی محەممەڎی تەۋېڵەی
12-04-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
حاجی عەباسی جەڕاح
05-04-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
شێخ عەبدولڕەحمان جانەوەرەیی
04-04-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
خالید ڕەشید
19-03-2024
ئەسعەد ڕەشید
ئامارۍ
بابەتۍ 519,098
ۋېنۍ 106,656
کتېبۍ PDF 19,287
فایلی پەیوەڼیدار 97,268
ڤیدیۆ 1,392
ژیواینامە
شێخ عەبدولڕەحمان جانەوەرەیی
ژیواینامە
حاجی عەباسی جەڕاح
ژیواینامە
شەفېعو حاجی محەممەڎی تەۋېڵەی
ژیواینامە
ئەحمەدی خانی
ژیواینامە
محەمەدی مەلا کەریم
ئەو شارانەی کە هیی ژنان نین
خاتوونۍ کوردیپێدیای، ھامچەرخانەسەردەمییانە ئېشۍ و سەرکۆ تەیۍ ژەنا کورڎی چە داتابەیسو نەتەۋەکەیشانە ئەرشیۋ کەرا..
پېڕە: کوڵەباس | زۋانو بابەتۍ: کوردیی ناوەڕاست
ھامبەشیکەرڎەی
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link1
ھۊرسەنگنای تۊماری
نایاب
فرە خاسە
خاسە
خرابە نېیەنە
خرابە
ۋزەش دلۍ ڕیزبەڼیی گلېرۆکریێکاو وېم
پەیلۋاو وېت چە بارەو ئی بابەتۍ بنۋیسە!
ۋەڵینەو دەستکاریی بابەتۍ
Metadata
RSS
چە گوگڵ پەی ۋېنە پەیۋەستا بە بابەتۍ دەسنیشانکریێ گېڵە
چە گوگڵ پەی بابەتۍ دەسنیشانکریێ گېڵە!
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

ئەو شارانەی کە هیی ژنان نین

ئەو شارانەی کە هیی ژنان نین
ناونیشانی بابەت: ئەو شارانەی کە هیی ژنان نین
وەرگێڕانی: شادی حەسەن (#شادی ئاکۆیی#)

(شوێنی ژن لە شاردایە!) ئەمە ناونیشانی وتارێک بوو کە گێردا وێکرل یەکێک لە پێشڕەوانی شیکردنەوەی فێمینیستی فەزا و ژینگەی شار، لە ساڵی 1984 بڵاویکردەوە و هەر زوو بووە وتەیەکی بەناوبانگێک. ئەو بانگەشەی ئەوەی دەکرد کە شار و بە تەنیا شارە کە وەکوو فەزایەکی گشتی دەتوانێت پێداویستییە بێ شومارە ئابووری و کۆمەڵایەتی، کولتووری، شوناسیی و پشتگیری لە ئازادیی کردەوە و بزاڤی ژنان بەدی بهێنێت. ئەگەرچی شارە گەورەکان فەزا و دەرفەتگەلێکی وایان بە ژنان داوە کە لە ژینگەکانی دیکەی ژیاندا ناکرێ وێناش بکرێ، بەڵام هەر ئەم شارانە، کە بەزۆری پیاوان دیزاینیان دەکەن و بەڕێو و بنیادی دەنێن، فەزای سەرکوت و پشتگوێ خستنی نیاز و پێویستییەکانی ژنانیش بووە. لێسلی کێرن مامۆستای جوگرافیای شار، ژینگە و ڕەگەزناسی (gender studies) لە تازەترین پەڕتووکیدا (شاری فێمینیستی: داواکردنی بەشی خۆم لە فەزای لە جیهانی درووست کراوی پیاواندا) ئەوە دەخاتە ڕوو کە چۆن شارەکان شوێنێکی نائەمن و نەشیاون بۆ ژنان و، پێویستییەکان تیایدا نایەکسان و کەمن و کەمیش دەبن.

کێرن لە پەڕتووکەکەیدا ئەوە دەخاتە ڕوو کە بە چ شێوەیەک پەیوەندییە ناهاوسەنگەکانی دەسەڵات لە سیستەمی دیزاین و داڕشتن و میعماری لە شارەکاندا پێکدێت. ئەو پەیوەندییانەی کە ژنان، کەسانی خاوەن پێداویستی تایبەت، کۆچبەران، پەنابەران و کەمینە سێکسواڵ و جێندەرییەکان هەموو ڕۆژێک زۆرتر بەرەو پەراوێز پەنا و گۆشەکان ڕاودەنێن و ژیانی ڕۆژانەیان لە فەزای شارەکاندا لەگەڵ ترس و نیگەرانییەکی زۆرتر بەڕێ دەکەن. ئەو لە جین دارک، مامۆستای بەناوبانگی جوگرافیای فێمینیستی، ئەم وتەیە دەگێرێتەوە: (=KTML_Italic=شارەکانی ئێمە دەرخەری ئاشکرای پیاوسالاریین. پیاوسالارییەک کە لەسەر بەردەکان، خشتەکان، ستوونەکان، کۆنکرێتەکان و دیوارە شوشەییەکاندا هەڵکۆڵراوە=KTML_End=). ئەم پیاوسالارییە تەنانەت بە یەکسانی خێر بە پیاوانیش ناگەیەنێت، لەبەر ئەوەی شاریان لەسەر پێوەرێکی خەیاڵی لە (=KTML_Italic=پیاوی بە توانا=KTML_End=) دیزاین کردووە: پیاوانی جیاڕەگەزخواز، بەهێز و دوور سەقەتی و لەگەڵ بەژن و باڵایەکی مامناوەند یاخود بەرز. تەنزە تاڵەکە لەوەدایە کە هەرچەندە دیدگای نەریتی پیاوسالارانە نێو ماڵ بە شوێنی ژن دەزانێ، بەڵام هەمان ئەو ماڵانە بە نیاز و پێویستی ژنان دیزاین و درووست ناکرێن. بۆ نموونە باڵکۆنی چێشتخانەکان و بەرزی ڕەفەکان ساڵانێکە لەگەڵ پێوەرێکی خەیاڵی ئەندامی (پیاوی بە توانا) دیزاین کراوە و داڕێژراوە. وەکبڵێی کە زۆرێک لە ژنان دەبێت ئەوە قبووڵ بکەن کە ئاساییە کە دەستیان بە ڕەفەکانی سەرەوەی کاوانتەر نەگات و سرووشتییە کاوانتەری چێشتخانەکان بەرزتر بێت لە ئاستی ناوەندی باڵایان بۆ تێپەراندنی ئاسانی ئیشەکانی چێشتخانە.

=KTML_Red==KTML_Italic==KTML_Bold=مێژووی شار وەکوو شوێنێک کە پیاوسالاری تیایدا بەردەوام بانگەشەی ئەوە دەکات کە شوێنی “بێ ئەخلاقی” ژنانە.=KTML_End==KTML_End==KTML_End=

لە باسە جیاوازەکانی پەڕتووکەکەدا، کێرن بە بیرمان دەهێنێتەوە مێژووی شار وەکوو شوێنێک کە پیاوسالاری تیایدا بەردەوام بانگەشەی ئەوە دەکات کە شوێنی “بێ ئەخلاقی” ژنانە. یەکێک لە نموونەکانی (چارلز دیکێنز) ی نووسەری بەناوبانگی بەریتانی کە لە ڕەفتاری لەگەڵ هاوسەرەکەیدا بیگرە تاوەکوو نامەنووسینەکانی، بەڵگەگەلێکی جۆراوجۆر لە بیرکردەی دژەژنانە و توندوتیژیانە پێشان دەدات. دیکێنز یاداشتێکدا دەنووسێت؛ دەبێت ئەو ژنانەی کە لە شارەکاندا =KTML_Italic=زۆر دەسوورێنەوە=KTML_End= و لە ئەنجامدا دەبنە =KTML_Italic=داوێن پیس=KTML_End=، دەستبەسەر بکرێن؛ بیانخەیتە کەشتییەک و بنێردرێنە موستەعمەرەکانی بەریتانیا، تا ڕەنگە یەکێک لە “پیاوە دڕندەکانی موستەعمرەکان” ئامادە بێت لەگەڵ ئەم ژنانە هاوسەرگیری بکا و کەمێک لەو ئابڕووچوونەیان بۆ بگەڕێنێتەوە. دیکێنز جەخت دەکاتەوە کە بوونی ئەم ژنانە لە شارە خاوەن شارستانییەتەکانی بەریتانیا بۆ ژنانی دیکە بەدئاکاری هەیە! لە نموونەکانی هاوچەرخدا، کێرن ئاماژە بۆ شارەکانی وەکوو ئەمستردام، هامبۆرگ و بانکۆک دەکات کە هەر پلە و پۆستێکی نوێی شار بەدوای ئەوەیە کە گەڕەکە ناودارەکانی (رێد لایت) ببوژێنێتەوە. یاسا تازەکانی شار بە کردەوە بۆ قوورسترکردنی ژیان و بەرتەسک کردنەوەی کارکردن و بێ دەرامەت کردنی ژنانی ئەو گەڕەکەیە. ئەم کارە بە ناوی (بوژانەوەی فەزای شار) ئەنجام دەدرێت، بەڵام بە ئاڕاستەی کۆنترۆڵ کردنی هەرچی زیاتی جەستە و جوڵەی ژنان لە شارەکاندا بووە و هەیە.

کێرن هەندێک لە نموونەکانی ئەم پیاوسالارییە ئاشکرایانە دەژمێرێت. ژنان هاندەدرێن بۆ لەپێکردنی پێلاوی پاژنە بەرز (لە هەندێک لە پیشەکانیش ئەوەیان لێ چاوەروان دەکرێت) بەڵام بەردرێژی شەقامەکان ناڕێک، خز و پڕ لە درز و کەلێنە بۆ ڕۆیشتن لەگەڵ ئەم جۆرە پێلاوانەدا. پلەی گەرمی شوێنی کارەکان لەسەر بنەمای گەرمی جەستەی پیاوان ڕێکخراوە و ژنان چارەیەکی تریان نییە لەوەی کە هەمیشە چەرچەفێک یان چاکەتێکی زیادەیان پێبێت و لە کاتی گرژبوونەوەدا بە کارامەییەکی کەمتر ئیش دەکەن. پشکی ژنان لە تەواڵیتە گشتییەکاندا کەمترێکە لە پیاوان، لە کاتێکدا پێویستی ژنان بە تەواڵێت زۆر زیاترێکە لە پیاوان.

یەکێکی تر لە نەریتەکانی بیناسازیی پیاوانەی شار ئەوەیە کە ناوەندی کارگێڕییەکان و بازرگانییەکان زۆر دوورترن لە شوێنی نیشتەجێ بوونەکان. زۆرجار مەودای نێوان ماڵ تا ئەم ناوەندانە دوورودرێژن. ژنان یان دەبێت لەپاڵ ئەنجامدانی ئەرکە گرانەکانی ماڵداری و منداڵداری، ئەم مەودا دوورانەش بۆ کارکردن ببڕن یاخود لە کۆتاییدا بە شەکەتی و ماندوویەتی دەست لە کارکردن بکێشنەوە. هێشتا هەندێک لە پاسەکان لە هەندێک لە شارەکاندا ڕێگە بە ژنان نادەن کە لەگەڵ عەرەبانەی منداڵدا سەرکەون. زۆرێک لە کۆڵانەکان و شەقامەکان و پردەکانی پەڕگەی پیادە لە کاتژمێرە تاریکەکاندا ڕووناکی پێویستیان نییە و ژنان یان دەبێت بە ترسەوە لە ڕووبەڕووی ئازارپێگەیەنەران لەو شوێنانە تێپەرن یان بە تەواوی لە ئامادەبوونیان پاشگەزبنەوە.

کێرن ڕوونی دەکاتەوە کە هۆکارە جیاوازە باوەکانی شار لە دیزاین و بیناسازی بگرە تا شێوازی بەڕێوەبردن و گواستنەوە گشتییەکان، ژیانی ڕۆژانەیی ژنان لە شاردا لەگەڵ ترسێکی زیاتر بەڕێ دەکرێت. بەڵام بە بۆچوونی ئەو، چارەسەرکردنی ئەم کێشەیە تەنیا بە گۆڕینی دیزاین و بیناسازی شارەکان و شێوازی پێشکەشکردنی خزمەتگوزارییەکان نییە، بەڵکوو پێویستی بە بەرنامەیەکی بنچینەی و چەند لایەنەیی هەیە: (=KTML_Italic=تەنانەت ئەگەر لە تەواوی کۆڵان و لارێکاندا ڕووناکی دابنرێت، کێشەی ترسی شاراوەی ژنان بە تەنیا ڕۆشتنیان لەم کۆڵانەدا چارەسەر ناکرێت. ناتوانین ڕاستییە باوە کۆمەڵایەتییەکان لە نەژادپەرەستی و تێڕوانینی چینایەتی بگرە تا سێکسیزم لە فەزا و ژینگەی شار بە هەموو نیشانە و هێماکانییەوە جیا بکەینەوە=KTML_End=).

لەبەر ئەوەشە کێرن لە پەڕتووکەکەیدا ڕەخنە لە شێوازە باوەکانی زۆرێک لە شارەکان بۆ (چارەسەرکردنی ئەم کێشانە) دەگرێت. شێوازێک کە زۆرجار بووەتە هۆی ئەوەی کە (فەزای ژنانە) یان (ئەو فەزایانەی لەبارن بۆ دایکان و منداڵان) دروست بکرێن و دیوار هەڵچنین لە فەزا گشتییەکاندا زۆرتر بێت. لە لایەکی ترەوە هەندێک لەم هەوڵانە کە بڕیار وایە کە شارەکان بۆ =KTML_Italic=ژنانی لە سەرتر و لە پێشتر=KTML_End= (کە زۆربەی ئەم ژنانە سپی پێست، خوێنەوار، جیاڕەگەزخواز و خاوەن پیشەن) پارێزراوتری بکا، بەبەهای بێگاری پێکردنی سەرشانی ژنانی تر کە ئەم لەسەرترە و تایبەتمەندیانەیان نییە یان بە جۆرێک لە جۆرەکان بە کەمینە دادەنرێن.
بەڵام ئەم هەوڵانە بۆ ژنانی سەرتر و خاوەن تایبەتمەندی دەردەسەری تازەی درووست کردووە. کێرن ئاماژە بە کولتوورێکی تازەی دایکایەتی کردن دەکات کە پێی دەڵێت (*تازە پێداکەوتوو gentrified) . کولتوورێکە کە لە پڕۆسەی (*تازە دروستکراو gentrification) لە گەڕەکە کۆنە لەناوچووەکانی شاردا پەیابووە کە دانیشتووانی هەژار بە ناچاری لە شار وەدەردەنرێن و لە جێیاندا خێزانەکانی چینی ناوەند دادەنرێن کە تازە بوونەتە خاوەنی سامان و دارایی، لە دیزاینی فەزای ئەم گەڕەکە تازەدروستکراوانە خزمەتگوزاری و کاری پەیوەست بە منداڵداری لە پێشینەدایە. تەواوی سەرنجی ژنانیش لەسەر پەروەردەی منداڵە.

منداڵ لە پۆڵێک بۆ پۆڵێکی تر دەبەن. باشترین و تازەترین یاری و جلەکان لە فرۆشگاکانی گەڕەک بۆ منداڵەکە دەکڕێ. بۆ هەموو کاروبارەکانی منداڵەکە پسپۆر و ڕاوێژکار دادەمەزرێنن. تۆڕی گواستنەوەش تووشی گۆرانکارییەکی بن پێستی دەبن تاوەکوو دایک و باوک خێراتر بتوانن منداڵەکەیان لە قوتابخانە بۆ وانەی پیانۆ و لە وانەی پیانۆ بۆ خولی وێنەکێشان و پاشانیش بۆ گۆڕەپانی باسکە و … بگەیەنن. کێرن ڕوونی دەکاتەوە کە ئەم جۆرە دایکایەتییە، کە لەنێوان نەوەی ئەم هەزارەیەدا بڵاوبۆتەوە، ژنانی شەکەت و ماندوو کردووە ئەگەرچی لە شارەکاندا نیشتەجێن، بەڵام بەردەوام نیگەران و خەمگینن. دایکانێک کە بەردەوام وەکوو هەلیکۆپتەر بەردەوام بەسەر سەری منداڵەکانن و ئاگاداریانن بەڵام هەمیشە هەست دەکەن کە بە بەراورد بە دایکانی تر لە دواوەن و کەم و کوورتییەکیان هەیە.

لێسلی کێرن لەملا و ئەولای پەڕتووکەکەیدا ئەزموونەکانی ژیانی خۆی لە فەزاکانی شاردا لەگەڵ تۆژینەوەکانی زانکۆ پێکەوە دەبەستێت: وەکوو هەرزەکارێکی سپی پێست لە ڤێلایەک لە پەراوێزی شاردا، وەکوو ژنێکی سەڵت و خوێندکار لە شارێکی گەورەدا، وەکوو ژنێکی هاوسەردار و دایکی ساوایەکی بچووک کە دەبێت بە بەردەوامی عەرەبانەی منداڵەکەی لەگەڵ خۆی لەم شوێن بەرێت بۆ ئەو شوێن و دواتریش وەکوو ژنێکی تەلاقدراو و دایکێکی تەنیای منداڵێکی چەند ساڵە. ئەو ناونیشانانەی کە بۆ بەشەکانی پەڕتووکەکەی هەڵدەبژێرێت بە گوێرەی ئامادەبوون لە شارەکاندا: =KTML_Italic=شاری پیاوان، شاری دایکان، شاری هاوڕێیان، شاری تەک و تەنیا، شاری ترس… .=KTML_End= کێرن ئاگاداری ئەوەیە کە خۆی ژنێکە لەگەڵ تایبەتمەندی فراوان: سپی پێست، جیاڕەگەخواز، ژنێکی خوێندەوار لەگەڵ ئەندامێکی باریکەڵانە و بەبێ سەقەتی. تایبەتمەندیگەلێک کە ژیانی ڕۆژانەیی ئەوی لە شاردا لە چاو ژنانی تر ئاسنتر کردووە. لە هەمان کاتدا ئاگادارە کە تا ئەو جێیەی کە لە ترس، جیاوازی و سەرکوت کردنی ژنانی تر و پەڵکەزێرینەکان و کەمینەکان دەنووسێ، بابەتەکە لە زاری ئەو کەسانەوە بگێرێتەوە و لە پێگەی (ژنێکی سپی پێستی مامۆستای زانکۆ) لە جێی ئەوان نەبێتە گێڕەرەوە. ئەو لە ڕوانگەی:فێمینیزمی لەیەک ئاوێتەبوو، کێشەکانی ژیانی شار بۆ ژنان شی دەکاتەوە. ئاگاداری ئەوەیە کە هەموو ژنان بە یەکسانی یەک جۆر هەڵاواردن و سەرکوت کردن ئەزموون ناکەن. بەڵکوو پەیوەستە بە باری دارایی و کۆمەڵایەتی، نەژادی، ئایینی، کۆچبەر بوون یان نەبوون، ڕادەی خوێندن و پێگەی کۆمەڵایەتیان، دەتوانن ڕوبەرووی زۆرجۆر لە سەرکوت و جیاکاری ببنەوە.

=KTML_Red==KTML_Italic==KTML_Bold=“شاری فێمینیستی” شارێکی بە تەنیا موڵکی ژنان و بۆ ڕەچاوکردنی پێویستییەکانی ژنان نییە. شارێکە لەگەڵ هەموو هاووڵاتییانیدا لە چوارچێوەی خەیاڵی “پیاوی بە توانا” ڕەفتار ناکات. شارێکە کە بە هەمان ئەندازە کە بیر لە ژنان دەکاتەوە، سەرنجی داوەتە بارودۆخی منداڵانیش، بیر لە بارودۆخی کەسانی خاوەن پێداویستی تایبەت، باری پیاوانی بە کێش و باڵا و ناسنامە کولتووری، نەتەوەیی، ڕەگەزی جۆراوجۆر…یش دەکەنەوە.=KTML_End==KTML_End==KTML_End=

بەشی کۆتایی پەڕتووکەکە خوێنەر بانگهێشت دەکات بۆ هاوهزری بوون بۆ درووست کردنی شوێنێک کە لەگەڵ هەموو دانیشتووانیدا بە ڕەوایی ڕەفتار بکرێ. کێرن لەم بەشەدا نموونەگەلێکی سەرکەوتووانە لە بەشداری کردن و هاوهزری بوونی کۆمەڵێک لە سەرانسەری دنیادا باس دەکات، بۆ نموونە ئەزموونی چاکسازی لە سیستەمی گواستنەوەی شاری ڤیەننای نەمسا لە ساڵی 1999 زایینیدا. لەنێو ژنانی ڤیەننا ڕاپرسییەک کرا تا پێویستییەکان، کەموکوورتییەکانیانی خۆیان لە بەکارهێنانی هۆیەکانی گواستنەوە گشتییەکان باس بکەن. دەرکەوت کە پێویستییەکانی ژنان لە بەکارهێنانی گواستنەوە شارییەکاندا، چەند شێوەیەکە و جۆراوجۆرتریشە لە هیی پیاوان. بۆ نموونە، ژنان لەبەر ئەو بەرپرسیاریەتیانەی لە ماڵەوە و دەرەوەی ماڵدا هەیانە (لە منداڵداری و بردنی منداڵ بۆ قوتابخانە و دایەنگە تا چاودێریکردنی دایک و باوکە بەساڵاچووەکانیان) بە درێژای ڕۆژ زیاتر لە پیاوان چەندین جار و لە مەودا کوورتەکاندا پێویستیان بە بەکارهێنانی گواستنەوە گشتییەکان هەیە و دەبێت چەندین جۆر تێکتی میترۆ و پاس بگۆڕن. چونکە ژنان ئەوەیان بۆ دەرکەوتووە کە پارەیەکی زیاتر دەدەن بە دابین کردنی ئەو تێکتانە لە چاو ئەو ڕێگەیەی کە دەیبڕن. دەرکەوت کە دەبێت تێکتی هەرزانتر بۆ مەودا کوورتەکان دابین بکرێت.

ڕاپرسییەکە ئەوەی دەرخست کە نەک بەتەنیا یەک یان دووان لە کابینی شەمەندەفەرەکانی شاردا، بەڵکوو دەبێت لە تەواوی کابینەکاندا کورسی تایبەت بە ژنانی دووگیان و کەسانی خاوەن پێداویستی تایبەت ڕەچاو بکرێت و فەزایەک بۆ عەرەبانەی منداڵانیش دابین بکرێت.

چەند ساڵێکە کە هەوڵە گشتیی و بەکۆمەڵەکان بۆ وێنا، خەیاڵ و گۆرینی فەزاکانی شار بەو مەبەستەی کە شار تایبەت بێت بە هەموو چینەکانی کۆمەڵگە، لەلایەن ژنانەوە جیدیتر بووە. یەکێک لەم جوڵە بەکۆمەڵ و گشتییانە کە لە ناخی ئەم هەوڵانەدا هەڵقوڵاوە، گرووپی ئاوربانیستایە، تۆڕێکی نێودەوڵەتی لە ژنان کە بە دوای هاندان و ئامادەبوونی بەربڵاوتری دەنگ و بیرۆکەی ژنان لە دیزاین و داڕشتن و بیناسازیی فەزای شاردایە. ئەم پێکهاتنە لە بەریتانیا هەڵقوڵا و دەیان وڵاتی تریشی گرتەوە. ئەوان باوەڕیان وایە دەنگی ژنان لە ئەزموونی دیزاینی شاردا لەبەر چاو نەگیراوە، یاخود لە گەشبینانەترین باردا کەمتر بیستراوە و بە پشتگیری و ڕیکلام، هاندان، فێرکردن و ڕیایی بەدوای ئامادەبوونی ژنان لەسەر هەر مێزێکدا هەن کە سەبارەت بە دیزاین و پێویستییەکانی فەزا گشتییەکان و ناوخۆییەکان بڕیار دەدەن.

کێرن دووپاتی دەکاتەوە بە پێچەوانەی بیروباوەڕی گشتی (شاری فێمینیستی) شارێکی بە تەنیا موڵکی ژنان و بۆ ڕەچاوکردنی پێویستییەکانی ژنان نییە. شارێکە لەگەڵ هەموو هاووڵاتییانیدا لە چوارچێوەی خەیاڵی (پیاوی بە توانا) ڕەفتار ناکات. شارێکە کە بە هەمان ئەندازە کە بیر لە ژنان دەکاتەوە، سەرنجی داوەتە بارودۆخی منداڵانیش، بیر لە بارودۆخی کەسانی خاوەن پێداویستی تایبەت، باری پیاوانی بە کێش و باڵا و ناسنامە کولتووری، نەتەوەیی، ڕەگەزی جۆراوجۆر…یش دەکەنەوە. بە بۆچوونی ئەو (شاری فێمینیستی ئەزموونێکی بەردەوام و بێکۆتاییە کە چۆن بە شێوەیەکی تر بژین، بە شێوەیەکی باشتر، بە شێوەیەک کە شار وەک فەزایەکی گشتی و بەکۆمەڵ زیاتر کراوە بێت و لەگەڵ دادپەروەرییەکی زیاتر بۆ تاک بە تاکی ئێمەی دانیشتووان.) [1]

* کەسێ کە هەژار بووە و دۆخێکی باشی نەبووە و بەهۆی ڕووداوێک یان پاداشتێکەوە دەگات بە شتێ و ئیتر ژیانی خۆی دەگۆڕێ …
* ناوچەیێ کە خەڵکی هەژاری تیان و لە ڕەوشێکی خراپ دایە و بە هاتنی کەسانی دەوڵەمەند بەرەبەرە ڕەوشێ ئەوێنە بەرەو چاکی دەڕوا
ئی بابەتۍ بە زۋانی (کوردیی ناوەڕاست) نۋیسیێنە، پەی ئەۋەکەرڎەی بابەتەکۍ بە زۋانېۋ کە نۋیسێنە، سەرو ئایکۆنو ی کلیک کەرە!
ئەم بابەتە بەزمانی (کوردیی ناوەڕاست) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
ئی بابەتۍ 793 جارۍ ۋینیێنە
ھاشتاگ
سەرچەمۍ
[1] پەڕیانە | کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەڕی ژنەفتن - 25-07-2021
بابەتۍ پەیۋەڼدریێ: 5
ژیواینامە
ڕېکۆتۍ و ڕۇداۋۍ (کڕۆنۆلۆژیا)
کوڵەباس
پېڕە: کوڵەباس
زۋانو بابەتۍ: کوردیی ناوەڕاست
ڕېکۆتو ۋەڵاکەرڎەی: 25-07-2021 (3 ساڵە)
جۊرو بەڵگەنامەی: ھۊرگېڵنیا
جۊرو ۋەڵاکەرڎەی: دیجیتاڵ
زۋانی بنەڕەتیی / زۋانی چنە ھۊرگېڵیا: فارسی
وڵات - هەرېم: پانیشتو کورڎەسانی
کتېب - کوڵەباس: ھەمەجۊرە
کتېب - کوڵەباس: ژەنی
تایبەتمەڼییۍ تەکنیکیۍ
خاۋەنو ئی بابەتۍ مافو ۋەڵاکەرڎەیش بە کوردیپێدیای بەخشان! یان بابەتەکۍ کۊنە ھەنە، یان بابەتەکۍ بەشېۋەنە چە خاۋەنداریی گرڎینەیی.
چنینیی بابەتۍ: 99%
99%
ئی بابەتۍ جە لایەنو: ( شادی ئاکۆیی )یۆ جە: 17-07-2023 تۊمارەکریێنە
ئی بابەتۍ چە لایەنو: ( بەناز جۆڵا ) چە: 18-07-2023 پۊرەلۋای کریێنە و ئازاڎە کریێنە
ئی بابەتۍ پەی دمایین جاری جە لایەنو:( بەناز جۆڵا )یۆ جە:18-07-2023 خاستەرە کریێنە
لینکو بابەتۍ
ئی بابەتۍ بەپاو ستانداردۍو کوردیپێدیای ھەڵای ناتەمامە ھەنە و پەنەۋازییش بە پۊرەلۋای بابەتیی و زۋانەۋانیی فرەتەری ھەن!
ئی بابەتۍ 793 جارۍ ۋینیێنە
کوردیپێدیا گۆرەتەرین سەرچەمەی فرەزۋانیی پەی زانیارییە کورڎییا
کوڵەباس
داڵانی و هەوارو عەشقی
ژیواینامە
سەید ئەکابیری خامۆشی
کتېبخانە
تۊرەکە پەڕ ساۋەکە
کوڵەباس
هۊرگېڵنی: هۆرامی-زازاکی
کوڵەباس
باسێوی کۊتا سەرو دیاردەو وېکوشتەی
ژیواینامە
خورشید خانمەی داواشی
ژیواینامە
محەمەدی مەلا کەریم
کوڵەباس
ڕاپۆرتو ڕاوەلوای ششۆمین هەمامەو کوڵەداستانێ هۆرامیێ
ژیواینامە
محەمەد عارف جزیری
کتېبخانە
گیٛجاوەو ژیوای
کوڵەباس
ئەسغەر و مەحمووۮ
کتېبخانە
مەولە
کتېبخانە
یاڎو پەنجا ساڵەو سەرکۆتەو ژڵېوەو ئاپۆیینە
ژیواینامە
شێخ مستەفا تەختەیی
کتېبخانە
ڕۊژماری هۆرامی (8)
ژیواینامە
خان ئەڵماسی لوڕستانی

تازەکی
ژیواینامە
شێخ عەبدولڕەحمان جانەوەرەیی
04-04-2024
ئەسعەد ڕەشید
شێخ عەبدولڕەحمان جانەوەرەیی
ژیواینامە
حاجی عەباسی جەڕاح
05-04-2024
ئەسعەد ڕەشید
حاجی عەباسی جەڕاح
ژیواینامە
شەفېعو حاجی محەممەڎی تەۋېڵەی
12-04-2024
ئەسعەد ڕەشید
شەفېعو حاجی محەممەڎی تەۋېڵەی
ژیواینامە
ئەحمەدی خانی
26-04-2024
ئەسعەد ڕەشید
ئەحمەدی خانی
ژیواینامە
محەمەدی مەلا کەریم
02-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
محەمەدی مەلا کەریم
تۊماری تازە
ژیواینامە
محەمەد عارف جزیری
20-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
سەید ئەکابیری خامۆشی
17-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
شێخ مستەفا تەختەیی
06-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
خان ئەڵماسی لوڕستانی
03-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
محەمەدی مەلا کەریم
02-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
ئەحمەدی خانی
26-04-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
شەفېعو حاجی محەممەڎی تەۋېڵەی
12-04-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
حاجی عەباسی جەڕاح
05-04-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
شێخ عەبدولڕەحمان جانەوەرەیی
04-04-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
خالید ڕەشید
19-03-2024
ئەسعەد ڕەشید
ئامارۍ
بابەتۍ 519,098
ۋېنۍ 106,656
کتېبۍ PDF 19,287
فایلی پەیوەڼیدار 97,268
ڤیدیۆ 1,392
کوردیپێدیا گۆرەتەرین سەرچەمەی فرەزۋانیی پەی زانیارییە کورڎییا
کوڵەباس
داڵانی و هەوارو عەشقی
ژیواینامە
سەید ئەکابیری خامۆشی
کتېبخانە
تۊرەکە پەڕ ساۋەکە
کوڵەباس
هۊرگېڵنی: هۆرامی-زازاکی
کوڵەباس
باسێوی کۊتا سەرو دیاردەو وېکوشتەی
ژیواینامە
خورشید خانمەی داواشی
ژیواینامە
محەمەدی مەلا کەریم
کوڵەباس
ڕاپۆرتو ڕاوەلوای ششۆمین هەمامەو کوڵەداستانێ هۆرامیێ
ژیواینامە
محەمەد عارف جزیری
کتېبخانە
گیٛجاوەو ژیوای
کوڵەباس
ئەسغەر و مەحمووۮ
کتېبخانە
مەولە
کتېبخانە
یاڎو پەنجا ساڵەو سەرکۆتەو ژڵېوەو ئاپۆیینە
ژیواینامە
شێخ مستەفا تەختەیی
کتېبخانە
ڕۊژماری هۆرامی (8)
ژیواینامە
خان ئەڵماسی لوڕستانی

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.5
| پێۋەڼی | CSS3 | HTML5

| کاتو وەشکەرڎەی لاپەڕەی: 0.532 چرکە(چرکۍ)!