Pirtûkxane Pirtûkxane
Lêgerîn

Kurdîpîdiya berfrehtirîn jêderê zaniyariyên Kurdîye!


Vebijêrkên Lêgerînê





Lêgerîna pêşketî      Kilaviya


Lêgerîn
Lêgerîna pêşketî
Pirtûkxane
Navên kurdî
Kronolojiya bûyeran
Çavkanî - Jêder
Çîrok
Berhevokên bikarhêner
Çalakî
Çawa lê bigerim?
Belavokên Kurdîpêdiya
Video
Sinifandin
Babeta têkilhev!
Tomarkirina babetê
Tomarkirina Babetê nû
Wêneyekê rêke
Rapirsî
Nêrîna we
Peywendî
Kurdîpîdiya pêdivî bi çi zaniyariyane!
Standard
Mercên Bikaranînê
Kalîteya babetê
Alav
Em kî ne
Arşîvnasên Kurdipedia
Gotarên li ser me!
Kurdîpîdiyayê bike di malperê xuda
Tomarkirin / Vemirandina îmêlî
Amarên mêhvana
Amara babetan
Wergêrê funta
Salname - Veguherîner
Kontrola rastnivîsê
Ziman û zaravayên malperan
Kilaviya
Girêdanên bikêrhatî
Berfirehkirina Kurdîpêdiya ji bo Google Chrome
Kurabiye
Ziman
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Hesabê min
Çûna jûr
Hevkarî û alîkarî
Şîfre ji bîr kir!
Lêgerîn Tomarkirina babetê Alav Ziman Hesabê min
Lêgerîna pêşketî
Pirtûkxane
Navên kurdî
Kronolojiya bûyeran
Çavkanî - Jêder
Çîrok
Berhevokên bikarhêner
Çalakî
Çawa lê bigerim?
Belavokên Kurdîpêdiya
Video
Sinifandin
Babeta têkilhev!
Tomarkirina Babetê nû
Wêneyekê rêke
Rapirsî
Nêrîna we
Peywendî
Kurdîpîdiya pêdivî bi çi zaniyariyane!
Standard
Mercên Bikaranînê
Kalîteya babetê
Em kî ne
Arşîvnasên Kurdipedia
Gotarên li ser me!
Kurdîpîdiyayê bike di malperê xuda
Tomarkirin / Vemirandina îmêlî
Amarên mêhvana
Amara babetan
Wergêrê funta
Salname - Veguherîner
Kontrola rastnivîsê
Ziman û zaravayên malperan
Kilaviya
Girêdanên bikêrhatî
Berfirehkirina Kurdîpêdiya ji bo Google Chrome
Kurabiye
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Çûna jûr
Hevkarî û alîkarî
Şîfre ji bîr kir!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 Em kî ne
 Babeta têkilhev!
 Mercên Bikaranînê
 Arşîvnasên Kurdipedia
 Nêrîna we
 Berhevokên bikarhêner
 Kronolojiya bûyeran
 Çalakî - Kurdipedia
 Alîkarî
Babetên nû
Jiyaname
Müslüm Aslan
29-02-2024
Sara Kamela
Jiyaname
AYNUR ARAS
28-02-2024
Burhan Sönmez
Jiyaname
ŞEREFÊ EŞIR
26-02-2024
Burhan Sönmez
Pirtûkxane
Berencama 2021 an Komek analîzên siyasî û xwendinên Ramanî û Dîrokî
25-02-2024
Sara Kamela
Jiyaname
Mîran Janbar
25-02-2024
Sara Kamela
Jiyaname
Kamer Söylemez
25-02-2024
Sara Kamela
Pirtûkxane
KURDICA (Kurdika)
22-02-2024
Sara Kamela
Cihên arkeolojîk
Zêwiye
20-02-2024
Aras Hiso
Cih
Girreban
20-02-2024
Aras Hiso
Pirtûkxane
NÎQAŞÊN FELSEFEYÊ 37
20-02-2024
Sara Kamela
Jimare
Babet 510,618
Wêne 103,078
Pirtûk PDF 18,729
Faylên peywendîdar 92,930
Video 1,193
Kurtelêkolîn
Dîroka Kurdên Êzdî yên Wela...
Pirtûkxane
NÎQAŞÊN FELSEFEYÊ 37
Cihên arkeolojîk
Zêwiye
Jiyaname
ŞEREFÊ EŞIR
Jiyaname
AYNUR ARAS
Şoreşa Jîna Emînî ber bi ku ve diçe?
Pol, Kom: Kurtelêkolîn | Zimanê babetî: Kurmancî - Kurdîy Serû
Par-kirin
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
Nirxandina Gotarê
Bêkêmasî
Gelek başe
Navîn
Xirap nîne
Xirap
Li Koleksîyana min zêde bike
Raya xwe li ser vî babetî binivîsin!
Dîroka babetê
Metadata
RSS
Li googlê li wêneyan girêdayî bigere!
Li ser babeta hilbijartî li Google bigerin!
کوردیی ناوەڕاست0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

Jîna Emînî

Jîna Emînî
=KTML_Bold=Şoreşa Jîna Emînî ber bi ku ve diçe?=KTML_End=
#Kakşar Oremar#

Îro li rojhilatê Kurdistanê şoreşeke bingehîn û bêsînor di çarçoveya hêza erdnîgariyeke diyar de dest pê kiriye. Pêşengên vê serhildanê kurd in û felsefeya rêberên weke Abdullah Ocalan, Qazî, Fûad Sultanî, Dr. Qasimlo û şehîdên çar aliyên welatê me tê de xuya ye
MİJARAbdullah OcalanîranJîna EmînîKashar OremarQasimlorejîmrojhilatserhildan
Herî kêm di 10 salên borî de Kurdistan weke navendeke girîng a serhildanên siyasî bûye qada gûherandin-vegûherandinên dîrokî. Ji Kobanê, Efrîn û Şengalê heta Amed, Kerkûk, Urmiye, Seqiz û Kirmaşanê kurd hem li dijî paşverûtiyê û hem jî li dijî rejîmên dîktator rawestiyane. Bi bedelên giran û bêhempa destkeftiyên mezin kirine para xwe û doza mirovahiyê.
Li dijî van gûherandinên mezin van rojan gef, daxuyanî, liv û tevgerên dagirkerên Kurdistanê me bêtir bi cewhera serhildanên li Kurdistana mezin dihesîne. Ji hêlekê ve rejîma dîktator a Îranê ji hêla din rejîma kurdkuj a Tirkiyeyê dem bi dem li dijî kurdan gefên xwe dubare dikin. Twîtta dawî ya wezîrê hundir ê Îranê peyamên dîrokî tê de ne. Ehmed Wehîdî wiha dinivîse:
“Duh di axaftina xwe ya li gel hevtayê xwe yê tirk de min ragihand ku Îran bi xurtî û bi îstiqrar piştevaniya Tirkiyeyê dike û desthilatdarî û ewlehiya herdu welatan di berjewendiya herdu aliyan û herêmê de ye. Min ji wî re got ku dijminên Îran û Tirkiyeyê yên hevpar hene û divê ji bo rûbirûbûna bi wan hêzên ku ewlehiya herdu welatan têk dibin hevkariyeke cidîtir di navbera me de hebe.”
Hevdîtina Pehlewî û Mistefa Kemal
Di sala 1934’an de dema ku Riza Şahê Pehlewî seredana Tirkiyeyê dike, Mistefa Kemal jê re wiha dibêje: “Li du aliyên sînorên me dijminên me yên hevpar hene û divê em li dijî wan xwedî stratejiyeke hevpar û hevgirtî bin.”
Di wê hevdîtinê de Riza Şahê Pehlewî bejna xwe li ber wî ditewîne, ev di rewşekê de ye ku li bakur û rojhilatê Kurdistanê bi têkçûna serhildana Agirî û Amedê re li Rojhilat serhildana Simkoyê Şikak û li Başûr jî serhildana Şêx Mehmûdê Berzencî û Şêx Ehmedê Barzanî bi xwînê rastî şikestinê hatine. Gelo di navbera daxwaz û gotinên wan du dîktator û rêberên îro yên Îran û Tirkiyeyê de kîjan cudahî tên dîtin?
Mêjiyên perçebûyî!
di çend rojên derbasbûyî de Tirkiyeyê dest bi bombebarankirina çend cihên rojava û başûrê Kurdistanê kir. Zêdetirî 30 kesan jiyana xwe ji dest dan û hê bêtir jî birîndar bûn. Her wiha Îranê hêzên mezin şandin Mehabad û bajarên din ên rojhilatê Kurdistanê û Îranê. Êrîşên Tirkiyeyê û Îranê yên li ser kurdan hemû sînor derbas kirine. Sînorên ku wan bi darê zorê li ser axa Kurdistanê çêkirine di rojên wan ên tengav de bêwate ne. Lê mixabin hê jî hinek partiyên biçûk û mezin li Kurdistanê behsa qaşo dest-têwerdana hinek partiyên bakurê Kurdistanê di başûr, rojava û rojhilatê Kurdistanê de dikin. Mêjiyên parçebûyî hê jî di nava me de pir in. Sedema vê yekê jî ew e ku ew ji tirsa ramanên felsefî, nasnameya dijminê xwe û heta ji dîroka kurd û Kurdistanê jî bêxeber in.
Qêrîna Dr. Qasimlo
Şehîd Dr. Qasimlo carekê wiha qêriyabû: “Ez bi aşkerahî dibêjim ku em kurd li Kurdistanê hêza yekem bûn ku me li dijî rejîma Xumeynî berxwedan kir û ez bawerim ku dîsa em ê bibin hêza dawiyê jî di qada têkoşîna li dijî vê rejîma dîktator de.”
Li pey 43 salan ew rastiyên ku Dr. Qasimlo li ser gotina wan bi israr bû îro derketine holê.
Îro li rojhilatê Kurdistanê şoreşeke bingehîn û bêsînor di çarçoveya hêza gel an jî erdnîgariyeke diyar de dest pê kiriye. Pêşengên vê serhildanê kurd in û felsefeya rêberên weke Abdullah Ocalan, Qazî, Fûad Sultanî, Dr. Qasimlo û şehîdên çar aliyên welatê me tê de xuya ye. Roja 16’ê îlonê ji Seqizê li ser gora Jîna Emînî dest pê kir lê kesî nedizanî ku wê qêrînên “Jin, Jiyan, Azadî” wiha hêsan bigehin hemû kûçe û kulanên Tehran, Isfehan, Meşhed, Qom, Kirmaşan, Sine, Îlam, Urmiye û hemû cihanê.
Sembola jin û azadîxwaziyê
Ger neteweyek azadîxwaz ji azadiyê wêdetir tiştekî din hilbijêre wê her tiştê xwe winda bike. Hêzên êtlaata Îranê bi hemû rêbazan zextên giran anîn ser malbata Jîna, lê wan serê xwe netewandin û li ser kêlika gora wê ev tişt nivîsandin: “Jîna navê te bû sembola jin û azadîxwaziyê”. Êdî ji wê rojê û şûn ve li her dera Kurdistanê dê û bavê her şehîdekî bûn rêberên siyasî. Heta ku ew neaxivin, mirov dikare texmîn bike ku zarokên wan ên şehîd di kîjan malbatê de û bi kîjan perwerdeya bilind a siyasî-civakî mezin bûne. Li Kurdistanê merasima oxirkirina cenazê her şehîdekî/ê konferanseke neteweyî ye.
Berxwedana kurdan mînak digirin
Serhildan li her kûçe û kolanê mîna “kongreya gel” e. Ne cîhada Xumeynî ya sala 1978’an ne faktora ol û mezheb ne jî mîlîtarîzekirina Kurdistanê karibû rê li ber kîn û hêrsa gelê kurd bigire. Israra kurdan li ser çêkirina civakeke sekular û çandeke tije tolerans ne tenê bi ser ket, belim îro em dibînin fars û komên din ên nîjadî yên di nava sînorên siyasî li welatê Îranê de berxwedana kurdan ji xwe re weke mînak digirin. Kurd xwedî perwerdeyeke bilind a siyasî û asta têgihîştina wan ji ber hebûna partiyên siyasî ji miletên cîran bilindtir e. Em vê rewşê li bakur, başûr û rojavayê Kurdistanê jî dibînin. Di 43 salên temenê Komara Îslamî ya Îranê de kurdan hem referandoma rejîma Îranê boykot kir û hem jî bi berxwedana xwe ya li dijî tevkujî û siyaseta rejîmê ya rasîstî bû çandek ku îro şax û pelên xwe avêtine herêmên din ên Îranê jî. Rêberê bîr-ramanên felsefî-şoreşgerî ji Kobanê heta Maku û Îlamê tirs û lerzeke mezin xistiye dilê dîktatorên ku ne dikarin xwe bigûherînin û ne jî gotin-daxwazên gelan ên demokratîk bibihîzin.
Rojhilatê Kurdistanê di salên 1978-81’an de qada şerê bi neviyên Sefawiyên tawanbar re bû. Salên piştre bi terora rêberên kurd û zindanîkirina hezaran şoreşgerên kurd re Kurdistan vegûhestin girtîgeheke mezin. Partiyên nû di qada xebatê de zêde bûn û li rex Komel û HDK’ê vê carê PJAK jî hebû û rêberê kar û xebatên wê yên siyasî-leşkerî ji yên partiyên din berfirehtir bû. Kurdên rojhilatê Kurdistanê hem haydarî têkoşîna kurdên beşên din bûn hem jî bi wan re hevkar û hevdeng bûn. Pêşengên têkoşîna li Îran û Rojhilata Navîn îro kurdên çar aliyên Kurdistanê ne.
Di çavên gel de rûreş in
Îranî zû bi zû çanda miletên din napejirînin. Hezar û 500 salên borî bi darê zorê dînê îslamê pejirandin lê qet çanda wê nepejirandine. Lê di 43 salên borî de xirûra wan hate şikandin û dîktatorên Tehranê bi navê şoreşa îslamî di warê siyasî, civakî û aborî de ziyan û zirarên mezin gihandin gel. Di vê navberê de nêrîna li ser Kurdistanê cudatir bû û bi siyasetên şovenîst hewl dan ku bi rêya belavkirina madeyên narkotîk, kuştin, bêkarî û şerê taybet siyaseta xwe ya bişaftinê ber bi serkeftinê ve bibin. Bi serhildana Jîna Emînî re êdî niha baş pêhesiyane ku hemû hewldanên wan vala bûne. Kurdistan xwedî civakeke serzindî û di qada xebatê de xwedî pêşengên jîr û zana ye. Êdî hikûmetek ku dengê gel û daxwazên ciwanan nebihîze wê weke Îrana îro rezîl û rûreş an jî di çavê gel û cihana derve de bêmeşrûyet be. Ew ê ji doktorê jenetîk, stranbêjên rep, keçên helbestvan, karker û rewşenbîrên civakê bitirse. Pêre êdî bêşexsiyetiya xwe ji sedî 100 ispat dike. Dîktator ne ji dîrokê dersê werdigirin ne jî ji paşeroja xwe ditirsin. Êdî ne ji bo gel ne jî ji bo dewletê veger pêkan e. Bi vê wateyê êdî gel gihîştiye wê baweriyê ku rejîm daxwazên wan bi cih nayne, dewlet jî dizane ku tiştekî nîne ku êdî ji dest bide û ger pêngavekê ji yasayên xwe yên desthilatê vegere dikare bibe encama têkçûna wê jî.
Taybetmendiyên serhildanê
Di serhiladana van 70 rojên borî de em taybetmendiyên jêr bi aşkerahî dibînin:
1 – Dijberî jî îtîrazeke biçûk e lê watedar li Seqizê dest pê kir û hêdî-hêdî kemilî û îro kirasê şoreş û serhildanê di ber bejn û bala wê de ye ku li hemû Îranê û Kurdistanê ye.
2 – Rejîm di serkûtkirina xwepêşandanan de heta niha serkeftî nebûye. Hêza serkûtker mandî, westiyayî û perîşanhal in û di navbera gel û sîstema desthilatdar de dûdil û bêçare mane.
3 – Nerazîbûn berdewam in û şûkeke mezin dane rejîmê ku li gor min ev bi tena serê xwe serkeftineke mezin e ku piştî 43 sal û çend mehan cara yekê ye weke destkeftekê reng û rûyê xwe li Kurdistan û Îranê daye diyarkirin.
4 – Piştî bizava salên borî ya di bin serokatiya reformxwazan de xwendevanên zanîngehan heta radeyekê bêdeng bûn, lê niha ew jî bi awayekî berfirehtir û di rûberekî mezintir ji carên berê di qada dijberî rejîmê re ne.
5 – Di hemû temenê desthilata Komara Îslamî de ew heykel û heybeta wê ya vala wisa bi zelalî ji raya giştî ya derveyî sînorên Îranê re nehatibû xuyanê. Êdî bi van îtrazan re ew nasnameya tam totalîter a xwedî naverokeke bêmeşrûyet ji cîhana derve re jî aşkera bûye.
6 – Kultura xebat û serhildanên siyasî li Îran û Kurdistanê hatiye gûherandin. Hemû dirûşmeyên têne dayîn li dijî totalîtarîzm û hejmonîxwaziyê ne.
7 – Di civakê de êdî daxwaza yekê û dawiyê ew e ku dîn û ol, mezheb û bawerî di karê desthilatdariyê de xwedî biçûktirîn rolê bin. Yanî civakeke sekular ku tê de dîn û desthilat ji hev cuda bin.
8 – Pêwîst e li rex hemû taybetmendiyên şoreşa di bin pêşengiya jin û ciwanan de ked û pêşengiya kurdan neyê jibîrkirin. Yanî di nava komên nîjadî yên nava sînorên Îranê de kurdan bêtir ji vê rêbaza pîroz re pêşnegî kirine.
9 – Dîmenên tije qêrîn ên gel li hemû rojhilatê Kurdistanê bersiva wan cinayet û bombaranên rejîma îdamê ne ku 43 sal in ji Mehabadê heta Koyê û Hewlêrê berdewam in.
10 – Otokrasî nexweşiyeke desthilatdariya dîktatorên nefame ku dema ji kontrol û çavdêriyê dernekeve, bi hêsanî wek milyaketekê dibe cin û her tiştî digire nav xwe. Rêberê dînî yê Îranê bi nesaxiyeke wiha re rû bi rû maye.
11 – Dezgehên îstîxbaratî-îdeolojîk ên hikûmetên dagîrker li Kurdistanê kêmasiya xwe bi tundî û hovîtiyên li dijî gel telafî dikin. Pirensîbên mirovatiyê, bi teybetî di der barê kurdan de ji wan re bêwate ne. Wan hemû îşkence û lêpirsînên serdema navîn ên hikûmeta dêrê bi teknolojiya nûjen vejandine, Kurdistan kirine girtîgeheke mezin lê “hêza gel” hemû plan-projeyên wan belav kirin. Ew niha ji ber vê rewşa heyî mendehûş û matmayî mane.[1]
Ev babet 385 car hatiye dîtin
Haştag
Çavkanî - Jêder
[1] Mallper | Kurmancî - Kurdîy Serû | https://xwebun1.org/ - 20-11-2023
Gotarên Girêdayî: 20
Pol, Kom: Kurtelêkolîn
Zimanê babetî: Kurmancî - Kurdîy Serû
Dîroka weşanê: 29-11-2022 (2 Sal)
Cureya belgeyê: Zimanî yekem
Cureya Weşanê: Born-digital
Dosya: Şoreşa Jîna Rojhilat
Kategorîya Naverokê: Gotar & Hevpeyvîn
Welat- Herêm: Rojhelatê Kurdistan
Ziman - Şêwezar: Kurdî Kurmancî Bakûr - T. Latîn
Meta daneya teknîkî
Kalîteya babetê: 99%
99%
Ev babet ji aliyê: ( Aras Hiso ) li: 20-11-2023 hatiye tomarkirin
Ev gotar ji hêla ( Ziryan Serçinarî ) ve li ser 21-11-2023 hate nirxandin û weşandin
Ev gotar vê dawiyê ji hêla ( Aras Hiso ) ve li ser 20-11-2023 hate nûve kirin
Navnîşana babetê
Ev babet li gorî Standardya Kurdîpêdiya bi dawî nebûye, pêwîstiya babetê bi lêvegereke dariştinî û rêzimanî heye!
Ev babet 385 car hatiye dîtin

Rast
Kurtelêkolîn
Dîroka Kurdên Êzdî yên Welatê Xalta
11-05-2022
Burhan Sönmez
Dîroka Kurdên Êzdî yên Welatê Xalta
Pirtûkxane
NÎQAŞÊN FELSEFEYÊ 37
20-02-2024
Sara Kamela
NÎQAŞÊN FELSEFEYÊ 37
Cihên arkeolojîk
Zêwiye
20-02-2024
Aras Hiso
Zêwiye
Jiyaname
ŞEREFÊ EŞIR
26-02-2024
Burhan Sönmez
ŞEREFÊ EŞIR
Jiyaname
AYNUR ARAS
28-02-2024
Burhan Sönmez
AYNUR ARAS
Babetên nû
Jiyaname
Müslüm Aslan
29-02-2024
Sara Kamela
Jiyaname
AYNUR ARAS
28-02-2024
Burhan Sönmez
Jiyaname
ŞEREFÊ EŞIR
26-02-2024
Burhan Sönmez
Pirtûkxane
Berencama 2021 an Komek analîzên siyasî û xwendinên Ramanî û Dîrokî
25-02-2024
Sara Kamela
Jiyaname
Mîran Janbar
25-02-2024
Sara Kamela
Jiyaname
Kamer Söylemez
25-02-2024
Sara Kamela
Pirtûkxane
KURDICA (Kurdika)
22-02-2024
Sara Kamela
Cihên arkeolojîk
Zêwiye
20-02-2024
Aras Hiso
Cih
Girreban
20-02-2024
Aras Hiso
Pirtûkxane
NÎQAŞÊN FELSEFEYÊ 37
20-02-2024
Sara Kamela
Jimare
Babet 510,618
Wêne 103,078
Pirtûk PDF 18,729
Faylên peywendîdar 92,930
Video 1,193

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.33
| Peywendî | CSS3 | HTML5

| Dema çêkirina rûpelê: 0.266 çirke!