پەرتوکخانە پەرتوکخانە
لێ گەڕیان

کوردیپیدیا بەرفرەهترین ژێدەرێ زانیاریێن کوردییە!


گەریانا دەست نیشانکری





لێ گەڕیانا هویر      کیبورد


لێ گەڕیان
لێ گەڕیانا هویر
پەرتوکخانە
ناونامە بو زاروکێن کورد
کرونولوژیا ڕویدانا
ژێدەر
پاش
کومکری
چالاکی
چەوا لێ بگەڕهم؟
بەلاڤوکێن کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
دارشتنا پولا
بابەت ب هەلکەفتێ
ڤڕێکرن
ڤڕێکرنا بابەتی
ڤرێکرنا وێنەی
ڕاپرسی
بوچوونێن هەوە
پەیوەندی
کوردیپیدیا پێدڤی ب چ زانیاریانە!
ستاندارد
رێسایێن بکار ئینانێ
کوالیتیا ڤی بابەتی
ئامراز
دەربارێ مە
ئەرشیڤ ڤانێن کوردیپێدیا
دەربارەی مە چ گوتیە؟
کوردیپیدیایێ بکە د مالپەرێ خودا
تومارکرن / ڤەمراندنا ئیمێلی
ئامارێن مێهڤانا
ئامارا بابەتا
وەرگێرێ فونتا
گهوڕینا دیرۆکان
کۆنترلکرنا ڕاست نڤیسینێ
زمان و شێوەزارێ لاپەرا
کیبورد
لینکێت پێدڤی
ئێکستێنشنا کوردیپێدیا بو گوگڵ کروم
کوکیز
زمان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
هژمارا من
چوونا ژوور
دێ بمە هەڤکارێ هەوە
پەیڤا نهێنە تە ژبیر کریە!
لێ گەڕیان ڤڕێکرن ئامراز زمان هژمارا من
لێ گەڕیانا هویر
پەرتوکخانە
ناونامە بو زاروکێن کورد
کرونولوژیا ڕویدانا
ژێدەر
پاش
کومکری
چالاکی
چەوا لێ بگەڕهم؟
بەلاڤوکێن کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
دارشتنا پولا
بابەت ب هەلکەفتێ
ڤڕێکرنا بابەتی
ڤرێکرنا وێنەی
ڕاپرسی
بوچوونێن هەوە
پەیوەندی
کوردیپیدیا پێدڤی ب چ زانیاریانە!
ستاندارد
رێسایێن بکار ئینانێ
کوالیتیا ڤی بابەتی
دەربارێ مە
ئەرشیڤ ڤانێن کوردیپێدیا
دەربارەی مە چ گوتیە؟
کوردیپیدیایێ بکە د مالپەرێ خودا
تومارکرن / ڤەمراندنا ئیمێلی
ئامارێن مێهڤانا
ئامارا بابەتا
وەرگێرێ فونتا
گهوڕینا دیرۆکان
کۆنترلکرنا ڕاست نڤیسینێ
زمان و شێوەزارێ لاپەرا
کیبورد
لینکێت پێدڤی
ئێکستێنشنا کوردیپێدیا بو گوگڵ کروم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
چوونا ژوور
دێ بمە هەڤکارێ هەوە
پەیڤا نهێنە تە ژبیر کریە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 دەربارێ مە
 بابەت ب هەلکەفتێ
 رێسایێن بکار ئینانێ
 ئەرشیڤ ڤانێن کوردیپێدیا
 بوچوونێن هەوە
 کومکری
 کرونولوژیا ڕویدانا
 چالاکی - کوردیپێدیا
 هاریکاری
بابەتێ نوی
پەڕتووکخانە
رەوشنبیرییا کوردی د ناڤبەرا شیانێن تاکی و رێکخستنا جڤاکێ دا
25-04-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەڕتووکخانە
پیڤەرێن رێکخستنەڤەیا جاڤاکا هەرێما کوردستانێ
25-04-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەڕتووکخانە
گەهنۆم ڤارێبوون ژ بهایان
25-04-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەڕتووکخانە
بێهۆدەییا جانی
25-04-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەڕتووکخانە
گۆگەمێلا، چەپا کەنیزەکێن پایتۆنان
25-04-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
کەسایەتی
عەبدوڵڵا سمایل ئەحمەد
25-04-2024
کاروان م. ئاکرەیی
کەسایەتی
فەیروز ئازاد
25-04-2024
کاروان م. ئاکرەیی
جهـ
ڕەمبوسی
24-04-2024
ڤەژەن کشتۆ
کەسایەتی
ساکار
14-04-2024
کاروان م. ئاکرەیی
کەسایەتی
ساکار نەجم
14-04-2024
کاروان م. ئاکرەیی
ئامار
بابەت 517,446
وێنە 105,713
پەرتوک PDF 19,160
فایلێن پەیوەندیدار 96,458
ڤیدیۆ 1,307
جهـ
تل قەسەب
کەسایەتی
سەبریا هەکاری
کەسایەتی
ئەڤریم ئالاتاش
کەسایەتی
خالد بەگێ جبری
جهـ
ڕەمبوسی
الجذور الكوردية لِبعض الكلمات العربية (3)
تەڤی کوردیپێدیایێ دزانی؛ کی، کییە! کیرێ، کیڤەیە! چ، چییە!
پول: کورتەباس | زمانێ بابەتی: عربي
هەڤپشکی کرن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
هەلسەنگاندنا بابەتی
نایاب
گەلەك باشە
ناڤنجی
خراب نینە
خراب
بو ناڤ لیستا کومکریا
ڕایا خو دەربارەی ڤی بابەی بنڤێسە!
گهوڕنکاریێن بابەتی!
Metadata
RSS
گووگلا وێنا بو بابەتێ هەلبژارتی!
گوگل دەربارەی بابەتێ هەلبژارتی!
کوردیی ناوەڕاست0
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

الجذور الكوردية لِبعض الكلمات العربية (3)

الجذور الكوردية لِبعض الكلمات العربية (3)
الجذور الكوردية لِبعض الكلمات العربية (3)
مهدي كاكه يي
الحوار المتمدن-العدد: 6834 - 2021-03 -07 - 16:27
المحور: دراسات وابحاث في التاريخ والتراث واللغات

في الحلقتَين السابقتَين تحدثنا عن 30 كلمة كوردية داخلة في اللغة العربية. في هذه الحلقة نواصل الحديث عن المزيد من الكلمات الكوردية المُقتبَسة من قِبل العرب.
31. تنور: وهي مأخوذة من الكلمة الكوردية (تەنوور Tenûr). هذه الكلمة باللغة الميدية هي (تەنووره Tenûre) وباللغة الپهلوية هي (تەنوور Tenûr) (26). دخلت هذه الكلمة الكوردية في القرآن (وفار التنور) (سورة هود 40/11) [26].
32. ثروة: متأتية من الكلمة الكوردية المركبة (سەروەت Serwet)، حيث أنّ كلمة (سەر Ser) تعني بالكوردية (المبلغ المتبقي من بيع وشراء شيء ما)، وأنّ كلمة (وەت wet) تعني بالكوردية (تعظيم) وبذلك (سەروەت Serwet) تعني (مبلغ كبير من المال) (27).
33. ثُريّا: هذه الكلمة متأتية من إسم إله النور والحكمة (سور - سورياش) الكاشية والتي أصبحت الآن تدل على المصباح. في اللغة الكوردية، أصبحت هذه الكلمة (سوريا) [28].
34. ثريد: متأتية من الكلمة الكوردية (تريت Tirît) (29).
35. ثورة: يذكر الپروفيسور (جمال نەبەز) أنّ الكلمة العربية (ثورة) مأخوذة من الكلمة الكوردية (شۆرە Şore) التي تعني (العنف والإنفجار والإنتفاضة)(30).
36. جاموس: هذه الكلمة لها جذر سومري، حيث أن إسم الثور في السومرية هو (گود Gud). في اللغة الكوردية (گا Ga) تعني (ثور) و(مێش Mêş) تعني (حيوان) وبتركيب الكلمتَين، تصبح الكلمة المركبة (گامێش GaMêş) وتعني (جاموس) باللغة الكوردية وهكذا نرى أن كلمة (جاموس) العربية مقتبسة من اللغة الكوردية. حسب تفسير الپروفيسور (جمال نبز) أن كلمة (جاموس) متأتية من الكلمة الكوردية (گامێش Gamêş) أو (گامووش Gamûş) والتي باللغة الپهلوية هي بِصيغة (گاڤمێش Gavmêş)، حيث أن (گا) تعني (ثور) و (مێش Mêş) تعني (غنم) وبذلك (گامێش Gamêş) يعني (غنم كبير بِقدر الثور) (31).
37. جبل: يذكر الباحث المصري الدكتور (لويس عوض) في كتابه (مقدمة في فقه اللغة العربية) أن أسلاف الكورد الگوتيين، كانوا يطلقون إسم (گبَلْ Gebel) على (جبل) و أن العرب أخذوا هذه الكلمة الگوتية و أدخلوها الى اللغة العربية بعد أن غيّروا حرف ال(گ G) الى حرف ال(ج) بسبب إنعدام هذا الحرف في اللغة العربية.
38. جَرَبْ: هذه الكلمة مأخوذة من الكلمة الكوردية (گەڕ Geř) التي تعني (مجروب أي شخص مصاب بِمرض الجرب). هذه الكلمة في اللغة الپهلوية لها نفس صيغة الكلمة الكوردية (32).
39: جُرُف: متأتية من لغة آڤێستا الميدية، من كلمة (گڤرە Givre) التي تعني (شيء مخفي وموضوع في مكانٍ عميق)، حيث أن الجُرُف له علاقة بالعُمق. دخلت هذه المفردة الكوردية في القرآن (أسس بنيانه على جرف هار...) (سورة التوبة 109/9)(33).
40. جَرَيان: مأخوذة من الكلمة الكوردية (گەریان Geryan) التي تعني (حركة وإنتقال). هذه الكلمة إنتقلت الى اللغة التركية بِصيغتها العربية على شكل (Cereyan)(24).
41. جزَر: هذه الكلمة العربية مقتبسة من الكلمة الكوردية (گێزەر Gêzer) (35).
42. جص: مأخوذة من الكلمة الكوردية (گەچ Geç). التي هي نفس الصيغة في اللغة الپهلوية (36).
43. جلّاب: هذه الكلمة مأخوذة من الكلمة الكوردية (گوڵاو Guław) التي تعني (ماء الورد) (37).
44. جلطة: مأخوذة من الكلمة الكوردية (شەڵتە Şełte) التي تعني (العود الذي يتم به نتف القطن) والذي بمرور الوقت تغيّرت في الكوردية الى (شەلاق Şelaq) (19).
45. جمع: الكلمة العربية (جمع) ومشتقاتها مثل (جماعة، جمعة، تجمّع، جِماع، إجماع، إجتماع، جموع، مجموع... الخ)، مأخوذة من الكلمة الكوردية (جَم Cem) التي هي كلمة كوردية قديمة والتي تعني (تجمّع أو اجتماع) والتي لا تزال باقية في فروع الديانة اليزدانية مثل الديانة اليارسانية والهلاوية. محل إقامة المراسيم الدينية وتقديم النذور عند الهلاويين يُسمّى ((جَمَڤي Cemevi) وعند اليارسانيين يُسمّى (جَمخانه Cemxane) أي (محل التجمّع). الكلمة الكوردية (جَم Cem) متأتية من كلمة (كۆم Kom) المشتقة منها على سبيل المثال كلمة (كۆمەڵەKomełe ) التي تعني (جمعية و(گۆماو Gomaw) التي تعني (مستنقع). في الكلمة الأخيرة تحول حرف (ك) الى حرف (گ) الذي يحصل في بعض الأحيان في اللهجة اللورّية. (38).
46. جمهور: مأخوذة من الكلمة الكوردية (كۆمارKomar ) التي تتألف من كلمة (كۆم Kom) التي تعني (مجموعة من الناس يعيشون معاً بسبب علاقات تربطهم مع البعض)، و من كلمة (ئار Ar) التي تعني (مكان العيش والسكن). من الجدير بالذكر أنّ (ئار Ar) هي إختزال الكلمة الكوردية (هەوار Hewar). كما أنّ كلمة (ڤارا Vara) في اللغة السنسكريتية وكلمة (ڤار Var) في لغة الآڤيستا واللغة الپهلوية تعنيان أيضاً (مكان). كلمة (كۆمارKomar ) تعني (جمهورية) في اللغة الكوردية في الوقت الحاضر وأن الكلمة العربية (جمهورية) مأخوذة من هذه الكلمة الكوردية (39).
[1]
ئەڤ بابەت ب زمانا (عربي) هاتیە نڤیساندن، کلیک ل ئایکۆنا بکە ژ بو ڤەکرنا ڤی بابەتی ب ڤی زمانا کو پی هاتیە نڤیساندن!
دون هذا السجل بلغة (عربي)، انقر علی ايقونة لفتح السجل باللغة المدونة!
ئەڤ بابەتە 18 جار هاتیە دیتن
هاشتاگ
ژێدەر
[1] ماڵپەڕ | عربي | https://www.ahewar.org/- 11-03-2024
بابەتێن پەیوەستکری: 15
زمانێ بابەتی: عربي
روژا تمام کرنێ: 07-03-2021 (3 سال)
جوڕێ دۆکومێنتێ: زمانی یەکەم
جوڕێ وەشانێ: دیجیتاڵ
زمان - شێوەزار: عەرەبی
وەڵات - هەرێم: کوردستان
کاتەگۆریا ناڤەڕۆکێ: زمانزانی
کاتەگۆریا ناڤەڕۆکێ: وتار و دیمانە
تایبەتمەندی یێن تەکنیکی
کوالیتیا ڤی بابەتی: 94%
94%
ئەڤ بابەتە ژ لایێ: ( ئاراس حسۆ ) ل: 11-03-2024 هاتیە تومارکرن
ئەڤ بابەتە ژ ئالێ: ( زریان سەرچناری ) ل : 11-03-2024 پێداچوون ژبوو هاتییە کرن و ڕەها بوویە
ئەڤ بابەتە بو دویماهیک جار ژ لایێ: ( ئاراس حسۆ )ڤە: 11-03-2024 هاتیە ڕاست ڤەکرن
ناڤ و نیشانێن بابەتی
ئەڤ بابەتە ب ستانداردی کوردیپێدیا هێشتا نە دروستە و پێدڤی ب داڕشتنەکا بابەتی و زمانی هەیە!
ئەڤ بابەتە 18 جار هاتیە دیتن
کوردیپیدیا بەرفرەهترین ژێدەرێ زانیاریێن کوردییە!
کەسایەتی
سەرهات ناریمان خەمۆ
کورتەباس
سێڤی ئالی سۆر
وێنە و پێناس
نەورۆزا ساڵا 1972
شوینوار و جهێن کەڤنار
پرا دەلال
کەسایەتی
عیدۆ بشار خەلەف
کەسایەتی
عەیشان مجۆ بەرکات جۆمەر
وێنە و پێناس
لالش ل ساڵا 1976
کەسایەتی
فایزا دربۆ حسێن
کەسایەتی
عەبدوڵا ساڵح ئاکرەیی
کەسایەتی
عەیشان هەسن دەروێش حەمۆ
کورتەباس
کانێ بەرهەمێن نڤیسکار و دیرۆک نڤیس ئەنوەر مائی
پەڕتووکخانە
رەوشنبیرییا کوردی د ناڤبەرا شیانێن تاکی و رێکخستنا جڤاکێ دا
شوینوار و جهێن کەڤنار
کەلها سارتکە
پەڕتووکخانە
گەهنۆم ڤارێبوون ژ بهایان
شوینوار و جهێن کەڤنار
کەلها کوردا
کەسایەتی
فادیا فێسەڵ ڕەڤۆ حسێن
وێنە و پێناس
مستەفا بارزانی ل دەمێ پێشکێشکرنا گۆتارەکێ ل کۆیە، ساڵا 1963
کەسایەتی
خەیری ئادەم
پەڕتووکخانە
بێهۆدەییا جانی
کەسایەتی
عیسا هادی شەکر فارس
شوینوار و جهێن کەڤنار
شکەفتا گوندێ گوندکی ل ئاکرێ
وێنە و پێناس
کۆمەڵەکا دانعەمرێن ئێزدی ل لالش، ساڵا 1976
وێنە و پێناس
زەلامێن کورد ل دەمێ یاریا تاولێ ل باژێڕۆکێ کۆیە، ساڵا 1963
کورتەباس
کێش د ناڤبەرا مەم و زین و گولزارێ دا
پەڕتووکخانە
پیڤەرێن رێکخستنەڤەیا جاڤاکا هەرێما کوردستانێ
پەڕتووکخانە
گۆگەمێلا، چەپا کەنیزەکێن پایتۆنان
کورتەباس
ئوسفێ بەکۆ ڤەکۆلینەک د هوزانڤانیا ویدا
کورتەباس
پێناسینەک ل دور ژیانا پەزی
کەسایەتی
سەبریا هەکاری

روژەڤ
جهـ
تل قەسەب
01-02-2024
ڤەژەن کشتۆ
تل قەسەب
کەسایەتی
سەبریا هەکاری
21-02-2024
زریان سەرچناری
سەبریا هەکاری
کەسایەتی
ئەڤریم ئالاتاش
14-04-2024
کاروان م. ئاکرەیی
ئەڤریم ئالاتاش
کەسایەتی
خالد بەگێ جبری
14-04-2024
کاروان م. ئاکرەیی
خالد بەگێ جبری
جهـ
ڕەمبوسی
24-04-2024
ڤەژەن کشتۆ
ڕەمبوسی
بابەتێ نوی
پەڕتووکخانە
رەوشنبیرییا کوردی د ناڤبەرا شیانێن تاکی و رێکخستنا جڤاکێ دا
25-04-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەڕتووکخانە
پیڤەرێن رێکخستنەڤەیا جاڤاکا هەرێما کوردستانێ
25-04-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەڕتووکخانە
گەهنۆم ڤارێبوون ژ بهایان
25-04-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەڕتووکخانە
بێهۆدەییا جانی
25-04-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
پەڕتووکخانە
گۆگەمێلا، چەپا کەنیزەکێن پایتۆنان
25-04-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
کەسایەتی
عەبدوڵڵا سمایل ئەحمەد
25-04-2024
کاروان م. ئاکرەیی
کەسایەتی
فەیروز ئازاد
25-04-2024
کاروان م. ئاکرەیی
جهـ
ڕەمبوسی
24-04-2024
ڤەژەن کشتۆ
کەسایەتی
ساکار
14-04-2024
کاروان م. ئاکرەیی
کەسایەتی
ساکار نەجم
14-04-2024
کاروان م. ئاکرەیی
ئامار
بابەت 517,446
وێنە 105,713
پەرتوک PDF 19,160
فایلێن پەیوەندیدار 96,458
ڤیدیۆ 1,307
کوردیپیدیا بەرفرەهترین ژێدەرێ زانیاریێن کوردییە!
کەسایەتی
سەرهات ناریمان خەمۆ
کورتەباس
سێڤی ئالی سۆر
وێنە و پێناس
نەورۆزا ساڵا 1972
شوینوار و جهێن کەڤنار
پرا دەلال
کەسایەتی
عیدۆ بشار خەلەف
کەسایەتی
عەیشان مجۆ بەرکات جۆمەر
وێنە و پێناس
لالش ل ساڵا 1976
کەسایەتی
فایزا دربۆ حسێن
کەسایەتی
عەبدوڵا ساڵح ئاکرەیی
کەسایەتی
عەیشان هەسن دەروێش حەمۆ
کورتەباس
کانێ بەرهەمێن نڤیسکار و دیرۆک نڤیس ئەنوەر مائی
پەڕتووکخانە
رەوشنبیرییا کوردی د ناڤبەرا شیانێن تاکی و رێکخستنا جڤاکێ دا
شوینوار و جهێن کەڤنار
کەلها سارتکە
پەڕتووکخانە
گەهنۆم ڤارێبوون ژ بهایان
شوینوار و جهێن کەڤنار
کەلها کوردا
کەسایەتی
فادیا فێسەڵ ڕەڤۆ حسێن
وێنە و پێناس
مستەفا بارزانی ل دەمێ پێشکێشکرنا گۆتارەکێ ل کۆیە، ساڵا 1963
کەسایەتی
خەیری ئادەم
پەڕتووکخانە
بێهۆدەییا جانی
کەسایەتی
عیسا هادی شەکر فارس
شوینوار و جهێن کەڤنار
شکەفتا گوندێ گوندکی ل ئاکرێ
وێنە و پێناس
کۆمەڵەکا دانعەمرێن ئێزدی ل لالش، ساڵا 1976
وێنە و پێناس
زەلامێن کورد ل دەمێ یاریا تاولێ ل باژێڕۆکێ کۆیە، ساڵا 1963
کورتەباس
کێش د ناڤبەرا مەم و زین و گولزارێ دا
پەڕتووکخانە
پیڤەرێن رێکخستنەڤەیا جاڤاکا هەرێما کوردستانێ
پەڕتووکخانە
گۆگەمێلا، چەپا کەنیزەکێن پایتۆنان
کورتەباس
ئوسفێ بەکۆ ڤەکۆلینەک د هوزانڤانیا ویدا
کورتەباس
پێناسینەک ل دور ژیانا پەزی
کەسایەتی
سەبریا هەکاری

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.42
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| دروستکرنا لاپەری 0.672 چرکە!