بییەی نەتەوەیی کورڎی میانو فەلسەفە و سۆسیۆپۆلەتیکینە
هورگېڵنای و ئاماڎەکەرڎەی: ئەسعەد ڕەشید
بەشەی سەڎ و چل و دوەمە
ئاڎ چەنی هیچ تاکێ جە تاکەکانی مەرامێ هامبەشش نییەن کە پېوەرە هەرمانە پەی بەڎیئامایش بکەران، هەریۊ چاڎیشا تەنیا مەرامە کەسیەکەو وېش مەوینۊ و کارش سەرو مەرامو تاکەکانو تەریۆ نییەن و هەریۊ بە ڕاو وېشەرە مەلۊن و ئایدیاڵ و کارا و هیولا و مەرامو وېش هەنش، هەریۊ چی چوار توخمەیە، خودیې و تاکەکەسینې و کۊیې نییەنې.
چېگەنە ئی پەرسې وېش مرمانۊ: گەر هەریۊ ئەچا تاکا ڕاو وېشەرە ویەرۊن و مەرام و وەرمێوە هامبەش گلېرېشان نەکەرۊوە، چەنی کۊمەڵگا و میللەت و نەتەوە مێنە پېڎا؟ پەی ئانەی جوابو ئا پەرسېمان دەسبگنۊن، مەبۊن باس جە ئایدیاڵی ئەقڵی کە ڕۊحو نەتەوەیەن چەنی ئیراڎەی کۊیی و هیولای کۊیی و مەرامی کۊیی بکەرمېن، پەی ئینەی قیمەتیەن گەر بگېڵمېوە پەی (مەملەکەتو خوڎا)و لایبێنتزی و دماتەر بگېڵمېوە پەی هیگڵی.
لاو لایبێنتزی هەر مۊنادێوە ئاقڵ دلې مەملەکەتو خوڎاینە تەنیا جەهانی دلېنەیی وېش مەوینۊ و جەهانی دلېنەیی ئاڎیچی هەر مەملەکەتو خوڎایەن، بەڵام جە گۊشەنیگاو ئاڎیۆ، واتا ئەچا خاڵېوە کە ئاڎ بییەیش دلې مەملەکەتەکەینە هەن و بەپاو ئانەیچ ڕەفتار مەکەرۊن کە دلې جەهانە دلېنەیەکەو وېشەنە ڕاش پەنەبەرۊن. واتا ئیراڎە پېوەزەن پا ئاماژاوە کە چاگە پەیش بەرمەگنان و ئیرادە ڕانموونیش مەکەرۊن تاکو ئەچا مەملەکەتەنە جەسەش دلې واقېعەکەینە ئاراسە بکەرۊن.
ئا سیستەمە کە مۊنادە ئاقلەکې دلې مەملەکەتو خوڎاینە پاڕەویش مەکەران، پېسە ئا سیستەمە ئاسمانییەی پاسنەن کە هەسارەکانو دلې گەردوونی پەنەش مەجماوە، هەریۊ ئەچا هەسارا بەبې حیساب کەرڎەی پەی هەسارەکا تەری ڕاو وېشەرە مەویەرۊن و نمەبۊن بە وەربەس وەردەمو هیچ هەسارێ تەرینە، ئینەیچ بەپاو لایبێنتزی مەڵامەتەکەیش مەگېڵنۊوە پەی ئانەی کە سیستەمو جمەو هەسارەکانی بە تەزێ وەڵینە ڕېکوزیان و پاسە ڕېکوزیان کە هەر یۊشان ڕاو وېشەرە بلۊن و نەبۊن بە وەربەس وەردەمو ئەویشا تەرینە.
مروڤەکې دلې جەهانی پېسە هەسارەکانی نییەنې کە ئیرادە و هۊرچنیەیشان دەسو وېشانە نەبۊن، هەر مروڤێ مەتاوۊن پاسە ڕەفتار بکەرۊن کە ببۊن بە ڕاگیر وەردەمو خەڵکا تەرینە، یام واز چانەی بارۊن کە وېش حەزش چەنەشەن و بە مەسڵەحەتو وېش مزانۊش تاکو نەبۊن بە وەربەس وەردەمو ئەویشا تەرینە، بېجگە ئینەیچ پاسە دیارەن کە گلېربییەیۆ تاقمە مروڤێ پېوەرە دلې ژیوای پېوەرەیی داواکریاینە زامەت بۊن. چوونکوم نمەکریۊ گرڎ کاتێ تاکەکانو دلې ئی کۊمەڵەیە بارێنە بان کە گرڎشان پەنەش ڕازیې بان و کەس ناڕەزاییش نەبۊن.
دلې ژیوای پېوەرەیینە سەرەمڕە کۊمەڵێ دلې بارێنە ڕازیې مەبان و مەیاوان پانەی کە گەرەکشانەن، بەڵام کۊمەڵێ تەر نارازیې مەبان و حەزو داوازیەکېشان مەبان بە قوربانی، ئینە پاسە کەرۊن کە ژیوای پېوەرەیی پا تەرزە ژیوایێ درووس بۊن کە هەر کەسێ جە کەسەکانو دلې ئا ژیوا پېوەرەییە بڕێ جە حەزو داواکانو وېش جە ڕاو بەدەسئاردەی بڕێ تەر جە حەزو داواکانیش قوربانی بکەرۊن، چوونکوم دلې ژیوای پېوەرەیینە مومکین نییەن حەزو داواکې گرڎشان پاسە بیاومېشان پەنە کە وېمان گەرەکمانەن، ئی پەیلوایە فرێوە جە کۊمەڵئەشناسان و دەروونئەشناسان و ڕای گرڎین سەرش کۊکېنې. بەشێ جە کتېبو بییەی نەتەوەیی کورڎی میانو فەلسەفە و سۆسیۆپۆلەتیکینە، نویستەی عیرفان مستەفا، هۊرگېڵنای پەی سەرو زوانی هۆرامی: ئەسعەد ڕەشید. [1]