پەرتووکخانە پەرتووکخانە
گەڕان

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!


بژاردەی گەڕان





گەڕانی ورد      کیبۆرد


گەڕان
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆمارکردنی بابەت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
ئامرازەکان
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish
کرمانجی - Upper Kurdish (Arami)
Kurmancî - Upper Kurdish (Latin)
هەورامی - Kurdish Hawrami
Zazakî - Kurdish Zazaki
English
Français - French
Deutsch - German
عربي - Arabic
فارسی - Farsi
Türkçe - Turkish
Nederlands - Dutch
Svenska - Swedish
Español - Spanish
Italiano - Italian
עברית - Hebrew
Pусский - Russian
Fins - Finnish
Norsk - Norwegian
日本人 - Japanese
中国的 - Chinese
Հայերեն - Armenian
Ελληνική - Greek
لەکی - Kurdish Laki
Azərbaycanca - Azerbaijani
هەژماری من
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
گەڕان تۆمارکردنی بابەت ئامرازەکان زمانەکان هەژماری من
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish
کرمانجی - Upper Kurdish (Arami)
Kurmancî - Upper Kurdish (Latin)
هەورامی - Kurdish Hawrami
Zazakî - Kurdish Zazaki
English
Français - French
Deutsch - German
عربي - Arabic
فارسی - Farsi
Türkçe - Turkish
Nederlands - Dutch
Svenska - Swedish
Español - Spanish
Italiano - Italian
עברית - Hebrew
Pусский - Russian
Fins - Finnish
Norsk - Norwegian
日本人 - Japanese
中国的 - Chinese
Հայերեն - Armenian
Ελληνική - Greek
لەکی - Kurdish Laki
Azərbaycanca - Azerbaijani
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 دەربارە
 بابەت بەهەڵکەوت
 چالاکییەکانی ڕۆژی
 ڕێساکانی بەکارهێنان
 ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
 بیروڕاکانتان
 دڵخوازەکان
 کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
 چالاکییەکان - کوردیپێدیا
 یارمەتی
بابەتی نوێ
ڤیدیۆ
تێکشکانی درۆنێک لە ئاسمانی شاری کەرکووک ڕۆژی 29-08-2024
29-08-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
موحسین مەحمود مستەفا
28-08-2024
کشمیر کەریم
ژیاننامە
مونا واسف
28-08-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ڤیدیۆ
گرتە ڤیدیۆییەکی شەهید ژینا ئەمینی کە لەلایەن سەفا عائیلی لە 2024 بڵاوکرایەوە
27-08-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ڤیدیۆ
ئاهەنگی نەتەوەی تورکمان لە هەولێر ساڵی 1993
27-08-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
پەرتووکخانە
شیکاری پراگماتیکی گوتاری مانەوەی ئێزدی لە ڕۆمانی (شنگال، هایێ ل من)
27-08-2024
هەژار کامەلا
پەرتووکخانە
دیوانی تاهیر بەگی جاف 3
27-08-2024
زریان سەرچناری
پەرتووکخانە
کاریگەری هۆکارە سروشتییەکان لەسەر دابەشبوونی زمانی کوردی _ شێوەزاری سورچی بە نموونە
26-08-2024
ڕۆژان نوری عەبدوڵڵا
کارە هونەرییەکان
تەمسیلی کۆمیدی لیزەر 02
26-08-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
کارە هونەرییەکان
تەمسیلی کۆمیدی لیزەر 01
26-08-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ئامار
بابەت
  533,825
وێنە
  108,521
پەرتووک PDF
  20,099
فایلی پەیوەندیدار
  102,325
ڤیدیۆ
  1,497
زمان
کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish 
305,226
Kurmancî - Upper Kurdish (Latin) 
89,490
هەورامی - Kurdish Hawrami 
65,912
عربي - Arabic 
29,940
کرمانجی - Upper Kurdish (Arami) 
17,480
فارسی - Farsi 
9,188
English 
7,457
Türkçe - Turkish 
3,662
لوڕی - Kurdish Luri 
1,691
Deutsch - German 
1,625
Pусский - Russian 
1,140
Français - French 
340
Nederlands - Dutch 
130
Zazakî - Kurdish Zazaki 
90
Svenska - Swedish 
64
Español - Spanish 
50
Հայերեն - Armenian 
50
Polski - Polish 
47
Italiano - Italian 
47
لەکی - Kurdish Laki 
37
Azərbaycanca - Azerbaijani 
24
日本人 - Japanese 
21
中国的 - Chinese 
18
Ελληνική - Greek 
14
עברית - Hebrew 
14
Norsk - Norwegian 
14
Fins - Finnish 
12
Тоҷикӣ - Tajik 
6
Português - Portuguese 
6
Ozbek - Uzbek 
6
Esperanto 
5
ქართველი - Georgian 
3
Catalana 
2
Čeština - Czech 
2
Kiswahili سَوَاحِلي 
2
Srpski - Serbian 
2
Hrvatski - Croatian 
2
ترکمانی - Turkman (Arami Script) 
1
Lietuvių - Lithuanian 
1
Cebuano 
1
балгарская - Bulgarian 
1
हिन्दी - Hindi 
1
پۆل
کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish
وشە و دەستەواژە 
130,247
پەرتووکخانە 
25,502
ژیاننامە 
24,983
کورتەباس 
17,702
ڕێکەوت و ڕووداو (کڕۆنۆلۆژیا) 
14,594
پەند و ئیدیۆم 
13,399
شوێنەکان 
11,997
شەهیدان 
11,565
کۆمەڵکوژی 
10,898
هۆنراوە 
10,234
بەڵگەنامەکان 
8,333
وێنە و پێناس 
7,335
ئامار و ڕاپرسی 
4,624
کلتوور - مەتەڵ 
3,150
ناوی کوردی 
2,237
پارت و ڕێکخراوەکان 
1,456
ڤیدیۆ 
1,398
پۆلێننەکراو 
990
بڵاوکراوەکان (گۆڤار، ڕۆژنامە و ...) 
819
کلتوور - گاڵتەوگەپ 
777
کارە هونەرییەکان 
740
شوێنەوار و کۆنینە 
634
فەرمانگەکان  
276
گیانلەبەرانی کوردستان 
243
هۆز - تیرە - بنەماڵە 
188
نەخشەکان 
185
نەریت 
160
ڕووه‌كی كورده‌واری (گژوگیا و دار) 
101
ژینگەی کوردستان 
94
زانستە سروشتییەکان 
80
خواردنی کوردی 
80
دۆزی ژن 
55
مۆزەخانە 
50
یارییە کوردەوارییەکان 
39
بەرهەمە کوردستانییەکان 
38
کەلوپەلی سەربازیی بەکارهاتوو لە کوردستان 
21
گەشتوگوزار 
2
کۆگای فایلەکان
MP3 
323
PDF 
30,952
MP4 
2,451
IMG 
198,598
∑   تێکڕا 
232,324
گەڕان بەدوای ناوەڕۆکدا
شەهیدان
مەلا جەمیل ڕۆژبەیانی
ژیاننامە
ڕێبەر چەتۆ
شەهیدان
ئارمیتا گەڕاوەند
ژیاننامە
مونا واسف
ژیاننامە
موحسین مەحمود مستەفا
Language, Religion and the Treaty of Lausanne
کوردیپێدیا، دادگا نییە، داتاکان ئامادەدەکات بۆ توێژینەوە و دەرکەوتنی ڕاستییەکان.
پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: English
بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
نرخاندنی بابەت
نایاب
زۆر باشە
باش
خراپ نییە
خراپ
بۆ ناو لیستی دڵخوازەکان
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
Metadata
RSS
گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish0
Kurmancî - Upper Kurdish (Latin)0
کرمانجی - Upper Kurdish (Arami)0
هەورامی - Kurdish Hawrami0
لوڕی - Kurdish Luri0
لەکی - Kurdish Laki0
Zazakî - Kurdish Zazaki0
عربي - Arabic0
فارسی - Farsi0
Türkçe - Turkish0
עברית - Hebrew0
Deutsch - German0
Español - Spanish0
Français - French0
Italiano - Italian0
Nederlands - Dutch0
Svenska - Swedish0
Ελληνική - Greek0
Azərbaycanca - Azerbaijani0
Catalana0
Cebuano0
Čeština - Czech0
Esperanto0
Fins - Finnish0
Hrvatski - Croatian0
Kiswahili سَوَاحِلي0
Lietuvių - Lithuanian0
Norsk - Norwegian0
Ozbek - Uzbek0
Polski - Polish0
Português - Portuguese0
Pусский - Russian0
Srpski - Serbian0
балгарская - Bulgarian0
Тоҷикӣ - Tajik0
Հայերեն - Armenian0
ترکمانی - Turkman (Arami Script)0
हिन्दी - Hindi0
ქართველი - Georgian0
中国的 - Chinese0
日本人 - Japanese0

Greek and Armenian refugees in Athens

Greek and Armenian refugees in Athens
Bruce Clark
The impact of the 1923 Treaty of Lausanne between Turkey and Greece resulted in legalised ethnic cleansing.

The #Treaty of Lausanne# in 1923.

Do languages constitute nations, or do nation-states constitute languages? That is one of the recurring questions in modern history, and it is not simply an intellectual brain-teaser. Languages, and the national passions they can stir, cost lives. To take only the most recent example, one of the pretexts for Vladimir Putin’s invasion of Ukraine was the defence of the ‘Russian-speaking population’ (russko-yazichnoye naselenye) from the linguistic hegemony of Ukrainian. Yet this language-based argument had serious limitations: it turned out many of the Ukrainian state’s proudest defenders have been people whose sole or preferred language is Russian.

Linguistic dysphoria – a community’s sense that its own language is disrespected or banned – can spark nationalist uprisings; and whenever a revolutionary or state-building project is successful, imposing and, if necessary, constructing a standard version of the national language is generally one of the first priorities. At any rate, all that has been true in the modern era, whose characteristics include education for all, mass literacy and communication and universal civic obligations. It is easy to forget that in the pre-modern era, other categories, such as loyalty to a religion or a dynasty, were far more important in determining who sided with whom. To a monarch in medieval Europe, or to a caliph, it was of little importance what language his subjects spoke amongst themselves as long as they were loyal in matters of religion and could be relied upon to fight.

Almost a century ago, a diplomatic bargain was struck which reflected an odd mixture of modern and pre-modern ideas about language and identity. This was the Convention on Population Exchange agreed between victorious Turkey and defeated Greece, and endorsed by the League of Nations. The two countries agreed on a massive swap of minority populations – using religion, rather than language or consciousness – as the sole criterion for compulsory deportation. It was agreed on 30th January 1923 and then incorporated in the Treaty of Lausanne the following July. At the heart of the accord were the following fateful words. Subject to certain carefully defined exceptions, it was decided that:

As from 1st May, 1923, there shall take place a compulsory exchange of Turkish nationals of the Greek Orthodox religion established in Turkish territory, and of Greek nationals of the Moslem religion established in Greek territory.

To a modern sensibility, it seems extraordinary that a world body with responsibility for peace, the precursor of the United Nations, should endorse such an arrangement. Hundreds of thousands of people were being told: regardless of what language you speak or who you think you are, you will now be deported to another country because you practise the ‘wrong’ religion for the place you now live. Yet the use of religious affiliation as the defining criterion did correspond perfectly to the Ottoman order from which new states were being created. In the cold-blooded calculus of state-building, the two countries were doing each other a favour, and helping to ensure that both would have religiously uniform populations. More than 95% of the population of Greece would henceforth be Orthodox Christian, and an even higher proportion of the new Turkish state’s citizens would be Muslim. To achieve this tidy state of affairs, it was agreed that the one million or so Orthodox Christians already in flight from Turkey would abandon all hope of returning, while the 200,000 who remained in Turkey would have to leave as quickly as possible. Meanwhile, nearly 400,000 Muslims would be transferred from Greece to Turkey. This had some paradoxical consequences. The Orthodox Christians who moved to Greece included at least 100,000 whose only or main language was Turkish. These Turcophones included devout Christians who lived in the heart of Anatolia, in the stark and beautiful landscape of Cappadocia where some important events in early Christian history unfolded. As of the beginning of January 1923, all the main parties in Lausanne (the Greeks, the Turks and Lord Curzon, the British chairman) agreed that the Cappadocian Christians would be spared from the exchange, but eventually they too were swept up in the general deportation.
On the other side of the Aegean, the paradox was equally sharp and painful. Among the Muslims shipped to Turkey from Greece, tens of thousands spoke Greek as their sole or main language. Most people in this heading were Cretan Muslims, whose material culture was very similar to that of their Christian Greek neighbours. There were also people from Greek Macedonia – including Muslim families whose embrace of Islam had often been recent or superficial – who were bilingual in Greek and Turkish, sometimes with a preference for the former.

Whichever direction they were migrating, the exchanged people found themselves in countries and emerging political orders where there was little tolerance for diversity of any kind. Along with the material and practical problems of adapting to a new land, they were under pressure to learn and adopt the language of their host country, and as far as possible, forget that they had ever spoken anything different. They all found themselves incorporated in nationalist projects which aspired to encase the entire population in a single one-size-fits-all straightjacket. In the new Turkish republic, the language was purged of Arabic and Persian loanwords, and the theory was developed that all the world’s languages descended from Turkish. As Kemal Ataturk mapped out a new definition of Turkishness to which all citizens were expected to conform, speaking the national tongue was a minimal obligation.

In the Greek case, the drive for homogeneity came to a head under the regime of General Ioannis Metaxas who took power in August 1936 and claimed to be developing a ‘third Greek civilization’ in succession to classical Hellas and Christian Byzantium. It is striking that in both countries, the Lausanne exchangees were seen, from a strategic viewpoint, as comparatively docile and unproblematic elements of society. The assimilation of these newcomers was seen as a certain and irreversible process, whatever the immediate problems.

For the Greek state, bigger challenges to homogeneity were posed by the Slavophone and Albanian-speaking Cham populations of northern Greece. The advent of Anatolian Orthodox Christians, who had in a sense nowhere to go except full Hellenization (given that Turkey did not want them and Greece did want them), was regarded as a geopolitical asset. What they were, in terms of language or consciousness, was seen as less important than what they – or the community’s leaders – wanted to be; and there seemed no doubt that they would aspire to be Greek. Their destiny had, after all, been determined by two states. There was little chance of these newcomers becoming a fifth column for any other country.

A revealing story was told to account for the awkward fact that many of the new arrivals in Greece were speakers of Turkish. As the Turcophone migrants explained it, their ancestors had in centuries past been presented with a brutal dilemma by the Ottoman masters: they must forfeit their language or their religion. As zealous Orthodox Christians, they chose to keep their faith and surrender at least tactically to the linguistic power of Turkish.

In both countries, it is interesting to note that the Lausanne exchangees were never the principal targets of a drive to homogenize. It would be more accurate to say that they were caught up in the wash of a much larger and more contentious drive for uniformity. The Turkish authorities were generally optimistic about the prospects for assimilating non-Turkish but Muslim newcomers, as long as they were willing to learn Turkish and adopt Turkish consciousness. The newcomers from Greece fell squarely into that category.

The authorities perceived a greater problem in integrating non-Turkish but Muslim groups already established in Anatolia: Kurds, Circassians, Laz and so on. As for the small non-Muslim groups who remained in Anatolia, (Armenians, Jews and the Greek Orthodox of Istanbul who were excluded from the exchange), the official attitude was erratic: sometimes they were invited, under certain conditions, to be full citizens of the new republic and sometimes they were excluded.

It is revealing to study the rhetoric of a campaign entitled: ‘Citizen, Speak Turkish!’ which was fostered both by officialdom and by grass-roots organisations. One of the campaign’s main targets was the Jewish community which continued to speak Ladino, a medieval form of Spanish which they had spoken since their forebears fled from Iberian persecution in 1492.

Amidst a vast linguistic maelstrom, the Lausanne migrants from Greece were seen as a comparatively minor problem, because it was anticipated that they (or at least their children) would learn Turkish as quickly as possible. Thus a columnist in an Izmir newspaper argued that while ‘the (Greek-speaking) Cretan immigrants … might be forgiven for not speaking Turkish’ the Ladino-speaking Jews had no excuse for their slowness to adopt the official tongue. The columnist urged readers to be kind and helpful to the Cretans and teach them Turkish, while anticipating linguistic stubbornness from other groups like the Ladino-speakers.

So much for the nationalist ideology in both countries, which ensured that the younger generations in both migrant communities fully mastered the host language and it was often progressively forgotten, perhaps deliberately forgotten, that any other tongue had been spoken in the family.

But what of the human realities which nationalist ideology always tries to suppress when they are inconvenient? In both countries, traces of the linguistic awkwardness created by the Lausanne agreement could still be discerned in the early 21st century. For example, there were villages in the west of Greek Macedonia where very old people were more comfortable in Turkish than Greek – while adamantly professing their loyalty to the Greek state and above all to the Orthodox Christian faith.

In Turkey, meanwhile, the persistence of some knowledge of Greek – even in the second and third generation – in a handful of Cretan-settled locations was remarkable. That was particularly true in the port of Ayvalik, opposite the island of Lesbos, and the adjacent resort known as Cunda in Turkish and Moschonisi in Greek. Still, knowledge of Cretan-accented Greek was always combined with perfect Turkish and a strong loyalty to Kemal Ataturk and the ideology of the Turkish republic. The best-known personality of Cretan origin in that locality was the novelist Ahmet Yorulmaz (1932-2014) who was happily bilingual in Greek and Turkish and always insisted that people should be grateful to the architects of the population exchange for saving the Greeks and Turks from their worst impulses.

In Greece, the political scientist Nikos Marantzides has made an intensive study of migrants from the town of Bafra in north central Turkey, who settled in northern Greece. He notes that in the first generation of Turcophone refugees, many women never learned Greek. The men learned Greek in the hard school of military service. They were on the receiving end of barbed comments from fellow refugees who came from other parts of the Black Sea region: people from Bafra were not real Black Sea Greeks, it was claimed. By the early 21st century, in many families of Bafra origin it had been forgotten, deliberately or otherwise, that some immediate forebears had known no language except Turkish. Yet the amnesia was not total. As late as 2003 it was possible for a journalist from the BBC Turkish service, Ayca Abakan, to visit villages in northern Greece and find elderly people who – while emphasising that they were devout Christians and loyal Greek citizens – happily relapsed into Turkish and sang Turkish songs.

When Renee Hirschon, the social anthropologist, was doing her research into Anatolian refugee communities in Piraeus in the 1970s, she noted that half a century after the Lausanne agreement, many of her Greek interlocutors remembered Turkish – albeit as a second language – and combined bitterness over their expulsion with a certain nostalgia for a pre-modern world in which languages and religions co-existed.

But at least obliquely, these interviewees also confirmed the Ottoman logic which made religion a natural dividing line along which a population exchange could be organised. Compared with Greek society as a whole, her interlocutors were exceptionally attached to the Orthodox Christian faith and had an articulate understanding of its theology. ‘The Turks were jealous of us because our religion is beautiful,’ as one wistfully said.

In a sense, though, the logic of the Lausanne negotiators has been borne out. Consciously or otherwise, they calculated that linguistic ‘idiosyncrasies’ could be ironed out within a generation, especially among people whose loyalty to the host nation was not in question because they had literally nowhere else to turn. From the state-builders’ point of view, religious differences were likely to be a more awkward and enduring problem – even if the state u
nder construction was a notionally modern one which offered equality under the law to all creeds. In theory, religious tolerance is a hall-mark of a modern state; but building a modern state looked much easier if that principle was not put to the test, because there were no, or hardly any, minorities to tolerate.


Bruce Clark is a journalist and author and winner of the 2007 Runciman Award for his book, Twice a Stranger: How Mass Expulsion Forged Modern Greece and Turkey. His latest book is Athens: City of Wisdom.
[1]
ئەم بابەتە بەزمانی (English) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
This item has been written in (English) language, click on icon to open the item in the original language!
ئەم بابەتە 1,349 جار بینراوە
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!
هاشتاگ
سەرچاوەکان
[1] ماڵپەڕ | English | aspectsofhistory.com
بابەتە پەیوەستکراوەکان: 10
زمانی بابەت: English
پۆلێنی ناوەڕۆک: مافی مرۆڤ
پۆلێنی ناوەڕۆک: کلتوور / فۆلکلۆر
پۆلێنی ناوەڕۆک: ئایین و ئاتەیزم
جۆری وەشان: دیجیتاڵ
زمان - شێوەزار: ئینگلیزی
وڵات - هەرێم: یۆنان - گریک
وڵات - هەرێم: تورکیا
وڵات - هەرێم: ئەرمەنستان
تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
کوالیتیی بابەت: 99%
99%
ئەم بابەتە لەلایەن: ( هەژار کامەلا )ەوە لە: 02-04-2023 تۆمارکراوە
ئەم بابەتە لەلایەن: ( زریان سەرچناری )ەوە لە: 03-04-2023 پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: ( هەژار کامەلا )ەوە لە: 02-04-2023 باشترکراوە
ناونیشانی بابەت
ئەم بابەتە بەپێی ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
ئەم بابەتە 1,349 جار بینراوە
فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن ناوی تۆمارکار
فایلی وێنە 1.0.170 KB 02-04-2023 هەژار کامەلاهـ.ک.
کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای زەرزوان
ژیاننامە
ڕۆژان شەهید زێوەر
پەرتووکخانە
شیکاری پراگماتیکی گوتاری مانەوەی ئێزدی لە ڕۆمانی (شنگال، هایێ ل من)
پەرتووکخانە
دیوانی تاهیر بەگی جاف 3
پەرتووکخانە
ژینانامە - وەشانی 1
پەرتووکخانە
کۆڵبەرنامە - وەشانی 2
پەرتووکخانە
سیاسەت و پلانی زمان بۆ هەرێمی کوردستان
پەرتووکخانە
بەئاگایی زمانی جەستە لە کۆمەڵە ئاخاوتنییەکان (مامۆستایان و پزیشکان بەنموونە)
وێنە و پێناس
چەند کەسایەتییەکی گوندی گەرەوان
وێنە و پێناس
ناوبازاڕی ڕواندز ساڵی 2022
شوێنەوار و کۆنینە
زیندان سلێمان... شوێنی تەقوای زەردەشتییەکان
کورتەباس
کشتوکاڵ لە عیراقی کۆن دا
وێنە و پێناس
ئیبراهیم عەلی ڕواندزی و وشیار عەریف ڕەشید ڕواندزی لە ساڵی 1975
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای ئامەد
وێنە و پێناس
سێ کەسایەتی ناوچەی ڕواندز کۆتایی ساڵانی شەستەکان
کورتەباس
پەندی پێشینانمان و کتێبەکەی (الحکمة الکردية)ی دکتۆر بەدرخان سندی
پەرتووکخانە
جۆرناڵی ساختە
پەرتووکخانە
شوێنەوارنامە - وەشانی 3
ژیاننامە
پەروین ئەکرەم محەمەد عەلی گۆران
کورتەباس
ئایا خواوەندی یەزیدی یەکان مەلەک تاوس تەوتەمی بوو؟
ژیاننامە
گوڵستان تارا
شوێنەوار و کۆنینە
مزگەوتی گەورەی ئامەد
ژیاننامە
مونا واسف
شوێنەوار و کۆنینە
پردی دیجلە
وێنە و پێناس
ناوبازاڕی ڕواندز لە ساڵی 1971
پەرتووکخانە
کاریگەری هۆکارە سروشتییەکان لەسەر دابەشبوونی زمانی کوردی _ شێوەزاری سورچی بە نموونە
ژیاننامە
موحسین مەحمود مستەفا
کورتەباس
(بێدار) شاعیری نیشتمان پەروەری ناوچەی خانەقی 1894-1949
ژیاننامە
پاکستان محەمەد ئەمین
ژیاننامە
شەهرام عەلی کاژۆ
ژیاننامە
بەکر قادر مەحمود
کورتەباس
ڕۆنی ڕوەکی و ئاژەڵی و پیشەسازی یەکانیان
ژیاننامە
دەریا محەمەد حەوێز
ژیاننامە
فوئاد عوسمان ڕەسوڵ
پەرتووکخانە
لۆزاننامە - وەشانی 2

ڕۆژەڤ
شەهیدان
مەلا جەمیل ڕۆژبەیانی
21-08-2010
هاوڕێ باخەوان
مەلا جەمیل ڕۆژبەیانی
ژیاننامە
ڕێبەر چەتۆ
30-08-2019
سەریاس ئەحمەد
ڕێبەر چەتۆ
شەهیدان
ئارمیتا گەڕاوەند
04-10-2023
شادی ئاکۆیی
ئارمیتا گەڕاوەند
ژیاننامە
مونا واسف
28-08-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
مونا واسف
ژیاننامە
موحسین مەحمود مستەفا
28-08-2024
کشمیر کەریم
موحسین مەحمود مستەفا
 چالاکییەکانی ڕۆژی
بابەتی نوێ
ڤیدیۆ
تێکشکانی درۆنێک لە ئاسمانی شاری کەرکووک ڕۆژی 29-08-2024
29-08-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
موحسین مەحمود مستەفا
28-08-2024
کشمیر کەریم
ژیاننامە
مونا واسف
28-08-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ڤیدیۆ
گرتە ڤیدیۆییەکی شەهید ژینا ئەمینی کە لەلایەن سەفا عائیلی لە 2024 بڵاوکرایەوە
27-08-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ڤیدیۆ
ئاهەنگی نەتەوەی تورکمان لە هەولێر ساڵی 1993
27-08-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
پەرتووکخانە
شیکاری پراگماتیکی گوتاری مانەوەی ئێزدی لە ڕۆمانی (شنگال، هایێ ل من)
27-08-2024
هەژار کامەلا
پەرتووکخانە
دیوانی تاهیر بەگی جاف 3
27-08-2024
زریان سەرچناری
پەرتووکخانە
کاریگەری هۆکارە سروشتییەکان لەسەر دابەشبوونی زمانی کوردی _ شێوەزاری سورچی بە نموونە
26-08-2024
ڕۆژان نوری عەبدوڵڵا
کارە هونەرییەکان
تەمسیلی کۆمیدی لیزەر 02
26-08-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
کارە هونەرییەکان
تەمسیلی کۆمیدی لیزەر 01
26-08-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ئامار
بابەت
  533,825
وێنە
  108,521
پەرتووک PDF
  20,099
فایلی پەیوەندیدار
  102,325
ڤیدیۆ
  1,497
زمان
کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish 
305,226
Kurmancî - Upper Kurdish (Latin) 
89,490
هەورامی - Kurdish Hawrami 
65,912
عربي - Arabic 
29,940
کرمانجی - Upper Kurdish (Arami) 
17,480
فارسی - Farsi 
9,188
English 
7,457
Türkçe - Turkish 
3,662
لوڕی - Kurdish Luri 
1,691
Deutsch - German 
1,625
Pусский - Russian 
1,140
Français - French 
340
Nederlands - Dutch 
130
Zazakî - Kurdish Zazaki 
90
Svenska - Swedish 
64
Español - Spanish 
50
Հայերեն - Armenian 
50
Polski - Polish 
47
Italiano - Italian 
47
لەکی - Kurdish Laki 
37
Azərbaycanca - Azerbaijani 
24
日本人 - Japanese 
21
中国的 - Chinese 
18
Ελληνική - Greek 
14
עברית - Hebrew 
14
Norsk - Norwegian 
14
Fins - Finnish 
12
Тоҷикӣ - Tajik 
6
Português - Portuguese 
6
Ozbek - Uzbek 
6
Esperanto 
5
ქართველი - Georgian 
3
Catalana 
2
Čeština - Czech 
2
Kiswahili سَوَاحِلي 
2
Srpski - Serbian 
2
Hrvatski - Croatian 
2
ترکمانی - Turkman (Arami Script) 
1
Lietuvių - Lithuanian 
1
Cebuano 
1
балгарская - Bulgarian 
1
हिन्दी - Hindi 
1
پۆل
کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish
وشە و دەستەواژە 
130,247
پەرتووکخانە 
25,502
ژیاننامە 
24,983
کورتەباس 
17,702
ڕێکەوت و ڕووداو (کڕۆنۆلۆژیا) 
14,594
پەند و ئیدیۆم 
13,399
شوێنەکان 
11,997
شەهیدان 
11,565
کۆمەڵکوژی 
10,898
هۆنراوە 
10,234
بەڵگەنامەکان 
8,333
وێنە و پێناس 
7,335
ئامار و ڕاپرسی 
4,624
کلتوور - مەتەڵ 
3,150
ناوی کوردی 
2,237
پارت و ڕێکخراوەکان 
1,456
ڤیدیۆ 
1,398
پۆلێننەکراو 
990
بڵاوکراوەکان (گۆڤار، ڕۆژنامە و ...) 
819
کلتوور - گاڵتەوگەپ 
777
کارە هونەرییەکان 
740
شوێنەوار و کۆنینە 
634
فەرمانگەکان  
276
گیانلەبەرانی کوردستان 
243
هۆز - تیرە - بنەماڵە 
188
نەخشەکان 
185
نەریت 
160
ڕووه‌كی كورده‌واری (گژوگیا و دار) 
101
ژینگەی کوردستان 
94
زانستە سروشتییەکان 
80
خواردنی کوردی 
80
دۆزی ژن 
55
مۆزەخانە 
50
یارییە کوردەوارییەکان 
39
بەرهەمە کوردستانییەکان 
38
کەلوپەلی سەربازیی بەکارهاتوو لە کوردستان 
21
گەشتوگوزار 
2
کۆگای فایلەکان
MP3 
323
PDF 
30,952
MP4 
2,451
IMG 
198,598
∑   تێکڕا 
232,324
گەڕان بەدوای ناوەڕۆکدا
کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای زەرزوان
ژیاننامە
ڕۆژان شەهید زێوەر
پەرتووکخانە
شیکاری پراگماتیکی گوتاری مانەوەی ئێزدی لە ڕۆمانی (شنگال، هایێ ل من)
پەرتووکخانە
دیوانی تاهیر بەگی جاف 3
پەرتووکخانە
ژینانامە - وەشانی 1
پەرتووکخانە
کۆڵبەرنامە - وەشانی 2
پەرتووکخانە
سیاسەت و پلانی زمان بۆ هەرێمی کوردستان
پەرتووکخانە
بەئاگایی زمانی جەستە لە کۆمەڵە ئاخاوتنییەکان (مامۆستایان و پزیشکان بەنموونە)
وێنە و پێناس
چەند کەسایەتییەکی گوندی گەرەوان
وێنە و پێناس
ناوبازاڕی ڕواندز ساڵی 2022
شوێنەوار و کۆنینە
زیندان سلێمان... شوێنی تەقوای زەردەشتییەکان
کورتەباس
کشتوکاڵ لە عیراقی کۆن دا
وێنە و پێناس
ئیبراهیم عەلی ڕواندزی و وشیار عەریف ڕەشید ڕواندزی لە ساڵی 1975
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای ئامەد
وێنە و پێناس
سێ کەسایەتی ناوچەی ڕواندز کۆتایی ساڵانی شەستەکان
کورتەباس
پەندی پێشینانمان و کتێبەکەی (الحکمة الکردية)ی دکتۆر بەدرخان سندی
پەرتووکخانە
جۆرناڵی ساختە
پەرتووکخانە
شوێنەوارنامە - وەشانی 3
ژیاننامە
پەروین ئەکرەم محەمەد عەلی گۆران
کورتەباس
ئایا خواوەندی یەزیدی یەکان مەلەک تاوس تەوتەمی بوو؟
ژیاننامە
گوڵستان تارا
شوێنەوار و کۆنینە
مزگەوتی گەورەی ئامەد
ژیاننامە
مونا واسف
شوێنەوار و کۆنینە
پردی دیجلە
وێنە و پێناس
ناوبازاڕی ڕواندز لە ساڵی 1971
پەرتووکخانە
کاریگەری هۆکارە سروشتییەکان لەسەر دابەشبوونی زمانی کوردی _ شێوەزاری سورچی بە نموونە
ژیاننامە
موحسین مەحمود مستەفا
کورتەباس
(بێدار) شاعیری نیشتمان پەروەری ناوچەی خانەقی 1894-1949
ژیاننامە
پاکستان محەمەد ئەمین
ژیاننامە
شەهرام عەلی کاژۆ
ژیاننامە
بەکر قادر مەحمود
کورتەباس
ڕۆنی ڕوەکی و ئاژەڵی و پیشەسازی یەکانیان
ژیاننامە
دەریا محەمەد حەوێز
ژیاننامە
فوئاد عوسمان ڕەسوڵ
پەرتووکخانە
لۆزاننامە - وەشانی 2
فۆڵدەرەکان
ژیاننامە - ڕەگەزی کەس - مێ ژیاننامە - نەتەوە - کورد وشە و دەستەواژە - وڵات - هەرێم - ڕۆژهەڵاتی کوردستان وشە و دەستەواژە - وڵات - هەرێم - باشووری کوردستان بەڵگەنامەکان - وڵات - هەرێم - باشووری کوردستان کلتوور - مەتەڵ - وڵات - هەرێم - باشووری کوردستان ژیاننامە - جۆری کەس - بێسەروشوێن ژیاننامە - جۆری کەس - قوربانیی شەڕی دەوڵەتی ئیسلامی - داعش بەڵگەنامەکان - جۆری دۆکومێنت - زمانی یەکەم کلتوور - مەتەڵ - شار و شارۆچکەکان - سلێمانی

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.75
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 3.797 چرکە!