پەرتووکخانە پەرتووکخانە
گەڕان
  

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!


بژاردەی گەڕان




گەڕانی ورد      کیبۆرد


گەڕان
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆمارکردنی بابەت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
ئامرازەکان
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
Dark Mode
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی
Kurmancî
هەورامی
Zazakî
English
Français
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Fins
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
هەژماری من
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
گەڕان تۆمارکردنی بابەت ئامرازەکان زمانەکان هەژماری من
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
Dark Mode
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی
Kurmancî
هەورامی
Zazakî
English
Français
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Fins
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2025
 دەربارە
 بابەت بەهەڵکەوت
 چالاکییەکانی ڕۆژی
 ڕێساکانی بەکارهێنان
 ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
 بیروڕاکانتان
 دڵخوازەکان
 کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
 چالاکییەکان - کوردیپێدیا
 یارمەتی
بابەتی نوێ
ژیاننامە
کاوە ئوستوار
03-01-2025
سروشت بەکر
ژیاننامە
چالاک ڕەئوف
03-01-2025
سروشت بەکر
ژیاننامە
عەبدولڕەحمان میرزا
03-01-2025
سروشت بەکر
ژیاننامە
سارۆ سووزەنی
03-01-2025
سروشت بەکر
ڤیدیۆ
گۆرانییەکی کوردی ساڵی 1992 لە بەغدا تۆمارکراوە
03-01-2025
کشمیر کەریم
ڤیدیۆ
زەماوەند و هەڵپەڕکێی کوردەواری لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان ساڵی 1970
03-01-2025
کشمیر کەریم
ڤیدیۆ
شاری سلێمانی، ساڵی 1988
03-01-2025
کشمیر کەریم
ڤیدیۆ
پێشمەرگەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان، پاوە و نەوسود ساڵی 1982
03-01-2025
کشمیر کەریم
ڤیدیۆ
کوردستان ساڵی 1963 ژیانی ڕۆژانەی گوند
03-01-2025
کشمیر کەریم
ڤیدیۆ
مەراسیمی کردنەوەی کارگەی چیمەنتۆی سەرچناری شاری سلێمانی لە ساڵی 1957
03-01-2025
شادی ئاکۆیی
ئامار
بابەت
  532,858
وێنە
  113,670
پەرتووک PDF
  20,711
فایلی پەیوەندیدار
  109,691
ڤیدیۆ
  1,779
زمان
کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish 
292,815
Kurmancî - Upper Kurdish (Latin) 
91,116
هەورامی - Kurdish Hawrami 
66,445
عربي - Arabic 
32,956
کرمانجی - Upper Kurdish (Arami) 
20,444
فارسی - Farsi 
11,726
English - English 
7,854
Türkçe - Turkish 
3,690
Deutsch - German 
1,837
لوڕی - Kurdish Luri 
1,690
Pусский - Russian 
1,144
Français - French 
349
Nederlands - Dutch 
131
Zazakî - Kurdish Zazaki 
91
Svenska - Swedish 
72
Polski - Polish 
56
Español - Spanish 
55
Italiano - Italian 
52
Հայերեն - Armenian 
52
لەکی - Kurdish Laki 
37
Azərbaycanca - Azerbaijani 
27
日本人 - Japanese 
21
中国的 - Chinese 
20
Norsk - Norwegian 
18
Ελληνική - Greek 
16
עברית - Hebrew 
16
Fins - Finnish 
12
Português - Portuguese 
10
Тоҷикӣ - Tajik 
9
Ozbek - Uzbek 
7
Esperanto - Esperanto 
7
Catalana - Catalana 
6
Čeština - Czech 
5
ქართველი - Georgian 
5
Srpski - Serbian 
4
Kiswahili سَوَاحِلي -  
3
Hrvatski - Croatian 
3
балгарская - Bulgarian 
2
हिन्दी - Hindi 
2
Lietuvių - Lithuanian 
2
қазақ - Kazakh 
1
Cebuano - Cebuano 
1
ترکمانی - Turkman (Arami Script) 
1
پۆل
کوردیی ناوەڕاست
وشە و دەستەواژە 
109,149
ژیاننامە 
26,970
پەرتووکخانە 
26,193
کورتەباس 
19,373
ڕێکەوت و ڕووداو (کڕۆنۆلۆژیا) 
15,139
پەند 
13,754
شوێنەکان 
12,314
شەهیدان 
11,938
کۆمەڵکوژی 
10,919
هۆنراوە 
10,504
بەڵگەنامەکان 
8,454
وێنە و پێناس 
7,639
ئامار و ڕاپرسی 
4,628
کلتوور - مەتەڵ 
3,149
ناوی کوردی 
2,561
ڤیدیۆ 
1,663
پارت و ڕێکخراوەکان 
1,469
فەرمانگەکان  
1,029
پۆلێننەکراو 
989
بڵاوکراوەکان (گۆڤار، ڕۆژنامە و ...) 
826
کلتوور - گاڵتەوگەپ 
776
کارە هونەرییەکان 
772
شوێنەوار و کۆنینە 
639
گیانلەبەرانی کوردستان 
368
یارییە کوردەوارییەکان 
279
ئیدیۆم 
246
هۆز - تیرە - بنەماڵە 
187
نەخشەکان 
186
نەریت 
160
ڕووه‌كی كورده‌واری (گژوگیا و دار) 
101
ژینگەی کوردستان 
101
خواردنی کوردی 
87
زانستە سروشتییەکان 
80
دۆزی ژن 
55
مۆزەخانە 
50
بەرهەمە کوردستانییەکان 
38
کەلوپەلی سەربازیی بەکارهاتوو لە کوردستان 
28
گەشتوگوزار 
2
کۆگای فایلەکان
MP3 
537
PDF 
32,620
MP4 
2,941
IMG 
209,547
∑   تێکڕا 
245,645
گەڕان بەدوای ناوەڕۆکدا
ژیاننامە
ئاراس ئیلنجاغی
ژیاننامە
سارا سەردار
ژیاننامە
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
شەنە بەکر
ئامار و ڕاپرسی
ئاماری کار و چالاکییەکانی ڕ...
وردەکارییەکانی بودجەیەکی مێژوویی لە ئێراق؛ مەترسییەکان و دابەشبوونی بەپێی کەرتە جیاوازەکان
کوردیپێدیا، مێژووی ڕۆژ بە ڕۆژی کوردستان و کورد دەنووسێتەوە..
پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish
بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
نرخاندنی بابەت
نایاب
زۆر باشە
باش
خراپ نییە
خراپ
بۆ ناو لیستی دڵخوازەکان
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
Metadata
RSS
گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
Kurmancî - Upper Kurdish (Latin)0
English - English0
عربي - Arabic0
فارسی - Farsi0
Türkçe - Turkish0
עברית - Hebrew0
Deutsch - German0
Español - Spanish0
Français - French0
Italiano - Italian0
Nederlands - Dutch0
Svenska - Swedish0
Ελληνική - Greek0
Azərbaycanca - Azerbaijani0
Catalana - Catalana0
Čeština - Czech0
Esperanto - Esperanto0
Fins - Finnish0
Hrvatski - Croatian0
Lietuvių - Lithuanian0
Norsk - Norwegian0
Ozbek - Uzbek0
Polski - Polish0
Português - Portuguese0
Pусский - Russian0
Srpski - Serbian0
балгарская - Bulgarian0
қазақ - Kazakh0
Тоҷикӣ - Tajik0
Հայերեն - Armenian0
हिन्दी - Hindi0
ქართველი - Georgian0
中国的 - Chinese0
日本人 - Japanese0

وردەکارییەکانی بودجەیەکی مێژوویی لە ئێراق؛ مەترسییەکان و دابەشبوونی بەپێی ک...

وردەکارییەکانی بودجەیەکی مێژوویی لە ئێراق؛ مەترسییەکان و دابەشبوونی بەپێی ک...
ناونیشان: وردەکارییەکانی بودجەیەکی مێژوویی لە ئێراق؛ مەترسییەکان و دابەشبوونی بەپێی کەرتە جیاوازەکان
نووسەر: #مەحموود بابان#
ڕۆژی دەرچوون: #09-04-2023#
=KTML_Bold=بەرایی=KTML_End=
ڕۆژی #05-04-2023#پەڕڵەمانی ئێراق خوێندنەوەی یەکەمی بۆ پڕۆژە بودجەی 2023 و دوو ساڵی داهاتوو کرد و چاوەڕواندەکرێت خوێندنەوەی دووەمی بۆ بکرێت و دواتریش ڕەوانەی لیژنەی تایبەتمەند بکرێت. ئەم پڕۆژە یاسایە لەڕووی ژمارەکانییەوە بە مێژوویی ناودەبرێت، نەوەکو لە تەرخانکردن و دابینکردنی پێداویستییەکانی ئێراق لەمڕۆ و داهاتوودا. پڕۆژەکە لە 67 ماددە پێکهاتووە کە چۆنییەتی مامەڵەکردن و خەرجییەکانی ئێراقی بۆ ئەمساڵ و ساڵانی داهاتوو خستووەتەڕوو.
داڕشتنی پڕۆژەیاسای بودجەی ئێراق بۆ سێ ساڵ چەند مەترسی و دەرفەتێکی جیاوازی تێدایە. لەسەرووی هەموویانەوە مەترسیی جێگیریی نرخی نەوت و هەناردەکردنی نەوتە بۆ دەرەوە. بۆ نموونە 1 دۆلار جیاوازی لەو نرخەی لە بودجەدا دانراوە 1.3 ملیار دۆلار یاخود 1.6 تریلۆن دینار جیاوازی دەخاتە ئەو پارەیەی لە نەوتەوە دێت. لە پڕۆژە یاسای بودجەکەشدا 87.14% داهات لە نەوتەوە دیاریکراوە، بەڵام بەپێی خەرجییەکانی 2022، ڕێژەی 95% ئەو پارەیەی کە خەرجکراوە، لە نەوتەوە هاتووە.
هەروەها، بەپێی ڕێنمایی سندوقی نەختینەی نێودەوڵەتی (IMF) لەبارەی ئامادەکردنی بودجەوە ئاماژە بەوەکراوە بودجە بۆ یەک ساڵ ئامادە دەکرێت، خەرجی و داهاتی یەک ساڵ لەخۆدەگرێت و بۆ یەک ساڵیش دەنگی لەسەر دەدرێت و جێبەجێدەکرێت. بۆ نموونە زۆربەی وڵاتانی نیو ڕێکخراوی هاریکاریی ئابووری و گەشەپێدان (OECD) کە گەورە ئابوورییەکانی وەک ئەمریکا، بەریتانیا و ئەڵمانیا لەخۆدەگرێت، بودجەکەیان بۆ یەک ساڵ ئامادە دەکەن. شانشینی سعودیە کە نزیکترین وڵاتە لە ئێراق لەڕووی بەرهەمهێنانی نەوت و داهاتەکەیەوە، بودجەکەی بۆ یەک ساڵە، بەڵام لە فرەچەشنی داهات و خەرجییەکاندا جیاوازییەکی گەورە لەنێوان سعودیە و ئێراقدا هەیە.
دابەشبوونی خەرجییەکان چ خەرجی بەکاربردن یاخود خەرجی وەبەرهێنان لە پڕۆژەیاسای بودجەی 2023دا وێنایەکی دیکە بەم پڕۆژەیە لەبارەی ئێراقەوە دەبەخشێت، بۆ نموونە کۆی کارمەندانی حکومی 4 ملیۆن و 96 هەزار و 1 کارمەند دانراوە، کە 1 ملیۆن و 503 هەزار و 339 کارمەندیان لە سێکتەری ئەمنیدا کاردەکەن، واتە سێکتەری ئەمنی لە ئێراق ڕێژەی 36.7% کۆی کارمەندان پێکدەهێنێت. هەروەها، کۆی مووچە لە پڕۆژە بودجەکەوە 92.56 تریلۆن دینارە، کە ئەمەش دەکاتە 79%ی ئەو داهاتەی لە نەوتەوە دێت!
لێرەدا، هەڵوەستە لەسەر وردەکارییەکانی نیو پڕۆژە بودجەی 2023ی ئێراق دەکەین، کە ئێستا لە لیژنەی تایبەتمەندە بۆ ئەوەی ئامادەکاری بۆ خوێندنەوەی دووەم و پەسەندکردنی لە پەڕڵەمان بکرێت.
=KTML_Bold=ژمارەکانی نێو بودجەی 2023ی ئێراق و دابەشبوون بەپێی سێکتەرەکان=KTML_End=
داهاتی خەمڵێنراوی ئێراق بۆ 2023 لەسەرووی 134.55 تریلیۆن دینارە، بەڵام خەرجییەکانی 199 تریلیۆن دیناری تێپەڕاندووە، کە بەتەنیا بودجەی تەرخانکراوی (بەکارخستن، بەرنامەی تایبەت و قەرزەکان) 149.55 تریلیۆن دینارە، هەروەها، ئەوەی جێگەی سەرنجە ئەوەیە؛ خەرجییەکانی سەرمایەگوزاری 49.46 تریلۆن دینارە (سەرمایەگوزاری بەردەست، وەبەرهێنانی نێوخۆیی و وەبەرهێنان لە ڕێگەی قەرزەوە) ، کە نزیکەی 9.9 تریلۆن دیناری ئەو خەرجی وەبەرهێنانە لە ڕێگەی قەرزی نێوخۆیی و دەرەکییەوە دانراوە.
هەروەها، کوورتهێنانی بودجەی گشتی 64.4 تریلۆن دینارە، بەڵام لەوانەیە ئەم کوورتهێنانە ڕوونەدات و ئەگەر هەشبێت بڕەکەی زۆر کەمتر بێت، چونکە لە دوانزە مانگەکەی ساڵ، نزیکەی سێ مانگ و نیو تێپەڕیوە، هێشتا بودجەکەش پەسند نەکراوە! هەروەها، زۆربەی کوورتهێنان لە خەرجیی سەرمایەگوزاری و وەبەرهێنان، کە قەرزی دەرەکی بۆ دەکرێت بۆ پڕکردنەوەی، بەوپێیەش ناتوانرێت لە 8 مانگی داهاتوودا پلانی پڕۆژەکان، تەندەرین و خەرجییەکانیان بۆ بکرێت، هەرچەندە ڕێژەی 20%ی بۆ پڕۆژەی نوێ دانراوە لە بودجەی 2023.
دابەشبوونی سێکتەرەکان لە پڕۆژە بودجەی 2023دا بەشێوەیەکە کە سێکتەرەکانی (پیشەسازی، کشتووکاڵ، گواستنەوە و پەیوەندییەکان و بیناسازی) بەهەموویانەوە، 14.4% بودجەکە پێکدەهێنن، بەڵام پڕۆژەی تەرخانکراو بۆ دامەزراوە ئەمنییەکان و بەرگری 15%ی بودجەکە پێکدەهێنن.
=KTML_Bold=بڕوانە خشتەی 1 لەبارەی دابەشبوونی ڕێژە و بڕی پارەی دانراو لە بودجەی 2023ی ئێراق بۆ کەرتە جیاوازەکان.=KTML_End=
=KTML_Bold=بڕوانە فایلی پەیوەندیدار:=KTML_End=
لەڕووی دابینکردنی بودجە بۆ سێکتەرە جیاوازەکان، وزە و کەرتی ئەمنی و سەربازی لەگەڵ مووچەی چاودێری کۆمەڵایەتی و مووچەی خانەنشینی و مووچەی شەهیدان * ڕێژەی 52%ی نیوەی بودجەکە پێکدەهێنن، لەکاتێکدا کەرتە گرنگەکانی وەک کشتووکاڵ و پیشەسازی و گواستنەوە و گەیاندن و بیناسازی و نیشتەجێبوون بە کەرتی تەندرووستیشەوە 11.8% بۆ دابینکراوە، کە ئێراق لەڕووی هەریەکە لەم کەرتانەوە نەوەک پێویستی بەڵکوو لە خراپترین دۆخدایە لەسەر ئاستی جیهان، بۆ نموونە بەپێی ڕێکخراوی تەندرووستی جیهانی، کەرتی تەندرووستی ئێراق لە ڕێزبەندی 167ەمین وڵاتە لەنێو 190 وڵاتدا.
هەروەها، لە خەرجییەکانی بەکارخستن و دابینکردنی پارە لە پڕۆژەیاسای بودجەی 2023ی ئێراق بۆ دامەزراوەکانی سەرۆکایەتییەکان لە ئێراق بە بەراورد بەو کەرتانەی دیکە بەشێوەیەکە کە وێنا ناکرێت، بۆ نموونە سەرۆکایەتی ئەنجوومەنی وەزیران 1.2 تریلۆن دینار، ئەنجوومەنی نوێنەرانی ئێراق سەرووی 418 ملیار دینار، سەرۆکایەتی کۆمار 94 ملیار، ئەنجوومەنی ئاساییشی نیشتمانی ئێراق 401 ملیار، دەزگای هەواڵگریی نیشتمانی ئێراق 307 ملیار و دەزگای ڕووبەڕووبوونەوەی تیرۆر 797 ملیار و حەشدی شەعبی 3.7 تریلۆن دینارە.
دیوێکی دیکەی ئەم بودجە مێژووییە پەیوەستە بە خەرجییەکان بۆ کەرتە جیاوازەکان، بۆ نموونە لە بودجەی پڕۆژەکان، ئەویش نەک لە داهاتی نیوخۆ بەڵکوو لە قەرزی جایکای ژاپۆنی کە بڕەکەی 1.29 ملیار دۆلارە، تەنیا 2.5 ملیۆن دۆلار بۆ پڕۆژەکانی وەزارەتی سەرچاوەکانی ئاو دانراوە، بەڵام 905 ملیۆن دۆلار بۆ پڕۆژەکانی وەزارەتی نەوت دانراوە! هەروەها، لە قەرزی بانکی نێودەوڵەتی کە بڕەکەی 418 ملیۆن دۆلارە، 26 ملیۆن دۆلار بۆ وەزارەتی سەرچاوەکانی ئاو دانراوە، بەڵام لە قەرزێکی 435 ملیۆن دۆلاریی بانکە بیانییەکان، 35 ملیۆن دۆلار بۆ حەشدی شەعبی دانراوە، لەکاتێکدا 3.77 تریلیۆن دیناری دیکە بۆ خەرییەکانی حەشدی شەعبی لە بودجەکەدا دانراوە.
لەکاتێکدا، بەپێی یۆنامی و بانکی جیهانی، ئێراق مەترسییەکی گەورەی لە ڕووی گۆڕانکارییەکانی کەشوهەوا لە پێشە بەشێوەیەک یۆنامی مەترسییەکانی زیادبوونی خۆڵبارین و بەبیابانبوون لە هاوینی ئەمساڵ لەسەرە و بانکی جیهانی هۆشداری لە کەمبوونەوەی ئاو و خراپبوونی کوالێتی ئاوی سەر زەوی و ژێر زەوی ئێراق داوە، بەشێوەیەک کە زیانی 4% گەشەی بەرهەمی نیوخۆیی GDP یان 6.6 ملیار دۆلار لە ئێراق دەدات. هەروەها چاوڕواندەکرێت تاوەکوو ساڵی 2050، بەرزبوونەوەی پلەی گەرما 1 پلەی سیلیزی ڕوویدات، کە ئەمەش دەبێتەهۆی کەمبوونەوەی بارانبارین بەرێژەی 10% و کەمبوونەوەی ئاوی سازگار بەرێژەی 20%، بەمشیوەیەش لێکەوتەکەی ئەم باوردۆخە دەبێتەهۆی ئەوەی یەک لەسەر سێ زەوییە ئاودێرییەکان لە ئێراق ئاویان نەبێت.
=KTML_Bold=پشتبەستن بە داهاتی نەوت و لێکەوتەکانی=KTML_End=
لە پڕۆژە بودجەکەدا ڕێژەی لەسەدا 87ی داهات لە نەوتەوە دێت بە 400 هەزار بەرمیل نەوتی هەرێمی کوردستانیشەوە، لەکاتێکدا بەپێی حساباتی کۆتایی 2022، ڕێژەی 95% داهاتی ئێراق لە نەوتەوە بووە و ڕێژەی 5%ی لە بەرهەمی نانەوتییەوە بووە.
بەگوێرەی پڕۆژەیاساکە، ئێراق ڕۆژانە 3.5 ملیۆن بەرمیل نەوت بەنرخی 70 دۆلار هەناردەی دەرەوە دەکات و هەر دۆلارێک بە 1300 دینار دانراوە، لەکاتێکدا هەر لە ئێستاوە کیشە بۆ ئەمە درووستبووە. لە سێ مانگی سەرەتای ئەمساڵدا ئێراق ڕۆژانە نزیکەی 3.3 ملیۆن بەرمیل نەوتی هەناردەکردووە و لە چەند ڕۆژی ڕابردووشدا پابەندی خۆی بە کەمکردنەوەی 210 هەزاری بەرمیل نەوتی دیکە لە مانگی ئایاری 2023ەوە ڕاگەیاندووە لە چوارچێوەی بڕیاری ئۆپێک پڵەس بۆ کەمکردنەوەی 1.1 ملیۆن بەرمیل نەوت. ئەگەر بەمشیوەیەش بێت، کەواتە هەناردەی نەوتی ئێراق کە بەتێکڕا لە کانوونی دووەمی 2023دا 3.33 ملیۆن بەرمیل نەوتی ڕۆژانە، لە شوباتی 2023، بڕی 3.29 بەرمیل نەوتی ڕۆژانە و لە ئاداری 2023شدا 3.25 ملیۆن بەرمیل نەوت بووە، لە ئایاری ئەمساڵەوە بۆ نزیکەی 3 ملیۆن بەرمیل نەوت لە ڕۆژێکدا کەمدەبێتەوە.
هەروەها، ئەگەر نەوتی هەرێمی کوردستان دووبارە لە چوارچێوەی سۆمۆ و وەکوو ئەوەی لە پڕۆژەیاسای بودجەی 2023ی ئێراق هاتووە، دابنێین، ئەوا هێشتا ئێراق نزیکەی 3.4 ملیۆن هەناردە دەکات و 100 هەزار بەرمیل نەوتی ڕۆژانە کەمتر دەبێت لەوەی دیاریکراوە، ئەمە لەکاتێکدا نیو مانگی تێپەڕاندووە و هێشتاش هەناردەکردنەوەی نەوتی هەرێمی کوردستان دەستیپێنەکردووەتەوە.
ئێراق دووەم وڵاتی بەرهەمهێنەری نەوتە لەنێو ڕێکخراوی ئۆپێک لە دوای سعودیە، بەڵام جیاوازییەکی گەورە لەنێوان سعودیە و ئێراق لە پشتبەستن بە نەوت بۆ دابینکردنی بودجە هەیە، بۆ نموونە لە ساڵی 2022دا، ڕێژەی 32%ی داهاتی سعودیە نانەوتی بووە، کە 410.9 ملیار ڕیالی سعودی بووە، واتە 68% داهاتی نەوتی بووە، کە بەهۆی بەرزی نرخی نەوتەوە 27.68 ملیار دۆلار سەرڕێژی بودجەیان هەبووە، بەڵام لە هەمان ئەو ساڵەدا داهاتی ئێراق تەنیا 5%ی نانەوتی ( 5.3 ملیار دۆلار) بووە، واتە 95%ی داهاتەکەی لە نەوتەوە هاتووە.
سعودیە وەک وڵاتێکی نەوتی لە مانگی کانوونی یەکەمی هەموو ساڵێکدا بودجەی ساڵانەی پەسند دەکات، کە بۆ ساڵی 2023 کۆی خەرجییەکان بە 1.114 تریلیۆن ڕیالی سعودی دانراوە، لەکاتێکدا کۆی داهاتەکان 1.130 تریلیۆن ڕیالی سعودیە، واتە 16 ملیار ڕیاڵی سعودی سەرڕێژی بودجەکەیانە، بەڵام بودجەی 2023ی ئێراق 64 تریلیۆن دینار کوورتهێنانی هەیە لەم دۆخەی نرخی نەوتدا، کە چاوەڕواندەکرێت ساڵانی داهاتوو گۆڕانکاری گەورە لە نرخی نەوتدا ڕووبدات.
ئێستا، بەتێکڕا لە چارەکی یەکەمی ئەمساڵدا نرخی نەوت 78 دۆلار بووە، چاوەڕواندەکرێت بەتێکڕا لە 2023دا نرخی نەوت 89 دۆلار بێت، واتای 19 دۆلار سەرووی ئەو نرخەیە کە لە بودجەی 2023ی ئێراقدا هاتووە، لەکاتێکدا 1 دۆلار جیاوازی نزیکەی 1.3 ملیار دۆلار دەکات.
=KTML_Bold=کۆتایی=KTML_End=
نزیکەی سەرووی 40%ی دانیشتووانی ئێراق لە خوار تەمەنی 15 ساڵییەوەن، کە هیچ پڕۆژەیەکی ستراتیژی بۆ ئەم دانیشتووانە گەنجە لە پڕۆژەیاساکەدا بەدیاریکراوی نەهاتووە، لەکاتێکدا بەپێی یونیسێف 60% گەنجەکان لە ئێراق توانای کارامەیی دیجیتاڵیان بۆ کارکردن نییە.
هەروەها، جیاوازییەکی دیکە لە داهاتی نەوتی و نانەوتی لە ئێراقدا هەیە، هەرچەندە لە پڕۆژەیاساکەدا سەرووی 87% داهات لە نەوتەوە دانراوە و 13%ی نانەوتییە، بەڵام لەڕاستیدا ئەزموونی ساڵانی ڕابردوو دەریدەخات کە داهاتی نانەوتی ئێراق بە دەگمەن لە 6% نزیکبووەتەوە، تەنانەت لە ساڵی 2020شدا کە ئەو کاتە نرخی نەوتی برێنت بەهۆی بڵاوبوونەوەی کۆرۆناوە نزمترین ئاستی تۆمارکردبوو.
هەروەها، گۆڕانکارییەکانی داهاتوو لە بازاڕی وزە و کۆبوونەوەی مانگی حوزەیرانی ئۆپێک و هاوپەیمانەکانی بەهۆی هاتنەئارای دۆخێکی نوێوە لە پەیوەندییەکان، لەوانەیە بڕیاری جیاوازتری لەوەی ئێستا لە بازاڕی وزەدا هەیە، لێ بکەوێتەوە کە ئێراق پابەنددەکرێت بەو بڕیارانەوە و، پشتبەستنی بە داهاتی نەوت مەترسی و دەرفەتی گەورەی لەڕووی بڕی هەناردەکراو و نرخی نەوتەوە لە هەگبەدایە.
لە کۆتاییدا، پڕۆژەیاسای بودجەی 2023ی ئێراق لە ڕووی گەورەیی ژمارەکانەوە مێژووییە، بەڵام لەڕووی وەبەرهێنان و دابینکردنی بەگوێرەی کەرتەکان جگە لە کوورتهێنانێکی خەیاڵی، ئەگەر بەمشیوەیە پەسەندبکرێت، جیاوازییەکی ئەوتۆی لەگەڵ ساڵانی ڕابردوودا نییە. ئەمەش لە خەرجییەکانی دامەزراوە ئەمنییەکان و سەرۆکایەتییەکانەوە بەڕوونی دەردەکەوێت. [1]

کوردیپێدیا بەرپرس نییە لە ناوەڕۆکی ئەم تۆمارە و خاوەنەکەی لێی بەرپرسیارە. کوردیپێدیا بە مەبەستی ئەرشیڤکردن تۆماری کردووە.
ئەم بابەتە 581 جار بینراوە
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!
هاشتاگ
سەرچاوەکان
[1] ماڵپەڕ | کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەڕی ڕووداو 09-04-2023
فایلی پەیوەندیدار: 1
بابەتە پەیوەستکراوەکان: 2
1. ژیاننامە مەحموود بابان
1. ڕێکەوت و ڕووداو (کڕۆنۆلۆژیا) 09-04-2023
زمانی بابەت: کوردیی ناوەڕاست
ڕۆژی دەرچوون: 09-04-2023 (2 ساڵ)
پۆلێنی ناوەڕۆک: ڕاپۆرت
پۆلێنی ناوەڕۆک: لێکۆڵینەوە
پۆلێنی ناوەڕۆک: ئابووری
جۆری دۆکومێنت: زمانی یەکەم
جۆری وەشان: دیجیتاڵ
زمان - شێوەزار: کرمانجیی ناوەڕاست
شار و شارۆچکەکان: هەولێر
وڵات - هەرێم: باشووری کوردستان
تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
کوالیتیی بابەت: 99%
99%
ئەم بابەتە لەلایەن: ( هومام تاهیر )ەوە لە: 28-06-2023 تۆمارکراوە
ئەم بابەتە لەلایەن: ( ئاراس ئیلنجاغی )ەوە لە: 28-06-2023 پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: ( ڕۆژگار کەرکووکی )ەوە لە: 07-04-2024 باشترکراوە
ناونیشانی بابەت
ئەم بابەتە بەپێی ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
ئەم بابەتە 581 جار بینراوە
کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!
پەرتووکخانە
ڕۆڵی ڕووداوەکانی شنگال لە پێشخستنی دۆزی کورد
پەرتووکخانە
پڕۆسەی ئەنفال و ڕەنگدانەوەی لە ئەدەبی کوردیدا
شوێنەوار و کۆنینە
پردی کەڵهۆرت
کورتەباس
ڕیباڵ ئەسەد: فیدراڵی باشترین چارەسەر و سیستمە بۆ سووریا
وێنە و پێناس
تیپی لاوچاک نەوەدەکانی سەدەی بیستەم
شوێنەوار و کۆنینە
گۆڕدخمە سان ڕۆستەم
وێنە و پێناس
کۆمەڵێک شاعیر و کەسایەتی شاری سلێمانی، لە چاپخانەی ژین
کورتەباس
لەبارەی مێژووی سێکسواڵیتەوە
ژیاننامە
چالاک ڕەئوف
وێنە و پێناس
پردی جیهاد لە سەقز کە لە ساڵی 1957 لەلایەن ڕووسەکانەوە درووستکراوە
پەرتووکخانە
هەواڵی عەشیرەتی هەمەوەند لە ڕۆژنامە و چاپەمەنییە عوسمانیی و بیانییەکاندا
پەرتووکخانە
مەتەڵنامە (وەشانی 2، بەشی 1 لە 2 )
ژیاننامە
سارۆ سووزەنی
پەرتووکخانە
گەشتێکی خۆش بە جیهاندا
وێنە و پێناس
یاریزانانی تۆپی پێی یانەی وەرزشی سلێمانی ساڵی 1993
ژیاننامە
ژیا ئومێد ئەنوەر
پەرتووکخانە
سینەما چییە؟ بەرگی 01 و 02
شوێنەوار و کۆنینە
نەخشی بەردینی ئەشکەوتی سەلمان، یان پەرەستگای تاریشا
ژیاننامە
عەزیز سمایل موهاجیر
ژیاننامە
لۆنا مەریوان
وێنە و پێناس
یاریزانانی یانەی سلێمانی لە یاریگای کەرکووک ساڵی 1987
ژیاننامە
مەهناز ئێرەوانی
پەرتووکخانە
زمانی کورد، بگونجێنە بۆ 0 و 1
پەرتووکخانە
فەیلی-نامە (وەشانی 1)
کورتەباس
تەرجەمە
پەرتووکخانە
فەزاسازیی لە ڕۆمانی کوردیدا کرمانجی خواروو (2005-2010)
ژیاننامە
عەبدولڕەحمان میرزا
شوێنەوار و کۆنینە
پردی قەڵاتاسیان
ژیاننامە
شاناز
کورتەباس
وەزیری بازرگانیی ناوخۆی سووریا: گفتوگۆمان لەگەڵ ئەوەی پێیدەگوترێت هەسەدە بۆ گەڕاندنەوەی سەروەرییە بۆ هەموو سووریا
پەرتووکخانە
ژینانامە - وەشانی 2
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای میرزا
ژیاننامە
ئەڤین ئەحمەد
کورتەباس
زیرەکیی دەستکرد، ئایندەی زانکۆ و ناوەندە ئەکادیمییەکان بەرەو کوێ دەبات؟
ژیاننامە
کاوە ئوستوار

ڕۆژەڤ
ژیاننامە
ئاراس ئیلنجاغی
25-11-2012
هاوڕێ باخەوان
ئاراس ئیلنجاغی
ژیاننامە
سارا سەردار
19-06-2020
ڕاوێژ فەرهاد
سارا سەردار
ژیاننامە
ڕۆژگار کەرکووکی
22-03-2021
ڕۆژگار کەرکووکی
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
شەنە بەکر
10-05-2022
شەنە بەکر
شەنە بەکر
ئامار و ڕاپرسی
ئاماری کار و چالاکییەکانی ڕێکخراوی کوردیپێدیا بۆ ساڵی 2024
03-01-2025
هاوڕێ باخەوان
ئاماری کار و چالاکییەکانی ڕێکخراوی کوردیپێدیا بۆ ساڵی 2024
 چالاکییەکانی ڕۆژی
بابەتی نوێ
ژیاننامە
کاوە ئوستوار
03-01-2025
سروشت بەکر
ژیاننامە
چالاک ڕەئوف
03-01-2025
سروشت بەکر
ژیاننامە
عەبدولڕەحمان میرزا
03-01-2025
سروشت بەکر
ژیاننامە
سارۆ سووزەنی
03-01-2025
سروشت بەکر
ڤیدیۆ
گۆرانییەکی کوردی ساڵی 1992 لە بەغدا تۆمارکراوە
03-01-2025
کشمیر کەریم
ڤیدیۆ
زەماوەند و هەڵپەڕکێی کوردەواری لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان ساڵی 1970
03-01-2025
کشمیر کەریم
ڤیدیۆ
شاری سلێمانی، ساڵی 1988
03-01-2025
کشمیر کەریم
ڤیدیۆ
پێشمەرگەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان، پاوە و نەوسود ساڵی 1982
03-01-2025
کشمیر کەریم
ڤیدیۆ
کوردستان ساڵی 1963 ژیانی ڕۆژانەی گوند
03-01-2025
کشمیر کەریم
ڤیدیۆ
مەراسیمی کردنەوەی کارگەی چیمەنتۆی سەرچناری شاری سلێمانی لە ساڵی 1957
03-01-2025
شادی ئاکۆیی
ئامار
بابەت
  532,858
وێنە
  113,670
پەرتووک PDF
  20,711
فایلی پەیوەندیدار
  109,691
ڤیدیۆ
  1,779
زمان
کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish 
292,815
Kurmancî - Upper Kurdish (Latin) 
91,116
هەورامی - Kurdish Hawrami 
66,445
عربي - Arabic 
32,956
کرمانجی - Upper Kurdish (Arami) 
20,444
فارسی - Farsi 
11,726
English - English 
7,854
Türkçe - Turkish 
3,690
Deutsch - German 
1,837
لوڕی - Kurdish Luri 
1,690
Pусский - Russian 
1,144
Français - French 
349
Nederlands - Dutch 
131
Zazakî - Kurdish Zazaki 
91
Svenska - Swedish 
72
Polski - Polish 
56
Español - Spanish 
55
Italiano - Italian 
52
Հայերեն - Armenian 
52
لەکی - Kurdish Laki 
37
Azərbaycanca - Azerbaijani 
27
日本人 - Japanese 
21
中国的 - Chinese 
20
Norsk - Norwegian 
18
Ελληνική - Greek 
16
עברית - Hebrew 
16
Fins - Finnish 
12
Português - Portuguese 
10
Тоҷикӣ - Tajik 
9
Ozbek - Uzbek 
7
Esperanto - Esperanto 
7
Catalana - Catalana 
6
Čeština - Czech 
5
ქართველი - Georgian 
5
Srpski - Serbian 
4
Kiswahili سَوَاحِلي -  
3
Hrvatski - Croatian 
3
балгарская - Bulgarian 
2
हिन्दी - Hindi 
2
Lietuvių - Lithuanian 
2
қазақ - Kazakh 
1
Cebuano - Cebuano 
1
ترکمانی - Turkman (Arami Script) 
1
پۆل
کوردیی ناوەڕاست
وشە و دەستەواژە 
109,149
ژیاننامە 
26,970
پەرتووکخانە 
26,193
کورتەباس 
19,373
ڕێکەوت و ڕووداو (کڕۆنۆلۆژیا) 
15,139
پەند 
13,754
شوێنەکان 
12,314
شەهیدان 
11,938
کۆمەڵکوژی 
10,919
هۆنراوە 
10,504
بەڵگەنامەکان 
8,454
وێنە و پێناس 
7,639
ئامار و ڕاپرسی 
4,628
کلتوور - مەتەڵ 
3,149
ناوی کوردی 
2,561
ڤیدیۆ 
1,663
پارت و ڕێکخراوەکان 
1,469
فەرمانگەکان  
1,029
پۆلێننەکراو 
989
بڵاوکراوەکان (گۆڤار، ڕۆژنامە و ...) 
826
کلتوور - گاڵتەوگەپ 
776
کارە هونەرییەکان 
772
شوێنەوار و کۆنینە 
639
گیانلەبەرانی کوردستان 
368
یارییە کوردەوارییەکان 
279
ئیدیۆم 
246
هۆز - تیرە - بنەماڵە 
187
نەخشەکان 
186
نەریت 
160
ڕووه‌كی كورده‌واری (گژوگیا و دار) 
101
ژینگەی کوردستان 
101
خواردنی کوردی 
87
زانستە سروشتییەکان 
80
دۆزی ژن 
55
مۆزەخانە 
50
بەرهەمە کوردستانییەکان 
38
کەلوپەلی سەربازیی بەکارهاتوو لە کوردستان 
28
گەشتوگوزار 
2
کۆگای فایلەکان
MP3 
537
PDF 
32,620
MP4 
2,941
IMG 
209,547
∑   تێکڕا 
245,645
گەڕان بەدوای ناوەڕۆکدا
کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!
پەرتووکخانە
ڕۆڵی ڕووداوەکانی شنگال لە پێشخستنی دۆزی کورد
پەرتووکخانە
پڕۆسەی ئەنفال و ڕەنگدانەوەی لە ئەدەبی کوردیدا
شوێنەوار و کۆنینە
پردی کەڵهۆرت
کورتەباس
ڕیباڵ ئەسەد: فیدراڵی باشترین چارەسەر و سیستمە بۆ سووریا
وێنە و پێناس
تیپی لاوچاک نەوەدەکانی سەدەی بیستەم
شوێنەوار و کۆنینە
گۆڕدخمە سان ڕۆستەم
وێنە و پێناس
کۆمەڵێک شاعیر و کەسایەتی شاری سلێمانی، لە چاپخانەی ژین
کورتەباس
لەبارەی مێژووی سێکسواڵیتەوە
ژیاننامە
چالاک ڕەئوف
وێنە و پێناس
پردی جیهاد لە سەقز کە لە ساڵی 1957 لەلایەن ڕووسەکانەوە درووستکراوە
پەرتووکخانە
هەواڵی عەشیرەتی هەمەوەند لە ڕۆژنامە و چاپەمەنییە عوسمانیی و بیانییەکاندا
پەرتووکخانە
مەتەڵنامە (وەشانی 2، بەشی 1 لە 2 )
ژیاننامە
سارۆ سووزەنی
پەرتووکخانە
گەشتێکی خۆش بە جیهاندا
وێنە و پێناس
یاریزانانی تۆپی پێی یانەی وەرزشی سلێمانی ساڵی 1993
ژیاننامە
ژیا ئومێد ئەنوەر
پەرتووکخانە
سینەما چییە؟ بەرگی 01 و 02
شوێنەوار و کۆنینە
نەخشی بەردینی ئەشکەوتی سەلمان، یان پەرەستگای تاریشا
ژیاننامە
عەزیز سمایل موهاجیر
ژیاننامە
لۆنا مەریوان
وێنە و پێناس
یاریزانانی یانەی سلێمانی لە یاریگای کەرکووک ساڵی 1987
ژیاننامە
مەهناز ئێرەوانی
پەرتووکخانە
زمانی کورد، بگونجێنە بۆ 0 و 1
پەرتووکخانە
فەیلی-نامە (وەشانی 1)
کورتەباس
تەرجەمە
پەرتووکخانە
فەزاسازیی لە ڕۆمانی کوردیدا کرمانجی خواروو (2005-2010)
ژیاننامە
عەبدولڕەحمان میرزا
شوێنەوار و کۆنینە
پردی قەڵاتاسیان
ژیاننامە
شاناز
کورتەباس
وەزیری بازرگانیی ناوخۆی سووریا: گفتوگۆمان لەگەڵ ئەوەی پێیدەگوترێت هەسەدە بۆ گەڕاندنەوەی سەروەرییە بۆ هەموو سووریا
پەرتووکخانە
ژینانامە - وەشانی 2
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای میرزا
ژیاننامە
ئەڤین ئەحمەد
کورتەباس
زیرەکیی دەستکرد، ئایندەی زانکۆ و ناوەندە ئەکادیمییەکان بەرەو کوێ دەبات؟
ژیاننامە
کاوە ئوستوار

Kurdipedia.org (2008 - 2025) version: 16.17
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 1.172 چرکە!