پەرتووکخانە پەرتووکخانە
گەڕان
  

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!


بژاردەی گەڕان




گەڕانی ورد      کیبۆرد


گەڕان
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
گەڕان بەدوای ناوەڕۆکدا
گەڕان بە کرتە
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆمارکردنی بابەت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
ئامرازەکان
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
Dark Mode
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی
Kurmancî
هەورامی
Zazakî
English
Français
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Fins
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
هەژماری من
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
گەڕان تۆمارکردنی بابەت ئامرازەکان زمانەکان هەژماری من
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
گەڕان بەدوای ناوەڕۆکدا
گەڕان بە کرتە
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
Dark Mode
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی
Kurmancî
هەورامی
Zazakî
English
Français
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Fins
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2025
 دەربارە
 بابەت بەهەڵکەوت
 چالاکییەکانی ڕۆژی
 ڕێساکانی بەکارهێنان
 ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
 بیروڕاکانتان
 دڵخوازەکان
 کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
 چالاکییەکان - کوردیپێدیا
 یارمەتی
بابەتی نوێ
ڤیدیۆ
لوتف عەلی خانی زەند، سەرکردەیەکی ئازا و دلێری کورد
16-01-2025
شادی ئاکۆیی
ڤیدیۆ
هەورامییەکانی باکووری ئێران کێن؟
16-01-2025
شادی ئاکۆیی
ڤیدیۆ
داگیرکاریی نەرم؛ لە تاڵانکردنی خاکەوە بۆ تورکاندنی منداڵانی کورد
16-01-2025
شادی ئاکۆیی
ڤیدیۆ
ئەو ڕادیۆ کوردییەی تورکیای تۆقاند
16-01-2025
شادی ئاکۆیی
وێنە و پێناس
بەشێک لە قوتابییانی ئامادەیی پیشەسازی 30ی تەمموز لە کەرکووک ساڵی 1981
16-01-2025
زریان عەلی
وێنە و پێناس
مامۆستایانی قوتابخانەی هەڵۆ لە پێنجوێن ساڵی 1979
16-01-2025
زریان عەلی
وێنە و پێناس
تیپی تۆپی پێی نەسڕ لە خورماتوو ساڵی 1997
15-01-2025
زریان عەلی
وێنە و پێناس
منداڵانی گوندی گورگەیی شامار لە چەمچەماڵ ساڵی 1974
15-01-2025
زریان عەلی
ڤیدیۆ
ژنێکی کورد، بەربژێرە بۆ سەرۆک شارەوانی کۆڵن پارتی سەوزی ئەڵمانیا
15-01-2025
کشمیر کەریم
ڤیدیۆ
خوێندکارانی زانکۆی کۆبانێ، سرودێکیان بۆ پشتگیری قەسەدە وتووە
15-01-2025
کشمیر کەریم
ئامار
بابەت
  534,914
وێنە
  114,242
پەرتووک PDF
  20,750
فایلی پەیوەندیدار
  110,392
ڤیدیۆ
  1,887
زمان
کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish 
293,777
Kurmancî - Upper Kurdish (Latin) 
91,306
هەورامی - Kurdish Hawrami 
66,515
عربي - Arabic 
33,419
کرمانجی - Upper Kurdish (Arami) 
20,705
فارسی - Farsi 
11,792
English - English 
7,896
Türkçe - Turkish 
3,697
Deutsch - German 
1,846
لوڕی - Kurdish Luri 
1,690
Pусский - Russian 
1,144
Français - French 
349
Nederlands - Dutch 
131
Zazakî - Kurdish Zazaki 
91
Svenska - Swedish 
72
Polski - Polish 
56
Español - Spanish 
55
Italiano - Italian 
52
Հայերեն - Armenian 
52
لەکی - Kurdish Laki 
37
Azərbaycanca - Azerbaijani 
27
日本人 - Japanese 
21
中国的 - Chinese 
20
Norsk - Norwegian 
18
Ελληνική - Greek 
16
עברית - Hebrew 
16
Fins - Finnish 
12
Português - Portuguese 
10
Тоҷикӣ - Tajik 
9
Ozbek - Uzbek 
7
Esperanto - Esperanto 
7
Catalana - Catalana 
6
Čeština - Czech 
5
ქართველი - Georgian 
5
Srpski - Serbian 
4
Kiswahili سَوَاحِلي -  
3
Hrvatski - Croatian 
3
балгарская - Bulgarian 
2
हिन्दी - Hindi 
2
Lietuvių - Lithuanian 
2
қазақ - Kazakh 
1
Cebuano - Cebuano 
1
ترکمانی - Turkman (Arami Script) 
1
پۆل
کوردیی ناوەڕاست
وشە و دەستەواژە 
109,151
ژیاننامە 
27,143
پەرتووکخانە 
26,220
کورتەباس 
19,614
ڕێکەوت و ڕووداو (کڕۆنۆلۆژیا) 
15,154
پەند 
13,754
شوێنەکان 
12,364
شەهیدان 
11,943
کۆمەڵکوژی 
10,930
هۆنراوە 
10,504
بەڵگەنامەکان 
8,460
وێنە و پێناس 
7,702
ئامار و ڕاپرسی 
4,628
کلتوور - مەتەڵ 
3,149
ناوی کوردی 
2,571
ڤیدیۆ 
1,765
پارت و ڕێکخراوەکان 
1,473
فەرمانگەکان  
1,118
پۆلێننەکراو 
989
بڵاوکراوەکان (گۆڤار، ڕۆژنامە و ...) 
826
کلتوور - گاڵتەوگەپ 
783
کارە هونەرییەکان 
775
شوێنەوار و کۆنینە 
639
گیانلەبەرانی کوردستان 
458
ئیدیۆم 
289
یارییە کوردەوارییەکان 
279
نەخشەکان 
207
هۆز - تیرە - بنەماڵە 
188
نەریت 
160
ڕووه‌كی كورده‌واری (گژوگیا و دار) 
101
ژینگەی کوردستان 
101
خواردنی کوردی 
83
زانستە سروشتییەکان 
80
دۆزی ژن 
58
مۆزەخانە 
50
بەرهەمە کوردستانییەکان 
38
کەلوپەلی سەربازیی بەکارهاتوو لە کوردستان 
28
گەشتوگوزار 
2
کۆگای فایلەکان
MP3 
551
PDF 
32,696
MP4 
3,074
IMG 
210,815
∑   تێکڕا 
247,136
گەڕان بەدوای ناوەڕۆکدا
ژیاننامە
تەڵاخان
ژیاننامە
سووسەن ڕازانی
ژیاننامە
هەردی
وێنە و پێناس
لافاوی ڕووباری خاسە لە کەرک...
وێنە و پێناس
کۆمەڵێک لە گەنجانی شارۆچکەی...
دیاب ئاغای دەرسیمی; نموونەی کوردی دەربار و ڕەنج بە باچوو
هاوکارانی کوردیپێدیا، بابەتییانە، بێلایەنانە، بەرپرسانە و پیشەییانە، ئەرشیڤی نەتەوەییمان تۆماردەکەن..
پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish
بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
نرخاندنی بابەت
نایاب
زۆر باشە
باش
خراپ نییە
خراپ
بۆ ناو لیستی دڵخوازەکان
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
Metadata
RSS
گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
Kurmancî - Upper Kurdish (Latin)0
English - English0
عربي - Arabic0
فارسی - Farsi0
Türkçe - Turkish0
עברית - Hebrew0
Deutsch - German0
Español - Spanish0
Français - French0
Italiano - Italian0
Nederlands - Dutch0
Svenska - Swedish0
Ελληνική - Greek0
Azərbaycanca - Azerbaijani0
Catalana - Catalana0
Čeština - Czech0
Esperanto - Esperanto0
Fins - Finnish0
Hrvatski - Croatian0
Lietuvių - Lithuanian0
Norsk - Norwegian0
Ozbek - Uzbek0
Polski - Polish0
Português - Portuguese0
Pусский - Russian0
Srpski - Serbian0
балгарская - Bulgarian0
қазақ - Kazakh0
Тоҷикӣ - Tajik0
Հայերեն - Armenian0
हिन्दी - Hindi0
ქართველი - Georgian0
中国的 - Chinese0
日本人 - Japanese0

دیاب ئاغای دەرسیمی; نموونەی کوردی دەربار و ڕەنج بە باچوو

دیاب ئاغای دەرسیمی; نموونەی کوردی دەربار و ڕەنج بە باچوو
ئامادەکردن و وەرگێڕان: #بەکر شوانی#
تێبینی: هەموو میدیاکان ئازادن لە بڵاوکردنەوەی ئەم بابەتە، بە مەرجی دەستکاری نەکردن و ئاماژەکردن بۆ وەرگرتنی لەم پەیجەوە...
دیاب ئاغای دەرسیمی... نموونەی کوردی دەربار و ڕەنج بەباچوو

لە وێنەیەکدا کە ڕۆژی 22ی ئاداری ساڵی 1921 گیراوە، کابرایەکی کەتە بە ڕیشێکی سپیی درێژەوە لە دوای ئۆتۆمبیلێکی سەرکراوەدا لە تەنیشت مستەفا کەمال ئەتاتورکی دامەزرێنەری کۆماری تورکەوە دانیشتووە. ئەوە دیاب ئاغای کوڕی سەیدخان ئاغای کوڕی قارەمان ئاغای هۆزاتییە کە لە هۆزی فەرهاد ئوشاخیی کوردی عەلەوییە و ساڵی 1831 لە ناوچەی چەمیشگەزەک (بە کوردی: مەلەکشی)ی سەر با پاڕێزگای دەرسیم لە دایک بووە و لە هۆزی فەرهاد ئوشاخییە. هەندێک سەرچاوەی تر ساڵی 1846 و چەند سەرچاوەکیش ساڵی 1852 بە مێژووی لە دایکبوونی دادەنێن. لەبەرئەوەی ساڵی لە دایکبوونی بەتەواوی دیار نییە، لەسەر کێلی گۆڕەکەی تەنیا ساڵی مردنی (1935) نووسراوە (وێنەی هاوپێچ).
دیاب ئاغا لە شەڕی یەکەمی جیهانیدا کراوە بە فەرماندەی یەکینەیەکی سوارەی حەمیدی و لە شەڕی بدلیس و سێرتدا لە دژی ڕووسەکان بەشداری کردووە و بەپێی هەندێک لە سەرچاوەکان، هەر لەو سەردەمەیشدا ئاشنای مستەفا کەمال ئەتاتورک دەبێت. سەرچاوە تورکییەکان دەنووسن کاتێک ئەتاتورک هاوینی ساڵی 1919 دەیەوێت لە ئەرزەڕوومەوە بڕوات بۆ بەشداریکردن لە کۆنگرەی سیواس، عەلی غالیبی والیی خارپوت دەستەیەک چەکداری کورد پێکەوە دەنێت بۆ ئەوەی لە ڕێگا بۆسە بۆ ئەتاتورک بنێنەوە و بیکوژن. ئەم هەواڵە دەگاتە دیاب ئاغا و هەندێک لە سەرۆک عەشیرەتەکانی تری دەرسیم و ئەمانیش هێزێک پێکەوە دەنێن بۆ بەرەنگاربوونەوەی هێزەکەی عەلی غالیب و پاراستنی ژیانی ئەتاتورک. گوایە ئەتاتورک و دیاب ئاغا لە هاوینی ئەو ساڵەدا و لە ڕێگای نێوان سیواس و دەرسیمدا بۆ یەکەمجار یەکیان ناسیوە، بەڵام لە ڕیپۆرتاژەکەی ڕۆژنامەی یەنی گویندا کە ڕۆژی 27ی تەمووزی 1931 بڵاو کراوەتەوە، ئاماژەیەکی ڕوون لەو بارەیەوە نییە.
بەپێی سەرچاوەکان، ئەگەر دیاب ئاغا پشتیوانی لە ڕاپەڕینی قۆچگیری (1920-1921) بکردایە کە سیواس و دەرسیم و ئەرزنجان و چەولیکی گرتبووەوە، ئەوا ئەنقەرە دەکەوتە دۆخێکی دژوارەوە و کورد قۆناغێک زیاتر دەچووە پێشەوە. عەلیشان بەگ وەک یەکێک لە سەرکردەکانی ڕاپەڕینی قۆچگیری دەچێتە لای دیاب ئاغا و تکای لێ دەکات پشتیوان بێت و پێی دەڵێت دامەزراندنی دەوڵەتی کوردی لە ئان و ساتدایە، بەڵام دیاب ئاغا دەسخەڕۆی دەکات. دیاب ئاغا، بەپێی هەندێک سەرچاوەی تر، شێخ سەعیدی پیرانی بە بەڵا ناوبردووە.
وەک پاداشتێک بۆ بەشداریکردنیان لە شەڕی یەکەمی جیهانی و لە شەڕی ڕزگاریی تورکیا و دژایەتیکردنی شۆڕشەکانی قۆچگیری و شێخ سەعیدی پیراندا، ئەتاتورک پێشنیاری ئەندامێتیی ئەنجوومەنی گەورەی میللەتی تورک (پەرلەمان) دەخاتە بەردەستی فەرماندەی سەربازی حەسەن خەیری دەرسیمی و دیاب ئاغا دەرسیمی و کۆمەڵێک لە کەسایەتییەکانی تری ئەو دەڤەرە. مستەفا ئاغای هۆزاتی و دیاب ئاغا و حەسەن خەیری و ئەحمەد ڕامیز تان بە دەم پێشنیارەکەی ئەتاتورکەوە دەچن و ڕوو لە ئەنقەرە دەکەن. حەسەن خەیری چاوساغی دیاب ئاغا و دەرسیمییەکانی تر بووە و ئەوانی بە ئەتاتورک و هاوڕێکانی گەیاندووە.
وەک لە لێدوانەکانی دیاب ئاغادا بۆ ڕۆژنامەی یەنی گوین ڕوون دەبێتەوە، هەندێک لەو کەسایەتییە دەرسیمییانەی کە لەلایەن ئەتاتورکەوە ناویان بۆ ئەندامێتیی پەرلەمان پێشنیار کراوە، نەیانوێراوە بچنە ئەنقەرە (بڕوانە دەقی ڕیپۆرتاژەکە لای خوارەوە). وا دەردەکەوێت مستەفا ئاغای هۆزاتیش کە دواتر ناوەکەی گۆڕاوە بۆ مستەفا ئوێزتورک، درەنگ چووبێتە ئەنقەرە، یان هەر نەچووبێت. ئەمەش لە یەکێک لە وتەکانی دیاب ئاغادا لە پەرلەمان ڕوون دەبێتەوە. پەرلەمانتاران بە بیانووی دواوکەوتنی، هەوڵ دەدەن ناوی مستەفا ئاغا لە لیستی ئەندامێتیی پەرلەمان دەربهێنن، بەڵام دیاب ئاغا کاتێک بەمە دەزانێت، دەچێتە سەر کورسیی وتاردان و دەڵێت: تەلەگرافم بۆ مستەفا ئاغا کردووە، دێت یان نایەت نییە، دێت.
بەلایەنی کەمەوە کتێبێک (وێنەی کتێبەکە هاوپێچە) و سەدان وتار بە زمانی تورکی دەربارەی دیاب ئاغا هەیە. ئەو کەسە لە مێژووی فەرمیی تورکیادا وەک نموونەی کوردی خۆبەتورکزان و خزمەتکاری کۆمار و ڕێبازی ئەتاتورک دادەنرێت. لە هەموو سەرچاوەکانیشدا ئاماژە بۆ دوو وتەی دیاب ئاغا لە پەرلەماندا دەکرێت؛ یۆنانەکان لە ئەنقەرە نزیک دەبنەوە و هەندێک لە پەرلەمانتاران پێشنیار دەکەن پەرلەمان بۆ شاری قەیسەری بگوازرێتەوە، بەڵام گوایە دیاب ئاغا پەشیمانیان دەکاتەوە. وتەیەکیشی هەیە دەربارەی پێکەوەنانی شاندی تورک بۆ لۆزان (بڕوانە دەقی ڕیپۆرتاژەکە لای خوارەوە).
هەندێک لە سەرچاوە تورکییەکان ئاماژە دەکەن بۆ ڕەنگدانەوەی مەزهەبی سوونی لە ئاخاوتنەکانی دیاب ئاغادا ئەگەرچی خۆی کوردی عەلەوی بووە. دیاب ئاغا دواجار ساڵی 1931 چووەتە ئەنقەرە بە مەبەستی بڕینەوەی مووچەی خانەنشینی بۆی، بەڵام دیار نییە داخۆ بە مەرام گەیشتووە یان نا. ناوبراو ساڵی 1935 مرد و جینۆسایدی دەرسیم نەژیا کە بە فەرمانی ئەتاتورکی هاوڕێی ئەنجام درا، هێشتا لە ژیاندا بوو کاتێک ئەتاتورک ناوی دەرسیمی بۆ تونجەلی گۆڕی و دیاب ئاغایش، وەک لە سەرچاوە تورکییەکاندا هاتووە، بەو هەنگاوە زۆر خەمگین بووە.
حەسەن خەیری، سەرباری ئەوەی تەواوی ژیانی وەک سەرکردەیەکی سەربازی و ماوەیەکیش وەک پەرلەمانتار لە خزمەتی دەوڵەتی عوسمانی و پاشان ئەتاتورک و کۆمارەکەیدا بەسەربرد، ساڵی 1925 بە فەرمانی ئەتاتورک بە تۆمەتی هاوکاریکردنی شۆڕشی شێخ سەعیدی پیران لە دار درا. بەشێکی زۆر لە نەوەکانی دیاب ئاغا و ئەندامانی عەشیرەتی فەرهاد ئوشاخیش لە جینۆسایدی دەرسیمدا تیاچوون و ژمارەیەکی زۆریشیان بە فەرمانی ئەتاتورک و لەبەر ڕۆشنایی یاسای بەدناوی ڕێکخستنەوەی نیشتەجێبووندا بۆ دەڤەرەکانی ڕۆژئاوای تورکیا دووخرانەوە.
گویرسێل ئێرۆل یەکێک لە ناسراوترین نەوەکانی دیاب ئاغایە کە لەم خوولەدا لەسەر لیستی جەهەپە، پارتەکەی ئەتاتورک، نوێنەری ئەلازیزە لە پەرلەمان.

ئەمەی لای خوارەوە دەقی ئەو تاقە ڕیپۆرتاژەی ژیانی 80 یان 100 ساڵەی دیاب ئاغایە کە مێژوونووس و ڕۆژنامەنووسی تورک ئەنوەر بهێنان لەگەڵی سازی کردووە. وێنەی لاپەڕەکانی ڕۆژنامەکە هاوپێچە.

نوێنەری تەمەن سەت ساڵەی یەکەم خوولی ئەنجوومەنی میللەت دەدوێت

ژیانی پڕ لە ماجەرای دیاب ئاغا... مەڕۆ بۆ ئەنقەرە، دەتکوژن.... ئایا دیاب ئاغا عاشقی ژنێکی بیانی بووە؟... بەراورد لە نێوان کەرە و یاسادا...

ئەنوەر بێهنان، ڕۆژنامەی یەنی گوین، 27ی تەمووز 1931

لە قەرەئۆغڵان چاوم بە دیاب ئاغای ئەندامی ئەنجوومەنی میللەت (پەرلەمان) کەوت. لەو پیاوە ڕیش سپییەی یادەوەریی ڕۆژانی کارەسات و سەرکەوتن نزیک کەوتمەوە. سڵاوم لێ کرد و خۆم پێ ناساند. ڕۆژی دوایی بە یاوەریی نالبەندئۆغڵو حفزی بەگ چووین بۆ شوێنی حەوانەوەی دیاب ئاغا لە هۆتێلی قەیسەری.
لە هۆڵی پێشوازیی هۆتێل گەیشتین بەو کەسایەتییە مێژوویییە. برۆ سپی و چڕەکانی هەڵبڕی و چاوە شینەکانی بڕییە ناو چاوم و گوتی:
- ئەی لاو، چۆن منت ناسی؟
- لە یەکەم ئەنجوومەنی میللەتدا نوێنەری دەرسیم بوون. لەو کاتەوە بەڕێزتان دەناسم.
- ئاها!.. لە بیرت نەچووە.
- تێکۆشەرانی ڕزگاریی وڵات چۆن لە بیر دەکرێن؟... من وام گوت. ئەو گوتی:
- پرسیاری چیم لێ دەکەیت؟
- دەپرسم چۆن بوون بە نوێنەر و لە خوولی یەکەمی ئەنجوومەنی میللەت چیتان بینی و پرسیاری ژیانتان دەکەم!
- تۆ بپرسە و منیش وەڵام دەدەمەوە.
- ئاغام، خوێندەواریتان هەیە؟
- کاتێک بووم بە نوێنەر، خوێندەواریم نەبوو. خوا غازیی گەورە (ئەتاتورک) تەمەندرێژ بکات. پیتە نوێیەکان فێر بووم.
- چۆن بوون بە نوێنەر؟
- گاوران دەوری ئەنادۆڵیان دابوو. هەموومان لە بیری شتێکدا بووین؛ دین و دیانەت، عەرز و ناموس. تورکایەتی کەوتبووە مەترسییەوە. بیستمان لە دەوروبەری ئەرزەڕووم پاشایەک (سەرکردەی سەربازی)ی ڕزگارکەری ژیان پەیدا بووە و دەیەوێت ئەنجوومەن دابمەزرێنێت. هەموومان کەوتینە چاودێریکردنی. زانیمان ئەو پاشایە ناوی مستەفا کەمالە. کەوتمە سەر کەڵکەڵەی گەیشتن بە خزمەتی، بەڵام ئەو کاتە سەری نەگرت. پاشان بیستمان چووەتە سیواس و لەوێشەوە گەیشتووەتە ئەنقەرە. ئەو داوای دوو نوێنەری لێمان کرد. هەمووان ترسان. من بەم پیرییەی خۆمەوە تاسەی گەیشتن بە ڕزگارکەرانی وڵاتم دەکرد و لەو پێناوەدا تەنانەت تیاچوونی سەریشم لەبەرچاو گرت. خەڵک پێمیان گوت: (مەڕۆ، دەکوژرێیت!) گوتم: (هەموو کەسێک هەر دەمرێت. دەتوانم بڕۆم و بگەمە ئەوان و هەموومان پێکەوە بمرین.) زەینۆزادە مستەفا ئاغای سەر بە عەشیرەتی ئایاس ئوشاغی کە لەگەڵ مندا بە نوێنەر هەڵبژێردرابوو، ترسا و نەهات. خۆم و یەکێک لە خزمەتکارەکانم سواری ئەسپ بووین و چووینە ئەلازیز. لەوێ مەسرەفی ڕێگەیان داپێم. گالیسکەیەکم بە کرێ گرت و بە هەژدە ڕۆژ بە ڕێی مەلاتیا و سیواس و قەیسەریدا گەیشتمە ئەنقەرە.
- لە کوێ مانەوە؟
- ماوەیەک لە تاشخان مامەوە، پاشان لە حاجی بایرام خانوویەکم بەکرێ گرت.
- ساڵی چەند هاتن؟
- ساڵی 1336 هاتم.
- یەکەم جار چۆن چوویتە ئەنجوومەنەوە؟
- حەسەن خەیری بەگ کە لە دەرسیمەوە دەمناسی، لەوێ بوو. ئەو منی برد بۆ ئەنجوومەن. کاتێک لە دەرگا چووینە ژوورەوە، تیشکێک دڵمی ڕووناک کردەوە. فرمێسک بە چاوانمدا هاتە خوارەوە. شوێنەکە وەک قوتابخانە هاتە بەرچاوم. ئامادەبووان بە ڕیز ڕاوەستابوون. منیش چوومە یەکێک لە ڕیزەکانەوە. دوای کەمێک حەسەن خەیری بەگ منی بردە دەرەوە و پێشم کەوت بۆ ژوورێک.
- کێ لەو ژوورەدا بوو؟
- مستەفا کەمال پاشا، فەوزی پاشا و کازم پاشای لێ بوون. لەگەڵ غازی پاشا (ئەتاتروک) دەستی یەکدیمان گوشی. گوتی: خێر و خۆشیت هێنا، ئاغا. منی بە پاشاکانی تر ناساند. لە تەنیشتییەوە دانیشتم. لەو ساتەدا پاشا چووە دڵمەوە. چاوم لەسەر چاوانی هەڵنەگرت. ئامادە بووم لەگەڵ ئەو پیاوە مەزنەدا نەک هەر بۆ جەنگ، بەڵکو بە گۆچانی دەستمەوە بەرەو مەرگیش بچم.
- هیچ جارێک چوویتە سەر کورسیی وتاردانی ئەنجوومەن؟
- دوو جار چووم. ساڵێک تێپەڕیبوو. هێشتا مستەفا ئاغا نەهاتبوو. لە ئەنجوومەن باسیان دەکرد. حاڵی بووم بەنیازن لە نوێنەرایەتی دووری بخەنەوە. چوومە سەر کورسیی وتاردان. ئەوانەی لەو کاتەدا قسەیان دەکرد، بێدەنگ بوون. هەموویان سەریان لە من سووڕما. چاوەڕێ بوون بزانن چی دەڵێم. گوتم: تەلەگرافم بۆ مستەفا ئاغا کردووە، دێت یان نایەت نییە، دێت. هەموویان بە جارێک هاواریان کرد و کەوتنە چەپڵە لێدان.
- جاری تر نەچوویتە سەر کورسیی وتاردان
- جارێک لە سەروبەندی کۆنفرانسی لۆزاندا چوومە سەر کورسیی وتاردان. باسی ئەوە دەکرا خەڵکی وڵاتی ئێمە کوردن و بەنیازن حکوومەتێکی کوردی دابمەزرێنن. بە بیستنی ئەو قسەیە زۆر تووڕە بووم و بەپڕتاو خۆم گەیاندە سەر کورسیی وتاردان. ئەمجارەیش ئامادەبووان بێدەنگ بوون. گوتم: لا الله الا الله، محمد ڕسول الله. چ شافعی، چ حەمبەلی، چ حەنەفی، هەموومان ڕووگە (قیبلە)مان یەکە. ئەنجوومەن و یانە و دین و میللەتمان یەکە. ئێمە کورد نین، ئێمە تورکین. هەمووتان لا الله الا الله بە زارتاندا هاتووە. لەمەودوایش نابین بە خاوەنی دینێکی جیاواز و نابین بە میللەتێکی جیاواز. ئامادەبووان دیسان دەستیان بە چەپڵە لێدان کرد. عیسمەت پاشا هەڵسایە سەر پێ و هاتە تەنیشت کورسیی وتاردان و لە بن ڕیشم نزیک بووەوە. ئەویش جۆشی گرت و دەستی نایە ناو دەستم.
- ئاغام، دەڵێن لەو سەردەمەدا عاشقی ژنێکی بیانی بوون؟
- ئەها گیانەکەم! بە بێتاقەتی لە ئەنجوومەن دانیشتبووم. گوتیان ژنێکی گاور هاتووە بۆ سەرەوە و پرسیاری تۆی کردووە. نوێنەران بڵاوەیان لێ کرد و لە چوونەدەرەوەدا بووم. قەرە بەکر قۆڵمی گرت و بردمی بۆ ژووری سەرۆکایەتی. هەموو پاشاکان بە پێوە ڕاوەستابوون. ژنێکی جوانم لە نێوانیاندا بینی. حەزرەتی پاشا گوتی: ئاغا، ئەم ژنە تۆی خۆش دەوێت. ژنەکە دەستی دایە دەستم. منیش چاوم بڕیە ناو چاوانی و ئەم بەیتەم گوت: سەڤ سەنی سەڤەنی، هەق ئیلە یەکسان ئیسە... سەڤمە سەنی سەڤمەیەنی، میسرە سولتان ئیسە... (ئەو کەسەی تۆی خۆش دەوێت، لە هەر پێگەیەدا بێت، خۆشت بوێت... ئەو کەسەی تۆی خۆش ناوێت، خۆشت نەوێت ئەگەر سوڵتانی میسریش بێت!) هەموویان پێکەنین. ژنەکە داوای وێنەی منی کرد. گوتم: سبەی وەرە، پێکەوە وێنەیەک دەگرین. دوای ئەوە هەرگیز دەرنەکەوتەوە.
- ئاغا چۆن یاساتان دادەڕشت؟
- داڕشتنی یاسا ڕێک لە دروستکردنی کەرە دەچێت لە مەشکەدا. دەمانژەند و دەمانژەند. هەروەک چۆن کەرە لە مەشکەوە دەردەچێت، یاسایش بەهەمان شێوازی ژەنینیت مەشکە دەردەچوو.
- سەردەمانێک گەشتتان کردبوو؟
- بەڵێ. ڕۆژێک لەبەردەم دەروازەی ئەنجوومەن بووین. بە حەزرەتی غازی پاشام گوت: خوا سیستەمەکەمان لێ نەشێوێنێت، شکۆمان زیاد بکات، شمشێرمان تیژ و بەختمان واڵا بکات. کاتێک ئەم قسەیەم کرد، فرمێسک بە چاومدا هاتە خوارەوە. حەزرەتی پاشا قۆڵمی گرت و بردمی بۆ ناو ئۆتۆمبیلەکەی. پێکەوە گەشتێکمان کرد بۆ ئێسکی شەهر. خوا تەمەنی غازیی گەورە درێژ بکات، پیاوێکی زۆر گەورەیە. با نرخی بزانین. چی بڵێم! بەزەیی و سۆزی زۆری بەرامبەرم نواند. خوا ژمارەی خۆشەویستانی زیاد بکات. ئێمە لە ئەنجوومەن، جگە لە دوعا و بەخشینی ئیمان بە برادەران، هیچ ئەرکێکی ترمان نەبوو.
- ئەنقەرەتان پێ چۆنە؟
- بووە بە بەهەشت. تووشی سەرسووڕمان بووم. ناناسرێتەوە. هەوڵی کارمەندان بەردەوام بێت.
- دوای 12 ساڵ ئەم گەشتەتان بۆ چی مەبەستێکە؟
- هاتووم بۆ سەردانی حەزرەتی غازی.
- داواکاریتان چییە؟
- ئەی لاو، لەبەر پیری ناتوانم کار بکەم. خزمەتی زۆری وڵاتم کردووە. هاتووم لەم کۆتایی تەمەنەدا مووچەیەکی خانەنشینی لە دەوڵەت و میللەتی خۆم وەربگرم. ئەم کارەم سەر بگرێت، بە دڵخۆشی بۆ زێدی خۆم دەگەڕێمەوە.

سەرچاوە: وەک سەرچاوە سوودم لە لینکەکانی کۆمێنتی 1 تا 3 وەرگرتووە. ئەم وتارە تەنیا دەروازەیەکە بۆ تیشکخستنە سەر ژیانی دیاب ئاغا و مێژووی ئەو سەردەمەی کورد و تورکیا. کەسانی شارەزا دەتوانن لێکۆڵینەوەی قوڵتر لەم بابەتەدا بکەن و پەردەی زیاتر لەسەر ئەو بڕگە مێژووییەی کورد و تورک و تورک هەڵبدەنەوە.

کوردیپێدیا بەرپرس نییە لە ناوەڕۆکی ئەم تۆمارە و خاوەنەکەی لێی بەرپرسیارە. کوردیپێدیا بە مەبەستی ئەرشیڤکردن تۆماری کردووە.
ئەم بابەتە 1,730 جار بینراوە
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!
هاشتاگ
سەرچاوەکان
[1] تۆڕی کۆمەڵایەتی | کوردیی ناوەڕاست | فەیسبووکی بەڕێز (بەکر شوانی)
فایلی پەیوەندیدار: 4
بابەتە پەیوەستکراوەکان: 1
زمانی بابەت: کوردیی ناوەڕاست
پۆلێنی ناوەڕۆک: دۆزی کورد
جۆری دۆکومێنت: وەرگێڕدراو
زمان - شێوەزار: کرمانجیی ناوەڕاست
وڵات - هەرێم: تورکیا
وەرگێڕدراو لە زمانی: تورکی
تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
خاوەنی ئەم بابەتە بەسوپاسەوە، مافی بڵاوکردنەوەیی بە کوردیپێدیا بەخشیوە! یان بابەتەکە کۆنە، یاخود بابەتەکە موڵکی گشتییە.
کوالیتیی بابەت: 99%
99%
ئەم بابەتە لەلایەن: ( سەریاس ئەحمەد )ەوە لە: 12-05-2020 تۆمارکراوە
ئەم بابەتە لەلایەن: ( هاوڕێ باخەوان )ەوە لە: 12-05-2020 پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: ( هاوڕێ باخەوان )ەوە لە: 12-05-2020 باشترکراوە
ناونیشانی بابەت
ئەم بابەتە 1,730 جار بینراوە
QR Code
فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن ناوی تۆمارکار
فایلی وێنە 1.0.119 KB 12-05-2020 سەریاس ئەحمەدس.ئـ.
کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!
پەرتووکخانە
ڕێگای ئاوریشمی نوێ؛ هەنگاوەکانی چین بۆ دروستکردنی هەژموون
ژیاننامە
سووسەن ڕازانی
شوێنەوار و کۆنینە
نەخشی بەردینی ئەشکەوتی سەلمان، یان پەرەستگای تاریشا
شوێنەوار و کۆنینە
گۆڕدخمە سان ڕۆستەم
کورتەباس
دەربارەی دیوانی؛ تەشی بەختم خۆشەویستیت بۆ دەڕێسێ 01
پەرتووکخانە
ژینانامە - وەشانی 2
ژیاننامە
خاکاو دڵشاد
ژیاننامە
غەزاڵە حدوودی
پەرتووکخانە
کاریگەریی پرسە ناوخۆییەکان لەسەر سیاسەتی دەرەوەی ئێران
ژیاننامە
بەهمەن حاجی
کورتەباس
فریال کراڵ: پرۆسەی ئاشتی لە تورکیا لە بەرژەوەندیی کورد و ئابووریی ناوچەکەدایە
وێنە و پێناس
سێ هاونیشتمانی شارۆچکەی خورماتوو نەورۆزی ساڵی 1996
کورتەباس
سەید محەمەدی سەفایی.. بۆچی لە زیکری تەکێی شێخانەوە چووە کۆڕی سترانبێژان؟
ژیاننامە
میهرداد ئیزەدی
ژیاننامە
ئاواز حەسەن
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای میرزا
وێنە و پێناس
کۆمەڵێک گەنجی مەڵکەندی لە سەدەی بیستەمدا
کورتەباس
هۆبەی تۆماری شێرپەنجەی پارێزگای سلێمانی ئاماری ساڵی 2024ی بۆ نەخۆشی شێرپەنجە بڵاوکردەوە
پەرتووکخانە
مەتەڵنامە (وەشانی 2، بەشی 1 لە 2 )
کورتەباس
ئەندامێکی ئەنجوومەنی پیرانی بەریتانیا: دەبێت مافی گەلی کورد پارێزراو بێت
پەرتووکخانە
ڕۆڵی ڕووداوەکانی شنگال لە پێشخستنی دۆزی کورد
پەرتووکخانە
ڕۆڵی دیپلۆماسیەتی پەرلەمانی لەسەر پێگەی هەرێمی کوردستان لەدوای ساڵی 2005 خولی پێنجەمی پەرلەمانی کوردستان بەنمونە
ژیاننامە
پڕشنگ توانا
پەرتووکخانە
زمانی کورد، بگونجێنە بۆ 0 و 1
وێنە و پێناس
ئاهەنگی ئامادەیی باعەدرێ ساڵی 2000
پەرتووکخانە
قوتابخانەی هۆزەکان لە ئەستەنبوڵ
پەرتووکخانە
فەیلی-نامە (وەشانی 1)
وێنە و پێناس
گەشت و دڵخۆشی هاوڵاتییان بەبۆنەی چەژنی نەورۆز لە سەیرانگای دوکان ساڵی 1984
شوێنەوار و کۆنینە
پردی کەڵهۆرت
ژیاننامە
هەردی
ژیاننامە
عەلی شایان
شوێنەوار و کۆنینە
پردی قەڵاتاسیان
پەرتووکخانە
بەستی شەرغە لە دوای ئەنفالی چوار
ژیاننامە
سەباح حاجی
وێنە و پێناس
دوو گەنجی شارۆچکەی خورماتوو ساڵی 1994

ڕۆژەڤ
ژیاننامە
تەڵاخان
06-03-2014
هاوڕێ باخەوان
تەڵاخان
ژیاننامە
سووسەن ڕازانی
12-01-2025
سروشت بەکر
سووسەن ڕازانی
ژیاننامە
هەردی
14-01-2025
ڕۆژگار کەرکووکی
هەردی
وێنە و پێناس
لافاوی ڕووباری خاسە لە کەرکووک ساڵی 1964
15-01-2025
زریان عەلی
لافاوی ڕووباری خاسە لە کەرکووک ساڵی 1964
وێنە و پێناس
کۆمەڵێک لە گەنجانی شارۆچکەی شنگال ساڵی 1975
15-01-2025
زریان عەلی
کۆمەڵێک لە گەنجانی شارۆچکەی شنگال ساڵی 1975
 چالاکییەکانی ڕۆژی
بابەتی نوێ
ڤیدیۆ
لوتف عەلی خانی زەند، سەرکردەیەکی ئازا و دلێری کورد
16-01-2025
شادی ئاکۆیی
ڤیدیۆ
هەورامییەکانی باکووری ئێران کێن؟
16-01-2025
شادی ئاکۆیی
ڤیدیۆ
داگیرکاریی نەرم؛ لە تاڵانکردنی خاکەوە بۆ تورکاندنی منداڵانی کورد
16-01-2025
شادی ئاکۆیی
ڤیدیۆ
ئەو ڕادیۆ کوردییەی تورکیای تۆقاند
16-01-2025
شادی ئاکۆیی
وێنە و پێناس
بەشێک لە قوتابییانی ئامادەیی پیشەسازی 30ی تەمموز لە کەرکووک ساڵی 1981
16-01-2025
زریان عەلی
وێنە و پێناس
مامۆستایانی قوتابخانەی هەڵۆ لە پێنجوێن ساڵی 1979
16-01-2025
زریان عەلی
وێنە و پێناس
تیپی تۆپی پێی نەسڕ لە خورماتوو ساڵی 1997
15-01-2025
زریان عەلی
وێنە و پێناس
منداڵانی گوندی گورگەیی شامار لە چەمچەماڵ ساڵی 1974
15-01-2025
زریان عەلی
ڤیدیۆ
ژنێکی کورد، بەربژێرە بۆ سەرۆک شارەوانی کۆڵن پارتی سەوزی ئەڵمانیا
15-01-2025
کشمیر کەریم
ڤیدیۆ
خوێندکارانی زانکۆی کۆبانێ، سرودێکیان بۆ پشتگیری قەسەدە وتووە
15-01-2025
کشمیر کەریم
ئامار
بابەت
  534,914
وێنە
  114,242
پەرتووک PDF
  20,750
فایلی پەیوەندیدار
  110,392
ڤیدیۆ
  1,887
زمان
کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish 
293,777
Kurmancî - Upper Kurdish (Latin) 
91,306
هەورامی - Kurdish Hawrami 
66,515
عربي - Arabic 
33,419
کرمانجی - Upper Kurdish (Arami) 
20,705
فارسی - Farsi 
11,792
English - English 
7,896
Türkçe - Turkish 
3,697
Deutsch - German 
1,846
لوڕی - Kurdish Luri 
1,690
Pусский - Russian 
1,144
Français - French 
349
Nederlands - Dutch 
131
Zazakî - Kurdish Zazaki 
91
Svenska - Swedish 
72
Polski - Polish 
56
Español - Spanish 
55
Italiano - Italian 
52
Հայերեն - Armenian 
52
لەکی - Kurdish Laki 
37
Azərbaycanca - Azerbaijani 
27
日本人 - Japanese 
21
中国的 - Chinese 
20
Norsk - Norwegian 
18
Ελληνική - Greek 
16
עברית - Hebrew 
16
Fins - Finnish 
12
Português - Portuguese 
10
Тоҷикӣ - Tajik 
9
Ozbek - Uzbek 
7
Esperanto - Esperanto 
7
Catalana - Catalana 
6
Čeština - Czech 
5
ქართველი - Georgian 
5
Srpski - Serbian 
4
Kiswahili سَوَاحِلي -  
3
Hrvatski - Croatian 
3
балгарская - Bulgarian 
2
हिन्दी - Hindi 
2
Lietuvių - Lithuanian 
2
қазақ - Kazakh 
1
Cebuano - Cebuano 
1
ترکمانی - Turkman (Arami Script) 
1
پۆل
کوردیی ناوەڕاست
وشە و دەستەواژە 
109,151
ژیاننامە 
27,143
پەرتووکخانە 
26,220
کورتەباس 
19,614
ڕێکەوت و ڕووداو (کڕۆنۆلۆژیا) 
15,154
پەند 
13,754
شوێنەکان 
12,364
شەهیدان 
11,943
کۆمەڵکوژی 
10,930
هۆنراوە 
10,504
بەڵگەنامەکان 
8,460
وێنە و پێناس 
7,702
ئامار و ڕاپرسی 
4,628
کلتوور - مەتەڵ 
3,149
ناوی کوردی 
2,571
ڤیدیۆ 
1,765
پارت و ڕێکخراوەکان 
1,473
فەرمانگەکان  
1,118
پۆلێننەکراو 
989
بڵاوکراوەکان (گۆڤار، ڕۆژنامە و ...) 
826
کلتوور - گاڵتەوگەپ 
783
کارە هونەرییەکان 
775
شوێنەوار و کۆنینە 
639
گیانلەبەرانی کوردستان 
458
ئیدیۆم 
289
یارییە کوردەوارییەکان 
279
نەخشەکان 
207
هۆز - تیرە - بنەماڵە 
188
نەریت 
160
ڕووه‌كی كورده‌واری (گژوگیا و دار) 
101
ژینگەی کوردستان 
101
خواردنی کوردی 
83
زانستە سروشتییەکان 
80
دۆزی ژن 
58
مۆزەخانە 
50
بەرهەمە کوردستانییەکان 
38
کەلوپەلی سەربازیی بەکارهاتوو لە کوردستان 
28
گەشتوگوزار 
2
کۆگای فایلەکان
MP3 
551
PDF 
32,696
MP4 
3,074
IMG 
210,815
∑   تێکڕا 
247,136
گەڕان بەدوای ناوەڕۆکدا
کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!
پەرتووکخانە
ڕێگای ئاوریشمی نوێ؛ هەنگاوەکانی چین بۆ دروستکردنی هەژموون
ژیاننامە
سووسەن ڕازانی
شوێنەوار و کۆنینە
نەخشی بەردینی ئەشکەوتی سەلمان، یان پەرەستگای تاریشا
شوێنەوار و کۆنینە
گۆڕدخمە سان ڕۆستەم
کورتەباس
دەربارەی دیوانی؛ تەشی بەختم خۆشەویستیت بۆ دەڕێسێ 01
پەرتووکخانە
ژینانامە - وەشانی 2
ژیاننامە
خاکاو دڵشاد
ژیاننامە
غەزاڵە حدوودی
پەرتووکخانە
کاریگەریی پرسە ناوخۆییەکان لەسەر سیاسەتی دەرەوەی ئێران
ژیاننامە
بەهمەن حاجی
کورتەباس
فریال کراڵ: پرۆسەی ئاشتی لە تورکیا لە بەرژەوەندیی کورد و ئابووریی ناوچەکەدایە
وێنە و پێناس
سێ هاونیشتمانی شارۆچکەی خورماتوو نەورۆزی ساڵی 1996
کورتەباس
سەید محەمەدی سەفایی.. بۆچی لە زیکری تەکێی شێخانەوە چووە کۆڕی سترانبێژان؟
ژیاننامە
میهرداد ئیزەدی
ژیاننامە
ئاواز حەسەن
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای میرزا
وێنە و پێناس
کۆمەڵێک گەنجی مەڵکەندی لە سەدەی بیستەمدا
کورتەباس
هۆبەی تۆماری شێرپەنجەی پارێزگای سلێمانی ئاماری ساڵی 2024ی بۆ نەخۆشی شێرپەنجە بڵاوکردەوە
پەرتووکخانە
مەتەڵنامە (وەشانی 2، بەشی 1 لە 2 )
کورتەباس
ئەندامێکی ئەنجوومەنی پیرانی بەریتانیا: دەبێت مافی گەلی کورد پارێزراو بێت
پەرتووکخانە
ڕۆڵی ڕووداوەکانی شنگال لە پێشخستنی دۆزی کورد
پەرتووکخانە
ڕۆڵی دیپلۆماسیەتی پەرلەمانی لەسەر پێگەی هەرێمی کوردستان لەدوای ساڵی 2005 خولی پێنجەمی پەرلەمانی کوردستان بەنمونە
ژیاننامە
پڕشنگ توانا
پەرتووکخانە
زمانی کورد، بگونجێنە بۆ 0 و 1
وێنە و پێناس
ئاهەنگی ئامادەیی باعەدرێ ساڵی 2000
پەرتووکخانە
قوتابخانەی هۆزەکان لە ئەستەنبوڵ
پەرتووکخانە
فەیلی-نامە (وەشانی 1)
وێنە و پێناس
گەشت و دڵخۆشی هاوڵاتییان بەبۆنەی چەژنی نەورۆز لە سەیرانگای دوکان ساڵی 1984
شوێنەوار و کۆنینە
پردی کەڵهۆرت
ژیاننامە
هەردی
ژیاننامە
عەلی شایان
شوێنەوار و کۆنینە
پردی قەڵاتاسیان
پەرتووکخانە
بەستی شەرغە لە دوای ئەنفالی چوار
ژیاننامە
سەباح حاجی
وێنە و پێناس
دوو گەنجی شارۆچکەی خورماتوو ساڵی 1994

Kurdipedia.org (2008 - 2025) version: 16.17
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 1.672 چرکە!