پەرتووکخانە پەرتووکخانە
گەڕان
  

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!


بژاردەی گەڕان




گەڕانی ورد      کیبۆرد


گەڕان
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆمارکردنی بابەت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
ئامرازەکان
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
Dark Mode
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی
Kurmancî
هەورامی
Zazakî
English
Français
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Fins
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
هەژماری من
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
گەڕان تۆمارکردنی بابەت ئامرازەکان زمانەکان هەژماری من
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
Dark Mode
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی
Kurmancî
هەورامی
Zazakî
English
Français
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Fins
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2025
 دەربارە
 بابەت بەهەڵکەوت
 چالاکییەکانی ڕۆژی
 ڕێساکانی بەکارهێنان
 ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
 بیروڕاکانتان
 دڵخوازەکان
 کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
 چالاکییەکان - کوردیپێدیا
 یارمەتی
بابەتی نوێ
ژیاننامە
کاوە ئوستوار
03-01-2025
سروشت بەکر
ژیاننامە
چالاک ڕەئوف
03-01-2025
سروشت بەکر
ژیاننامە
عەبدولڕەحمان میرزا
03-01-2025
سروشت بەکر
ژیاننامە
سارۆ سووزەنی
03-01-2025
سروشت بەکر
ڤیدیۆ
گۆرانییەکی کوردی ساڵی 1992 لە بەغدا تۆمارکراوە
03-01-2025
کشمیر کەریم
ڤیدیۆ
زەماوەند و هەڵپەڕکێی کوردەواری لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان ساڵی 1970
03-01-2025
کشمیر کەریم
ڤیدیۆ
شاری سلێمانی، ساڵی 1988
03-01-2025
کشمیر کەریم
ڤیدیۆ
پێشمەرگەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان، پاوە و نەوسود ساڵی 1982
03-01-2025
کشمیر کەریم
ڤیدیۆ
کوردستان ساڵی 1963 ژیانی ڕۆژانەی گوند
03-01-2025
کشمیر کەریم
ڤیدیۆ
مەراسیمی کردنەوەی کارگەی چیمەنتۆی سەرچناری شاری سلێمانی لە ساڵی 1957
03-01-2025
شادی ئاکۆیی
ئامار
بابەت
  532,858
وێنە
  113,670
پەرتووک PDF
  20,711
فایلی پەیوەندیدار
  109,691
ڤیدیۆ
  1,779
زمان
کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish 
292,815
Kurmancî - Upper Kurdish (Latin) 
91,116
هەورامی - Kurdish Hawrami 
66,445
عربي - Arabic 
32,956
کرمانجی - Upper Kurdish (Arami) 
20,444
فارسی - Farsi 
11,726
English - English 
7,854
Türkçe - Turkish 
3,690
Deutsch - German 
1,837
لوڕی - Kurdish Luri 
1,690
Pусский - Russian 
1,144
Français - French 
349
Nederlands - Dutch 
131
Zazakî - Kurdish Zazaki 
91
Svenska - Swedish 
72
Polski - Polish 
56
Español - Spanish 
55
Italiano - Italian 
52
Հայերեն - Armenian 
52
لەکی - Kurdish Laki 
37
Azərbaycanca - Azerbaijani 
27
日本人 - Japanese 
21
中国的 - Chinese 
20
Norsk - Norwegian 
18
Ελληνική - Greek 
16
עברית - Hebrew 
16
Fins - Finnish 
12
Português - Portuguese 
10
Тоҷикӣ - Tajik 
9
Ozbek - Uzbek 
7
Esperanto - Esperanto 
7
Catalana - Catalana 
6
Čeština - Czech 
5
ქართველი - Georgian 
5
Srpski - Serbian 
4
Kiswahili سَوَاحِلي -  
3
Hrvatski - Croatian 
3
балгарская - Bulgarian 
2
हिन्दी - Hindi 
2
Lietuvių - Lithuanian 
2
қазақ - Kazakh 
1
Cebuano - Cebuano 
1
ترکمانی - Turkman (Arami Script) 
1
پۆل
کوردیی ناوەڕاست
وشە و دەستەواژە 
109,149
ژیاننامە 
26,970
پەرتووکخانە 
26,193
کورتەباس 
19,373
ڕێکەوت و ڕووداو (کڕۆنۆلۆژیا) 
15,139
پەند 
13,754
شوێنەکان 
12,314
شەهیدان 
11,938
کۆمەڵکوژی 
10,919
هۆنراوە 
10,504
بەڵگەنامەکان 
8,454
وێنە و پێناس 
7,639
ئامار و ڕاپرسی 
4,628
کلتوور - مەتەڵ 
3,149
ناوی کوردی 
2,561
ڤیدیۆ 
1,663
پارت و ڕێکخراوەکان 
1,469
فەرمانگەکان  
1,029
پۆلێننەکراو 
989
بڵاوکراوەکان (گۆڤار، ڕۆژنامە و ...) 
826
کلتوور - گاڵتەوگەپ 
776
کارە هونەرییەکان 
772
شوێنەوار و کۆنینە 
639
گیانلەبەرانی کوردستان 
368
یارییە کوردەوارییەکان 
279
ئیدیۆم 
246
هۆز - تیرە - بنەماڵە 
187
نەخشەکان 
186
نەریت 
160
ڕووه‌كی كورده‌واری (گژوگیا و دار) 
101
ژینگەی کوردستان 
101
خواردنی کوردی 
87
زانستە سروشتییەکان 
80
دۆزی ژن 
55
مۆزەخانە 
50
بەرهەمە کوردستانییەکان 
38
کەلوپەلی سەربازیی بەکارهاتوو لە کوردستان 
28
گەشتوگوزار 
2
کۆگای فایلەکان
MP3 
537
PDF 
32,620
MP4 
2,941
IMG 
209,547
∑   تێکڕا 
245,645
گەڕان بەدوای ناوەڕۆکدا
ژیاننامە
ئاراس ئیلنجاغی
ژیاننامە
سارا سەردار
ژیاننامە
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
شەنە بەکر
ئامار و ڕاپرسی
ئاماری کار و چالاکییەکانی ڕ...
تەسەحور و تەعەڕووب
کوردیپێدیا و هاوکارانی، هەردەم یارمەتیدەردەبن بۆ خوێندکارانی زانکۆ و خوێندنی باڵا بۆ بەدەستخستنی سەرچاوەی پێویست!
پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish
بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
نرخاندنی بابەت
نایاب
زۆر باشە
باش
خراپ نییە
خراپ
بۆ ناو لیستی دڵخوازەکان
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
Metadata
RSS
گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
Kurmancî - Upper Kurdish (Latin)0
English - English0
عربي - Arabic0
فارسی - Farsi0
Türkçe - Turkish0
עברית - Hebrew0
Deutsch - German0
Español - Spanish0
Français - French0
Italiano - Italian0
Nederlands - Dutch0
Svenska - Swedish0
Ελληνική - Greek0
Azərbaycanca - Azerbaijani0
Catalana - Catalana0
Čeština - Czech0
Esperanto - Esperanto0
Fins - Finnish0
Hrvatski - Croatian0
Lietuvių - Lithuanian0
Norsk - Norwegian0
Ozbek - Uzbek0
Polski - Polish0
Português - Portuguese0
Pусский - Russian0
Srpski - Serbian0
балгарская - Bulgarian0
қазақ - Kazakh0
Тоҷикӣ - Tajik0
Հայերեն - Armenian0
हिन्दी - Hindi0
ქართველი - Georgian0
中国的 - Chinese0
日本人 - Japanese0

تەسەحور و تەعەڕووب

تەسەحور و تەعەڕووب
=KTML_Bold=تەسەحور و تەعەڕووب=KTML_End=
#سەلام سەعدی#

تەسەحور، بە عەرەبی (التصحر)، بەسارابوون یان بەبیابانبوونە کە دیاردەیەکە بەشێکی خۆکردە و پرۆسەیەکی لەسەرخۆ و ماوەدرێژی سرووشتییە، بەشێکیشی مرۆڤکردە و لێکەوتەیەکە لە لێکەوتەکانی گەرمبوونی زەوی و گۆڕانی کەشوهەوا. هەرچی ئەوەی دووەمیانە (تەعەڕووب)، پێویستی بە کەمێک روونکردنەوە هەیە.

تەعەڕووب (التعرب) لە عەرەبیدا بە دوو مانا هاتووە. لە سەرەتاکانی ئیسلامدا بەو موسوڵمانانە گوتراوە کە ژیانی شاریان بەجێهێشتووە و گەڕاونەتەوە ناو خێڵە کۆچەرییەکانی دەشت و بیابان. ئەم کۆچەرییانە لای عەرەبەکانی سەرەتای ئیسلام بە (الأعراب) ناوبراون. بە کەسی دەشتەکی و سەر بە خێڵیان گوتووە (الأعرابي). ئەعرابی لەخۆیدا هەڵگری ماناگەلێکی نێگەتیڤە. ئاماژەیە بۆ دڵڕەقی و جەهالەت و نەزانی و تێنەگەیشتن لە ئایین و پابەند بە نەریتە دواکەوتووەکانی خێڵەوە. کەواتە تەعەڕووب حاڵەتێکە لە گەڕانەوە بەرەو نەریتەکانی ئەعراب. کەسێک کە ژیانی شار بەجێدە‌هێڵێ بۆئەوەی لەو دەشتە پان و بەرینە و لە بیاباندا، خۆی لە ئەرکی غەزاکردن و بەجێهێنانی ئەرکە ئایینییەکان بدزێتەوە، بەشداریی نوێژی بەکۆمەڵ نەکات و لە سەرچاوەکانی وەرگرتنی مەعریفەی ئایینی دووربکەوێتەوە. هەر لەبەرئەمەشە تەعەڕووب لای فەقیهەکانی ئیسلام وەکو (کەبائیر)، واتە گوناهە گەورەکان ناسێنراوە.

لە چاخەکانی دواتردا کە کۆمەڵگەکانی مرۆڤ بە رووی یەکدی و بە رووی جیهاندا دەکرێنەوە و کۆچ و کۆچبەری لە جیهانی ئیسلامییەوە بەرەو (جیهانی کوفر) سەرهەڵدەدات، تەعەڕووب مانایەکی نوێ وەردەگرێ. بە کەسێک دەگوترێ کە ژینگە جوگرافی و کۆمەڵایەتییەکەی خۆی بەجێدە‌هێڵێ و لە شوێنێک نیشتەجێ دەبێ کە خەڵکەکەی بەگوێرەی باوەڕ و نەریتی ئیسلامی رەفتار ناکەن و ئەمیش هێواش هێواش لەژێر کاریگەریی ئەم ژینگە نوێیەدا لە نەریت و باوەڕە ئایینییەکەی دووردەکەوێتەوە، بۆیە هەموو فەقیهەکان، بەوانەی سەردەمی ئەمڕۆشمانەوە، کۆکن لەسەر ئەوەی سەفەر بۆ وڵاتانی ناموسڵمان و نیشتەجێبوون لە کۆمەڵگەیەکی ناموسڵماندا، ئەگەر ببێتە هۆی لاوازبوونی باوەڕ، حەرامە و بە یەکێ لە گوناهە گەورەکان دادەنرێ، مەگەر ئەوەی کەسەکە لەو وڵاتە دوورەدەستەش هەموو ئەرکە ئایینییەکانی جێبەجێ بکات و هێندە ئازاد بێ کە بتوانێ پارێزگاری لە ئایینی خۆی و هاوژین و منداڵەکانی بکات.

لێرەدا هەوڵ دەدەم ئەم وشەیە لە سیاقە مێژووییەکەی دەربهێنم و مانایەکی نوێی بدەمێ، ئەوەش بۆ خوێندنەوەی دیاردەیەک کە ئێمە وەکو کورد شتێکی ئەوتۆمان لەسەری نەگوتووە: دیاردەی کۆچی لەسەرخۆی عەرەب لە باشوورەوە بە ئاراستەی باکوور، بەرەو شار و ناوچەکانی کورد کە ئەمە ئەمڕۆ لە باشووری کوردستاندا بووە بە واقیعێکی نوێ. تەعەڕووب لەم سیاقەدا بەمانای بەعەرەببوون دێت لە پرۆسەیەکی لەسەرخۆدا.

ئەم حاڵەتە ناچێتە چوارچێوەی تەعریبەوە کە لە پشتییەوە سیاسەتێکی دیاریکراو هەیە بە ئامانجی گۆڕینی دیمۆگرافیا. تەعریب زۆری لەسەر گوتراوە و نووسراوە و هەزاران بەڵگە و دۆکیومێنتی لەسەرە، بەڵام زیادبوونی ژمارەی عەرەب لە پارێزگاکانی #کەرکووک#، دیالە، موسڵ، یان بۆ نموونە #حەسەکە# لە رۆژئاوای کوردستان کە لەم چەند سەت ساڵەی دواییدا روویداوە، ئەمە لە ئەنجامی سیاسەتی تەعریب نەبووە. تەعریب مێژوویەکی نوێتری هەیە. زیادبوونی ژمارەی عەرەب لەم پارێزگایانە هۆکاری دیکەی هەبووە، بۆ نموونە گەڕان لەدوای لەوەڕگە و سەرچاوەی بژێوی و ئاو. بەشێکیشیان هەر خەڵکی رەسەن و دێرینی ناوچەکەن و دواتر لە پرۆسەیەکی لەسەرخۆدا بە عەرەب بوون. عەرەب بەمە دەڵێن (المستعرب).

ساڵی داهاتوو، 20 ساڵی تەواو لەسەر پەسندکردنی دەستووری هەمیشەیی عێراق تێدەپەڕێ. یەکێ لە مادەکانی ئەو دەستوورە کە هەتا ساڵانێک دواتریش مشتومڕی زۆری لەسەر کرا، ماددەی 140 بوو کە تایبەتە بە نەهێشتنی ئاسەوارەکانی سیاسەتی تەعریب بەگوێرەی میکانیزمێکی دیاریکراو و یەکلاکردنەوەی چارەنووسی ئەو ناوچانەی ناکۆکییان لەسەرە. وەکو لە دەقی ماددەکەدا هاتووە، هەرسێ رێکاری ئاساییکردنەوە، سەرژمێری و گشتپرسی دەبوو پێش 31ی دیسەمبەر/ کانوونی یەکەمی 2007 جێبەجێ بکرێن و ئیدی ئەو لاپەڕەیە بە یەکجاری دابخرێ. ئێستا 17 ساڵ بەسەر ئەو وادەیەدا تێدەپەڕێ. ماددەکە بووە مەرەکەبی سەر کاغەز و تەنانەت باسیشی لەنێو باساندا نەما، چونکە لە ساڵانی پاش پەسندکردنی دەستووردا واقیعێکی نوێ هاتەئارا. عێراقی نوێ بووە درێژکراوەی عێراقی کۆن. شەڕی نێوخۆی تائیفی و نەمانی ئاسایش و سەقامگیری و زنجیرەیەک لە تێرۆری رێکخراو کە بە سەرهەڵدانی #داعش# گەیشتە لووتکە، لە ناوەڕاست و باشووری عێراقەوە شەپۆلێکی بەرفراوانی کۆچیان بەدوای خۆیاندا بەرەو هەرێمی کوردستان هێنا.

لەپاڵ ئەم کۆچە کە پەیوەندی بە ئاسایشی وڵات و ئاسایشی تاکەکەسەوە هەیە، کۆچێکی دیکەش هەیە کە لێرە بەدواوە ناچار دەبین زۆر بە جددی وەریگرین، چونکە پەیوەندیی راستەوخۆی بە ئاسایش، با بڵێم نەوەکانی ئێمەوە هەیە، بەڵام ئاسایش بە مانا فراوانترەکەی و بە هەموو رەهەندەکانییەوە. ئەمەیان کۆچێکە هاوشان و تەریب لەگەڵ گۆڕانی کەشوهەوا. کۆچ و کۆچی بەکۆمەڵ ئەگەر هەر ئێستا رووی نەدابێ، ئەوا حەتمەن یەکێک دەبێ لە لێکەوتە و دەرکەوتە و دەرئەنجامەکانی گۆڕانی کەشوهەوا و لە ئاییندەیەکی زۆر دووریشدا نا. دیارە من لە روانگەیەکی ناسیۆناڵستی و قەومچێتییەوە سەیری ئەم بابەتە ناکەم، وەکو یەکێ لە کێشەکانی داهاتوو سەیری دەکەم. ئەمە دەبێتە کێشەیەکی گەورە بۆ نەوەکانی داهاتوو کە لە کوردستان دەژین. ئەو هاووڵاتییە عەرەبەی بۆ نموونە لە 2007 دا بەهۆی شەڕی تائیفییەوە لە ناوچەکەی خۆی هەڵاتووە و لێرە نیشتەجێیە، ئێستا کە شەڕی تائیفی نەماوە، ناچێ دەست لە کوردستان بەردا و بارگە و بنە بۆ شوێنەکەی پێشووی بپێچێتەوە، چونکە منداڵی ئەو پیاوە یان ئەو ژنەی لە 2007 هاتووەتە کوردستان، ئێستا تەمەنی 16 ساڵە و زیاتریش. هیچ منداڵی و یادگارییەکی لە بەسرە و رومادی و فەللوجە نییە.

ئینجا گەرەنتی چییە کە ئاشووبێکی تر ناکەوێتەوە؟ هیچ عاقڵێک هەڵەی وا ناکات بە یەکجاری بگەڕێتەوە شوێنێک کە ئاسایشی فشۆڵ و لەرزۆکە، ئەمە بەتایبەتیش ئەگەر سوننە بێت. بۆ ئەو عەرەبەی بەمجۆرە هاتووە، کوردستان بەهەشتە. شارێکی وەکو #هەولێر# بۆ ئەو تامی بەغدای جاران دەدات.. بشگەڕێتەوە شوێنی خۆی پێیەکی هەر لە کوردستان دەبێت. موڵک و ماڵ و بزنس و پەیوەندیی کۆمەڵایەتی و یادگاری و.. بە هەزار رایەڵە بە ئێرەوە بەستراونەتەوە. تۆ لە کوردستان دەتوانی هەموو رۆژێ گەنجی عەرەب ببینی کە بە کوردییەکی وەکو ئەوەی من و تۆ کوردی قسە دەکەن. خۆم دەیان جار تووشی کەسانی وا هاتووم کە دوای ئەوەی گوێم لێبووە بە عەرەبی قسەیان کردووە، ئینجا زانیومە کورد نین. کەواتە حەق و دادپەروەری وایە بڵێی هەولێر شاری ئەویشە. عەرەب لە کوردستان بوون بە کۆمیونیتی. ئەم کۆمیونیتییە کە بە هیچ پرۆسەیەکی ئینتیگرەیشندا رەت نەبووە و لەڕاستیدا کۆمەڵگەیەکە بە تەنیشت کۆمەڵگەی کوردییەوە دەژی، هەتا دێ گەورەتر و گەورەتر دەبێ، جوگرافیاش هەمان جوگرافیایە. هەولێر شارێکە لە چەند ساڵی داهاتوودا دەخنکێ. رێژەی پیسبوونی هەوای بە دوانۆکسید، وەکو لە هەواڵێکی تەلەڤزیۆنی رووداودا بیستم، پێنج هێندەی رێژەی ستانداردە. لەڕووی ژمارەی دانیشتووانەوە لە تەقینەوەدایە. شاریش هەتا گەورەتر بێ هێزی کێشکردنی خەڵکی زیاتر دەبێ. هەر ئێستا بە دەوروبەری هەولێردا سڵەمی گەورە گەورە دروست بوون. کۆمەڵگەکانی دارەتوو، قوشتەپە هەتا دەگاتەوە کانی قرژاڵە و بەحرکە، لە هەندێکیاندا ژمارەی عەرەب لە کورد زیاترن. ئەمانە خەڵکی دەستکورتن کە سەرچاوەی بژێوی کێشی کردوون. لە شارێکی بێ نەزم و بێسەروبەری وەکو هەولێردا پەیداکردنی سەرچاوەی بژێوی ئاسانە. هەرکەس لە هەر شەقامێکی ئەو شارە بیەوێ، دەتوانێ عەرەبانەیەک سەوزە و میوە دابنێ و بیفرۆشێ. لێرە دەرفەتی کار شتێک نییە حکومەت یان کۆمپانیاکان دابینی بکەن.

بۆیە پرسیار لە هەر عەرەبێکی نیشتەجێی کوردستان بکەی، چ دەوڵەمەند و چ هەژار، بە پێچەوانەی کوردەوە لەم حاڵەی ئێستایان رازین. واتە ئەگەر لەڕووی پەیوەندیی ئینسان و شوێنیشەوە سەیری بکەی، ئەوە تەنیا عەرەبەکانن کە دەڵێن کوردستان جەننە، هیچ کوردێکی (باشووری) نابینی بڵێ ئێرە بەهەشتە، ئینجا هۆکارەکانی بێگومان زۆرن، نامەوێ بچمە ناو ئەو باسە.

ناچارم دیسان ئەوە روون بکەمەوە کە من لە روانگەیەکی رەگەزپەرستانەوە قسە ناکەم. کچەکەی من لە قوتابخانەکەی چەند برادەرێکی نزیکی هەن هەندێکیان عەرەبن. زوو زوو بۆنەیەک دەدۆزنەوە و کۆدەبنەوە، ئێمەش کۆدەکەنەوە. دایک و باوکی ئەم کچانە هەموو یەکتر دەناسین. قسەم لەگەڵ کردوون و دەزانم خەڵکێکن وەکو من دەیانەوێ لە دڵنیاییدا بژین، بەڵام کێشەکە ئەوەیە ئەم شەپۆلە هەر بەردەوام دەبێت، ئەوە ئەگەر لەناکاو نەگۆڕێ بۆ تسۆنامییەک بەهۆی رووداوێکی چاوەڕوانکراو یان نەکراوەوە.

ئێستا ئەگەر کۆی ئەم قسانە پێکەوە ببەستمەوە؛ تۆخبوونەوەی ئەم رەنگە عەرەبییە لە کوردستاندا ناچێتە ژێر ناوی تەعریبەوە. تەعریب دەستکردە، مرۆڤکردە، سیاسەتکردە، بەڵام ئەم گۆڕانە بەرئەنجامی بەریەککەوتنی کۆمەڵێ فاکتەری دیکەیە. یەکێک لەوانە فاکتەری گۆڕانی کەشوهەوایە. ناوچە گەرمەکان تادێ گەرمتر دەبن. ژمارەی دانیشتووانی عێراق کە لە 2003 دا نزیکەی 23 ملیۆن بوون، ئێستا بوون بە 42 ملیۆن. ئاو بەشی ئەو ژمارە زەبەلاحە ناکات. زەوییە کشتوکاڵییەکان وشک هەڵدێن و دەبنە بیابان، پلەی گەرما لە هاویندا هەتا دێ ژمارەی پێوانەیی تازە تۆمار دەکات. عێراق لە هەموو راپۆرتە نێودەوڵەتییەکانی تایبەت بە ژینگەدا وەکو یەکێ لەو وڵاتانە ناوی دێت کە بە توندی کەوتوونەتە ژێر کاریگەریی گۆڕانی کەشوهەوا. ساڵانە نزیکەی 100کم خاکی بەپیت و کشتوکاڵی دەبێتە بیابان. ئاسایشی ئاوی شارێکی سێ ملیۆن کەسیی وەکو بەسرە لەژێر هەڕەشەی راستەقینەدایە. ئەم خەڵکە کۆچبەر بن بەرەو کوێ دەڕۆن؟ بەرەو باکوور هەڵدەکشێن. کەواتە بەبیابانبوونی زیاتر، بەعەرەببوونی زیاتری بەدوادا دێت. تەسەحوری زیاتر تەعەڕووبی زیاتر. [1]

=KTML_Bold=تێبینی: ئەم بابەتە بە ڕێنووسی سەرچاوەی ئاماژە پێکراو نووسراوە، کوردیپێدیا هیچ دەستکارییەکی نەکردووە!=KTML_End=

کوردیپێدیا بەرپرس نییە لە ناوەڕۆکی ئەم تۆمارە و خاوەنەکەی لێی بەرپرسیارە. کوردیپێدیا بە مەبەستی ئەرشیڤکردن تۆماری کردووە.
ئەم بابەتە 70 جار بینراوە
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!
هاشتاگ
سەرچاوەکان
[1] ماڵپەڕ | کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەڕی (Rudaw) - 11-02-2024
بابەتە پەیوەستکراوەکان: 2
1. ژیاننامە سەلام سەعدی هادی
1. ڕێکەوت و ڕووداو (کڕۆنۆلۆژیا) 11-02-2024
زمانی بابەت: کوردیی ناوەڕاست
ڕۆژی دەرچوون: 11-02-2024 (1 ساڵ)
پۆلێنی ناوەڕۆک: لێکۆڵینەوە
جۆری دۆکومێنت: زمانی یەکەم
جۆری وەشان: دیجیتاڵ
زمان - شێوەزار: کرمانجیی ناوەڕاست
شار و شارۆچکەکان: هەولێر
وڵات - هەرێم: باشووری کوردستان
تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
کوالیتیی بابەت: 98%
98%
ئەم بابەتە لەلایەن: ( هومام تاهیر )ەوە لە: 19-09-2024 تۆمارکراوە
ئەم بابەتە لەلایەن: ( شادی ئاکۆیی )ەوە لە: 19-09-2024 پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: ( شادی ئاکۆیی )ەوە لە: 19-09-2024 باشترکراوە
ناونیشانی بابەت
ئەم بابەتە بەپێی ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
ئەم بابەتە 70 جار بینراوە
کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!
کورتەباس
وەزیری بازرگانیی ناوخۆی سووریا: گفتوگۆمان لەگەڵ ئەوەی پێیدەگوترێت هەسەدە بۆ گەڕاندنەوەی سەروەرییە بۆ هەموو سووریا
کورتەباس
لەبارەی مێژووی سێکسواڵیتەوە
شوێنەوار و کۆنینە
گۆڕدخمە سان ڕۆستەم
پەرتووکخانە
مەتەڵنامە (وەشانی 2، بەشی 1 لە 2 )
ژیاننامە
عەزیز سمایل موهاجیر
شوێنەوار و کۆنینە
پردی قەڵاتاسیان
کورتەباس
ڕیباڵ ئەسەد: فیدراڵی باشترین چارەسەر و سیستمە بۆ سووریا
پەرتووکخانە
فەیلی-نامە (وەشانی 1)
ژیاننامە
چالاک ڕەئوف
کورتەباس
تەرجەمە
شوێنەوار و کۆنینە
نەخشی بەردینی ئەشکەوتی سەلمان، یان پەرەستگای تاریشا
پەرتووکخانە
فەزاسازیی لە ڕۆمانی کوردیدا کرمانجی خواروو (2005-2010)
پەرتووکخانە
ژینانامە - وەشانی 2
پەرتووکخانە
زمانی کورد، بگونجێنە بۆ 0 و 1
پەرتووکخانە
سینەما چییە؟ بەرگی 01 و 02
ژیاننامە
سارۆ سووزەنی
پەرتووکخانە
ڕۆڵی ڕووداوەکانی شنگال لە پێشخستنی دۆزی کورد
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای میرزا
کورتەباس
زیرەکیی دەستکرد، ئایندەی زانکۆ و ناوەندە ئەکادیمییەکان بەرەو کوێ دەبات؟
پەرتووکخانە
پڕۆسەی ئەنفال و ڕەنگدانەوەی لە ئەدەبی کوردیدا
شوێنەوار و کۆنینە
پردی کەڵهۆرت
ژیاننامە
ژیا ئومێد ئەنوەر
ژیاننامە
شاناز
ژیاننامە
مەهناز ئێرەوانی
وێنە و پێناس
کۆمەڵێک شاعیر و کەسایەتی شاری سلێمانی، لە چاپخانەی ژین
پەرتووکخانە
هەواڵی عەشیرەتی هەمەوەند لە ڕۆژنامە و چاپەمەنییە عوسمانیی و بیانییەکاندا
وێنە و پێناس
یاریزانانی یانەی سلێمانی لە یاریگای کەرکووک ساڵی 1987
وێنە و پێناس
تیپی لاوچاک نەوەدەکانی سەدەی بیستەم
وێنە و پێناس
یاریزانانی تۆپی پێی یانەی وەرزشی سلێمانی ساڵی 1993
پەرتووکخانە
گەشتێکی خۆش بە جیهاندا
ژیاننامە
ئەڤین ئەحمەد
ژیاننامە
عەبدولڕەحمان میرزا
وێنە و پێناس
پردی جیهاد لە سەقز کە لە ساڵی 1957 لەلایەن ڕووسەکانەوە درووستکراوە
ژیاننامە
لۆنا مەریوان
ژیاننامە
کاوە ئوستوار

ڕۆژەڤ
ژیاننامە
ئاراس ئیلنجاغی
25-11-2012
هاوڕێ باخەوان
ئاراس ئیلنجاغی
ژیاننامە
سارا سەردار
19-06-2020
ڕاوێژ فەرهاد
سارا سەردار
ژیاننامە
ڕۆژگار کەرکووکی
22-03-2021
ڕۆژگار کەرکووکی
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
شەنە بەکر
10-05-2022
شەنە بەکر
شەنە بەکر
ئامار و ڕاپرسی
ئاماری کار و چالاکییەکانی ڕێکخراوی کوردیپێدیا بۆ ساڵی 2024
03-01-2025
هاوڕێ باخەوان
ئاماری کار و چالاکییەکانی ڕێکخراوی کوردیپێدیا بۆ ساڵی 2024
 چالاکییەکانی ڕۆژی
بابەتی نوێ
ژیاننامە
کاوە ئوستوار
03-01-2025
سروشت بەکر
ژیاننامە
چالاک ڕەئوف
03-01-2025
سروشت بەکر
ژیاننامە
عەبدولڕەحمان میرزا
03-01-2025
سروشت بەکر
ژیاننامە
سارۆ سووزەنی
03-01-2025
سروشت بەکر
ڤیدیۆ
گۆرانییەکی کوردی ساڵی 1992 لە بەغدا تۆمارکراوە
03-01-2025
کشمیر کەریم
ڤیدیۆ
زەماوەند و هەڵپەڕکێی کوردەواری لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان ساڵی 1970
03-01-2025
کشمیر کەریم
ڤیدیۆ
شاری سلێمانی، ساڵی 1988
03-01-2025
کشمیر کەریم
ڤیدیۆ
پێشمەرگەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان، پاوە و نەوسود ساڵی 1982
03-01-2025
کشمیر کەریم
ڤیدیۆ
کوردستان ساڵی 1963 ژیانی ڕۆژانەی گوند
03-01-2025
کشمیر کەریم
ڤیدیۆ
مەراسیمی کردنەوەی کارگەی چیمەنتۆی سەرچناری شاری سلێمانی لە ساڵی 1957
03-01-2025
شادی ئاکۆیی
ئامار
بابەت
  532,858
وێنە
  113,670
پەرتووک PDF
  20,711
فایلی پەیوەندیدار
  109,691
ڤیدیۆ
  1,779
زمان
کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish 
292,815
Kurmancî - Upper Kurdish (Latin) 
91,116
هەورامی - Kurdish Hawrami 
66,445
عربي - Arabic 
32,956
کرمانجی - Upper Kurdish (Arami) 
20,444
فارسی - Farsi 
11,726
English - English 
7,854
Türkçe - Turkish 
3,690
Deutsch - German 
1,837
لوڕی - Kurdish Luri 
1,690
Pусский - Russian 
1,144
Français - French 
349
Nederlands - Dutch 
131
Zazakî - Kurdish Zazaki 
91
Svenska - Swedish 
72
Polski - Polish 
56
Español - Spanish 
55
Italiano - Italian 
52
Հայերեն - Armenian 
52
لەکی - Kurdish Laki 
37
Azərbaycanca - Azerbaijani 
27
日本人 - Japanese 
21
中国的 - Chinese 
20
Norsk - Norwegian 
18
Ελληνική - Greek 
16
עברית - Hebrew 
16
Fins - Finnish 
12
Português - Portuguese 
10
Тоҷикӣ - Tajik 
9
Ozbek - Uzbek 
7
Esperanto - Esperanto 
7
Catalana - Catalana 
6
Čeština - Czech 
5
ქართველი - Georgian 
5
Srpski - Serbian 
4
Kiswahili سَوَاحِلي -  
3
Hrvatski - Croatian 
3
балгарская - Bulgarian 
2
हिन्दी - Hindi 
2
Lietuvių - Lithuanian 
2
қазақ - Kazakh 
1
Cebuano - Cebuano 
1
ترکمانی - Turkman (Arami Script) 
1
پۆل
کوردیی ناوەڕاست
وشە و دەستەواژە 
109,149
ژیاننامە 
26,970
پەرتووکخانە 
26,193
کورتەباس 
19,373
ڕێکەوت و ڕووداو (کڕۆنۆلۆژیا) 
15,139
پەند 
13,754
شوێنەکان 
12,314
شەهیدان 
11,938
کۆمەڵکوژی 
10,919
هۆنراوە 
10,504
بەڵگەنامەکان 
8,454
وێنە و پێناس 
7,639
ئامار و ڕاپرسی 
4,628
کلتوور - مەتەڵ 
3,149
ناوی کوردی 
2,561
ڤیدیۆ 
1,663
پارت و ڕێکخراوەکان 
1,469
فەرمانگەکان  
1,029
پۆلێننەکراو 
989
بڵاوکراوەکان (گۆڤار، ڕۆژنامە و ...) 
826
کلتوور - گاڵتەوگەپ 
776
کارە هونەرییەکان 
772
شوێنەوار و کۆنینە 
639
گیانلەبەرانی کوردستان 
368
یارییە کوردەوارییەکان 
279
ئیدیۆم 
246
هۆز - تیرە - بنەماڵە 
187
نەخشەکان 
186
نەریت 
160
ڕووه‌كی كورده‌واری (گژوگیا و دار) 
101
ژینگەی کوردستان 
101
خواردنی کوردی 
87
زانستە سروشتییەکان 
80
دۆزی ژن 
55
مۆزەخانە 
50
بەرهەمە کوردستانییەکان 
38
کەلوپەلی سەربازیی بەکارهاتوو لە کوردستان 
28
گەشتوگوزار 
2
کۆگای فایلەکان
MP3 
537
PDF 
32,620
MP4 
2,941
IMG 
209,547
∑   تێکڕا 
245,645
گەڕان بەدوای ناوەڕۆکدا
کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!
کورتەباس
وەزیری بازرگانیی ناوخۆی سووریا: گفتوگۆمان لەگەڵ ئەوەی پێیدەگوترێت هەسەدە بۆ گەڕاندنەوەی سەروەرییە بۆ هەموو سووریا
کورتەباس
لەبارەی مێژووی سێکسواڵیتەوە
شوێنەوار و کۆنینە
گۆڕدخمە سان ڕۆستەم
پەرتووکخانە
مەتەڵنامە (وەشانی 2، بەشی 1 لە 2 )
ژیاننامە
عەزیز سمایل موهاجیر
شوێنەوار و کۆنینە
پردی قەڵاتاسیان
کورتەباس
ڕیباڵ ئەسەد: فیدراڵی باشترین چارەسەر و سیستمە بۆ سووریا
پەرتووکخانە
فەیلی-نامە (وەشانی 1)
ژیاننامە
چالاک ڕەئوف
کورتەباس
تەرجەمە
شوێنەوار و کۆنینە
نەخشی بەردینی ئەشکەوتی سەلمان، یان پەرەستگای تاریشا
پەرتووکخانە
فەزاسازیی لە ڕۆمانی کوردیدا کرمانجی خواروو (2005-2010)
پەرتووکخانە
ژینانامە - وەشانی 2
پەرتووکخانە
زمانی کورد، بگونجێنە بۆ 0 و 1
پەرتووکخانە
سینەما چییە؟ بەرگی 01 و 02
ژیاننامە
سارۆ سووزەنی
پەرتووکخانە
ڕۆڵی ڕووداوەکانی شنگال لە پێشخستنی دۆزی کورد
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای میرزا
کورتەباس
زیرەکیی دەستکرد، ئایندەی زانکۆ و ناوەندە ئەکادیمییەکان بەرەو کوێ دەبات؟
پەرتووکخانە
پڕۆسەی ئەنفال و ڕەنگدانەوەی لە ئەدەبی کوردیدا
شوێنەوار و کۆنینە
پردی کەڵهۆرت
ژیاننامە
ژیا ئومێد ئەنوەر
ژیاننامە
شاناز
ژیاننامە
مەهناز ئێرەوانی
وێنە و پێناس
کۆمەڵێک شاعیر و کەسایەتی شاری سلێمانی، لە چاپخانەی ژین
پەرتووکخانە
هەواڵی عەشیرەتی هەمەوەند لە ڕۆژنامە و چاپەمەنییە عوسمانیی و بیانییەکاندا
وێنە و پێناس
یاریزانانی یانەی سلێمانی لە یاریگای کەرکووک ساڵی 1987
وێنە و پێناس
تیپی لاوچاک نەوەدەکانی سەدەی بیستەم
وێنە و پێناس
یاریزانانی تۆپی پێی یانەی وەرزشی سلێمانی ساڵی 1993
پەرتووکخانە
گەشتێکی خۆش بە جیهاندا
ژیاننامە
ئەڤین ئەحمەد
ژیاننامە
عەبدولڕەحمان میرزا
وێنە و پێناس
پردی جیهاد لە سەقز کە لە ساڵی 1957 لەلایەن ڕووسەکانەوە درووستکراوە
ژیاننامە
لۆنا مەریوان
ژیاننامە
کاوە ئوستوار

Kurdipedia.org (2008 - 2025) version: 16.17
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 1.985 چرکە!