Library Library
Search

Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!


Search Options





Advanced Search      Keyboard


Search
Advanced Search
Library
Kurdish names
Chronology of events
Sources
History
User Favorites
Activities
Search Help?
Publication
Video
Classifications
Random item!
Send
Send Article
Send Image
Survey
Your feedback
Contact
What kind of information do we need!
Standards
Terms of Use
Item Quality
Tools
About
Kurdipedia Archivists
Articles about us!
Add Kurdipedia to your website
Add / Delete Email
Visitors statistics
Item statistics
Fonts Converter
Calendars Converter
Spell Check
Languages and dialects of the pages
Keyboard
Handy links
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
Languages
کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish
کرمانجی - Upper Kurdish (Arami)
Kurmancî - Upper Kurdish (Latin)
هەورامی - Kurdish Hawrami
Zazakî - Kurdish Zazaki
English
Français - French
Deutsch - German
عربي - Arabic
فارسی - Farsi
Türkçe - Turkish
Nederlands - Dutch
Svenska - Swedish
Español - Spanish
Italiano - Italian
עברית - Hebrew
Pусский - Russian
Fins - Finnish
Norsk - Norwegian
日本人 - Japanese
中国的 - Chinese
Հայերեն - Armenian
Ελληνική - Greek
لەکی - Kurdish Laki
Azərbaycanca - Azerbaijani
My account
Sign In
Membership!
Forgot your password!
Search Send Tools Languages My account
Advanced Search
Library
Kurdish names
Chronology of events
Sources
History
User Favorites
Activities
Search Help?
Publication
Video
Classifications
Random item!
Send Article
Send Image
Survey
Your feedback
Contact
What kind of information do we need!
Standards
Terms of Use
Item Quality
About
Kurdipedia Archivists
Articles about us!
Add Kurdipedia to your website
Add / Delete Email
Visitors statistics
Item statistics
Fonts Converter
Calendars Converter
Spell Check
Languages and dialects of the pages
Keyboard
Handy links
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish
کرمانجی - Upper Kurdish (Arami)
Kurmancî - Upper Kurdish (Latin)
هەورامی - Kurdish Hawrami
Zazakî - Kurdish Zazaki
English
Français - French
Deutsch - German
عربي - Arabic
فارسی - Farsi
Türkçe - Turkish
Nederlands - Dutch
Svenska - Swedish
Español - Spanish
Italiano - Italian
עברית - Hebrew
Pусский - Russian
Fins - Finnish
Norsk - Norwegian
日本人 - Japanese
中国的 - Chinese
Հայերեն - Armenian
Ελληνική - Greek
لەکی - Kurdish Laki
Azərbaycanca - Azerbaijani
Sign In
Membership!
Forgot your password!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 About
 Random item!
 Terms of Use
 Kurdipedia Archivists
 Your feedback
 User Favorites
 Chronology of events
 Activities - Kurdipedia
 Help
New Item
Library
ISIS AND THE STAFFING DOCTRINE
26-08-2024
Hazhar Kamala
Library
Discriminatory Real Estate Policies Against Syrian Kurds
24-08-2024
Hazhar Kamala
Library
Killing Mother Tongues as a form of the Continued Cultural Genocide in Syria
24-08-2024
Hazhar Kamala
Library
Curricula in Afrin: Between “Turkification” and Restrictions on the Kurdish Language
24-08-2024
Hazhar Kamala
Biography
Raman Salah
23-08-2024
Hazhar Kamala
Biography
Sherko Fatah
20-08-2024
Hazhar Kamala
Library
Armed Conflict in Syria: Overview and U.S. Response
18-08-2024
Hazhar Kamala
Library
Western Policy Towards Syria: Applying Lessons Learned
18-08-2024
Hazhar Kamala
Library
Defected from ISIS or Simply Returned, and for How Long?-- Challenges for the West in Dealing with Returning Foreign Fighters
18-08-2024
Hazhar Kamala
Library
ISIS and the Potential for Defection in Syria
18-08-2024
Hazhar Kamala
Statistics
Articles
  533,346
Images
  108,435
Books
  20,087
Related files
  102,124
Video
  1,496
Language
کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish 
305,010
Kurmancî - Upper Kurdish (Latin) 
89,480
هەورامی - Kurdish Hawrami 
65,903
عربي - Arabic 
29,742
کرمانجی - Upper Kurdish (Arami) 
17,411
فارسی - Farsi 
9,161
English 
7,454
Türkçe - Turkish 
3,661
لوڕی - Kurdish Luri 
1,691
Deutsch - German 
1,619
Pусский - Russian 
1,140
Français - French 
340
Nederlands - Dutch 
130
Zazakî - Kurdish Zazaki 
90
Svenska - Swedish 
64
Español - Spanish 
50
Հայերեն - Armenian 
50
Polski - Polish 
47
Italiano - Italian 
47
لەکی - Kurdish Laki 
37
Azərbaycanca - Azerbaijani 
24
日本人 - Japanese 
21
中国的 - Chinese 
18
Ελληνική - Greek 
14
עברית - Hebrew 
14
Norsk - Norwegian 
14
Fins - Finnish 
12
Тоҷикӣ - Tajik 
6
Português - Portuguese 
6
Ozbek - Uzbek 
6
Esperanto 
5
ქართველი - Georgian 
3
Catalana 
2
Čeština - Czech 
2
Kiswahili سَوَاحِلي 
2
Srpski - Serbian 
2
Hrvatski - Croatian 
2
ترکمانی - Turkman (Arami Script) 
1
Lietuvių - Lithuanian 
1
Cebuano 
1
балгарская - Bulgarian 
1
हिन्दी - Hindi 
1
Group
English
Biography 
3,150
Library 
1,882
Articles 
1,866
Documents 
176
Image and Description 
77
Martyrs 
63
Publications 
49
Archaeological places 
44
Parties & Organizations 
36
Maps 
26
Genocide 
21
Clan - the tribe - the sect 
18
Artworks 
17
Places 
9
Statistics and Surveys 
5
Miscellaneous 
4
Quotes and Phrases 
2
Video 
2
Poem 
2
Offices 
2
Womens Issues 
1
Environment of Kurdistan 
1
Dates & Events 
1
Repository
MP3 
323
PDF 
30,877
MP4 
2,441
IMG 
198,298
∑   Total 
231,939
Content search
Library
The Last Free River of Meso...
Library
Report on sexual violence a...
Biography
Lisa Calan
Library
The Dialect Of Awroman; (HA...
Library
After all, they were only c...
Kurdistan dikeve bin dagirkerîya Oğuzan, Selçûkîyan, Tataran û Moğolan
Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information! We have archivists and collaborators in every part of Kurdistan.
Group: Articles | Articles language: Kurmancî - Upper Kurdish (Latin)
Share
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
Ranking item
Excellent
Very good
Average
Poor
Bad
Add to my favorites
Write your comment about this item!
Items history
Metadata
RSS
Search in Google for images related to the selected item!
Search in Google for selected item!
کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish0
English0
کرمانجی - Upper Kurdish (Arami)0
هەورامی - Kurdish Hawrami0
لوڕی - Kurdish Luri0
لەکی - Kurdish Laki0
Zazakî - Kurdish Zazaki0
عربي - Arabic0
فارسی - Farsi0
Türkçe - Turkish0
עברית - Hebrew0
Deutsch - German0
Español - Spanish0
Français - French0
Italiano - Italian0
Nederlands - Dutch0
Svenska - Swedish0
Ελληνική - Greek0
Azərbaycanca - Azerbaijani0
Catalana0
Cebuano0
Čeština - Czech0
Esperanto0
Fins - Finnish0
Hrvatski - Croatian0
Kiswahili سَوَاحِلي0
Lietuvių - Lithuanian0
Norsk - Norwegian0
Ozbek - Uzbek0
Polski - Polish0
Português - Portuguese0
Pусский - Russian0
Srpski - Serbian0
балгарская - Bulgarian0
Тоҷикӣ - Tajik0
Հայերեն - Armenian0
ترکمانی - Turkman (Arami Script)0
हिन्दी - Hindi0
ქართველი - Georgian0
中国的 - Chinese0
日本人 - Japanese0

Kurdistan dikeve bin dagirkerîya Oğuzan, Selçûkîyan, Tataran û Moğolan

Kurdistan dikeve bin dagirkerîya Oğuzan, Selçûkîyan, Tataran û Moğolan
=KTML_Bold=Kurdistan dikeve bin dagirkerîya Oğuzan, Selçûkîyan, Tataran û Moğolan=KTML_End=
Siddik BOZARSLAN

”Oğuzan ku pêşîyên Selçûkîyan in, di 1029an da ber bi rojava ve pêşve diçin û rastê orduyên Mahmudê Gazneyî tên. Piranîya eskerên orduya Mahmûdê Gazneyî Kurd bûne. Rêvebirê Kurdan di rojên ewil ên şer da dikeve destê Oğuzan. Oğuzan li ser serokê Kurd ê dîlketî teda û zulm dikin û şert datînin pêşîya wî ku divê eskerên Kurd ji şer vekişin û serokê Kurd ê dîlketî wî şertê oğuzan qebûl dike. Piştî ku eskerên Kurd ji şer vedikêşin, oğuzan serfîrazî bi dest dixin.
Oğuzan di 1037an da êrîş birine ser herêma Murağayê, bajar talan kirine û beşekî xelkê kuştine. Li hemberî wê rewşê Kurdên ku li wê herêmê dijîn, bi rêvebirîya Vehsuzan Bîn Mamelan ra dibin yek ku li Azerbaycanê hukum dikir, wan li dijî oğuzan şer kirin û oğuzî têk diçin.
Vehsuzan Bîn Mamelan, di 1029an da li Tebrîzê Hukumeta Ruvadîye ya Kurdî ava dike. Berîya wê jî Hukumeta Deylem a Kurdî ku ava bûbû, dibe pêşevayê wê hukumetê.
Li Îranê di 1035an da Hukumeta Şivankarre ya Kurdî ava bûye û ev hukumeta Kurdî heta 1335an jîyana xwe domandîye.
Hêzên ku di bin rêvebirîya Vehsuzan da bûn, di 1040an da êrîşê Oğuzan dikin û orduyên oguzan têk dibin; gelek fermandarên wan dîl dikin. Di wan deman da beşeke orduya Oguzan çûne sefera Ermenîstanê û di wê seferê da herêma Hakkarî û derdorên wê talan kirine. Hêzên Kurdî yên herêmê, derdorên hêzên oğuzan digirin, oğuzî têkçûneke mezin dixwin û ji eskerên wan 1500 kes tên kuştin, 7 fermandarên wan jî dîl dikevin destên Kurdan. Demek piştî wê têkçûnê Oğuzî careke dî xwe berhev dikin û êrîşê Dîyarbekrê dikin; herêmên Pişxabûr û Huseynîyeyê talan dikin. Dema ku Nasir Bîn Mervan-ul Kurdî têdigihîşe ku serî bi Oguzan ra dernaxe, ji Oğuzan ra gelek mal û xenîmet dide û bi wî awayî wan ji Dîyarbekrê dûr dixe. (Botan Amedî, Kürtler ve Kürdistan Tarihi I, Fırat-Dicle Yayınları İstanbul 1991, s. 114-115)
”Wek tê zanîn di 1071an da Şerê Malazgirê (Malazgirt) di navbera Sultanê Selçûkî Alpaslan û Împaratorê Romayî Diojen da diqewime û di şer da romayî têk diçin û Diojen dîl dikeve destê Selçûkîyan. Ji ber ku Selçûkî di vî şerî da serketinek bi dest dixin; ev jibo civata Kurdî jî dibe despêka qonaxeke nû di navbera Kurdan û Selçûkîyan da. Pêvajoya vê qonaxê dibe despêka dagirkerîya Selçûkîyan li ser Kurdan, yanî êdî Kurd dibin bindestê Selçûkîyan.
Awayê (şiklê) rêvebirîya Dewleta Selçûkî, ji pênc (5) hukumetan pêk dihat ku ji pênc malbat ango boyên (qolên) ku li derên cîyê hukumetên wan hebûn. Dewleta Selçûkî ya ku Kurdistanê û Îraqê jî bi dest xistibû, di 1117an da ava bûye û jîyana xwe heta 1214an domandîye. Dewleta Selçûkî ya ku li Orta Anatolyayê di 1077an da ava bûbû, 230 sal hukmê xwe domandîye ku ya herî emirdirêj bûye.
Dema ku Atabegî li Anatolyayê hukum kirine, Kurd rûbirûyê êrîş û dagirkerîya wan jî bûne.
Îmaduddîn û Tîmurlenk (Timirtaş), di 1134an da êrîşê Dîyarbekrê kirine. Dorpêçan û êrîşên wan ên jibo bajêr qederê mehek encam nedaye. Lê Îmaduddîn paşê êrîşên xwe birine ser Eşîra Hamîdîye ya Kurdî û herêmên baskên wan eşîran Akrayan û Susuyan xistine bin dagirkerîya xwe. Atabegîyan di 1142yan da jî êrîş birine ser Aşik û Erbî ku ew Emîratekî biçûk bûn û gelek xwîn rijandin. Îmaduddîn, di sala 1139an da êrîşê Şehrezurê kir, di 1142yan da jî êrîşê Hakarîyê kir, her herêmê wêran kir û ji wir jî ber bi Dîyarbekrê çû û bajêr xist bin dorpêçana xwe. Lê serfiraz nebû ku bajêr têxe destê xwe.
Atabegîyan di 1146an da êrîş birin ser Eşîra Boşnavîye. Kurdên ku di bin fermandarîya Husamettîn da bûn, şerêke dijwar li dar xistin. Gelek xwîn hat rijandin, lê Kurd teslîm nebûn. Dema ku şer berdewam dikir, Îmaduddîn dimire û eskerên Atabegîyan mecbûr mane ku hêzên xwe paşve bikêşînin.
Dema desthilatîya Atabegîyan li Kurdistanê nema, li herêma Cizîrê Hukumeta Azîzan ya Kurdî ava dibe. Her çi qas Akkoyunîyan vê hukumeta Kurdî hilweşandibin jî di esasê xwe da Osmanîyan dawî li vê hukumeta Kurdî anîne. (Botan Amedî, knd r. 115-116)
Dema Xalîfe Nasir Liddîn di 1185an da di navbera Kurdan û bapîrên Tirkan da şerek qewimî û ew derdora du sal dom kir. Di encamên van şeran da hin Kurdên herêmên Ezîne (Kilikya) û Surîyeyê, cîyên xwe terikandin û bûn koçber. Her wek di gelek bûyeran da, di êrîşên Tirkan da jibo Hakkarîyê ku di 1218an da qewimî bûn, dîsa xwîn hat rijandin. Her wekî ku van bûyeran hindik bûn, digel wan carna jî li Kurdistanê bûyerên xwezayî wek tofanan diqewimîya û ew dibûn semedên wendabûna gelek kesan. Wek mîsal, di 1225an da li herêma Cizîrê (herêmên Îraq, Musul, Mardîn, Dîyarbekir û Urfa-Riha) erdhejek (deprem) diqewime û nexweşîya belavbûnê (salgin) çêdibe û ew jî dibe semedê mirina gelek kesan.
Di 1217an da herêma Kurdistanê îcar rûbirûyê êrîşên Harzemîyan dimîne. Dema Mehmet Harzem Şah li dijê Xelîfe yê Abbasî Nasir Liddîn di şer da ye, li herêma Çîyayên Zagros rastê Kurdan tê û normal e ku Kurd û Harzemîyan şer bikin. Kurê Mehmet Harzem Şah, Celalettîn di 1235an da tê herêma Zagrosê. Semedê (sedemê) hatina wî jî, ji ber ku Tataran welatê Harzem û Keleya Gazneyê xistibûn bin dagirkerîya xwe, bûye. Celaletîn yê ku ji Tataran revîyaye, li her derên Kurdistanê ku tê da derbas dibe, xwîn dirijîne, qetlîam pêk tîne û xisarên gelek mezin dide Kurdistanê û civata Kurdî. Ji van qetlîamên herî mezin yek jê li herêma Mûşê di 1231an da pêk tîne. Di 1231an da Celalettîn, li Azerbaycanê ji Tataran direve û li Kurdistanê ji xwe ra li cîyeke sitarê digere. Hêzên Tataran li herêmên Dîyarbekrê digihîn eskerên Celalettîn û piranîya wan didin ber şûran û dikujin û yên direvin, li Konyayê xwe davêjin bextê Aladdîn Keykubat. Celalettîn, ji Exlatê (Ahlat) heta Dîyarbekrê cîyek ji Kurdan ray nekir da ku xwe veşêre.
Tataran jî dema dabûn pey Celalettîn ku wî dîl bikin, wan jî li Kurdistanê gelek qetlîam çêkirin. Di wan êrîşan da tenî Eşîra Kureyşe ya Kurdî dikaribû li hemberî Tataran li ber xwe bidin û êrîşên wan ji xwe dûr bixin. Tataran êrîşên xwe heta Nisêbînê (Nusaybin) û Dîyarbekrê jî domandine û wan herêman xirab kirine û wêran kirine.
Celalettîn di 1231an da li nik (cem) serokeşîrekî Kurdî demek xwe veşartîye. Di dema dorpêçana Exlatê (Ahlat) da birayê Kurdekî ji alîyê hêzên Harzeman ve tê kuştin. Ev Kurd, jibo tolhildana birayê xwe, Celalettîn dişopîne û wî dikuje, bê ku haya reîsê wî jê hebe.
Kurdan di 1240an da di bin rêvebirîya Şemseddîn Muhammed da dewletek ava dikin. Ev dewlet, di dîrokê da wek ”Padîşahîya Goristan û Sisistan” hatîye bi navkirin. Li vê dewleta Kurdî, ji heman sulaleyê heşt padîşah hukum kirine. Harat, Goristan, Gerecistan, Sisistan, Serbidaran, Memelikine, şeş ji wan kesan in ku wê dewletê bi rêvebirine. Ev dewlet, hema piştî êrîşên Cengiz Xan li herêmên Goristan û Sisistanê hatîye sazkirin (çêkirin). Ev dewlet ku 130 sal jîyaye, di 1370yan da xirab bûye. (C.P. B. Muhtasar Kurdistan Tarihi, Kürtçe Türkçe Baskıları-weşanên Kurdî û Tirkî, jêdergirtî B. Amedî, knd. r. 116-117))
Di 1247an da îcar herêmên Kurdistanê Dîyarbekir û Şehrezur dikevin bin êrîşên Mogolîyan.
Di dema Mogolîyan da li Kurdistanê Argun Axa hukum dikir ku ew kurê Emir Newroz yê navdar bû.
Mogolîyan di 1257an da êrîşên Kurdistanê kirin. Wan li Hamadan û Kirmanşahê hovîtîyek li dar xistin, her derî şewitandin û xirab kirin. Paşê Hulagu Xan, sefera Baxdayê kir û qetlîaman pêk anî.
Piştî hilweşandina Xelîfetîya Abbasî, Hulagu Xan Baxdayê xist destê xwe, ji wir jî êrîş bi ser Şehrezurê. Eşîrên Kurdî yên ku li herêmê dijîyan, ji neçarîyê koçberê Cizîrê, Şamê û Misirê kirin. Paşê dema ku Hulagu Xan çû sefera Surîyeyê, bajarên Cizîrê, Mêrdînê, Urfayê û Dîyarbekrê wêran kirin, xirab kirin.
Li Erbîlê bi navê Kahacî beşekî eskerên Mogolî, bi Kurdan ra hevkarîyek çêkirin û li dijî Hulagu Xan di 1297an da serhildanek li dar xistin. Ev serhildan, sê sal dom kir. Li gora gotinên kitêba ”Di nava du Îhtilalan da Îraq” da, (M. E. Zekî Beg, ade) di wê navberê da Gazanxan (Gazanhan), Kurdên Cîbalî (Cîbal,li Başurê Kurdistanê bajareka Kurdî ye), ji ber ku ew bi Newrozê ra bûbûn yek, êrîşê wan kir. Di vî şerî da derdora 50 hezar kes hatin kuştin. Kurdên dîlketî li bazarê, jibo her kesî bi 12 Dirhemî hatine firotin. Her mîyek ku hatibû talankirin, jibo 1 Dirhemî dihat firotin û her gayek an çêlekek jî jibo 5 Dirhemî dihat firotin. Di wê demê da Dewleta Mogolî bû du parçe. Lê wan bûyeran heta 1328an domandin.
Li Yemenê di 1299an da Turkmenan bi navê Resulîye dewletek çêkirin. Di qadên dewletê yên jorîn da Kurd jî cî girtine. Ji ber ku bermayîyên Kurdên Eyyubî, li herêmê digel turkmenan dijîyan. (Botan Amedî, knd, r. 117-119)
Karakoyunu û Îlhanîyan dixwestin Kurdistanê di nav xwe da parve bikin, loma her dem şerê hev dikirin. Lê piştê ku Îlhanîyan têkçûn xwarin û hukmê wan hilweşîya; Karakoyunîyan êrîşên xwe birin ser Kurdên Mukrî ku ew li herêmên Savaşbulak û Urmîyê dijîyan. Ji ber wan şeran li hawirdorê piranîya xelkê ji neçarîyê cîyên xwe terikandin û bûn koçber.
Berîya ku xelkê Kurd teda û zulma ku li Kurdistanê hatibûn serê wan ji bîr bikin, îcar tofanên Tîmurleng bûn bela serê wan ku gelek êrîş û dagirkerîya wan ya devbixwîn dest pêkir.
Piştî ku Tîmurleng Baxdayê xist bin dagirkerîya xwe, li ser xeta Kurdistanê çû seferên Kafkasyayê. Tîmurleng bajarên Cizîrê, Dîyarbekir û Musulê xist bin dagirkerîya xwe; cîyên ku lê derbas dibûn, kevir li ser keviran nedihîşt. Gelê herêmê ku ji zulma Tîmurleng direvîyan, wan çîyayan ji xwe ra kirin sitar û xwe veşartin. Tîmurleng yê devbixwîn, gelek şer qezenc kiribûn, lê ew hê jî têr nedibû; wî herêmên Wanê û Hakkarîyê jî dagir kir. Mîrekên Kurdî yên Musulê, Cizîrê, Erbîlê, Garzan û Hasankêfê jibo ku bikaribin xwe ji zulma Tîmurleng ya dijwar ku li her derî belav bûye biparêzin, ew çûn huzura Tîmurleng û girêdana xwe ya jibo wî dîyar kirin; lê ev hewildana wan jibo bexişandinê, fêdeyek nanî.
Tîmurleng, jibo Walîyê Kurdistanê kurê xwe Celalettîn Mîran Şah taîn kir. Celalettîn Mîran Şah jî wek bavê xwe zalimek û xwînxwarek bû û li ser rîya bavê xwe dimeşîya. Walîyê Erbîlê Îzeddîn Kurdî, ewil fermanên Tîmurleng qebûl kiribû, yanî jê ra îtaatê kiribû; lê di 1401an da li dijê zulma wî serî hildabû. Jibo wê serhildanê Tîmurleng dîsa dizivire Kurdistanê. Kurdistanê cereka dî serubino dike, dşewitîne, wêran dike. Dema Tîmurleng digihîje herêma Bidlîsê, Emîr Şerefettîn (Şerefxan) Bidlîsî dihere pêşîya wî, pêşwazîyeke germ lê dike û bi hurmet girêdana xwe bo wî dîyar dike û bi vî awayî herêma Bidlîsê û derdorên wê ji hovîtîya wî diparêze.
Tîmurleng di 1405an da dimire. Piştî mirina wî, Emîr Yusuf yê Karakoyunî ku ji zulma Tîmurleng revîyabû û xwe veşartibû, ew tê Bidlîsê û ji Şerefettînê Bidlîsî alîkarî dixwaze. Ş. Bidlîsî keça xwe dide Emîr Yusuf û dibe alîkar da ku dewleta xwe ji nûve ava bike û biparêze.
Kurê Tîmurleng Şahre Mîrza, di 1431an da sefera Ermenistanê dike. Ji ber wê seferê Mîrê Bidlîsê Şerefettîn Bidlîsî, Mîrê Hasankêfê Xelîl (Halil), Mîrê Hakkarîyê Ehmed (Ahmet) û hin mîrên dî diherîn huzura Ş. Mîrza û îtaatên xwe dîyar dikin û her weha welatên xwe ji belayeka mezin rizgar dikin.
Di van deman da Akkoyunîyan zorbirî Karakoyunîyan dikin û dewleta wan xirab dikin û dewleta xwe ava dikin. Akkoyunîyan, bi bahaneya ku ”Mîrên Kurdan alîkarîya Karakoyunîyan kirine”, li hemberî beg û mîrên Kurd, ketine nav hewildanên şer. Wan ne tenê li hemberî mîrên Kurdan şer kirine; digel wê politikayê mîrekî û begîtîyên Kurdan jî ber hev dane, wan tek u tek qels xistine, bi wî awayî tovên nîfaqê çinandine, yên qelsketî jî bi xwe ve dane girêdan û herî dawî jî wan ji meydanê rakirine.
”Di rastîyê da, hêza Dewleta Akkoyunîyan tune bû ku li ser Kurdan bibin fermanrewa, yanî hukum bikin. Lê di serî da bêtifaqî û nezanîn û di encamên wan da jî hevkarî û yekîtîyeka qeîm çênekirine û ev jî bûye sedem ku bikevin bin hukme Akkoyunîyan. Encam; wek her demî dîsa dagirkirina welat ji alîyê bîyanîyan û xelk raserî teda û zulmeka nedîtî dibû.”
Hukumdarê Akkoyunîyan Uzun Hasan, gelek westa bû ku mîrekîyên Kurdan bera hev didan. ”Bi hîleyeke besît dikaribû Eşîrên Çemîşgezekê bera eşîrên cînar (cîran) ên Kurdî bidana û bidana qirkirin. Wek ewaya, dîsa Sofî Xelîl û Arap Şah yên fermandarê Uzun Hasan, eşîrên Çemîşgezekê bixapîne û rêke herêma Botan. Li vir li ser hesabê Akkoyunuyan bira bi bira didan şerkirin. Bi rîya wan ji eşîrên K[1]urdan Dumelî û eşîrên Dembillî da şerên bi xwînî çêbû.” (M. Emîn Zekî Beg, age: jêdergirtî B. Amedî, knd, r. 120-121)
This item has been written in (Kurmancî - Upper Kurdish (Latin)) language, click on icon to open the item in the original language!
Ev babet bi zimana (Kurmancî - Upper Kurdish (Latin)) hatiye nvîsandin, klîk li aykona bike ji bu vekirina vî babetî bi vî zimana ku pî hatiye nvîsandin!
This item has been viewed 1,269 times
Write your comment about this item!
HashTag
Sources
[1] Website | Kurmancî - Upper Kurdish (Latin) | https://portal.netewe.com/- 21-04-2023
Linked items: 9
Group: Articles
Publication date: 04-09-2022 (2 Year)
Content category: Kurdish Issue
Content category: Articles & Interviews
Country - Province: Kurdistan
Document Type: Original language
Language - Dialect: Kurdish - Kurmanji - Latin
Publication Type: Born-digital
Technical Metadata
Item Quality: 99%
99%
Added by ( ئاراس حسۆ ) on 21-04-2023
This article has been reviewed and released by ( ئەمیر سیراجەدین ) on 25-04-2023
This item recently updated by ( ئەمیر سیراجەدین ) on: 25-04-2023
URL
This item according to Kurdipedia's Standards is not finalized yet!
This item has been viewed 1,269 times
Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!
Biography
Jasmin Moghbeli
Articles
VOLKSTÄNZE: Ihre Entstehung, Geschichte, Bedeutung und Funktionen für das Volk
Archaeological places
Mosque (Salah al-Din al-Ayyubi) in the city of Faraqin
Archaeological places
Cendera Bridge
Image and Description
Kurdish Jews from Mahabad (Saujbulak), Kurdistan, 1910
Library
Discriminatory Real Estate Policies Against Syrian Kurds
Biography
Hafiz Akdemir
Biography
Lisa Calan
Archaeological places
Shemzinan Bridge
Library
Armed Conflict in Syria: Overview and U.S. Response
Archaeological places
The tomb of the historian Marduk Kurdistani
Articles
Characteristics of selected security threats in the Kurdistan Region in Iraq
Library
Curricula in Afrin: Between “Turkification” and Restrictions on the Kurdish Language
Biography
Dr.Zeynep Kaya
Library
ISIS AND THE STAFFING DOCTRINE
Biography
Shilan Fuad Hussain
Biography
Raman Salah
Image and Description
The Kurdish Quarter, which is located at the bottom of Mount Canaan in Safed, Palestine in 1946
Articles
SCHRÖDINGER’S KURDS: Transnational Kurdish Geopolitics in the Age of Shifting Borders
Articles
Kurdish: Linguicide, resistance and hope
Image and Description
A Kurdish army in Istanbul to participate in the Battle of the Dardanelles in 1918
Library
Killing Mother Tongues as a form of the Continued Cultural Genocide in Syria
Articles
The Case of Kenan Ayaz: A Legal and Political Drama
Biography
Issam Aziz Sharif
Image and Description
Picture of Kurdish school children, Halabja in south Kurdistan 1965
Image and Description
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIALISM AND DEMOCRACY IN KURDISTAN OF IRAQ
Biography
Sirwan Mahmood Rasheed
Biography
Huseyin Deniz
Archaeological places
Hassoun Caves
Biography
Rez Gardi

Actual
Library
The Last Free River of Mesopotamia
08-05-2022
Rapar Osman Uzery
The Last Free River of Mesopotamia
Library
Report on sexual violence against women and girls committed by ISIL in Iraq
06-12-2023
Hazhar Kamala
Report on sexual violence against women and girls committed by ISIL in Iraq
Biography
Lisa Calan
04-08-2024
Hazhar Kamala
Lisa Calan
Library
The Dialect Of Awroman; (HAWRĀMĀN-Ī LUHON), Grammatical Sketch, Texts, And Vocabulary
05-08-2024
Rapar Osman Uzery
The Dialect Of Awroman; (HAWRĀMĀN-Ī LUHON), Grammatical Sketch, Texts, And Vocabulary
Library
After all, they were only children
13-08-2024
Hazhar Kamala
After all, they were only children
New Item
Library
ISIS AND THE STAFFING DOCTRINE
26-08-2024
Hazhar Kamala
Library
Discriminatory Real Estate Policies Against Syrian Kurds
24-08-2024
Hazhar Kamala
Library
Killing Mother Tongues as a form of the Continued Cultural Genocide in Syria
24-08-2024
Hazhar Kamala
Library
Curricula in Afrin: Between “Turkification” and Restrictions on the Kurdish Language
24-08-2024
Hazhar Kamala
Biography
Raman Salah
23-08-2024
Hazhar Kamala
Biography
Sherko Fatah
20-08-2024
Hazhar Kamala
Library
Armed Conflict in Syria: Overview and U.S. Response
18-08-2024
Hazhar Kamala
Library
Western Policy Towards Syria: Applying Lessons Learned
18-08-2024
Hazhar Kamala
Library
Defected from ISIS or Simply Returned, and for How Long?-- Challenges for the West in Dealing with Returning Foreign Fighters
18-08-2024
Hazhar Kamala
Library
ISIS and the Potential for Defection in Syria
18-08-2024
Hazhar Kamala
Statistics
Articles
  533,346
Images
  108,435
Books
  20,087
Related files
  102,124
Video
  1,496
Language
کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish 
305,010
Kurmancî - Upper Kurdish (Latin) 
89,480
هەورامی - Kurdish Hawrami 
65,903
عربي - Arabic 
29,742
کرمانجی - Upper Kurdish (Arami) 
17,411
فارسی - Farsi 
9,161
English 
7,454
Türkçe - Turkish 
3,661
لوڕی - Kurdish Luri 
1,691
Deutsch - German 
1,619
Pусский - Russian 
1,140
Français - French 
340
Nederlands - Dutch 
130
Zazakî - Kurdish Zazaki 
90
Svenska - Swedish 
64
Español - Spanish 
50
Հայերեն - Armenian 
50
Polski - Polish 
47
Italiano - Italian 
47
لەکی - Kurdish Laki 
37
Azərbaycanca - Azerbaijani 
24
日本人 - Japanese 
21
中国的 - Chinese 
18
Ελληνική - Greek 
14
עברית - Hebrew 
14
Norsk - Norwegian 
14
Fins - Finnish 
12
Тоҷикӣ - Tajik 
6
Português - Portuguese 
6
Ozbek - Uzbek 
6
Esperanto 
5
ქართველი - Georgian 
3
Catalana 
2
Čeština - Czech 
2
Kiswahili سَوَاحِلي 
2
Srpski - Serbian 
2
Hrvatski - Croatian 
2
ترکمانی - Turkman (Arami Script) 
1
Lietuvių - Lithuanian 
1
Cebuano 
1
балгарская - Bulgarian 
1
हिन्दी - Hindi 
1
Group
English
Biography 
3,150
Library 
1,882
Articles 
1,866
Documents 
176
Image and Description 
77
Martyrs 
63
Publications 
49
Archaeological places 
44
Parties & Organizations 
36
Maps 
26
Genocide 
21
Clan - the tribe - the sect 
18
Artworks 
17
Places 
9
Statistics and Surveys 
5
Miscellaneous 
4
Quotes and Phrases 
2
Video 
2
Poem 
2
Offices 
2
Womens Issues 
1
Environment of Kurdistan 
1
Dates & Events 
1
Repository
MP3 
323
PDF 
30,877
MP4 
2,441
IMG 
198,298
∑   Total 
231,939
Content search
Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!
Biography
Jasmin Moghbeli
Articles
VOLKSTÄNZE: Ihre Entstehung, Geschichte, Bedeutung und Funktionen für das Volk
Archaeological places
Mosque (Salah al-Din al-Ayyubi) in the city of Faraqin
Archaeological places
Cendera Bridge
Image and Description
Kurdish Jews from Mahabad (Saujbulak), Kurdistan, 1910
Library
Discriminatory Real Estate Policies Against Syrian Kurds
Biography
Hafiz Akdemir
Biography
Lisa Calan
Archaeological places
Shemzinan Bridge
Library
Armed Conflict in Syria: Overview and U.S. Response
Archaeological places
The tomb of the historian Marduk Kurdistani
Articles
Characteristics of selected security threats in the Kurdistan Region in Iraq
Library
Curricula in Afrin: Between “Turkification” and Restrictions on the Kurdish Language
Biography
Dr.Zeynep Kaya
Library
ISIS AND THE STAFFING DOCTRINE
Biography
Shilan Fuad Hussain
Biography
Raman Salah
Image and Description
The Kurdish Quarter, which is located at the bottom of Mount Canaan in Safed, Palestine in 1946
Articles
SCHRÖDINGER’S KURDS: Transnational Kurdish Geopolitics in the Age of Shifting Borders
Articles
Kurdish: Linguicide, resistance and hope
Image and Description
A Kurdish army in Istanbul to participate in the Battle of the Dardanelles in 1918
Library
Killing Mother Tongues as a form of the Continued Cultural Genocide in Syria
Articles
The Case of Kenan Ayaz: A Legal and Political Drama
Biography
Issam Aziz Sharif
Image and Description
Picture of Kurdish school children, Halabja in south Kurdistan 1965
Image and Description
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIALISM AND DEMOCRACY IN KURDISTAN OF IRAQ
Biography
Sirwan Mahmood Rasheed
Biography
Huseyin Deniz
Archaeological places
Hassoun Caves
Biography
Rez Gardi
Folders
Biography - Gender - Male Biography - Nation - Kurd Articles - Country - Province - North Kurdistan Articles - Country - Province - West Kurdistan Library - Country - Province - Outside Articles - Country - Province - Kurdistan Biography - People type - Writer Biography - People type - Singer Biography - People type - Political activist Biography - People type - Musician

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.75
| Contact | CSS3 | HTML5

| Page generation time: 3.641 second(s)!