پەرتووکخانە پەرتووکخانە
گەڕان

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!


بژاردەی گەڕان





گەڕانی ورد      کیبۆرد


گەڕان
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆمارکردنی بابەت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
ئامرازەکان
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
هەژماری من
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
گەڕان تۆمارکردنی بابەت ئامرازەکان زمانەکان هەژماری من
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 دەربارە
 بابەت بەهەڵکەوت
 چالاکییەکانی ڕۆژی
 ڕێساکانی بەکارهێنان
 ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
 بیروڕاکانتان
 دڵخوازەکان
 کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
 چالاکییەکان - کوردیپێدیا
 یارمەتی
بابەتی نوێ
پەرتووکخانە
ڕۆڵی پیاوانی ئاینیی لە شۆڕشی گەلانی ئیران (1978-1980)
27-06-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
پەرتووکخانە
ڕۆژنە؛ سەرەتایەک بۆ کاری سینەما و تلەڤزیۆن
27-06-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
پەرتووکخانە
سەد ساڵ گەشەی کۆمەڵایەتی سوێد
27-06-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
پەرتووکخانە
گەلاوێژ
27-06-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
پەرتووکخانە
ڕۆژنامەگەری تلەڤزیۆنی
26-06-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ڤیدیۆ
نمایشی سەربازی 450 هەزار چەکداری کورد لەبەردەم سەددام حسێندا
26-06-2024
شادی ئاکۆیی
پەرتووکخانە
ژیان بە دەم زریانەوە؛ بەرگی 01 و 02
26-06-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
پەرتووکخانە
پرس و پرسکرێکی ژنانی خۆرهەڵات
26-06-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
پەرتووکخانە
کەشکۆڵی کەلەپووری ئەدەبی کوردی؛ بەرگی 01
26-06-2024
کشمیر کەریم
پەرتووکخانە
سەحرا
26-06-2024
کشمیر کەریم
ئامار
بابەت 519,692
وێنە 105,141
پەرتووک PDF 19,527
فایلی پەیوەندیدار 97,822
ڤیدیۆ 1,415
ژیاننامە
حەسەن زیرەک
ژیاننامە
ژیلا حسێنی
ژیاننامە
جەلال بەیار
ژیاننامە
کاوان ئیسماعیل
ژیاننامە
ئیدریس حەمەخان
'Ne'guherîna sedsalekê û Edirne Sükûtunun İç Yüzü
زانیارییەکان لە هەردوو باری بابەتی و زمانەوانیدا پوخت و پۆلێن دەکەین و بەشێوازێکی سەردەمییانە دەیانخەینە بەردەست!
پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: Kurmancî - Kurdîy Serû
بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
نرخاندنی بابەت
نایاب
زۆر باشە
باش
خراپ نییە
خراپ
بۆ ناو لیستی دڵخوازەکان
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
Metadata
RSS
گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
کوردیی ناوەڕاست0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

'Ne'guherîna sedsalekê û Edirne Sükûtunun İç Yüzü

'Ne'guherîna sedsalekê û Edirne Sükûtunun İç Yüzü
'Ne'guherîna sedsalekê û Edirne Sükûtunun İç Yüzü
Fahriye Adsay

Celadet Alî Bedirxan û Kamiran Bedirxan du şexsiyetên berbiçav ên siyaset û çanda kurdî ne. Bi hewldan û xebatên xwe yî bo afirandina nasnameyeke kurdî ya netewî tên naskirin. Hê di temenekî pir ciwan de xwedî li mîrata malbata xwe ya siyasî û çandî derketine; berhemdariya xwe ispat kirine. Dema yekem berhema wan a çapkirî, ku em pê dizanin -ger em nameya C. A. Bedirxan a sala 1908an de bo rojnameya Serbestiyê nehesibînin- Edirne Sükûtunun İç Yüzü [Esasê Windakirina Edirneyê] (amad. Metin Yüksel, Avesta, Stenbol, 2009) di sala 1913a de li Stenbolê tê çapkirin, Celadet Alî Bedirxan 20, birayê wî Kamiran Bedirxan hê 17 salî ye. Li gor agahiyên amadekar Metin Yüksel dide, li paşberga vê pirtûkê, ku Abdullah Cevdet pêşgotin jê re nivîsandiye, agahiya 8 pirtûkên wek helbest, pexşan, werger hene ku amade ne bo çapê lê xuya ye ji ber halûmercên wê dewrê ev nehatine çapkirin.
Yekem berhema birayên Bedirxanî
Edirne Sükûtunun İç Yüzü çend meh piştî şerê di navbera devletên balkan û dewleta osmanî (1912-1913) hatiye çapkirin. Ji naverokê tê famkirin, dema Edirne ji aliyê hêzên Bulgaristanê tê dagirkirin, herdu bira li vî bajarî ne, bixwe çavdêriya vê pêvajoyê dikin. Ji ber ku teswîrên wan î derbarê bajêr, xelkê bajêr, pêdeçûna şer de pir bi hurgilî ne. Hêzên leşkerî yên herdu aliyan, bicîkirina hêzên leşkerî, navê tax, kolan û çeperên bajêr yek bi yek didin. Ji pêdiviya xelkê ji derdora bajêr direvin tên nav bajêr bigre heta pêdiviyên tibbî yên li nexweşxaneya bajêr, dikanên vekirî û girtî, telefbûna goşt ji ber tunebûna xwê, xela, zayiat û texrîbatên ji ber şer, derûniya gelê bajêr hemû jî bi zimanekî dilsoj û xembar hatiye nivîsandin; dîroka muhteşem a bajêr jî nehatiye jibîrkirin. Têkçûna bajêr, paytextê demekê yê osmanî, di nav peywenda rewşa siyasî ya dewleta osmanî de tê nirxandin û analîzkirin. Çarîneke Ehmedê Xanî (r.115) ne tê de mirov fam nake ev pirtûk ji aliyê du esilzadeyên kurd hatiye nivîsandin.
Birayên Bedirxanî beriya ku bibin netewperwerên kurd
Balkêşiya vê pirtûkê ji vir tê: ew wêneyê derbarê birayên Bedirxaniyan de ku di bîr û mejiyê me de cî girtiye û wêneyên wan î di vê pirtûkê de qet ne li hev in. An em dikarin bêjin wêneyê wan belkî jî bi saya vê pirtûkê bêtir li ciyê xwe rûdine an beşek ji valahiya biyografiya wan tijî dibe. Bi rastî ew nêrîna qebûlkirî ya derheqê herdu birayan de bi gelemperî ji berhem û xebatên wan î piştî nîvê salên 1920an û 1930an tê. Lê beriya ku dewleta osmanî hilweşe û ew bên sirgunkirin dîtinên wan î siyasî çi bûn? Têkiliya wan a bi dewleta osmanî re û texeyula wan bo kurda di çi çarçoveyê de bû? Heta niha van babetan pir kêm bal kişandine û li ser van zêde tiştek nehatiye gotin. Peşqebûlek rûniştî heye wek ku ew ji dayikbûna xwe ve an ji zarokatiya xwe ve heta koçkirina xwe di nav guherînan re derbas nebûbin.
Di temama pirtûkê de, birayên C. A. û K. Bedirxan li gor nasnameyên osmanî û islamî diaxivin û bi vî çavî li şerê balkan û osmaniyan dinêrîn. Welatê osmanî welatê wan e, Edîrne bajarê wan e û ji bo ihyakirina wan çi ji destê wan tê dikin, dibêjin, li çareseriyan digerin; ji bo windakirina Edîrneyê û elbet halê dewleta osmanî pir xembar in. Rexneyên tûj li berpirs û rayedarên dewletê digrin.
Nivîsên din
Piştî çapa vê pirtûkê di nav salekê de Yekem Şerê Cîhanê dest pê dike. Her du bira ji bo ‘welatê xwe’ bi daxwaza xwe diçin şer. Li gor pêşgotina Yüksel, K. Bedirxan di 1915a de bo şerê Çanakaleyê helbestekê dinivîsîne bi navê “Hilafetin Rehakârlarına” ku bi hestên yekî tirk û misilman hatiye nivîsandin. Sala 1916a de helbestên xwe yî ku bo dilxweşkirina leşkeran û berzkirina islamiyet, xilafet û osmanîtiyê hatine nivîsandin di bin sernavê “Tanin-i Harp” çap kiriye. Ev beşek ji pirtûka Bobi’nin Hatası [Şaşitiya Bobî] ye ku ew jî ji aliyê Metin Yüksel hatiye amadekirin (Avesta, Stenbol, 2011). Beşeke din a vê kitêbê jî “Osmanlı Tayyâreciliğinin İlk Şehidleri İçin Hükümetten Rica” ye. Di 14ê Sibata 1914a de du pîlotên ku balafira wan di sefera ji Stenbolê bo Qahireyê de li Sûriyeyê dikeve xwarê, şehîd dibin. Li ser vê bûyerê C. A. Bedirxan ji xitabî miletê osmanî û hikumetê nivîsekê dinivîsîne. Piştî pesindayina her du pîlotan, Fethî û Sadik beg û qehremaniya wan 12 pêşniyazên wî hene bo hikumetê da ku ji bo ev herdu qehreman neyên jibîrkirin û xatiraya wan her dem zindî bimîne. Du heb ji van, her sal 14ê Sibatê de bibîranîna wan û navê wan bê dayin li ciyê balafira wan ketiye xwarê. Dibe ku ji van pêşniyazên wî ilham hatiye girtin û navê yek ji pîlotan li navçeyeke Muğlayê kirine Fethiye, ku navê “Megri” bûye (pêşgotin, r.8).
Rojnameya Serbestî
Piştî şer C. A. û K. Bedirxan 1918 û 1919a de di rojnameya Serbestiyê de dinivîsînin (agahiyiyê derbarê rojnameya Serbestiyê ji xebata Seîd Veroj ku hê nehatiye çapkirin hatiye wergirtin). Ji nivîsên wan diyar dibe hê ji dewleta osmanî hêvî nehatiye birîn an hilweşîna împaratoriyê nayê pêşbînîkirin. Kurd jî yek ji gelên di bin bana osmanî de tên dîtin û zêdetir dawa mafê wan î çandî tê kirin.
Balkêş e hemû ev nerînên wan bo me pir aşîna ne, wek her tim ber bi guhê me kevin! Piştî ev berhem an nivîsên wan tê xwendin yekser ev pirs tên bîra mirov: gelo di vê sedsala ku bi kuştin, qirkirin û bêrûmetkirina kurdan derbas bû çû, di nav piraniya kurdên bakur de tenê peyva tirkiyewîtî ketiye dewsa osmanîtiyê? gelo çima piştî sedsalan asta daxwaz û talebên kurdên bakur ewqas nizm, îddiyên wan ewqas lawaz in? Fikar û endişeyên siyaseta bakur ya îro çima dişibin yên sed sal berê? Di warê fikrên siyasî de çima kêm tişt guheriye?
Li vir armanc ne ew e ku rexne li birayên Bedirxanî bên girtin an li “kêmasî” an “qisûr”ên wan bigerin. Armanc ew e ku bi riya hin tespît an pirsan heqîqeta derbarê birayên Bedirxanî û êwrên kariyera wan a siyasî bêtir zelal bibe û belkî em ji vir bigihênin hin encaman an belkî wê derfetê bide em li ser geşedan an ‘negeşedan’a hişmendiya xwe ya siyasî bikaribin kûrtir bifikirin. Ger em bînin bîra xwe ku ji pênc damezrênerên Îttihat û Terakiyê sê kes kurd bûn û rola Ziya Gökalp a di sazkirina komarê de ji bîr nekin, atmosfera fikrî û siyasî ya wê demê jî tê famkirin; di nav peywenda siyasî ya sedsal berê de ev çarçoveya siyasî ya herdu birayan jî tê famkirin. Di temenekî ciwan de û di serdemeke ku hemû cîhan serûbino dibû, bingeha fikrên wan dikare bê tehlîlkirin. Em nikarin ji riwangeya îro wan bidarizînin. Jixwe bo xwînerên Basê ne pêwîst e bi dirêjî bê qalkirin ku piştî pratîkên Komara Tirkiyeyê herdu bira ber bi kîjan alî ve çûn û rola wan a di çand û siyaseta kurdî de çi ye.
Destpêka sedsala 20mîn de fikra dewletbûnê
Divê ev jî neyê jibîrkirin ku li derveyî axa osmanî destpêka sedsala bîstemîn de em rastî fikrên radîkaltir jî tên. Atmosfera siyasî ya kurdan tenê ji ya Stenbolê pêk nayê. Malbata Bedirxaniyan bixwe jî ji aliyê fikrî ve ne yekreng in. Kamal Soleimani di gotarekê de (Zarema, hej.9) ji xebata Deniz Ekici neqil dike ku Abdurrahman Bedirxan di rojnameya Kurdistanê hejmara 27a de wisa xitabî kurda dike: “Ey kurdno hemû netewe bo qenciya xwe dixebitin... kurdan her tim xizmeta biyaniyan kirine. We bi salan xizmeta tirkan kirine, çi ket kîsê we? ... Ev şerm e bo kurdan ku bibin xizmetkarê dewleteke zalim ... Em çima di bin hukimdariya tirkan de bimînin ...” Dîsa li gor Kamal Soleimani Abdulrezaq Bedirxan di sala 1912a de li Makûyê bi Simko Şikak re yekem dibistana kurdî vedike, bi rûsan re nav têkiliyê de ye û “daxwaza axê dike. Yek ji stunên stratejiya siyasî ya Bedirxan rizgarkirin û vegirtina hemû axa kurdan bû bêyî ku tecawizî sînorên Îran an Tirkiyeyê bikin” (Soleimanî, Bas, hej.1). Tê zanîn Abdulrezaq B. dû re bi Şêx Mehmûd Berzencî re jî dikeve têkiliyê. Gelo endamên malbatê ewçax têkiliyan bi hev re çawa bû? Çiqas haya wan ji hev hebûn û derfetên ku li hev bandor bikin çiqas bû? Gelo herdu bira ji tevgera Simko çiqas hayedar bûn, derbarê wê de helwesteke wan hebû an na? An gelo bêtir mekanê ew lê dijiyan çarçoveya fikrên wan diyar dikir? Sedem her çi be ev di nav kurdan de wek fikreke marjînal maye.
Ji sedsalan vir de li bakur hişmendiya kurdayetiyê çiqas guheriye?
Em vegerin ser rewşa kurdên bakur –an Stenbol!? ku rewşenbîr û rêxistinên ku berê siyaseta kurdên bakur diyar kirine bi gelemperî li vir bûn. Şarezayên siyasetê dibêjin hevîrê afirîneriya nasnameya siyasî bîra civakî ye. Lewra Anthony D. Smith dibêje rewşenbîr û serkêşên ku dixwazin nasnameyeke netewî biafirînin di eslê xwe arkeologên siyasî ne. Wek arkeologan bi sebir bîra civakî dikolin û keresteyên nasnameyeke siyasî ji mehzena bîrê derdixin. Ji dema xortaniya birayên Bedirxaniyan sedsal derbas bûye ku bîreke tijî pratîkên tunekirin û qirkirinê li pey xwe hiştiye. Lê îro jî siyaseta serdest a li bakur hê hêviya xwe ji tirkiyewitiyê nebiriye. Daxwaza serweriya li ser axa xwe nake, modela serweriyê her çi be. Bi ser de dikare neparçekirina ‘welatê Tirkiyeyê’ jixwe re bike armanc. Partiyek wek HDP ku, rayedarên wê her çi bêjin jî, li ser windayên Kurdistanê ava bûye û enerjiya ku wê li ser piya dihêle -an dihişt!?- mexduriyeta sî û sê salên dawî ye. Digel vê nêzî nîvê parlamenterên wê tirk in û baş tê zanîn ku ew ne telebeyên İsmail Beşikçi ne!
Tam sed û yek sal piştî şehîdbûna du pîlotên tirk li Sûriyê, vê carê li Konyayê balafireke leşkerî F-4 kete xwarê û dîsa du pîlot şehîd bûn. Li parlamentoya Enqereyê kesê zêdetir li ber wan ket, qiyamet rakir û tundtirîn bertek nîşan da, dawa hesabpirsînê, lepirsînê ji hukimetê kir parlamenterekî kurd bû. Ew yek ji siyasetmedarên ku sê caran bi rayên kurda bûbû parlamenter û beriya wê jî wek parêzerekî mafê kurda dihat naskirin û niha siyaseta tirkiyewitiyê temsîl dike, Hasip Kaplan bû. Sal 2017, hê salek! di ser şerê xendekan û wêranbûna bajarên kurdayetî temsîl dikirin, koçberbûna bi sedhezaran şêniyên wan re derbas nebûye. Li parlamentoya Tirkiyeyê herî zêde HDP bang dike “em nahêlin hûn Tirkiyeyê parçe bikin.” Tişta balkêştir, vê ji MHPê, partiya tirkên nijadperest re jî ji AKPê re jî ku 15 sal e desthilatdar e, dibêje. Îro diviyabû piştî qirkirinên Koçgirî, Şêx Seîd, Çiyayê Agiriyê, Dêrsim û Şex Riza, hepsa Diyarbekir, marjinalbûna ziman û çanda kurdî, wêraniya salên 90î, 2015-16, kurdên sala 2017 ne wek ên sedsal berê bûna. Gelo yek ji sedeman navendîbûna bajarên Stenbol û Enqereyê bixwe ne di siyaset û rewşenbiriya kurd de? An em bo dawa mafên xwe yî netewî pir dereng mane?.. [1]
ئەم بابەتە بەزمانی (Kurmancî - Kurdîy Serû) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
Ev babet bi zimana (Kurmancî - Kurdîy Serû) hatiye nvîsandin, klîk li aykona bike ji bu vekirina vî babetî bi vî zimana ku pî hatiye nvîsandin!
ئەم بابەتە 538 جار بینراوە
هاشتاگ
سەرچاوەکان
[1] ماڵپەڕ | English | academia.edu
فایلی پەیوەندیدار: 1
بابەتە پەیوەستکراوەکان: 2
پەرتووکخانە
ژیاننامە
زمانی بابەت: Kurmancî - Kurdîy Serû
پۆلێنی ناوەڕۆک: ڕانانی پەرتووک
جۆری دۆکومێنت: زمانی یەکەم
جۆری وەشان: دیجیتاڵ
وڵات - هەرێم: باکووری کوردستان
تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
کوالیتیی بابەت: 99%
99%
ئەم بابەتە لەلایەن: ( ڕاپەر عوسمان عوزێری )ەوە لە: 19-09-2022 تۆمارکراوە
ئەم بابەتە لەلایەن: ( سارا ک )ەوە لە: 19-09-2022 پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: ( ڕۆژگار کەرکووکی )ەوە لە: 15-06-2024 باشترکراوە
ناونیشانی بابەت
ئەم بابەتە بەپێی ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
ئەم بابەتە 538 جار بینراوە
کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!
شوێنەوار و کۆنینە
قشڵەی قوشتەپە
پەرتووکخانە
گەلاوێژ
ژیاننامە
هەڵگورد عەبدولوەهاب جوندیانی
کورتەباس
محەممەد عەلی ئەسڵان سەرۆکی پێشووی پارتی کرێکارانی تورکیا – بەشی یەکەم
ژیاننامە
نیشتمان عەبدولقادر ئەحمەد
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای نارین
ژیاننامە
هولیا ئەڤشار
ژیاننامە
مژدە عەبدولحەمید
پەرتووکخانە
سایکس-پیکۆنامە - وەشانی 1
ژیاننامە
سابات محەمەد ساڵح
پەرتووکخانە
ڕۆڵی پیاوانی ئاینیی لە شۆڕشی گەلانی ئیران (1978-1980)
ژیاننامە
شاڵاو ساڵح ژاڵەناوی
وێنە و پێناس
فەرهاد زیرەک و جەعفەری بەستەپیازە، هەولێر ساڵی 1982
ژیاننامە
سۆران شەمسی
پەرتووکخانە
کۆڵبەرنامە - وەشانی 1
ژیاننامە
سروە ساڵەیی
وێنە و پێناس
کۆمەڵێک لە پیاوماقوڵانی گوندی مورتکە ساڵی 1962
وێنە و پێناس
چەند گەنجێک لە سینەما سیروانی هەولێر ساڵی 1974
ژیاننامە
کاروان مێراوی
پەرتووکخانە
لۆزاننامە - وەشانی 2
پەرتووکخانە
ڕۆژنە؛ سەرەتایەک بۆ کاری سینەما و تلەڤزیۆن
پەرتووکخانە
ڕۆژنامەگەری تلەڤزیۆنی
ژیاننامە
گەیلان عەباس
کورتەباس
مەسعود بارزانی پێشوازی لە باڵیۆزی هۆڵەندا لە ئێراق دەکات
شوێنەوار و کۆنینە
سیاهگل.. پەرستگەی سەردەمی ساسانییەکان
پەرتووکخانە
ژینانامە - وەشانی 1
پەرتووکخانە
سیاسەت و پلانی زمان بۆ هەرێمی کوردستان
شوێنەوار و کۆنینە
ئەشکەوتی کاڵدار
پەرتووکخانە
سەد ساڵ گەشەی کۆمەڵایەتی سوێد
شوێنەوار و کۆنینە
کاروانسەرای قەسری شیرین
وێنە و پێناس
سێ مێردمنداڵ لە باغی شاری هەولێر ساڵی 1973
کورتەباس
ژمارەی پێوانەیی بۆ نرخەکانی بەکاربەر لە هەرێمی کوردستان بۆ مانگی تشرینی دووەم/2019
کورتەباس
سەرۆکی حکوومەتی هەرێمی کوردستان پێشوازی لە باڵیۆزی هۆڵەندا لە ئێراق دەکات
کورتەباس
مەسعود بارزانی پێشوازی لە کونسوڵی گشتیی نوێی بەریتانیا لە هەولێر دەکات
وێنە و پێناس
دوو وێنەگر لە باخچەی گڵکەندی شاری هەولێر ساڵی 1994

ڕۆژەڤ
ژیاننامە
حەسەن زیرەک
07-11-2008
هاوڕێ باخەوان
حەسەن زیرەک
ژیاننامە
ژیلا حسێنی
03-11-2009
هاوڕێ باخەوان
ژیلا حسێنی
ژیاننامە
جەلال بەیار
06-05-2010
هاوڕێ باخەوان
جەلال بەیار
ژیاننامە
کاوان ئیسماعیل
28-06-2022
زریان عەلی
کاوان ئیسماعیل
ژیاننامە
ئیدریس حەمەخان
28-06-2022
زریان عەلی
ئیدریس حەمەخان
 چالاکییەکانی ڕۆژی
بابەتی نوێ
پەرتووکخانە
ڕۆڵی پیاوانی ئاینیی لە شۆڕشی گەلانی ئیران (1978-1980)
27-06-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
پەرتووکخانە
ڕۆژنە؛ سەرەتایەک بۆ کاری سینەما و تلەڤزیۆن
27-06-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
پەرتووکخانە
سەد ساڵ گەشەی کۆمەڵایەتی سوێد
27-06-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
پەرتووکخانە
گەلاوێژ
27-06-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
پەرتووکخانە
ڕۆژنامەگەری تلەڤزیۆنی
26-06-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ڤیدیۆ
نمایشی سەربازی 450 هەزار چەکداری کورد لەبەردەم سەددام حسێندا
26-06-2024
شادی ئاکۆیی
پەرتووکخانە
ژیان بە دەم زریانەوە؛ بەرگی 01 و 02
26-06-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
پەرتووکخانە
پرس و پرسکرێکی ژنانی خۆرهەڵات
26-06-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
پەرتووکخانە
کەشکۆڵی کەلەپووری ئەدەبی کوردی؛ بەرگی 01
26-06-2024
کشمیر کەریم
پەرتووکخانە
سەحرا
26-06-2024
کشمیر کەریم
ئامار
بابەت 519,692
وێنە 105,141
پەرتووک PDF 19,527
فایلی پەیوەندیدار 97,822
ڤیدیۆ 1,415
کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!
شوێنەوار و کۆنینە
قشڵەی قوشتەپە
پەرتووکخانە
گەلاوێژ
ژیاننامە
هەڵگورد عەبدولوەهاب جوندیانی
کورتەباس
محەممەد عەلی ئەسڵان سەرۆکی پێشووی پارتی کرێکارانی تورکیا – بەشی یەکەم
ژیاننامە
نیشتمان عەبدولقادر ئەحمەد
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای نارین
ژیاننامە
هولیا ئەڤشار
ژیاننامە
مژدە عەبدولحەمید
پەرتووکخانە
سایکس-پیکۆنامە - وەشانی 1
ژیاننامە
سابات محەمەد ساڵح
پەرتووکخانە
ڕۆڵی پیاوانی ئاینیی لە شۆڕشی گەلانی ئیران (1978-1980)
ژیاننامە
شاڵاو ساڵح ژاڵەناوی
وێنە و پێناس
فەرهاد زیرەک و جەعفەری بەستەپیازە، هەولێر ساڵی 1982
ژیاننامە
سۆران شەمسی
پەرتووکخانە
کۆڵبەرنامە - وەشانی 1
ژیاننامە
سروە ساڵەیی
وێنە و پێناس
کۆمەڵێک لە پیاوماقوڵانی گوندی مورتکە ساڵی 1962
وێنە و پێناس
چەند گەنجێک لە سینەما سیروانی هەولێر ساڵی 1974
ژیاننامە
کاروان مێراوی
پەرتووکخانە
لۆزاننامە - وەشانی 2
پەرتووکخانە
ڕۆژنە؛ سەرەتایەک بۆ کاری سینەما و تلەڤزیۆن
پەرتووکخانە
ڕۆژنامەگەری تلەڤزیۆنی
ژیاننامە
گەیلان عەباس
کورتەباس
مەسعود بارزانی پێشوازی لە باڵیۆزی هۆڵەندا لە ئێراق دەکات
شوێنەوار و کۆنینە
سیاهگل.. پەرستگەی سەردەمی ساسانییەکان
پەرتووکخانە
ژینانامە - وەشانی 1
پەرتووکخانە
سیاسەت و پلانی زمان بۆ هەرێمی کوردستان
شوێنەوار و کۆنینە
ئەشکەوتی کاڵدار
پەرتووکخانە
سەد ساڵ گەشەی کۆمەڵایەتی سوێد
شوێنەوار و کۆنینە
کاروانسەرای قەسری شیرین
وێنە و پێناس
سێ مێردمنداڵ لە باغی شاری هەولێر ساڵی 1973
کورتەباس
ژمارەی پێوانەیی بۆ نرخەکانی بەکاربەر لە هەرێمی کوردستان بۆ مانگی تشرینی دووەم/2019
کورتەباس
سەرۆکی حکوومەتی هەرێمی کوردستان پێشوازی لە باڵیۆزی هۆڵەندا لە ئێراق دەکات
کورتەباس
مەسعود بارزانی پێشوازی لە کونسوڵی گشتیی نوێی بەریتانیا لە هەولێر دەکات
وێنە و پێناس
دوو وێنەگر لە باخچەی گڵکەندی شاری هەولێر ساڵی 1994
فۆڵدەرەکان
ژیاننامە - ڕەگەزی کەس - مێ ژیاننامە - نەتەوە - کورد شوێنەکان - وڵات - هەرێم - باکووری کوردستان شوێنەکان - وڵات - هەرێم - ڕۆژهەڵاتی کوردستان وشە و دەستەواژە - وڵات - هەرێم - ڕۆژهەڵاتی کوردستان شوێنەکان - وڵات - هەرێم - باشووری کوردستان وشە و دەستەواژە - وڵات - هەرێم - باشووری کوردستان پەرتووکخانە - وڵات - هەرێم - باشووری کوردستان پەرتووکخانە - وڵات - هەرێم - دەرەوە ژیاننامە - جۆری کەس - کەسایەتی

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.58
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 0.593 چرکە!