پەرتووکخانە پەرتووکخانە
گەڕان

کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!


بژاردەی گەڕان





گەڕانی ورد      کیبۆرد


گەڕان
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆمارکردنی بابەت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
ئامرازەکان
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
زمانەکان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی
Kurmancî
هەورامی
Zazakî
English
Français
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Fins
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
هەژماری من
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
گەڕان تۆمارکردنی بابەت ئامرازەکان زمانەکان هەژماری من
گەڕانی ورد
پەرتووکخانە
ناونامە بۆ منداڵانی کورد
کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
سەرچاوەکان
شوێنپێیەکان
دڵخوازەکان
چالاکییەکان
چۆن بگەڕێم؟
بڵاوکراوەکانی کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
درەختی پۆلەکان
بابەت بەهەڵکەوت
تۆماركردنی بابەتی نوێ
ناردنی وێنە
ڕاپرسی
بیروڕاکانتان
پەیوەندی
کوردیپێدیا چ زانیارییەکی پێویستە!
ستانداردەکان
ڕێساکانی بەکارهێنان
کوالیتیی بابەت
دەربارە
ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
چیمان دەربارە وتراوە!
ناوکێشکردن لە ماڵپەڕەکانتاندا
تۆمارکردن / کوژاندنەوەی ئیمێڵ
ئاماری میوانەکان
ئاماری بابەت
وەرگێڕی فۆنتەکان
گۆڕینی ڕێکەوتەکان
پشکنینی ڕێنووس
زمان و شێوەزمانی ڕووپەلەکان
کیبۆرد
لینکە پێویستەکان
ئێکستێنشنی کوردیپێدیا بۆ گووگڵ کڕۆم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی
Kurmancî
هەورامی
Zazakî
English
Français
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Fins
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
چوونەژوورەوە
دەبمە هاوکارتان!
وشەی نهێنیت لەبیرکردووە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 دەربارە
 بابەت بەهەڵکەوت
 چالاکییەکانی ڕۆژی
 ڕێساکانی بەکارهێنان
 ئەرشیڤوانانی کوردیپێدیا
 بیروڕاکانتان
 دڵخوازەکان
 کڕۆنۆلۆژیای ڕووداوەکان
 چالاکییەکان - کوردیپێدیا
 یارمەتی
بابەتی نوێ
ژیاننامە
مەجيد سەعيد ئەحمەد دزکوژ
13-09-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
سنەوبەر محەمەد نەجیب
13-09-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
فاروق عەباس عەلی
13-09-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
پارت و ڕێکخراوەکان
دامەزراوەی سەرۆک جەلال تاڵەبانى
12-09-2024
زریان عەلی
ژیاننامە
زاهیر شکور
12-09-2024
زریان عەلی
ڤیدیۆ
لە پێشوازی سەرۆکی ئێران مەسعود پزیشکیان، شاری سلێمانی بە ئاڵای رژێمی پەت و سێدارە ڕازێنرایەوە!
12-09-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ڤیدیۆ
زەماوەندی ڕەسەنی کوردەواری زەماوەندی هۆزی گەڵباخی ساڵی 1965
12-09-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ڤیدیۆ
ئاهەنگێکی کوردی لە شاری کرماشان لە ساڵی 1979
12-09-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ڤیدیۆ
نەسرین فەخری زانای زمانەوانی
12-09-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ڤیدیۆ
کۆسرەت ڕەسوڵ، شەهید ڕێباز، حەسەن کوێستانی و فاروق جەبار ساڵی 1991
12-09-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ئامار
بابەت
  535,917
وێنە
  109,290
پەرتووک PDF
  20,189
فایلی پەیوەندیدار
  103,497
ڤیدیۆ
  1,526
زمان
کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish 
306,123
Kurmancî - Upper Kurdish (Latin) 
89,680
هەورامی - Kurdish Hawrami 
65,964
عربي - Arabic 
30,101
کرمانجی - Upper Kurdish (Arami) 
17,810
فارسی - Farsi 
9,455
English - English 
7,523
Türkçe - Turkish 
3,667
لوڕی - Kurdish Luri 
1,690
Deutsch - German 
1,638
Pусский - Russian 
1,140
Français - French 
347
Nederlands - Dutch 
130
Zazakî - Kurdish Zazaki 
91
Svenska - Swedish 
70
Polski - Polish 
54
Español - Spanish 
53
Italiano - Italian 
51
Հայերեն - Armenian 
50
لەکی - Kurdish Laki 
37
Azərbaycanca - Azerbaijani 
27
日本人 - Japanese 
21
中国的 - Chinese 
19
Norsk - Norwegian 
17
Ελληνική - Greek 
15
עברית - Hebrew 
15
Fins - Finnish 
12
Português - Portuguese 
9
Ozbek - Uzbek 
7
Тоҷикӣ - Tajik 
7
Esperanto - Esperanto 
5
Catalana - Catalana 
4
Čeština - Czech 
4
ქართველი - Georgian 
4
Srpski - Serbian 
3
Hrvatski - Croatian 
3
Kiswahili سَوَاحِلي -  
2
ترکمانی - Turkman (Arami Script) 
1
Cebuano - Cebuano 
1
балгарская - Bulgarian 
1
हिन्दी - Hindi 
1
Lietuvių - Lithuanian 
1
پۆل
کوردیی ناوەڕاست
وشە و دەستەواژە 
130,222
پەرتووکخانە 
25,545
ژیاننامە 
25,232
کورتەباس 
18,008
ڕێکەوت و ڕووداو (کڕۆنۆلۆژیا) 
14,651
پەند و ئیدیۆم 
13,528
شوێنەکان 
11,996
شەهیدان 
11,575
کۆمەڵکوژی 
10,898
هۆنراوە 
10,260
بەڵگەنامەکان 
8,346
وێنە و پێناس 
7,345
ئامار و ڕاپرسی 
4,624
کلتوور - مەتەڵ 
3,149
ناوی کوردی 
2,258
پارت و ڕێکخراوەکان 
1,458
ڤیدیۆ 
1,424
پۆلێننەکراو 
990
بڵاوکراوەکان (گۆڤار، ڕۆژنامە و ...) 
819
کلتوور - گاڵتەوگەپ 
777
کارە هونەرییەکان 
762
شوێنەوار و کۆنینە 
637
فەرمانگەکان  
276
گیانلەبەرانی کوردستان 
250
هۆز - تیرە - بنەماڵە 
188
نەخشەکان 
185
نەریت 
160
ڕووه‌كی كورده‌واری (گژوگیا و دار) 
101
ژینگەی کوردستان 
94
زانستە سروشتییەکان 
80
خواردنی کوردی 
80
دۆزی ژن 
55
مۆزەخانە 
50
یارییە کوردەوارییەکان 
39
بەرهەمە کوردستانییەکان 
38
کەلوپەلی سەربازیی بەکارهاتوو لە کوردستان 
21
گەشتوگوزار 
2
کۆگای فایلەکان
MP3 
323
PDF 
31,241
MP4 
2,511
IMG 
200,294
∑   تێکڕا 
234,369
گەڕان بەدوای ناوەڕۆکدا
ژیاننامە
ولیەم یوحەننا
ژیاننامە
عومەر محەمەد ساڵح - عومەر ش...
ژیاننامە
شێرکۆ فارس
ژیاننامە
چرۆ زەند
ژیاننامە
عەبدولقادر عەلی
Dîroka Rexne ya Edebî li Rojavayê Kurdistanê
بەهۆی کوردیپێدیاوە دەزانیت هەر ڕۆژێکی ڕۆژژمێرەکەمان چیی تیادا ڕوویداوە!
پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: Kurmancî - Upper Kurdish (Latin)
بەشکردن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
نرخاندنی بابەت
نایاب
زۆر باشە
باش
خراپ نییە
خراپ
بۆ ناو لیستی دڵخوازەکان
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!
گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە
Metadata
RSS
گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
کوردیی ناوەڕاست0
English0
کرمانجی0
هەورامی0
لوڕی0
لەکی0
Zazakî0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Français0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Catalana0
Cebuano0
Čeština0
Esperanto0
Fins0
Hrvatski0
Kiswahili سَوَاحِلي0
Lietuvių0
Norsk0
Ozbek0
Polski0
Português0
Pусский0
Srpski0
балгарская0
Тоҷикӣ0
Հայերեն0
ترکمانی0
हिन्दी0
ქართველი0
中国的0
日本人0

Rebî Zêbarî

Rebî Zêbarî
Amadekirin: Rebî Zêbarî
Destpêk û qûnaxên bingehîn ji wêjeya gelê bênasname li Rojava/ Kurdên Sûriyê, bi rengekî panoramî ji we re raxînim ber çavan. Ev destpêkên ku di qûnaxên giring re, di ber dergehên dîrokê de, derbas bûne...
author_image Kurdistan24 Hewlêr
Destpêk û qûnaxên bingehîn ji wêjeya gelê bênasname li Rojava/ Kurdên Sûriyê, bi rengekî panoramî ji we re raxînim ber çavan. Ev destpêkên ku di qûnaxên giring re, di ber dergehên dîrokê de, derbas bûne.. û wiha di rêka van destpêk û qûnaxên bi ronîdayî re, em ê derbasî nav rûpelên tevgera wêjeya kurdî a iroyîn bibim. Îcar ji bo vê yekê #Konê Reş# dibêje:
“destpêka wêjeya Kurdî a nivîsandî,li weşandina rojnameya dayik (Kurdistan:1898) vedigere, ewa ku mîr Miqdad Bedirxan di sala 1898an de li bajarê Qahîre/Misrê di weşand. Ji wê hingê ve zimanê kurdî bûye zimanê nivîsandina pexşanê ”.
Dîroka rexna edebî li roj avayê Kurdistanê ji bo çaxê kovara Hawar(1932-1942) dizivre, ku bizava rojnamevanî li rojavayê kurdistanê ji kovara Hawar despêdike.Çunku Hin nivîskaran mijarên rexneyî di nava rûpelê kovara peyv de belavkirin weke “
Hevindêsorî,
Dr.K.Bedirxan, Cegerxwên
”.Îcar Her li hijmara yekem a Hawarê, ku 1932, gotarek bi navê “
Edebiyata Welatî”
, li rûpelê 5. Ji bal Dr. Kamîran Alî Bedirxan bû. Îcar nivîsên wî li dor pêlewaz û dengên di helbesta kurdî. Li despêka gotara xwe de Edebiyatê pênasedike û dibêje:
“Edebiyata Welatî ji, ew edebiyate ji jîna miletî, ji hiş û dilê miletî, ji hiş û dilê wî, ji dîrok û çirçîrokên wî, ji stran û lajeyên wî xwe digire. Kanîya wî, dilê miletî, hiş û heyala wî ye. Tinê ev edebiyate
Kamiran Alî Bedirxan gava behsa “
edebiyata welatî
“dike pêşengê vê edebiyatê Xanî dihesibêne:
“Ji xwe Ehmedê-Xanî berî sêsed salî vê rêyê ji me re veqiri bû. Lê heyf paşîyên wî pê ve ne çûn.” Birayê Kamiran, Celadet Bedirxan jî ji bo Xanî wiha dibêje: “Belê Xani jî xudan kitêb e. Lê Xanî pêxember e jî. Pêxemberê diyaneta me a milî, pêxemberê ola me a nijadîn.”
Herweha di alîyekê din de daxwaz a wê yekê dike, ku pêwîste em bi zimanê da û bavan binivîsînîn, Anku bi zimanê kurdî berhemê xwe binivîsînîn. Ji bo vê yekê li sr helbesta Ehmedî Xanî de di sekine, ku Xanî pêşî sêsed salan ev daxwaze kir bû, dema dibêj:
“Divêt em bi zimanê da û bavan xwe, bi zimanê şîrîn û delal, bi zimanê kurdî binivîsîn în. Xanî ev rê ji me re vekirî bû. Lê heyf padşahên me pê ve ne çûnXanî ji xurtîya bêj wê gavê hesiya bû ji peyta jêrîn de di xwest bide zanîn
Saqî şemrandin vexwar durdê
Mavendê derê lîsanê kurdî ”
Herweha nivîskarekêdin Hevend Sorî di jimare 5-7- 8 de gotareka rexnê bi navê “
Edebiyata Kurdî
” belavdike, ku di vê gotarê de nivîskarî qala teorîya edebî, dîroka edebî û rexna edebî kirî ye. Edebiyata kurdî dike beşek ji edebiyata gelên Arî. Çunku gelê kurd ji gelên Arî ne, dema dibêje :
“Hemû xwêndewaranî Hawarî xoşewîst dezanin, ku gelê kurd gelekê Arî ye, yahnî Hindî- Ewropî ye. Le ber ewe ziman û edebî kurdî weke ziman û edebiyatî dîkey Arî ye. We edebiyata kurdî le edebiyatî Faris, Hîndî, Yunanî Kon, Rûsî, Ferensî, Elmanî....h.p. zor deqal ”
Herweha paşan dihê edebê ji me re pênase bike, ku ji bal wî pêwîste pandora xwe li ser xwendevanî bike. Îcar ew bandor ji xwendevanî re xweşî yan ne xweşî çêbike, Dema dibêje :
“Edeb pêkhênan û gotinî mêşk û fîkrî însane, çeşnêkî xweş û ciwan ke tesîr bikat li ser însan , aya însan xemgîn û diltenng dekat yan ferahink û dil xweş keyfdar dekat.
Edebiyat ew şitaneye ke dilî însan gird debête we û dêt û deçêt derîdekate derwe we û deylêt be zimanêkî şîrîn û ciwan”.
Herweha CegerXwên di jimara 22 an de gotarek belavkir ye bi navê Hespên Xweşxwanên Kurdî kirî. Îcar nivskar di gotara xwe de qala Kêşa Birgeyî kirî ye, ku Kêşa reswna kurdî ye. Çiwar core kêş eşkerekirîne, ew jî “ Çeleng, Laxer, Sivik, Rewan “ û li cihê peyva Derya yan Bahir peyva Hesip kardi îne.
Dengê Xanî di sedsala nozdehemîn de bi Hacî Qadirê Koyî ji nû ve olan dide. Herekol Azîzan di Hawarê de ji bo wî dibêje:
“Hacî Qadirê koyî Xaniyê didowan e. Ew jî weke Xanî bi derdê miletê xwe dişewitî. Şihir û qesîdeyên wî tev de li ser milet û welêt in.”
Koyî hem pesnê Xanî û Mem û Zînê dide hem jî peyamên Xanî -li gor şertên nû yên cîhanê- tênê zimên.
Herweha ji bilî kovara Hawar em dikarîrîn bibêjîn kovara Ronahî (1942- 1945) û rojnama Roja nû(1943-1946)û rojnama Sitêr (1943-1945) rol ji bo pêşxistina edeba kurdî bi awayekê giştî lîztî ye û rexna edeba kurdî jî vê yekê bê behir tunebû ye.
Ew nivîskarên gotar û lêkolîn di van kovar û rojnaman de belavdikr ev in : Cegerxwîn, Osman Sebrî, Qedrî Can, Dr. Nûrdîn Zaza, Mele Ehmed Namî û Reşîdê Kurd û gelek kesên din.. Hem jî gelek ji nivîskarên Kurdistana başûr û rojhelat jî di kovara Hawarê de nivîsandine wek: Tewfîq Wehbî, Goran, Pêrût, Bêkes, Hevindê Sorî, Şakir Fettah.. û ji rojhelat Îhsan Nûrî paşa ..
Di roja 17/04/ 1946 an de, piştî ku Firensî ji sûriyê hatine derxistin, gelek kelem û asteng li pêşiya kovar û weşangeriya bi zimanê kurdî de li Rojava hatine danîn. Ji wê hingê ve zimanê kurdî qedexe ye, nivîsandina bi zimanê kurdî qedexe ye, ta ku nivîsandinên bi zimanê erebî li ser kêşeya kurdî qedexe ye..Û wiha ev qedexebûn berdewame ta roja îro. Lê belê tevî van qedexeyên dijwar rewşenbîrên kurd li Rojava li ber xwe dane, ji desthilanîn neketine û di navbera salên 1954 û 1956an de çend pirtûkên bi zimanê kurdî û yên bi zimanê erebî li dor kêşeya gelê kurd di nav kurdên Rojava de çap û belav kirine wek: dîwana Apo Osman Sebrî (Bahoz) û (Derdên me), di gel Elfabeya wî a tekûz, hem jî pirtûka “
Çend rûpel ji wêjeya kurdî
” ya rehmetiya Rewşen xanim Bedirxan û di sala 1958’an dîwana melayê Cizîrî weşandine. Di wan salan de jî bîranînên Dr. Nûrî Dêrsimî li Helebê capkirine û di heman kat de hatiye qedexe kirin, di gel dîwana Cegerxwîn ya duwemîn..û wiha heyamekî bêdengiyê di wan çend salan re di ser weşangeriya kurdî re derbas bû ye. Ev hewildan tev ji rex şagirtên kovara Hawarê ve hatine kirin wek: Nûreddîn Zaza, Osman Sebrî, Cegerxwîn, Rewşen xanim Bedirxan û hin kurdperwerên bîrewir wek: Reşîd Hemo, Hemîd Derwêş, Mihemed Alî Xoce, Xelil Mihemed.. Bi kurtî em dikarîn bibêjîn rewşa rexna edbî a lawaz bû.
Qonaxa salên 1960- 1979’de:
ta ku di roja 14/06/1957 an de Partî Demoqrat a kurd li Sûriyê (P.D.K.S) hatiye damezirandin. Vê partiyê di sala 1960î de, rojnameya Dengê Kurd bi kurdiya Latînî diweşandin. Ev rojname Dengê Kurd, ji rex komîta navendî a Elpartî (P.D.K.S) di navbera salên 1960 û 1964an de bi kurdiya latînî derketiye û ji kesên ku têde dinivîsandin ev bûn; Dr. Nûreddîn Zaza, Osman Sebrî, Reşîd Hemo, Cegerxwîn û Hemîdê Derwêş..
Di sala 1968an de, piştî 23 salan di ser rawestandina kovara Hawar û Ronahiyê re, 23 salên ji bêdengiyek wek mirinê ku di ser ziman û ferhenga Kurdî re derbas bû, seydayê Cegerxwîn ji nû hewlda ku wê valahiya dagire û wiha dest bi weşandina kovareke xurû Kurdî,bitîpênlatînîir.Ew kovar navê wê(Gulistan)bû. Gulstan: Kovareka teorî û edebî ye, Hejmara pêşîn ji vê kovarê li meha huzeranê de 1968’ an de hatîye weşandin. Serkêş a wî seyîdayê Cexer Xwên dikir. Hejmarên pêşîn de ji 12 rûpelan ta bi 24 rûpel bûn. Naveroka wê bi piranî ji helbestên CegerXwên bûn. Li ser bergê kovara Gulstan hijmara 38, ku li zivistana 2009’an de, pênasên kovarê weha hatîye pênasekirin: Kovareka Wêjeyî û Civakî ye, lê li ser bergên hejmarên pêşîn manşêta pênasekirina kovarê weha hatîye nivîsandin, kovarek toreyî û edebî ye. Hem jî kovarek torevanî û Civakî ye!. Îcar evê kovarê xizmet ji bo rexna edebî kirî ye
Herweha van kovar û rojnama rol hebû ji bo pêşxstina edeba kurdî û rexna edebî ew jî: Kovara Agehî, Gelawêj ...gelekên din
Qonaxa Salên 1980:
Di despêka sala 1980an de. Piştî derbeya 12Êlûnê1980î. Karwanê rewşenbîrî ji kurdistana Bakûr û Başûr. Ji ber zilim û sitemê xwe berdan nava Kurdên Sûriyê. Bi hatina wan qonaxeka din rolekê taybet di hola wêjeya Kurdî deli Cizîra Binxetê hat danîn. Hingê gelek ji qatên eknteketul û enteljinisya Kurdî, xwediyên xwendina bilin ji zankoyên Şam û Helebê, xwe berz û eşkere kirin.. û wiha wêjeya Kurdî ji nû ve vejiya û geş bû. Û bi rengekî taybet piştî vegera rewşenbîrên me yên ku li dervî welat dixwendin. Hin ji wan bi livandinek rewşenbîrî rabûn û berî her tişt dest bi hînkirina zimanê kurdî kirin.
Ji rexekî din ve, em dikarin bibêjin, ku bi hatina rewşenbîrên Kurd ji komara Ermenistanê –Sovyata berê– rolek wam jî hebû. Ew helbestvan û nivîskarên Kurd yên ku ji Ermenistanê hatin Cizîrê rolek baş lîstin di şiyarkirina rewşenbîrên Cizîrê de. Ew hay kirin ku çavên wan li pêmayên bav û kalên wan be, li kultur û folklorên wan be û şîreta wan ya herî buha û zêrîn ku guhdariyê li zimanê Kurdî bikin, ji wan: Dr. Celîlî Celîl, Ordîxan Celîl, Tosinê Reşîd, Eskerê Boyîk, Şeref Aşîriyan û Elî yê Ebdirehman û gelekên din. Herweha di vê qonaxê de çend rojname û kovar derketin, ku wan rojname û kovaran rol ji bo pêşxstina edeba kurdî bi awayekê giştî hebû, û rexna edebî ji vê yekê bê behir tune bû, ew jî ev kovar in:Stêr, Xunav, Gurzek Gul ,... gelekên din. Di vê qonaxê de xebata kovara Sitêr eşkere ye. Di sala 1983an de hijmara wê ya yekê derket. Stêr kovareka çandî, zimanzanî, wêjeyî, zargotinî, folklorî bû û pitir bala xwe dida zimanê kurdî û pisrgirêkên wê. Herweha, beşek taybet ji bo hevpeyivînan amade kir û gelek hevpeyivînên giranbuha lidar xist bi wêjevan û kesayetiyên Kurd re weke: Mihemmed Emîn Bozerselan–Konê Reş–Rewşen Bedirxan û Celîlê Celîl..htd.Îcar di van hevpeyvînande nivîskaran bîr û boçûnên xwe li ser rewşa edeba kurdî eşkere dikirin, Stêr ê xebateke mezin pêkanî.
Ji sala 1990 î û bi virde, hinekî çavgirtin ji çapkirina pirtûkên bi zimanê kurdî hat girtin. Di wan salan de gelek dîwan, kovar, pirtûk hatin weşandin, ew jî bi dizî û heger bi hatina girtin cezayê wê mezin bû, lê ji berî çend salan ve, nexasim piştî yasayên çapemeniyê di sûriyê de derket, ew rêka çûk jî ji ber me hat girtin, tevî ku di wan salan de me berhemên xwe li Şamê çapdikir û li ser datanî li Beyrûtê çap bûye. Xwediyên weşanxaneyanjî gelek pere ji me distandin, bi behana ku ew tiştekî qedexe ji me re dikin. Îcar em ji neçarî çavê xwe berdidin kurdistana başûr û dervî welat (Eurûpa û Stenbolê), ku em li wîr berhemên xwe çap bikin, hem ji ber qedexbûna ziman û hem ji ber buhayê çapkirinê. Herweha ew rojname û kovarên ji 1990’n de derketîn holê ev in: Zanîn, aso, pirs, bihar, rojda, roj, jîn, zevî, ...gelekin din xebat ji rexna edebî re kirin. Herweha çendîn perûk li ser edeba kurdî derketin holê ew jî: Di wan govaran de û di hin pirtûkan de rexne serê xwe bișermînî rakir. Jan Dost, pirtûka xwe ya li ser kilasîkên kurd, bi erebî di salên nîva heștê de. M. Deham Ebdulfetah, li ser pêlewazên kurdî, li destpêka salên 1990î de nivîsî. Di kovaran de, Mamomste Rezo Osê, Azad Elî, Ebdulsemed Daoud, Heyder Omer, M. Berzo, Tengezar Marînî û hd. Mamoste Heyder, Ev pirtûk nivîsîn:Pirtûka xwe ya li dor Xanî û Memo û Zîna wî, bi erebî. sala 1991ê de weșand.Li dor Feqiyê Teyran û șêweyê nivîsînê 1993, bi erebî,2003 Cegerxwînê çîrokvan, 2004 Osman Sebrî helbestvan û nivîskar û li dûv re, pirtûkên erebî wergerandin ser kurdî.Lê pirtûka ya bi metod, rêbaz, û piștsipartin bi zanista edebiyatê,
Li sala 2011’an de Roj Avayê kurdistanê kete di qonaxeka nû de. Çunku ji bin zilim û sitema Develeta Sûrî derketin. Îcar ji encamê vê yekê dibistian û zanîngeh bi zimanê kurdî derketin. Herweha çendîn rojname kovar derketin weke Welat, pênûs, gelekin din. Ji encamê ve yekê lêkolîn û rexne ji baştir bû ji qonaxên pêş xwe. Lê belê rexna edebî her a lawaz be.
_____
Çavkanî
1. Konê Reş, Hevpeyvîn, 27-6-2017- Sê Şeme.
2. Firat Cewahiri, Hawar Cild 1-23 ( 1932-1933 ), Weş. Nûdem, Stockholm, 1998, R.27
3. Firat Cewahiri, Hawar Cild 1-23 ( 1932-1933 ), Weş. Nûdem, Stockholm, 1998, R.27
4. Firat Cewahiri, Hawar Cild 2, J. 24-57 (1934 – 1943), Weş. Nûdem, Stockholm, 1998, R 813
5. Firat Cewahiri, Hawar Cild 1 . J. 1-23( 1932-1933 ), Weş. Nûdem, Stockholm, 1998, R.27
6. Firat Cewahiri, Hawar Cild 1-23 ( 1932-1933 ), Weş. Nûdem, Stockholm, 1998, R 103
7. Firat Cewahiri, Hawar Cild 1-23 ( 1932-1933 ), Weş. Nûdem, Stockholm, 1998, R 103
8. ‘Bdilsemed Îslam Tiha, Rengvedana Edebî di Kovara Hawar da 1932- 1942, Ji weşanên Dezgehê Aras, Weş. Wezareta Perwerde, Hewlêr, 2002, R.132.
9. Firat Cewahiri, Hawar Cild 2, J. 24-57(1934 – 1943), Weş. Nûdem, Stockholm, 1998, R 817
10. Konê Reş, Hevpeyvîn, 27-6-2017- Sê Şeme.
11. Konê Reş, CegerXwîn û Gulistan, Qamişlo, 2014, Ji bo pitir zaniyarîyan bizivre Lînkî:welateme.info/kurdi/modules.php?name=News&file=article&sid=3610#.WVDOsJKGPIW
12. Konê Reş, Hevpeyvîn, 27-6-2017- Sê Şeme.
13. Besam Mistefa, Rewşa Rojnamegerîya Kurdî li Roj Avayê Kurdistanê, Ji bo pitir zanyarî bizivre: http: http://welateme.info/kurdi/modules.phname=News&file=article&sid=483#.WVKMIJJ97IU
14. Konê Reş, Hevpeyvîn, 27-6-2017- Sê Şeme.[1]
=KTML_Link_External_Begin=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?id=456431&document=0001.PDF=KTML_Link_External_Between=Ji bo xwendinê bikirtînin Dîroka Rexne ya Edebî li Rojavayê Kurdistanê=KTML_Link_External_End=

کوردیپێدیا بەرپرس نییە لە ناوەڕۆکی ئەم تۆمارە و خاوەنەکەی لێی بەرپرسیارە. کوردیپێدیا بە مەبەستی ئەرشیڤکردن تۆماری کردووە.
ئەم بابەتە بەزمانی (Kurmancî) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
Ev babet bi zimana (Kurmancî) hatiye nvîsandin, klîk li aykona bike ji bu vekirina vî babetî bi vî zimana ku pî hatiye nvîsandin!
ئەم بابەتە 1,265 جار بینراوە
ڕای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!
هاشتاگ
سەرچاوەکان
فایلی پەیوەندیدار: 1
بابەتە پەیوەستکراوەکان: 9
1. ڕێکەوت و ڕووداو (کڕۆنۆلۆژیا) 19-03-2019
3. کورتەباس AQINCÎ Û REWŞA ROJAVA
6. کورتەباس Kurdên Rojava
8. کورتەباس Wêje û Rexne
زمانی بابەت: Kurmancî
ڕۆژی دەرچوون: 19-03-2019 (5 ساڵ)
پۆلێنی ناوەڕۆک: وتار و دیمانە
پۆلێنی ناوەڕۆک: ئەدەبی / ڕەخنەی ئەدەبی
جۆری دۆکومێنت: زمانی یەکەم
جۆری وەشان: دیجیتاڵ
وڵات - هەرێم: ڕۆژاوای کوردستان
تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
کوالیتیی بابەت: 99%
99%
ئەم بابەتە لەلایەن: ( ئاراس حسۆ )ەوە لە: 04-01-2023 تۆمارکراوە
ئەم بابەتە لەلایەن: ( سارا ک )ەوە لە: 04-01-2023 پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: ( ڕاپەر عوسمان عوزێری )ەوە لە: 27-08-2023 باشترکراوە
ناونیشانی بابەت
ئەم بابەتە بەپێی ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
ئەم بابەتە 1,265 جار بینراوە
فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن ناوی تۆمارکار
فایلی وێنە 1.0.187 KB 04-01-2023 ئاراس حسۆئـ.ح.
کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!
پەرتووکخانە
دەستنوسی ڕازی تەنیایی ئەحمەد هەردی
وێنە و پێناس
کارمەندانی ئاگرکوژێنەوەی پیرمام ساڵی 1984
وێنە و پێناس
کۆمەڵێک مامۆستای شاری کەرکووک لەبەردەم قوتابخانەی ئیمام قاسم و ئەیوبیەی سەرەتایی ساڵی 1968
وێنە و پێناس
پردی تازەی شاری مەهاباد ساڵی 1958
ژیاننامە
ئاڤان جەوهەر
پەرتووکخانە
ژینانامە - وەشانی 1
پەرتووکخانە
مەتەڵنامە (وەشانی 2، بەشی 1 لە 2 )
پەرتووکخانە
دەروازەو زانیاریی مۆرفۆلۆژییانە لە زمانی کوردییدا
کورتەباس
دراوی حکومەت و میرنشینە کوردییەکان لە سەردەمانی ئیسلامدا
پەرتووکخانە
دیوانی وەفایی؛ دەستخەتی میرزا عیسای گەورک 1322ک-1904ز
پەرتووکخانە
سیاسەت و پلانی زمان بۆ هەرێمی کوردستان
کورتەباس
کۆنترین ساڵنامەی جیهان لە کوردستان دەدۆزرێتەوە
کورتەباس
مۆزەخانەیەکی شوێنەواری و کەلەپووری لە ئیدارەی سۆران دروست دەکرێت
وێنە و پێناس
دوو گەنجی شاری ئامەد ساڵی 1920
ژیاننامە
فاروق عەباس عەلی
ژیاننامە
عەبدولقادر عەلی
کورتەباس
کورد لە پڕۆژەی دەستپێشخەریی پشتێن و ڕێگای چین
شوێنەوار و کۆنینە
زیندان سلێمان... شوێنی تەقوای زەردەشتییەکان
پەرتووکخانە
پۆپۆلیزم دیدگای و یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستان
ژیاننامە
زاهیر شکور
شوێنەوار و کۆنینە
گۆڕدخمە سان ڕۆستەم
ژیاننامە
مەجيد سەعيد ئەحمەد دزکوژ
پەرتووکخانە
ژیاننامە و بیرەوەرییەکانی عەلی عیزەت بیگۆڤیچ
کورتەباس
محمد البدري: یەکەم ڕەخنەگری خۆیەتی و ڕەخنەی لایەنگر تاوانبار دەکات
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای ئامەد
شوێنەوار و کۆنینە
پردی دیجلە
ژیاننامە
شیلانە سۆفی
ژیاننامە
سنەوبەر محەمەد نەجیب
پەرتووکخانە
شوێنەوارنامە - وەشانی 3
ژیاننامە
چرۆ زەند
وێنە و پێناس
ئاهەنگی جەژنی نەورۆزی ساڵی 1980 لە شارۆچکەی دوکان
ژیاننامە
فەرهاد ئینجۆ
ژیاننامە
سنەوبەر عومەر ئەحمەد
پەرتووکخانە
کۆڵبەرنامە - وەشانی 2
شوێنەوار و کۆنینە
کۆشکی حەوش کوروو

ڕۆژەڤ
ژیاننامە
ولیەم یوحەننا
18-11-2008
هاوڕێ باخەوان
ولیەم یوحەننا
ژیاننامە
عومەر محەمەد ساڵح - عومەر شەمەیی
26-11-2008
هاوڕێ باخەوان
عومەر محەمەد ساڵح - عومەر شەمەیی
ژیاننامە
شێرکۆ فارس
03-03-2022
سروشت بەکر
شێرکۆ فارس
ژیاننامە
چرۆ زەند
09-09-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
چرۆ زەند
ژیاننامە
عەبدولقادر عەلی
11-09-2024
زریان سەرچناری
عەبدولقادر عەلی
 چالاکییەکانی ڕۆژی
بابەتی نوێ
ژیاننامە
مەجيد سەعيد ئەحمەد دزکوژ
13-09-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
سنەوبەر محەمەد نەجیب
13-09-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ژیاننامە
فاروق عەباس عەلی
13-09-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
پارت و ڕێکخراوەکان
دامەزراوەی سەرۆک جەلال تاڵەبانى
12-09-2024
زریان عەلی
ژیاننامە
زاهیر شکور
12-09-2024
زریان عەلی
ڤیدیۆ
لە پێشوازی سەرۆکی ئێران مەسعود پزیشکیان، شاری سلێمانی بە ئاڵای رژێمی پەت و سێدارە ڕازێنرایەوە!
12-09-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ڤیدیۆ
زەماوەندی ڕەسەنی کوردەواری زەماوەندی هۆزی گەڵباخی ساڵی 1965
12-09-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ڤیدیۆ
ئاهەنگێکی کوردی لە شاری کرماشان لە ساڵی 1979
12-09-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ڤیدیۆ
نەسرین فەخری زانای زمانەوانی
12-09-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ڤیدیۆ
کۆسرەت ڕەسوڵ، شەهید ڕێباز، حەسەن کوێستانی و فاروق جەبار ساڵی 1991
12-09-2024
ڕۆژگار کەرکووکی
ئامار
بابەت
  535,917
وێنە
  109,290
پەرتووک PDF
  20,189
فایلی پەیوەندیدار
  103,497
ڤیدیۆ
  1,526
زمان
کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish 
306,123
Kurmancî - Upper Kurdish (Latin) 
89,680
هەورامی - Kurdish Hawrami 
65,964
عربي - Arabic 
30,101
کرمانجی - Upper Kurdish (Arami) 
17,810
فارسی - Farsi 
9,455
English - English 
7,523
Türkçe - Turkish 
3,667
لوڕی - Kurdish Luri 
1,690
Deutsch - German 
1,638
Pусский - Russian 
1,140
Français - French 
347
Nederlands - Dutch 
130
Zazakî - Kurdish Zazaki 
91
Svenska - Swedish 
70
Polski - Polish 
54
Español - Spanish 
53
Italiano - Italian 
51
Հայերեն - Armenian 
50
لەکی - Kurdish Laki 
37
Azərbaycanca - Azerbaijani 
27
日本人 - Japanese 
21
中国的 - Chinese 
19
Norsk - Norwegian 
17
Ελληνική - Greek 
15
עברית - Hebrew 
15
Fins - Finnish 
12
Português - Portuguese 
9
Ozbek - Uzbek 
7
Тоҷикӣ - Tajik 
7
Esperanto - Esperanto 
5
Catalana - Catalana 
4
Čeština - Czech 
4
ქართველი - Georgian 
4
Srpski - Serbian 
3
Hrvatski - Croatian 
3
Kiswahili سَوَاحِلي -  
2
ترکمانی - Turkman (Arami Script) 
1
Cebuano - Cebuano 
1
балгарская - Bulgarian 
1
हिन्दी - Hindi 
1
Lietuvių - Lithuanian 
1
پۆل
کوردیی ناوەڕاست
وشە و دەستەواژە 
130,222
پەرتووکخانە 
25,545
ژیاننامە 
25,232
کورتەباس 
18,008
ڕێکەوت و ڕووداو (کڕۆنۆلۆژیا) 
14,651
پەند و ئیدیۆم 
13,528
شوێنەکان 
11,996
شەهیدان 
11,575
کۆمەڵکوژی 
10,898
هۆنراوە 
10,260
بەڵگەنامەکان 
8,346
وێنە و پێناس 
7,345
ئامار و ڕاپرسی 
4,624
کلتوور - مەتەڵ 
3,149
ناوی کوردی 
2,258
پارت و ڕێکخراوەکان 
1,458
ڤیدیۆ 
1,424
پۆلێننەکراو 
990
بڵاوکراوەکان (گۆڤار، ڕۆژنامە و ...) 
819
کلتوور - گاڵتەوگەپ 
777
کارە هونەرییەکان 
762
شوێنەوار و کۆنینە 
637
فەرمانگەکان  
276
گیانلەبەرانی کوردستان 
250
هۆز - تیرە - بنەماڵە 
188
نەخشەکان 
185
نەریت 
160
ڕووه‌كی كورده‌واری (گژوگیا و دار) 
101
ژینگەی کوردستان 
94
زانستە سروشتییەکان 
80
خواردنی کوردی 
80
دۆزی ژن 
55
مۆزەخانە 
50
یارییە کوردەوارییەکان 
39
بەرهەمە کوردستانییەکان 
38
کەلوپەلی سەربازیی بەکارهاتوو لە کوردستان 
21
گەشتوگوزار 
2
کۆگای فایلەکان
MP3 
323
PDF 
31,241
MP4 
2,511
IMG 
200,294
∑   تێکڕا 
234,369
گەڕان بەدوای ناوەڕۆکدا
کوردیپێدیا پڕزانیاریترین و فرەزمانترین سەرچاوەی کوردییە!
پەرتووکخانە
دەستنوسی ڕازی تەنیایی ئەحمەد هەردی
وێنە و پێناس
کارمەندانی ئاگرکوژێنەوەی پیرمام ساڵی 1984
وێنە و پێناس
کۆمەڵێک مامۆستای شاری کەرکووک لەبەردەم قوتابخانەی ئیمام قاسم و ئەیوبیەی سەرەتایی ساڵی 1968
وێنە و پێناس
پردی تازەی شاری مەهاباد ساڵی 1958
ژیاننامە
ئاڤان جەوهەر
پەرتووکخانە
ژینانامە - وەشانی 1
پەرتووکخانە
مەتەڵنامە (وەشانی 2، بەشی 1 لە 2 )
پەرتووکخانە
دەروازەو زانیاریی مۆرفۆلۆژییانە لە زمانی کوردییدا
کورتەباس
دراوی حکومەت و میرنشینە کوردییەکان لە سەردەمانی ئیسلامدا
پەرتووکخانە
دیوانی وەفایی؛ دەستخەتی میرزا عیسای گەورک 1322ک-1904ز
پەرتووکخانە
سیاسەت و پلانی زمان بۆ هەرێمی کوردستان
کورتەباس
کۆنترین ساڵنامەی جیهان لە کوردستان دەدۆزرێتەوە
کورتەباس
مۆزەخانەیەکی شوێنەواری و کەلەپووری لە ئیدارەی سۆران دروست دەکرێت
وێنە و پێناس
دوو گەنجی شاری ئامەد ساڵی 1920
ژیاننامە
فاروق عەباس عەلی
ژیاننامە
عەبدولقادر عەلی
کورتەباس
کورد لە پڕۆژەی دەستپێشخەریی پشتێن و ڕێگای چین
شوێنەوار و کۆنینە
زیندان سلێمان... شوێنی تەقوای زەردەشتییەکان
پەرتووکخانە
پۆپۆلیزم دیدگای و یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستان
ژیاننامە
زاهیر شکور
شوێنەوار و کۆنینە
گۆڕدخمە سان ڕۆستەم
ژیاننامە
مەجيد سەعيد ئەحمەد دزکوژ
پەرتووکخانە
ژیاننامە و بیرەوەرییەکانی عەلی عیزەت بیگۆڤیچ
کورتەباس
محمد البدري: یەکەم ڕەخنەگری خۆیەتی و ڕەخنەی لایەنگر تاوانبار دەکات
شوێنەوار و کۆنینە
قەڵای ئامەد
شوێنەوار و کۆنینە
پردی دیجلە
ژیاننامە
شیلانە سۆفی
ژیاننامە
سنەوبەر محەمەد نەجیب
پەرتووکخانە
شوێنەوارنامە - وەشانی 3
ژیاننامە
چرۆ زەند
وێنە و پێناس
ئاهەنگی جەژنی نەورۆزی ساڵی 1980 لە شارۆچکەی دوکان
ژیاننامە
فەرهاد ئینجۆ
ژیاننامە
سنەوبەر عومەر ئەحمەد
پەرتووکخانە
کۆڵبەرنامە - وەشانی 2
شوێنەوار و کۆنینە
کۆشکی حەوش کوروو
فۆڵدەرەکان
کلتوور - گاڵتەوگەپ - وڵات - هەرێم - باشووری کوردستان کلتوور - گاڵتەوگەپ - شار و شارۆچکەکان - هەولێر وشە و دەستەواژە - زمان - شێوەزار - کرمانجیی ناوەڕاست وشە و دەستەواژە - وڵات - هەرێم - باشووری کوردستان وشە و دەستەواژە - وڵات - هەرێم - ڕۆژهەڵاتی کوردستان وشە و دەستەواژە - وشە - ناو - سادە، داڕێژراو و لێکدراو ژیاننامە - جۆری کەس - هۆزانەوان - هۆنەر ژیاننامە - زمان - شێوەزار - کرمانجیی ناوەڕاست ژیاننامە - شوێنی نیشتەنی - کوردستان ژیاننامە - لەژیاندا ماوە؟ - بەڵێ (تا ڕۆژی تۆمار/چاککردنی ئەم بابەتە، ئەم کەسایەتییە لە ژیاندا ماوە)

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.83
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 1.422 چرکە!