$کەشتییەکە لەنگەریگرت تورکیا و فەرەنسا ئاشتدەبنەوە$
#محەمەد رەئوف محەمەد#
#28-10-2020#
ئەم دوو دەوڵەتە شەڕیان نییە و شەڕیش ناکەن، بەڵکوو یەکتر بەکاردەھێنن بۆ وەدەستهێنانی پێگەی بەھێزتر بۆ ئەمڕۆ و ئاییندەی خۆیان، فەرەنسا ھەموو توانای خۆی دەخاتەکار بۆ ئەوەی بۆشایی بەریتانیا پڕبکاتەوە و سەرکردایەتیی یەکێتیی ئەوروپا بکات و، وەکوو ئەندامێکی ئەنجوومەنی ئاساییش و خاوەنی چەکی ئەتۆمی ڕۆڵی کاریگەریی خۆی ببینێت، ھەروەھا دەیەوێت وەکوو پارێزەرێکی ئاساییشی ناوچەیی و نێودەوڵەتی خۆی نمایش بکات و ڕۆڵ ببینێت. بۆ ئەوەی ئەم ستراتیج و پەیامە بەباشی و بەپەلە و تۆکمەیی بگات، دەبێت پاساوەکانی بۆ گەلی خۆی و ئەوروپا و جیهان بخاتەڕوو، پاساوەکانیشی تاوەکوو ئێستا بریتیبووە لە ھێرشکردنە سەر ئیسلامی سیاسی و دواتر بۆسەر پیرۆزیەکانی ئیسلام ناڕاستەوخۆ بەناوی ئازادییەوە، ھەروەھا پاساوێکی دیکەی ئەوەیە کە فەرەنسا داھێنەر و پارێزەری لائیکیەت و عەلمانییەتە و ڕێگانادات بەناوی ئایینەوە یان لەپاڵ ئاییندا لائیکیەت و عەلمانییەت کز و لاوازبکرێت، بۆ ئەوەی بتوانێت پلان و ستراتیجەکەی بگەیەنێتە ئامانج پێویستی بەوەیە لەگەڵ تورکیا گەمەکە گەرمبکات، لەبەرئەوەی تورکیاش موشتەرییەکی باش و ئامادەیە بۆ ئەو شەڕ و یاری و نمایشە، دواجار ماکرۆن وەکوو سەرکردە دەچێتە شەڕی ئەردۆغان و لە کەناڵی ئەو شەڕەوە زۆرترین فۆکەسی دەکەوێتە سەر و دەبێتە سەرکردەیەکی خاوەن پرس و خاوەن ھەڵوێست، لەبەرانبەردا ئەردۆغان ھەلەکە دەقۆزێتەوە بە وتارە زیرەکانە و عاتیفیەکانی دونیای ئیسلامی و گەلانی ئیسلامی و پارت و ڕێکخراوە ئیسلامییەکان گەرم دەکات و ھەمووی دێنێتە دەنگ و کارێک دەکات کە ھەرکەس بە دەنگی بەرز دیفاع لە ئیسلام و پیرۆزیەکان نەکات، ئەوە بێهەڵوێستە و بێ وەفایە بەرانبەر دینەکەی و پێغەمبەر (د. خ) و سەرکردەکەی، دواجار بە ھەردوولاوە جیهان گەرم و سەرقاڵ دەکەن بەخۆیانەوە و دەبنە دوو سەرکردەی خاوەن پرس و خاوەن دۆز و بە زمانی مێژوو ئەمڕۆ و ئاییندە گەمەکە گەورە و گەرم دەکەن و بەشێک لە دونیای ئیسلام و ڕۆژاوا دەکەنە دوو بەرەوە، زۆر بەجوانی و بەرچاوڕوونی ئیدارەی ڕەوتی ئەو کەشتییە دەکەن کە دەریایەکی پڕ شەپۆلیان بۆ درووستکردووە، ئەم دوو دەوڵەتە لەم ساتەوەختەدا و لەم کاتی قەیرانی ئابووری و کۆرۆنا قووڵەدا ھیچکامیان موشتەریی شەڕی سەربازی و ئابووری نین و ئەو زەرەرە گەورە لە خۆیان نادەن، بە پێچەوانەوە، ھەردووکیان جوان بەکاریدەھێنن بۆ بەھێزکردنی پێگەی ئابووری و سیاسی و دیپلۆماسی و جەماوەری و میدیایی.
فەرەنسا و تورکیا باش بۆیان ڕەخساوە و بۆیان لواوە ئەم ڕۆڵە ببینن، تورکیا لەبەرئەوەی ئێستا بەھێزترین دەوڵەتی ئیسلامی و ناچەییە و ئەردۆغانیش وا دونیای ڕاھێناوە کە لە ھەموو کەیسە گەورە و قوورسەکاندا لەپێشەوەبێت و پەیامە گەورەکەش ئەوەیە کە جیهانی ئیسلامی بێ سەرکردە و سەرمەشقە و مەرکەزیەتی لەدەستداوە و جیهان و ئوممەتی ئیسلامی پێویستی بە مەرکەزیەتە، بۆ ئەوەی بە یەک ڕوئیە و ستراتیج مامەڵە لەگەڵ ڕۆژاوا و دونیا بکات، لە ھەمان کاتدا ڕۆژاوا وەکوو سامۆئیل ھنتگتۆن دەڵێت: پێویستی بەوەیە بزانێت لەگەڵ کێ مامەڵە بکات، ئەگینا ئاشتیی جیهانی و ناوچەیی لە قەیرانی بەردەوامدا دەمێنێتەوە و قووڵتر و دژوارتر دەبێت، ئەم تێگەیشتن و ڕوئیەی ھنتگتۆن لە بەرژەوەندیی تورکیا و ئەردۆغانە و باش لێی سوودمەند دەبن.
فەرەنساش ئەم ھەلە دەقۆزێتەوە بۆ کۆنترۆڵکردنی دۆخی ناوخۆی فەرەنسا و ڕابەرایەتیکردنی ئەوروپایەکی لاواز لەبەرانبەر ئەمریکایەکی خاوەن ھەژموون و چینێکی خاوەن ئابووری و تەکنۆلۆژیی بەھێز، گەشتنەوەی فەرەنسا بە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست بەناوی دیفاعکردن لە دەوڵەت و سیادە و سەرکردەکانیەوە دژ بە ھەژموونی تورکیا لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست ئەگەری دەستکەوتی ئابووری و سیاسیی گەورەی ئاییندەیی ھەیە بۆ فەرەنسا.
ئەم شەڕە چەند گەورە و قوورس بێت، ناگاتە کەمترین ئاستی جەنگی ساردی نێوان ئەمریکا و یەکێتیی سۆڤیەت، دواجاریش قوربانییەکانی جەنگی سارد بریتیبوو لە گەل و دەوڵەتی ئەفغانی و بۆ#سنە# و گەنجانی جیهانی ئیسلامی و داگیرکردنی ئێراق و ڕووخانی دەوڵەتی ئێران و شای ئێران و قووڵبوونەوەی قەیرانەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست تاوەکوو ئەمڕۆ.
لە کۆتایی گەمەکەدا، فەرەنسا و تورکیا ئاشت دەبنەوە، ئەگەر یەکێتیی ئەوروپا بکەوێتەوە سەرپێ بەھێزبێتەوە، تورکیا دەچێتەوە دانووستان بۆ بەئەندامبوون و ئەگەری زۆریشە ببێتە ئەندام لە یەکێتیی ئەوروپا، لەبەرئەوەی خاوەنی ژێرخانێکی ئابووریی بەھێزە و خاوەنی جیۆ سیاسی و جیۆپۆلۆتیکێکی گونجاو و بەھێزە و کولتووری حوکمڕانی و مرۆیی گونجاوە لەگەڵ ئەوروپا و دەتوانێت ڕۆڵی گرنگ ببینێت لە جیهانی ئیسلامیدا، لەبەرئەوەی بەدیلەکانی تورکیا لەم ساتەوەختەدا لاوازن وەکوو ئێران و میسر و سعودیە و ھەریەکەیان گرفتاری کۆمەڵێک قەیرانی ئابووری یان سیاسین و ناتوانن ئەو ڕۆڵە ببینن. [1]
Kurdipedia is niet verantwoordelijk voor de inhoud van deze opname en de eigenaar is daarvoor verantwoordelijk. Kurdipedia nam het op voor archiefdoeleinden.
Dit item werd in het (کوردیی ناوەڕاست) geschreven, klik op het pictogram
![](https://www.kurdipedia.org/images/flags/ku.png)
om het item te openen in de originele taal!
ئەم بابەتە بەزمانی (کوردیی ناوەڕاست) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی
![](https://www.kurdipedia.org/images/flags/ku.png)
بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
Dit item is 426 keer bekeken
Schrijf uw commentaar over dit item!