🏠 Սկիզբ
Ուղարկել
کوردیی ناوەڕاست
Kurmancî - Kurdîy Bakûr
English
کرمانجی - کوردیی باکوور
هەورامی
لەکی
Kurdîy Nawerast - Latînî
عربي
فارسی
Türkçe
עברית
Ελληνική
Française
Deutsch
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
Pусский
Fins
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Հետադարձ կապ
Օգտվողի մասին!
FacebookKurdipedia on Facebook
TwitterKurdipedia on Twitter
Dark modeDark Mode
ավելի շատ
Kurdipedia
🔎 کوردیی ناوەڕاست Menu
🏠|📧|Օգտվողի մասին!|Գրադարան|📅
🔀 Պատահական հատ.
❓ Օգնություն
📏 Օգտագործման պայմաններ
🔎 Ընդլայնված որոնում
➕ Ուղարկել
🔧 Գործիքներ
🏁 Լեզուներ
🔑 Իմ հաշիվը
✚ նոր նյութեր
👫 Կենսագրություն
Աբդուլլահ Օջալանը
👫 Կենսագրություն
Արամ Տիգրան
👫 Կենսագրություն
Նեչիրվան Բարզանին
👫 Կենսագրություն
Մուրաթ Քարայըլանը
📖 Քրդերի ու եզդիների մասին | խումբ: Հոդվածներ | Հոդվածներ լեզու: 🇦🇲 Հայերեն
⠪ Share
Facebook
Twitter
Telegram
LinkedIn
Whats App
Viber
SMS
Facebook Messenger
E-Mail
📋 Copy Link to Clipboard
👍
⭐ Աստիճան Հատ
1 քվեարկել 2 ⭐
⭐⭐⭐⭐⭐ Գերազանց
⭐⭐⭐⭐ Շատ լավ
⭐⭐⭐ Միջին
⭐⭐ Վատ
⭐ Վատ
☰ ավելի շատ
⭐ Ավելացնել իմ հավաքածուների
💬 Գրեք ձեր մեկնաբանությունը մոտ այս նյութը!

✍️ Նյութերի պատմություն
🏷️ Metadata
RSS

📷 Փնտրել Google պատկերների հետ կապված ընտրված տարրը.
🔎 Փնտրել Google ընտրված տարրը.
✍️✍️ Թարմացնել այս նյութը!
| 👁️‍🗨️

Քրդերի ու եզդիների մասին
Ես վաղուց էի ուզում իմանալ, թե ովքեր են քրդերը, ինչ ծագում ունեն, որտեղից են գալիս: Գուցե շատերը գիտեն ու իրենց համար նորություն չէ, բայց ինձ վաղուց էր հետաքրքիր: Գիտեի, որ նրանք ու եզդիները նույն ժողովուրդն են, պարզապես նրանց բաժանողը հավատքն է, ինչպես վրացիներին ու աջարներին: Բայց միշտ եզդիները հերքում են, որ ազգակից են քրդերին: Երբ ծառայում էի բանակում, շատ էի վիճում մեր վաշտի եզդիների հետ ու այդպես էլ իրար չէինք կարողանում համոզել: Ու չէի հասկանում, թե ինչու են իրենք այդպես եռանդուն կերպով ժխտում քրդերի հետ նույն ժողովուրդ լինելը:
Ինձ այսօր հնարավորություն ընձեռվեց գտնել երկար ժամանակ հետաքրքրող հարցերիս պատասխանը: Պատրաստվում եմ նյութ նկարահանել ապրիլի 24-ի մասին: Քանի որ անցած տարի այդ օրը պատրաստել էի պատմական ակնարկ` պատմելով ցեղասպանության դրդապատճառների, այն կազմակերպողների ու իրագործողների, արեւմուտքի ունեցած դերի մասին, այս տարի որոշեցի խոսել հայ - թուրքական հարաբերությունների մերօրյա զարգացումների մասին: Հրավիրեցի պատմաբան Արտակ Հովհաննիսյանին, ով դասավանդում է Գյումրիի Մանկավարժական ինստիտուտում (եղել է նաեւ իմ դասախոսը):
Զրույցի ընթացքում խոսվեց նաեւ քրդական հարցի մասին: Ու այստեղ անդրադարձանք նաեւ եզդիներին:
Նրանք իրոք նույն քրդերն են: Ուղղակի քրդերն ընդունել են իսլամ, իսկ եզդիները հավատարիմ են մնացել իրենց հեթանոսական կրոնին: "Եզդի" բառը գալիս է հին արեւելքի մի շարք երկրներում պաշտված "Իսիս" աստվածուհու անունից, որը որոշ լեզուներով հնչում է "Իզիդա": Եզիդիականությունը նույն մազդեզական կրոնի աղավաղված ձեւն է:
Ինձ հետաքրքրող մյուս հարցն այն էր, թե ովքեր են քրդերը: Նրանք իրանական ժողովուրդ են, հին մեդացիների` մարերի ժառանգները: Իսկ քանի որ հայերը իրանական ժողովուրդների հետ եղել են մշտական կապի մեջ, ունենք սովորույթների, կենցաղի որոշ նմանություններ:
Իրանական այս ժողովուրդը ի տարբերություն թուրքերի քոչվորներ չեն: Նրանք բնակեցրել են Մեծ Հայքից հարավ ընկած իրանական հողերը, հետագայում տարածվել են Հայոց հողերի վրա:
Նույնիսկ որոշ քուրդ առաջնորդներ, ես հիշում եմ, պնդում էին, իբր հայկական Կորդուք նահանգի անունը գալիս է իրենց անվանումից, եւ ըստ էության իբր իրենք այս "երկրի" բնիկներն են:
Ես չգիտեմ, թե հայկական կողմը սրան ինչ պատասխան է տվել, բայց կարծում եմ լռել չի կարելի:
Միջնադարում քուրդ ժողովուրդի հիմնական մասն ընդունել է իսլամ: Առավել փոքր մասն են հավատարիմ մնացել իրենց հին հեթանոսական կրոնին: Պատմաբանները սա կապում են բյուզանդական եկեղեցու սխալ քաղաքականության հետ: Այդ շրջանում քրիստոնեությունը տարածված էր իրանական ժողովուրդների մեջ, ինչպես նաեւ արաբների շրջանում` Եգիպտոսում, Սիրիայում եւ այլուր:
Նրանց մեծ մասը սկսել էին հետեւել Նեստորի ուսմունքին, որը բյուզանդացվոց եկեղեցին հռչակեց աղանդավորական: Դա պատմաբանների գնահատմամբ մեծ սխալ էր, քանի որ որոշ ժամանակ անց այդ ժողովուրդներն իսլամ ընդունեցին:
Ավելի ուշ շրջանում Օսմանյան Թուրքիայի կառավարությունը խելամիտ ձեւով օգտագործեց քրդական ուժերը: Հայերը, նաեւ հրեաներն ու հույներն այս պետության մեջ բավականին հաջողությունների էին հասել իշխանության, տնտեսական, մշակութային բնագավառներում: Դրա մեջ վտանգ էր տեսնում թուրքական կառավարությունը: Իսկ ամենամեծ խոչընդոտը հայերն էին, քանի որ խանգարում էին պանթյուրքիզմի ու պանիսլամիզմի վաղեմի երազանքն իրականացնել:
Սուլթան Աբդուլ Համիդի հրամանով ստեղծվեցին "համիդիե" կոչվող
հեծյալ զորամասերը, որոնք հիմնականում բաղկացած էին քրդերից: Նրանց խնդիրն էր կոտորել հայերին` առանց սեռի ու տարիքի խտրականության, ինչը նրանք կատարում էին մեծ եռանդով:
Իհարկե, եղել են նաեւ քրդեր, ովքեր գնահատելով հայերի հետ ունեցած վաղեմի բարեկամությունը, զգուշացրել են նրանց կառավարության ծրագրի մասին եւ հորդորել հեռանալ:
Այսօր Թուրքիայի Արեւելյան Անատոլիա երկրամասում, որ Արեւմտյան Հայաստանն է, մոտ 15 միլիոն քուրդ է ապրում: Սա թուրքական խորամանկ դիվանագիտության արդյունք է. եթե Թուրքիան երբեւէ ստիպված լինի Հայաստանին վերադարձնել պատմական հողերը, դրանց հետ "կնվիրաբերի" նաեւ քրդերին եւ հայերն իրենց սեփական հողի վրա կդառնան ազգային փոքրամասնություն:


Այսպիսով, եզդիները ժխտելով իրենց ազգակցական կապերը քրդերի հետ, ունեն քաղաքական նպատակներ: Նրանց մի զգալի մասը բնակվում է Հայաստանում եւ չեն ուզում ընդունել, որ 20-րդ դարասկզբին հայերին այնքան պատուհասած ժողովրդի մի մասն են կազմում:
Իմ պատմաբան հյուրը հայտնեց, որ ցանկացած եզդու հետ զրուցելիս, եթե վերջինս քեզ վստահի ու սկսի անկեղծանալ, կհայտարարի, որ իրականում եզդի ժողովուրդ չկա, նրանք նույն քրդերն են:

⁉️ Նյութերի գույք
🏷️ խումբ: 📖 Հոդվածներ
🏳️ Հոդվածներ լեզու: 🇦🇲 Հայերեն

⁉️ Technical Metadata
✨ Նյութի Որակի: 60% ✔️
60%
✖️
 30%-39%
Վատ👎
✖️
 40%-49%
Վատ
✖️
 50%-59%
Վատ
✔️
 60%-69%
Միջին
✔️
 70%-79%
Շատ լավ
✔️
 80%-89%
Շատ լավ👍
✔️
 90%-99%
Գերազանց👏
60%
✔️
Ավելացրել է (Hawrê Baxewan) վրա Sep 28 2014 10:59PM
✍️ Այս տարրը վերջերս թարմացվել է (Hawrê Baxewan) վրա: Sep 28 2014 11:00PM
☁️ URL
🔗
🔗
⚠️ Այս տարրը ըստ Kurdipedia ի (📏 Ստանդարտների) չի վերջնական դեռ!
👁 Այս տարրը արդեն դիտվել 22,077 անգամ

📚 Attached files - Version
Տիպ Version 💾📖🕒📅 👫 խմբագիր անունը
📷 Լուսանկարը ֆայլ 1.0.139 KB Sep 28 2014 10:59PMHawrê Baxewan
📊 Վիճակագրություն
   Հոդվածներ 386,359
  
Նկարներ 65,366
  
Գրքեր 12,681
  
Կից փաստաթղթեր 53,809
  
📼 Video 205
  
🗄 Աղբյուրները 16,630

📚 Գրադարան
  📖 ավելի շատ...


📅 Ժամանակագրություն միջոցառումներ
  🗓️ 05-12-2021
  🗓️ 04-12-2021
  🗓️ 03-12-2021
  🗓️ 02-12-2021
  🗓️ 01-12-2021
  🗓️ 30-11-2021
  🗓️ 29-11-2021


💳 Նվիրատվություն
👫 Kurdipedia անդամներ
💬 Ձեր Կարծիքը
⭐ Այցելու Հավաքածուներ
📌 Actual
Աբդուլլահ Օջալանը
...
Աբդուլլահ Օջալանը
Արամ Տիգրան
Արամ Տիգրան (1934 - 2009թ. օգոստոսի 8), ժամանակակից հայազգի երգիչ և երաժիշտ։ Ծնվել է հյուսիսային Սիրիայի Ալ-Քամիշլի բնակավայրում։ Մասնագիտացել է ուդ նվագելու մեջ։ Քսան տարեկան հասակից իրեն նվիրել է երաժշտությանը, երգել է երեք լեզուներով՝ քրդերեն, արաբերեն և հայերեն:
Համարվում է լավագույն քուրդ երգիչներից և երաժիշտներից մեկը: Ձայնագերել է շուրջ 230 երգ քրդերենով, 150՝ արաբերենով, 10՝ ասորերենով, 8՝ հունարենով։
Արամ Տիգրանը եղել է Քրդստանի բանվորական կուսակցության ցմահ առաջնորդ, այժմ` Թուրքիայի
Արամ Տիգրան
Նեչիրվան Բարզանին
...
Նեչիրվան Բարզանին
Մուրաթ Քարայըլանը
...
Մուրաթ Քարայըլանը

Kurdipedia.org (2008 - 2021) version: 13.12
| 📩 contact@kurdipedia.org | ✔️CSS3 | ✔️HTML5
| Էջ սերունդ ժամանակ: 0,125 երկրորդ (ներ).
☎ +9647701579153 +9647503268282
| ☎ +31654710293


Kurdipedia Project is an initiative of
(Bakhawan Software 1998 - 2021)