Գրադարան Գրադարան
Որոնել

Kurdipedia խոշորագույն բազմալեզու աղբյուրները քրդական աշխատությունը!


Որոնման ընտրանքներ





Ընդլայնված որոնում      Ստեղնաշար


Որոնել
Ընդլայնված որոնում
Գրադարան
քրդական անունները
Ժամանակագրություն միջոցառումներ
Աղբյուրները
Պատմություն
Այցելու Հավաքածուներ
Տուրիզմ
Որոնում:
Հրապարակումը
Տեսանյութ
Դասավորություն
Պատահական հատ.
Ուղարկել
Ուղարկել հոդվածը
Ուղարկել լուսանկար
Հարցում
Ձեր Կարծիքը
Հետադարձ կապ
Ինչ տեղեկություններ ենք պետք է!
Ստանդարտների
Օգտագործման պայմաններ
Նյութի Որակի
Գործիքներ
Օգտվողի մասին
Քուրդիպեդիայի արխիվագետներ
Հոդվածներ մեր մասին!
Ավելացնել Kurdipedia Ձեր կայքը
Ավելացնել / Ջնջել Email
այցելուներ վիճակագրություն
Նյութի վիճակագրություն
Տառատեսակներ Փոխակերպիչ
Օրացույցներ փոխակերպիչ
Ուղղագրության ստուգում
Լեզուներն ու բարբառները էջերում
Ստեղնաշար
Հարմար հղումներ
Ընդլայնել Kurdipedia-ն Google Chrome-ում
Թխվածքաբլիթներ
Լեզուներ
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی
Kurmancî
هەورامی
Zazakî
English
Français
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Fins
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Իմ հաշիվը
Մուտք
Անդամակցություն!
Մոռացել եք գաղտնաբառը!
Որոնել Ուղարկել Գործիքներ Լեզուներ Իմ հաշիվը
Ընդլայնված որոնում
Գրադարան
քրդական անունները
Ժամանակագրություն միջոցառումներ
Աղբյուրները
Պատմություն
Այցելու Հավաքածուներ
Տուրիզմ
Որոնում:
Հրապարակումը
Տեսանյութ
Դասավորություն
Պատահական հատ.
Ուղարկել հոդվածը
Ուղարկել լուսանկար
Հարցում
Ձեր Կարծիքը
Հետադարձ կապ
Ինչ տեղեկություններ ենք պետք է!
Ստանդարտների
Օգտագործման պայմաններ
Նյութի Որակի
Օգտվողի մասին
Քուրդիպեդիայի արխիվագետներ
Հոդվածներ մեր մասին!
Ավելացնել Kurdipedia Ձեր կայքը
Ավելացնել / Ջնջել Email
այցելուներ վիճակագրություն
Նյութի վիճակագրություն
Տառատեսակներ Փոխակերպիչ
Օրացույցներ փոխակերպիչ
Ուղղագրության ստուգում
Լեզուներն ու բարբառները էջերում
Ստեղնաշար
Հարմար հղումներ
Ընդլայնել Kurdipedia-ն Google Chrome-ում
Թխվածքաբլիթներ
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی
Kurmancî
هەورامی
Zazakî
English
Français
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Fins
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Մուտք
Անդամակցություն!
Մոռացել եք գաղտնաբառը!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 Օգտվողի մասին
 Պատահական հատ.
 Օգտագործման պայմաններ
 Քուրդիպեդիայի արխիվագետներ
 Ձեր Կարծիքը
 Այցելու Հավաքածուներ
 Ժամանակագրություն միջոցառումներ
 Տուրիզմ - ՔՈՒՐԴԻՊԵԴԻԱ
 Օգնություն
նոր նյութեր
Վայրեր
Էրզրում
15-09-2024
شادی ئاکۆیی
Գրադարան
ՔՐԴԵՐԵՆԻ ԴԱՍԱԳԻՐՔ (Կուրմանջի) հատոր I
07-08-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Գրադարան
ԷՋԵՐ ՀԱՅ-ՔՐԴԱԿԱՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԻՑ. ՄԱՍ Ա
07-08-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Կենսագրություն
Աբու Հանիֆա Դինավարի
27-07-2024
شادی ئاکۆیی
Կենսագրություն
Բաբա Թահեր Օրյան
26-07-2024
شادی ئاکۆیی
Գրադարան
ՔՐԴԵՐԵՆ ՈՒՍՈՒՄՆԱՄԵԹՈԴԱԿԱՆ ՁԵՌՆԱՐԿ
14-04-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Կենսագրություն
Միքայելե Ռաշիդ
29-01-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Գրադարան
Հայաստանում բնակվող ազգությամբ եզդի աղջիկների իրավունքներին հնարավորություններին առնչվող խնդիրները
26-12-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Գրադարան
ՔՐԴԱԿԱՆ ԺՈՂՈՎՐԴԱԿԱՆ ԵՐԳԱՐՎԵՍՏԸ
26-12-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Գրադարան
Քրդական գործոնը հայ-քրդական առնչությունները տարածաշրջանային զարգացումների համատեքստում – Հատոր 1
26-12-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Վիճակագրություն
Հոդվածներ
  535,200
Նկարներ
  110,426
Գրքեր pdf
  20,314
Կից փաստաթղթեր
  104,559
Տեսանյութ
  1,566
Լեզու
کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish 
301,394
Kurmancî - Upper Kurdish (Latin) 
90,296
هەورامی - Kurdish Hawrami 
66,089
عربي - Arabic 
31,072
کرمانجی - Upper Kurdish (Arami) 
18,672
فارسی - Farsi 
10,144
English - English 
7,630
Türkçe - Turkish 
3,671
Deutsch - German 
1,746
لوڕی - Kurdish Luri 
1,690
Pусский - Russian 
1,140
Français - French 
348
Nederlands - Dutch 
130
Zazakî - Kurdish Zazaki 
91
Svenska - Swedish 
72
Español - Spanish 
55
Polski - Polish 
55
Հայերեն - Armenian 
52
Italiano - Italian 
52
لەکی - Kurdish Laki 
37
Azərbaycanca - Azerbaijani 
27
日本人 - Japanese 
21
中国的 - Chinese 
20
Norsk - Norwegian 
18
Ελληνική - Greek 
16
עברית - Hebrew 
16
Fins - Finnish 
12
Português - Portuguese 
10
Тоҷикӣ - Tajik 
9
Ozbek - Uzbek 
7
Esperanto - Esperanto 
6
Catalana - Catalana 
6
Čeština - Czech 
5
ქართველი - Georgian 
5
Srpski - Serbian 
4
Kiswahili سَوَاحِلي -  
3
Hrvatski - Croatian 
3
балгарская - Bulgarian 
2
हिन्दी - Hindi 
2
Lietuvių - Lithuanian 
2
қазақ - Kazakh 
1
Cebuano - Cebuano 
1
ترکمانی - Turkman (Arami Script) 
1
խումբ
Հայերեն
Կենսագրություն 
23
Հոդվածներ 
16
Գրադարան 
9
Վկայիցն 
1
Վայրեր 
1
Կողմերը & Կազմակերպություններ 
1
Հրապարակումներ 
1
Պահեստարան
MP3 
323
PDF 
31,485
MP4 
2,567
IMG 
202,078
∑   Ընդհանուր 
236,453
Բովանդակության որոնում
Հոդվածներ
Քրդերի ու եզդիների մասին
Կենսագրություն
Ամինե Ավդալ
Հոդվածներ
Ադրբեջանի քրդերի ինքնության...
Վկայիցն
Մահսա Ամինի
Վայրեր
Էրզրում
کۆماری ئارارات، ئاوڕدانەوەیەک لە مێژوو
Քուրդիպեդիան քրդական տեղեկատվության ամենամեծ բազմալեզու աղբյուրն է:
խումբ: Հոդվածներ | Հոդվածներ լեզու: کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish
Կիսվել
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
Աստիճան Հատ
Գերազանց
Շատ լավ
Միջին
Վատ
Վատ
Ավելացնել իմ հավաքածուների
Գրեք ձեր մեկնաբանությունը մոտ այս նյութը!
Նյութերի պատմություն
Metadata
RSS
Փնտրել Google պատկերների հետ կապված ընտրված տարրը.
Փնտրել Google ընտրված տարրը.
Kurmancî - Upper Kurdish (Latin)0
English - English0
عربي - Arabic0
فارسی - Farsi0
Türkçe - Turkish0
עברית - Hebrew0
Deutsch - German0
Español - Spanish0
Français - French0
Italiano - Italian0
Nederlands - Dutch0
Svenska - Swedish0
Ελληνική - Greek0
Azərbaycanca - Azerbaijani0
Catalana - Catalana0
Čeština - Czech0
Esperanto - Esperanto0
Fins - Finnish0
Hrvatski - Croatian0
Lietuvių - Lithuanian0
Norsk - Norwegian0
Ozbek - Uzbek0
Polski - Polish0
Português - Portuguese0
Pусский - Russian0
Srpski - Serbian0
балгарская - Bulgarian0
қазақ - Kazakh0
Тоҷикӣ - Tajik0
Հայերեն - Armenian0
हिन्दी - Hindi0
ქართველი - Georgian0
中国的 - Chinese0
日本人 - Japanese0

کۆماری ئارارات، ئاوڕدانەوەیەک لە مێژوو

کۆماری ئارارات، ئاوڕدانەوەیەک لە مێژوو
کۆماری ئارارات، ئاوڕدانەوەیەک لە مێژوو
#چۆمان تەقیەدین#

ساڵی (1908ز) کودەتاکەی کۆمەڵەی ئیتحاد و تەرەقی تورکی بە ‌سەر سوڵتان عەبدوڵحەمیدی دووەم (1876-1909ز) ڕێگەی خۆش کرد بۆ کورد کە ‌بت#وان#ێت پارت و کۆمەڵەی تایبەت بە ‌خۆی دابمەرزێنێت.

$گردبوونەوەی شۆڕشگێڕانی کورد$
لە ‌ڕێکەوتی (25-09-1908) کۆمەڵەی تەعالی و تەرەقی کورد دامەزرا لە ‌شاری ئەستەنبوڵی پایتەختی ئەو سەردەمەی دەوڵەتی عوسمانلییەکان لەلایەن هەر یەکە ‌ (شێخ عەبدولقادری نەهری و ئەمین عالی بەدرخان و ژەنەڕاڵ شەریف پاشای خەندان و خەلیل خەیاڵی و داماد ژوکفل پاشا و چەندان کەسایەتی تری نیشتمانپەرەوری کوردەوە) . چەندین ڕۆنشبیر و ئەفسەر و قوتابی کورد کە ‌لە زانکۆکانی شاری ئەستەنبوڵی پایتەختی ئەو سەردەمەی دەوڵەتی عوسمانلییەکان دەیانخوێند، پەیوەندیان کرد بە و کۆمەڵەیەوە کە یەکێک لە وانە (ئیحسان نوری پاشا) بوو، بووە ئەندامی ئەو کۆمەڵەیە.

$پەیماننامەی سیڤەرو دەوڵەتی کوردی$
دوای واژۆکردنی پەیمانی سیڤەر لە ڕێکەوتی ‌ (10-08-1920) لە ‌نێوان دەوڵەتانی هاوپەیمانان و دەوڵەتی عوسمانی کە ‌بە ‌پێی بەندەکانی (62 و 63 و 64) بڕیار لە دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆیی کوردی دەدات لە ‌بەشێکی باکووری کوردستان، ئەوە بوو ژەنەڕاڵ ئیحسان نوری پاشا هەوڵیدا پەیوەندی بەو شۆڕش و ڕاپەرینانەی کورد بکات کە ‌لە ‌دوای جەنگی یەکەمی جیهانیدا لە ناوچەکانی کوردستان بەرپا بوو، بەوەش ناچاربوو پەنا باتە بەر وڵاتی شام و ‌دواتر بەرەو باشووری کوردستان کۆچی کرد کە ‌ئەو سەردەمە ‌لەژێر داگیرکاری بەڕیتانیادا بوو و‌ نەیدەویست هاوکاری هێزەکانی بەڕیتانیا بکات بۆیە پەنایبردە ‌بەر خۆرهەڵاتی کوردستان.

$ئیحسان پاشا و شۆڕش$
‌دواتر گەڕاوەتەوە بۆ باکووری کوردستان و لە ‌ناوچەی ئەلکێ (بیت الشباب) ژەنەڕاڵ ئیحسان نوری پاشا سەرکردایەتی جووڵانەوەیەکی کردووە لە ‌دژی دەوڵەتی تورک و‌ یەکێک بووە لە ‌ئەندامە ‌باڵاکانی کۆمەڵەی ئازادیی بە ‌ناوی یوسف زیا لە ڕێگەی ‌عەلی پاشای براییەوە پەیوەندی پێەوە دەکات، ئەوەش لە و کاتەدا بوو کە ژەنەڕاڵ ئیحسان نوری پاشا بە هاوکاری هەر یەکە ‌لە ‌ڕاسم و تۆفیق جەمیل و خۆرشید خۆی ئامادە ‌دەکرد بۆ جووڵانەوەیەکی گەوره، بۆ ئەو مەبەستە ژەنەڕاڵ ئیحسان نوری پاشا لە ‌ڕێکەوتی (04-09-1924) بەرەو ناوچەکانی (چەلێ و جۆلەمێرگ و ئەلکێ) هێزەکانی جوڵاند، بەڵام بە ‌داخەوە بروسکەکە بە ‌هەڵە ‌لێکدرایەوە.
هەندێک سەرچاوەی تر دەڵێن چەند سەرکردەی هۆزی خۆرمیک ناپاکیان کرد و ‌کارەکەی خۆیان و کۆمەڵەی ئازادی ئاشکرا دەکەن، بەوەش ڕاپەرێنەکە گورزێکی گەورەی بەرکەوت، ‌دواتر ژەنەڕاڵ ئیحسان نوری پاشا لەگەڵ نزیکەیی (500) کەس لە ‌هێزەکانی بەرەو باشووری کوردستان کشانەوە و ‌ئینگلیز داوایان لێ دەکات پەیوەندی بە ڕێزەکانی سوپای ئێراقییەوە ‌بکەن، دواتر شۆڕش لە ‌دژی تورکیا بکەن، بەڵام ئەوە ‌ڕەت دەکەنەوە و دوای ئەوە ڕوو دە‌کەنە ‌ئێران بۆ ئەوەی چاویان بە سەرکردەی شۆڕشگیر سمکۆی شکاک بکەوێت و ‌بەرەیەک لە ناوچەی وان و #هەکاری# بکەنەوە زیان بە دەوڵەتی تورک بگەێنن، ‌هەروەها داوا دەکەن کە مەلیک مەحمودی نەمر بینین، بەڵام ئینگلیزەکان ئەوە ‌پەسند ناکەن وە ‌ڕەوانەی خۆرهەڵاتی کوردستان دەکرێن و‌ چاویان بە سەرکردە ‌سمکۆی شکاک کەوت.
کاتێک کە ‌شێخ سەعیدی پیران ئامادەکاری دەکرد بۆ شۆڕشێکی گەورە ‌لە دژی ‌دەسەڵاتی دەوڵەتی تورکیای کەمالی و ‌لە ‌هەمان کاتدا ‌کەمالییەکان سیاسەتێکی دوژمنکارانەیان دژی کورد پەیڕەودەکرد، ئەوە بوو ‌یاسای نوێ لە ‌تورکیا دەرچوو، کە ‌تەنیا دانی بە ‌نەتەوەی تورک لە ‌تورکیا دادەنا و ‌نەتەوەی کورد و نەتەوەکانی تری بە تورک ‌ئەژمارکرد بوو، ‌ کوردیان بە ‌تورکی چیایی ناوبرد و ‌زمانی تورکی کرایە زمانی فەرمی دەوڵەتی تورکیا و زمانی کوردی قەدەغە کرا. بەمەش سەرجەم گۆڤار و ڕۆژنامە و یانەکوردییەکان داخران، هەرووەها دەستیان کرد بە سیاسەتی ڕاگواستنی کورد لە ‌ناوچەکانی خۆیان بۆ خۆراوای ئەنادۆڵ و ‌نیشتەجێکردنی تورک لە ‌شوێنیان، وەرگرتن و کۆشتن و دوورخستنەوەی شۆڕشگیران و سەرکردەکانی کورد. ‌گەماڕۆیان خستە ‌سەر ئابووری کوردستان و ناچارکردنی جوتیارانی کورد کە زەو‌ییەکان بەجێ بهێلن و ‌جوتیارە ‌تورکەکان دەستیان بە ‌سەر ئەو زەوییانەدا دەگرت، لەگەڵ ‌هێنانی ژمارەیەکی زۆری فەرمانبەر و سەرباز و پۆلیسی تورک لە ‌ناوچە تورکنشینەکان بۆ باکووری کوردستان بە مەبەستی پچراندنی پەیوەندی کۆمەڵایەتی و سیاسی و ئابووری و بازرگانی کوردانی باکوور لەگەڵ کوردانی باشوور و خۆرهەڵات و خۆراوای کوردستان و ‌سەپاندنی باج بەسەر دانیشتووانی باکووری کوردستان، ئەوەش ژیان و گوزەرانی خەڵکی کوردی قوورسترکرد، کە ‌ئەوانەش وایان کرد ‌کوردان دەست بکەن بە ‌خۆڕێکخستن بە شێوەیەکی نهێنێی بۆ بەرپاکردنی شۆڕش بە ‌سەرکردایەتی شێخ سەعیدی پیران، کە ‌شۆڕشگیرانی کورد ڕێکەوتن دەستپێکی شۆڕشەکە ‌ڕێکەوتی (21-03-1925) بێت.
هێزێکی زۆری تورک لە مانگی شوبات هێرشیان کردە ‌سەر گوندی (پیران) ی ناوەندی سەرەکی شۆڕشگیران، بەمەش شۆڕشەکە بەر لە ‌وادەی دیاری کراوی خۆی بەرپابێت، کە ‌شۆڕشگیران توانیان هێزەکەی تورک تێکبشکێنن و ‌شاری #ئامەد# ئازادکرا، ‌ئەوەش وای لە ‌ئەنجوومەنی نیشتمانی گەورەی تورکیا کرد کە ‌کۆبوونەوەیەکی نائاسایی سازبکەن بهمەبەستی لە ‌ناوبردنی شۆڕش کە ‌چەند بڕیارێکیان دا:
1- حوکمی عورفی لە ‌زۆربەی پارێزگاکانی باکووری کوردستان ڕاگەیەنرا.
2- ڕەوانەکردنی نزیکەیی (25) هەزار سەرباز لە ‌ڕێگەی هێڵی شەمەندەفەری سووریا لە باکووری حەڵەب، ‌فەرەنسییەکان ڕێگەیان پێدان و هاوکاریان کردن وە ‌سنووری سووریان بۆ کردنەوە.
3- ناردنی هێزێکی ترکە ‌پێکهاتبوو لە (9) تیپی پێادە و (9) لیوای تۆپخانە و (3) تیپی سوارە ‌، وە پێشتریش (6) تیپی پێادە وە ڕەوانەی ناوچەکانی (سەعرت ، #ماردین# ، میدیات ، کارس) کرا بوو.
4- بانگ کردنی ئەوگەنجانەی ‌تەمەنیان لە ‌نێوان (20 بۆ 28) ساڵی دایە بۆ خزمەتی سەربازی.
5- دامەزراندنی دادگای تایبەت بە شۆڕشگیران لە ‌ئامەد و ئەنکەرا و شوێنەکانی تر کە ‌دەسەڵاتی تەواویان هەبوو لە دەرکردن و جێبەجێکردنی هەر بڕیارێک و حکومەێک دەرباری لە ‌سێدارەدانی شۆڕشگیرانی کورد.
6- عیسمەت پاشا (عیسمەت ئینۆنۆ) کە ‌کورد بووە و دۆستی نزیکی مستەفا کەمال ئەتاتورک بوو کرایە سەرۆک وەزیران ‌ئەوەیش، هێزێکی (25) هەزارکەسی کە ‌لە ‌ (8) تیپ پێکهاتبوو وە ‌‌هێزێکی مەشق پێکراو بوون وە ‌چەکدار کرا بوون بە چەکی تازەی خۆراوایی لەگەڵ هەشت فڕۆکەی جەنگی ناردە کوردستان. بەمەش ژمارەی هێزەکانی تورکیا لە باکووری ‌کوردستان گەیشتە ‌نزیکەیی (90) بۆ (100) هەزار سەرباز .

$دەستپێکردنی شۆڕش$
شەڕ و پێکدادان لەنێوان ‌هێزەکانی سوپای تورکیا و هێزەکانی شۆڕشگیرانی کورد دەستی پێکرد کە هێزەکانی سوپای تورکیا توانیان بەرەو ناوچەئازاد کراوەکان پێشڕەویی بکەن و دووبارە ‌داگیربکەنەوه، ‌‌ئەوەبوو شۆڕشگیران تەنیا دۆڵی (داڕەخان) ی گوندی پیرانیان بە ‌دەستەوە مابوو کە ‌دوا داستانی شۆڕشگیران بوو بە سەرکردایەتی شێخ سەعیدی پیران ‌لە ئەنجامدا شۆڕشگیران شکستیان هێنا ئەوە ‌بووشێخ سەعیدی پیران و د.فۆئاد و هاوڕێیان بە دیل گیران لە دادگایی کردنی ڕووگەشی بڕیاری لە ‌سێدارەدان بۆ شێخ سەعیدی پیران و د.فۆئاد و چل و حەوت کەس لە هاوڕێیان دەرچوو وە ‌لە ‌ماوەی (2.30) کاتژمێر و نیو بڕیارەکە ‌‌جێ بە جێ کرا لە ڕێکەوتی (29-06-1925) لە ‌شاری ئامەدەوە ‌ژەنەڕاڵ ئیحسان نوری پاشا و سەرکردە و ڕۆشنبیران و شۆڕشگیران و سەرۆک هۆزە نیشتمانپەرەوەرەکانی کوردی باکووری کوردستان ئاوارەی وڵاتانی سووریا و ئێراق و لوبنان بوون، بەڵام دواتر بە ئامادە بوونی سەرکردەیەکی ئەرمەنی بە ‌ناوی (ف.پاپازیان) لە ‌ڕێکەوتی (05-08-1927) لە ‌هاوینەهەواری بحەمدون لە ‌وڵاتی لوبنان کۆ بوونەوەو کۆبوونەوەکە ‌بووە ‌یەکەم کۆنگرەی پارتی خۆیبوون، هەرووها پارتی خۆیبوون پەیوەندییەکی باشی لەگەڵ پارتی نەتەوەپەرستی ئەرمەنی تاشناک (داشناک) دا هەبووە.
کۆمەلەی خۆیبوون لە دەر ‌ئەنجامی یەکگرتنی چەند و ڕێکخراوەیەکی کوردی باکوور پێکهات بریتی بوون لە ‌ (ڕێکخراوی یەعالی کوردستان ، کۆمەڵەی ڕێکخراوە ‌کوردییە کۆمەڵایەتییەکان، لێژنەی سەربەخۆیی کوردستان، کۆمەڵەی نەتەوەیی کورد، کۆمەڵەی پێشکەوتن) . لەوکۆنگرەیە پارتی خۆیبوون بڕیاریدا دووبارە بەرخودان لە ‌باکووری کوردستان بەرپا بکات وەکوو هەڵگیرساندنی شۆڕش لە ‌ناوچەی ئارارات لە باکووری کوردستان. بۆ ئەو مەبەستەش ژەنەڕاڵی نیشتمانپەرەوەر ژەنەڕاڵ ئیحسان نووری پاشا گەڕایەوە بۆ باکووری کوردستان بە ‌مەبەستی ئامادەکاری بۆ دەستپێکردنەوەی شۆڕش وە کرایە سەرکردەی هێز ەچەکدارەکانی شۆڕشی ئارارات.

$خۆڕێکخستن و دامەزراندنی کۆمار$
هێزە ‌شۆڕشگیرەکانی کورد لە ‌باکووری کوردستان کە ‌پەرتەوازبوون بوون، ڕوویان کردە ناوچەی ئارارات و دەستیان کرد بە ‌خۆڕێکخستن و مەشقی سەربازی. لە ‌ڕێکەوتی ‌ (28-10-1927) سەربەخۆیی کوردستان و دامەزراندنی کۆماری ئارارات ڕاگەێنراو‌ ژەنەڕاڵ ئیسحان نووری پاشا کرایە سەرۆک کۆماری ئارارات و ئیبراهیم هەسکی (ئیبراهیم پاشا) سەرۆک هۆزی جەلالی کرایە جێگیری سەرۆک کۆمار‌، ‌لادێی (کورداڤا) کرایە پایتەختی کۆمار لە پارێزگای ئاگرێ.
شۆڕشگیران بە سەرکردایەتی ژەنەڕاڵ ئیسحان نووری پاشا توانییان ناوچەکانی (وان، بیلیس، موش، ئیگدیر، کارس (قارس) ئازادبکەن. بەوەش ڕووبەری کۆماری ئارارات بەرفراوان بوو، کە ‌ئەم ڕووداوانەی شۆڕشی ئارارات لە ڕۆژنامەی (ئاگرێ) کە ‌لەلایەن ‌پارتی خۆیبوون دەریدەکرد، بڵاودەکرایەوە بۆ ئەوەی خەڵکی باکوور و پارچەکانی تری کوردستان لە شۆڕش ئاگادار بن.
شۆڕشگیران بە ‌سەرکردایەتی ژەنەڕاڵ ئیحسان نوری پاشا هەستان بە پەیوەندیکردن بە سەرکردەی شۆڕشگیرانی کوردانی خۆرهەڵاتی کوردستان سمکۆی ئاغای شکاک کە ‌دژی داگیرکەرانی ئێرانی لە ‌خەبات و تێکۆشاندا بوون.‌ هەروەها داوای هاوکارییان کرد لە ‌کوردانی پارچەکانی باشوور و خۆراوای کوردستان.
هەر لەو چوارچێوەیەدا پارتی خۆیبوون دەستیکرد بە ‌پەیوەندیکردن بە وڵاتانی زڵهێزی ئەو سەردەمەی جیهان وەکوو بەڕیتانیا و فەرەنسا و یەکێتی سۆڤێەتی پێشوو. ‌پەیوەندیی کرد بە ڕێکخراوی کۆمەڵەی نەتەوەکان (عصبە ‌الامم) .

$هێرش بۆ سەر کۆماری ئارارات$
ئینگلیزەکان و فەرەنسییەکان و سۆڤێەتییەکان بە ‌وردی چاودێری ئەو شۆڕشەیان دەکرد، بەڵام داگیرکەرانی تورکیای کەمالی دەستەوەستان نەوەستان لە دژی شۆڕشەکه.‌ ئەوە ‌بوو هێرشیان کردە سەرشۆڕشگیران، بەڵام سەرەتا لە ‌بەرانبەر بە ‌شۆڕشگیرانی کورد شکستیان هێنا، بەڵام لە سەرەتای ساڵی (1932) هێزەکانی سوپای تورکیا کە نزیکەیی (40) هەزار سەرباز دەبوون بە ‌سەرکردایەتی ژەنەڕاڵ ساڵح پاشاو بە ‌پشتیوانی نزیکەیی (50) فرۆکەی جەنگی هێرشیان کردە سەرشۆڕشگیران و ‌توانییان بەرەبەرە بەسەرشۆڕشگیرانی کورد زاڵ بن کە بەداخەوە توانییان بەرەبەرە ناوچە ‌ڕزگارکراوەکان داگیرکرانەوە و ‌شۆڕشگیرانیان ناچاکرد بەرەو ناوچە شاخاوییە ‌سەختەکانی سەر سنووری باکوور و خۆرهەڵاتی کوردستان پاشەکشە بکەن. ئەوش وای کرد‌ ئێرانیش هاوکاری تورکیا بکات بەوەی ڕێگەیدا بەشێک لە هێزەکانی سوپای تورکیا بچنە ناو خاکی خۆرهەڵاتی کوردستانی بندەستی ئێرانەوهو‌ لهپشتەوە هێرش بکەنە ‌سەرشۆڕشگیرانی کوردی باکووری کوردستان.

$شەهیدبوونی جێگری سەرۆک کۆمار$
لە ‌دوای یەک مانگ بەرگری سەرسەختی شۆڕشگیرانی کورد کە لە هەر‌چوار لاوە گەماڕۆ درابوون. ئیبراهیم پاشا هەسکی جێگیری سەرۆک کۆمار و کۆمەڵێک شۆڕشگیری تر کەوتنە ‌بۆسەی هێزەکانی تورکیا و ئێرانەوە و سەرجەمیان شەهید کران لە ڕێکەوتی (17-09-1932) . ‌هەندێکی تریان بە ‌دیلی کەوتنەدەست هێزەکانی تورکیا بەڵام ژەنەڕاڵ ئیسحان نووری پاشا توانی خۆی لە گەماڕۆی هێزەکانی تورکیا دەربازبکات و ڕووی کردە ‌ناوچەکانی تری خۆرهەڵاتی کوردستان و‌ لە ‌ڕێگەی چەند کەسایەتی ناوداری کوردانی خۆرهەڵاتەوە خۆی ڕادەستی ئێرانییەکان کرد، ‌ئەوانیش دەستگیریان کرد، بەڵام ڕادەستی تورکیایان نەکردەوه. ‌سەرەتا خستیانە زیندانەوەو‌ دواتر بۆ شاری تارانی پایتەختی ئێران گواسترایەوهو‌ لە ماڵێکدا دەست بەسەریان کرد. بەوەش نەیتوانی هاوکار بێت لە ‌دامەزرانی کۆماری کوردستان لە ‌ناوچەی #مەهاباد# و دەوروبەری لە پارێزگای ئازەرباینجانی خۆراوای خۆرهەڵاتی کوردستان بە ‌پێشەوایەتی قازی مەحمەد.‌ دوای هەوڵ و ماندووبوونێکی زۆر ژەنەڕاڵ بارزانی چاوی کەوت بە ‌ژەنەڕاڵ ئیسحان نووری پاشا.

$مەرگی ژەنەراڵ$
لە پاش (46) ساڵ لە ئاوارەیی، ژەنەڕاڵ ئیسحان نووری پاشا کە ئەوکات تەمەنی (84) ساڵ بوو، لە ‌ڕێکەوتی (25-03-1976) بە ‌هۆی ڕووداوی هاتوچۆوە کۆچی دوایی کرد و لە ‌گۆرستانی بەهەشتی زەهرا و لە شاری تارانی پایتەختی ئێران بە ‌خاک سپێدرا.[1]

Այս տարրը գրվել է (کوردیی ناوەڕاست) լեզվով, սեղմեք պատկերակը բացել իրը բնագրի լեզվով
ئەم بابەتە بەزمانی (کوردیی ناوەڕاست) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
Այս տարրը արդեն դիտվել 848 անգամ
Գրեք ձեր մեկնաբանությունը մոտ այս նյութը!
ՀեշԹեգ
Աղբյուրները
[1] Կայք | کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەڕی چاوی کورد - 31-01-2023
կապված նյութեր: 8
խումբ: Հոդվածներ
Հոդվածներ լեզու: کوردیی ناوەڕاست
Publication date: 31-01-2023 (1 Տարի)
Բովանդակության դասակարգում: Պատմություն
Բովանդակության դասակարգում: Ուսումնասիրություն
Լեզու - Բարբառ: քրդերեն - սորանի
Հրապարակման տեսակը: ծնված-թվային
Փաստաթուղթ Տեսակը: Բնօրինակ լեզու
Technical Metadata
Նյութի Որակի: 99%
99%
Ավելացրել է ( زریان عەلی ) վրա 10-03-2023
Այս հոդվածը վերանայվել է եւ թողարկվել է ( ڕۆژان نوری عەبدوڵڵا ) կողմից 11-03-2023
Այս տարրը վերջերս թարմացվել է ( ڕۆژان نوری عەبدوڵڵا ) վրա: 10-03-2023
URL
Այս տարրը արդեն դիտվել 848 անգամ
Kurdipedia խոշորագույն բազմալեզու աղբյուրները քրդական աշխատությունը!
Կենսագրություն
Արամ Տիգրան
Գրադարան
ՔՐԴԵՐԵՆ ՈՒՍՈՒՄՆԱՄԵԹՈԴԱԿԱՆ ՁԵՌՆԱՐԿ
Գրադարան
ՔՐԴԱԿԱՆ ԺՈՂՈՎՐԴԱԿԱՆ ԵՐԳԱՐՎԵՍՏԸ
Գրադարան
ԷՋԵՐ ՀԱՅ-ՔՐԴԱԿԱՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԻՑ. ՄԱՍ Ա
Կենսագրություն
Օրդիխանե Ջալիլ
Հոդվածներ
Քրդերը Հայաստանում
Հոդվածներ
Սասունցի (արաբ) Սինեմի ու (Շեկո տան քրդերի) պատմությունները
Հոդվածներ
Ադրբեջանի քրդերի ինքնության ձուլման խնդիրը 2017 թ. Իրաքի Քուրդիստանի անկախության հանրաքվեի լույսի ներքո
Հոդվածներ
ՔՐԴԱԿԱՆ ՀԱՐՑԻ ԾԱԳՈՒՄԸ. 19-ՐԴ ԴԱՐԻ ԱՊՍՏԱՄԲՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻՑ ՄԻՆՉԵՎ ՍԵՎՐ-ԼՈԶԱՆ
Գրադարան
Հայաստանում բնակվող ազգությամբ եզդի աղջիկների իրավունքներին հնարավորություններին առնչվող խնդիրները
Գրադարան
ՔՐԴԵՐԵՆԻ ԴԱՍԱԳԻՐՔ (Կուրմանջի) հատոր I

Ընթացիկ
Հոդվածներ
Քրդերի ու եզդիների մասին
28-09-2014
هاوڕێ باخەوان
Քրդերի ու եզդիների մասին
Կենսագրություն
Ամինե Ավդալ
07-05-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Ամինե Ավդալ
Հոդվածներ
Ադրբեջանի քրդերի ինքնության ձուլման խնդիրը 2017 թ. Իրաքի Քուրդիստանի անկախության հանրաքվեի լույսի ներքո
27-01-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Ադրբեջանի քրդերի ինքնության ձուլման խնդիրը 2017 թ. Իրաքի Քուրդիստանի անկախության հանրաքվեի լույսի ներքո
Վկայիցն
Մահսա Ամինի
15-09-2024
شادی ئاکۆیی
Մահսա Ամինի
Վայրեր
Էրզրում
15-09-2024
شادی ئاکۆیی
Էրզրում
նոր նյութեր
Վայրեր
Էրզրում
15-09-2024
شادی ئاکۆیی
Գրադարան
ՔՐԴԵՐԵՆԻ ԴԱՍԱԳԻՐՔ (Կուրմանջի) հատոր I
07-08-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Գրադարան
ԷՋԵՐ ՀԱՅ-ՔՐԴԱԿԱՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԻՑ. ՄԱՍ Ա
07-08-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Կենսագրություն
Աբու Հանիֆա Դինավարի
27-07-2024
شادی ئاکۆیی
Կենսագրություն
Բաբա Թահեր Օրյան
26-07-2024
شادی ئاکۆیی
Գրադարան
ՔՐԴԵՐԵՆ ՈՒՍՈՒՄՆԱՄԵԹՈԴԱԿԱՆ ՁԵՌՆԱՐԿ
14-04-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Կենսագրություն
Միքայելե Ռաշիդ
29-01-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Գրադարան
Հայաստանում բնակվող ազգությամբ եզդի աղջիկների իրավունքներին հնարավորություններին առնչվող խնդիրները
26-12-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Գրադարան
ՔՐԴԱԿԱՆ ԺՈՂՈՎՐԴԱԿԱՆ ԵՐԳԱՐՎԵՍՏԸ
26-12-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Գրադարան
Քրդական գործոնը հայ-քրդական առնչությունները տարածաշրջանային զարգացումների համատեքստում – Հատոր 1
26-12-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Վիճակագրություն
Հոդվածներ
  535,200
Նկարներ
  110,426
Գրքեր pdf
  20,314
Կից փաստաթղթեր
  104,559
Տեսանյութ
  1,566
Լեզու
کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish 
301,394
Kurmancî - Upper Kurdish (Latin) 
90,296
هەورامی - Kurdish Hawrami 
66,089
عربي - Arabic 
31,072
کرمانجی - Upper Kurdish (Arami) 
18,672
فارسی - Farsi 
10,144
English - English 
7,630
Türkçe - Turkish 
3,671
Deutsch - German 
1,746
لوڕی - Kurdish Luri 
1,690
Pусский - Russian 
1,140
Français - French 
348
Nederlands - Dutch 
130
Zazakî - Kurdish Zazaki 
91
Svenska - Swedish 
72
Español - Spanish 
55
Polski - Polish 
55
Հայերեն - Armenian 
52
Italiano - Italian 
52
لەکی - Kurdish Laki 
37
Azərbaycanca - Azerbaijani 
27
日本人 - Japanese 
21
中国的 - Chinese 
20
Norsk - Norwegian 
18
Ελληνική - Greek 
16
עברית - Hebrew 
16
Fins - Finnish 
12
Português - Portuguese 
10
Тоҷикӣ - Tajik 
9
Ozbek - Uzbek 
7
Esperanto - Esperanto 
6
Catalana - Catalana 
6
Čeština - Czech 
5
ქართველი - Georgian 
5
Srpski - Serbian 
4
Kiswahili سَوَاحِلي -  
3
Hrvatski - Croatian 
3
балгарская - Bulgarian 
2
हिन्दी - Hindi 
2
Lietuvių - Lithuanian 
2
қазақ - Kazakh 
1
Cebuano - Cebuano 
1
ترکمانی - Turkman (Arami Script) 
1
խումբ
Հայերեն
Կենսագրություն 
23
Հոդվածներ 
16
Գրադարան 
9
Վկայիցն 
1
Վայրեր 
1
Կողմերը & Կազմակերպություններ 
1
Հրապարակումներ 
1
Պահեստարան
MP3 
323
PDF 
31,485
MP4 
2,567
IMG 
202,078
∑   Ընդհանուր 
236,453
Բովանդակության որոնում
Kurdipedia խոշորագույն բազմալեզու աղբյուրները քրդական աշխատությունը!
Կենսագրություն
Արամ Տիգրան
Գրադարան
ՔՐԴԵՐԵՆ ՈՒՍՈՒՄՆԱՄԵԹՈԴԱԿԱՆ ՁԵՌՆԱՐԿ
Գրադարան
ՔՐԴԱԿԱՆ ԺՈՂՈՎՐԴԱԿԱՆ ԵՐԳԱՐՎԵՍՏԸ
Գրադարան
ԷՋԵՐ ՀԱՅ-ՔՐԴԱԿԱՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԻՑ. ՄԱՍ Ա
Կենսագրություն
Օրդիխանե Ջալիլ
Հոդվածներ
Քրդերը Հայաստանում
Հոդվածներ
Սասունցի (արաբ) Սինեմի ու (Շեկո տան քրդերի) պատմությունները
Հոդվածներ
Ադրբեջանի քրդերի ինքնության ձուլման խնդիրը 2017 թ. Իրաքի Քուրդիստանի անկախության հանրաքվեի լույսի ներքո
Հոդվածներ
ՔՐԴԱԿԱՆ ՀԱՐՑԻ ԾԱԳՈՒՄԸ. 19-ՐԴ ԴԱՐԻ ԱՊՍՏԱՄԲՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻՑ ՄԻՆՉԵՎ ՍԵՎՐ-ԼՈԶԱՆ
Գրադարան
Հայաստանում բնակվող ազգությամբ եզդի աղջիկների իրավունքներին հնարավորություններին առնչվող խնդիրները
Գրադարան
ՔՐԴԵՐԵՆԻ ԴԱՍԱԳԻՐՔ (Կուրմանջի) հատոր I

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.92
| Հետադարձ կապ | CSS3 | HTML5

| Էջ սերունդ ժամանակ: 0.875 երկրորդ (ներ).