کتاووخانه کتاووخانه
مِنِی کردن(گێردین)

 کوردی پدیا کەڵنگتەرین بنچەک چەن زوون دار أڕا زانستەنیەل کؤردیە!


Search Options





مِنِی کردن(گێردین) ترەختی کریا      تەختە کلید


مِنِی کردن(گێردین)
مِنِی کردن(گێردین) ترەختی کریا
کتاووخانه
نامنامەی کردی
کرونولوژیا از وقایع
بنچەکەل(سەرکەنی=سرچشمە)
وەرینە(پێشینە)
کووکریائەل(گردآکریائەل)کاربەری
کارەل(فعالیتەل)
چؤی مِنِی کەم ؟
انتشار(بەشآکرن)
Video
ڕزگ بەنی(دەسە بەنی)
بەخش بەختەکی!
کِل کِردِن
 مەقاڵە کِل کە
عەسگێ کِل کە(ڕئ کە)
Survey
قسەل(گەپەل) هۆمە
تماس
چه نوع اطلاعاتی را که ما نیاز داریم!
إستانداردەل
 إگرەک بینەل استفاده
 کیفیت بەخش
 أبزار
دەربارە
Kurdipedia Archivists
 درەباره ایمە چە مووشن !
اضافه کوردیپیدیا به وب سایت شما
اضافه کردن / حذف ایمیل
آمار مهمان
 آمار بەخش
 فونت چاوواشآکەر(مبدل)
 تەقویم چاوواشآکەر(مبدل)
زبان و گویش از صفحات
تەختە کلید
پیوەندەل خوو(خاس)
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
زبان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
 سامانە مإ
ورود به سیستم
هامیاری أگەرد هۆمە
رمز عبور خود را فراموش کرده اید!
مِنِی کردن(گێردین) کِل کِردِن  أبزار زبان  سامانە مإ
مِنِی کردن(گێردین) ترەختی کریا
کتاووخانه
نامنامەی کردی
کرونولوژیا از وقایع
بنچەکەل(سەرکەنی=سرچشمە)
وەرینە(پێشینە)
کووکریائەل(گردآکریائەل)کاربەری
کارەل(فعالیتەل)
چؤی مِنِی کەم ؟
انتشار(بەشآکرن)
Video
ڕزگ بەنی(دەسە بەنی)
بەخش بەختەکی!
 مەقاڵە کِل کە
عەسگێ کِل کە(ڕئ کە)
Survey
قسەل(گەپەل) هۆمە
تماس
چه نوع اطلاعاتی را که ما نیاز داریم!
إستانداردەل
 إگرەک بینەل استفاده
 کیفیت بەخش
دەربارە
Kurdipedia Archivists
 درەباره ایمە چە مووشن !
اضافه کوردیپیدیا به وب سایت شما
اضافه کردن / حذف ایمیل
آمار مهمان
 آمار بەخش
 فونت چاوواشآکەر(مبدل)
 تەقویم چاوواشآکەر(مبدل)
زبان و گویش از صفحات
تەختە کلید
پیوەندەل خوو(خاس)
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
ورود به سیستم
هامیاری أگەرد هۆمە
رمز عبور خود را فراموش کرده اید!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 دەربارە
 بەخش بەختەکی!
  إگرەک بینەل استفاده
 Kurdipedia Archivists
 قسەل(گەپەل) هۆمە
 کووکریائەل(گردآکریائەل)کاربەری
 کرونولوژیا از وقایع
 کارەل(فعالیتەل) - کؤردی پدیا
 کمک
 بەخش نوو(جەدید)
 کتاووخانە
وشەێل، ئەژ هەفت دەلیا گوارننەم
07-06-2024
زریان سەرچناری
 کتاووخانە
پاش واران
07-06-2024
زریان سەرچناری
 کتاووخانە
بۊش کامە وەرزی؟
30-09-2023
زریان سەرچناری
 کتاووخانە
گوڵدەم سۊر
18-12-2022
ڕۆژگار کەرکووکی
 کتاووخانە
سەرەوژێری
17-12-2022
ڕۆژگار کەرکووکی
 زنی نۆیسە (ژیان ناۆمە)
موحسن قەیسەری
01-10-2022
حوسێن باقری - ژاکان باران
 کتاووخانە
هۊرد کەم
20-09-2022
حوسێن باقری - ژاکان باران
 زنی نۆیسە (ژیان ناۆمە)
مەهوەش سولێمانپوور
19-09-2022
حوسێن باقری - ژاکان باران
 زنی نۆیسە (ژیان ناۆمە)
کەژال وەتەنپوور
18-09-2022
حوسێن باقری - ژاکان باران
 کتاووخانە
واژا
18-09-2022
حوسێن باقری - ژاکان باران
آمار
 شؤمارە مەقاڵەل 527,317
 شؤمارە عەسگەل  106,660
 کتاووەل 19,808
فایل های مرتبط 99,816
Video 1,454
 زوون
کوردیی ناوەڕاست 
301,586
Kurmancî - Kurdîy Serû 
88,806
هەورامی 
65,781
عربي 
29,009
کرمانجی - کوردیی سەروو 
16,393
فارسی 
8,639
English 
7,180
Türkçe 
3,571
Deutsch 
1,458
Pусский 
1,123
Française 
321
Nederlands 
130
Zazakî 
85
Svenska 
56
Հայերեն 
44
Español 
39
Italiano 
39
لەکی 
37
Azərbaycanca 
20
日本人 
18
עברית 
14
Norsk 
14
Ελληνική 
13
中国的 
11
ڕزگ(دەسە)
لەکی
 مەقاڵەل گؤجەر 
15
 کتاووخانە 
14
 زنی نۆیسە (ژیان ناۆمە) 
6
 وەڵگەنۆمەل 
1
 
1
MP3 
311
PDF 
30,001
MP4 
2,356
IMG 
194,830
 مەقاڵەل گؤجەر
وتوێژ تایبەت وەگەرد حسام لو...
 مەقاڵەل گؤجەر
چیرۆکی مسافرکیش لە ئێحسان ن...
 کتاووخانە
واژا
 مەقاڵەل گؤجەر
باشوور و بنەڕەتەل یەکاگرتن ...
 زنی نۆیسە (ژیان ناۆمە)
موحسن قەیسەری
نەریت و سیاسەت لە کۆمەڵگەی کوردیدا
ڕزگ(دەسە):  مەقاڵەل گؤجەر | زبان مقاله: کوردیی ناوەڕاست
Share
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
ارزیابی مقالە
نایاب
عالی
متوسط
بد نیست
بد
اضاف کردن أ کووکریال
نظر خود را در مورد این مقاله بنویسید!
پێشینە(وەرینەل) بەخش
Metadata
RSS
به دنبال تصویر رکورد انتخاب شده در گوگل
به دنبال رکورد انتخاب شده در گوگل
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

نەریت و سیاسەت لە کۆمەڵگەی کوردیدا

نەریت و سیاسەت لە کۆمەڵگەی کوردیدا
ناونیشانی بابەت: نەریت و سیاسەت لە کۆمەڵگەی کوردیدا
ئامادەکردن: #عادل قادری#

نەریتە کۆمەڵایەتییەکان ئەو دابوونەریت و یاسا و ڕێسایانەیە ژیان و ژینی کۆمەڵگە و بوونی کۆمەڵگەیەکی هەر لە هاتنەدنیاوە تاکوو گەشەکردن و کایە و شەڕکردن و هاوسەرێتی و مردن، پێ جێبەجێ دەکرێت و لە ڕۆچنە و سۆنگەی ئەم نەریتگەلەوە ئیش و پیشەکان ڕادەپەڕێنرێت.
لەکۆمەڵگەی کوردستاندا، نەریتە کۆمەڵایەتییەکان چۆن سیاسەت بەرهەمدێنن؟ نەخشی ئەو نەریتانە لەنێو فەزای سیاسەتدا تا چ ڕادەیەک قوول و بەرجەستەیە؟
=KTML_Bold=سەرەتا:=KTML_End=
نەریتە کۆمەڵایەتییەکان ئەو دابوونەریت و یاسا و ڕێسایانەیە ژیان و ژینی کۆمەڵگە و بوونی کۆمەڵگەیەکی هەر لە هاتنەدنیاوە تاکوو گەشەکردن و کایە و شەڕکردن و هاوسەرێتی و مردن، پێ جێبەجێ دەکرێت و لە ڕۆچنە و سۆنگەی ئەم نەریتگەلەوە ئیش و پیشەکان ڕادەپەڕێنرێت.
یەکێک لە نەریتە زەقەکانی پێکهاتی گشتیی کۆمەڵگەی کوردی، فیۆداڵیزم و خۆهەڵاواردنێک بووە کە جۆرێک لە ئیریستۆکراتییەتی کۆمەڵایەتی و پێگەی ئوستوورەیی لە ناو کۆمەڵگە لە قۆناغێکی مێژووی ئێمەدا گرتۆتە خۆی و ئەم شێوازە لە بوونی کورد لە قۆناغێکی مێژوویی دیاریکراودا لە ڕێگەی باوەڕ بە دانسقەبوون و دەسەڵاتیان بە سەر موڵک و ماڵ و زەوی و ڕایەتدا خۆی مانیفێست کردووە، خودی پێکهاتی فیۆداڵیی و فۆرمی خانخانی و عەشیرەت و عێلپەرەستی نیشانە و ئاماژەیەکە بە کۆنبوونی ئەم نەریتە و گەڕاندنەوەیەتی بۆ جۆرێک لە هاوکێشەی تابۆیی و پیرۆزتەوەر کە ڕەسەنایەتی بە خوێن و خێڵ دەدات و هەمیشە هێڵێکی جیاکاریی لەنێوان خۆی و ئەوانی تردا دادەنێت.
=KTML_Bold=خوش آمدی… بۆ ڕوونکردنەوەی مەبەست=KTML_End=
وردەکاریی ئەم تایبەتمەندییە کۆمەڵایەتییانە بە چاوخشاندنێکی خێرا بە سەر ڕۆمانی “خوش آمدی…!” نووسەر و وەرگێڕی کوردی فارسینووس، ئیبراهیمی یوونسی دەخەمە ڕوو.
لێرەدا بۆیە کەڵک لە فاکتهێنانەوەی ئەدەبی واتە ڕۆمان‌ وەردەگرم چوون پێم وایە زۆر لایەن و ڕەهەندی کۆمەڵایەتی هەن کە پێویستیان بە فاکتهێنانەوە هەیە کە وەکوو لایەنی کەمتر دیار و ناسراو پێویستە ئاوڕیان لێ بدرێتەوە. ئەم تێگەیشتن و ڕێگەبڕینە لە دوو پانتای ئەدەب و مێژوودا دەپۆڕێت و چ شتێک لە ڕۆمانێکی مێژوویی باشترە کە کۆمەڵگە و ئەدگار و ئاکارەکانی گێڕابێتەوە؟
ئەم گێڕانەوەیە سیستەمێکی کۆمەڵایەتی و سیاسیی نەریتگەرا باس دەکات؛ ‌ فیۆداڵیزم! دەسەڵاتی خانخانێتی! بوونەوەری سەرەوەی هەرەمەکە کە ناوی خان بێت وەک ئەوەی کە ڕۆمانی بە خێرهاتی…!1 بەوردی باسی دەکات، تایبەتمەندییەکی خۆبینانە و لەخۆدەرچووانەی دانسقەی تێدا بووە و ئەم تایبەتمەندییەش بە شێوەی وشیارانە زۆرتر بۆ ئەو مەبەستە بووە کە لەوانی دی جیا و هەڵبژاردە و تایبەتی بکاتەوە، ئەم سیستەمە تەنانەت ئەگەرچی لە دوای هاتنی ئایینی ئیسلامیش هەر پێکهات و دەسەڵاتی لەسەرپێ و ئامادە بووە و لانی کەم وەکوو ئەو ڕۆڵ و دەورەی خۆی بۆ خۆی دایدەنا و لاشی پەسەند بوو، بوونەوەری سەرەوەی هەرەم لەم گێڕانەویەدا هەر بە هۆ و بە ئاڕاستەی ئەو جیاکارییەشدا نوێژەکانی بە تەواوەتی نەدەکرد، ئەوەش لە حاڵێکدا بووە کە کەلتووریشی بەزۆری! ئایینی و ئیسلامی بووە، تێڕوانینی فیۆداڵی بۆ ئایین و ڕێوڕەسم و تاعەتە دینییەکان هەر لە هەناوی سیستەمی خانخانی و پێوەندیی لەگەڵ ڕایەتدا پێناسە کراوە.
نووسەر لە زمانی یەکێک لە کەسایەتییەکانی ڕۆمانەکەوە دەڵێت: “بەنی ئایەمێک کە گەرد و وردیلەیەکی بێ نرخ و بایەخ زیاتر نییە، خۆی بە تەوەر و خولێنکەی گەردوون و کائینات دادەنێت، و من بۆیە لە نوێژکردن خۆشم دێ چوونکوو دەبێتە هۆی ئەوەی کە ئەم گەردیلە چرووک و هیچە بو چرکەساتێکیش بووە لە ترۆپک و بەرزاییەکانی لە “خۆ”باییبوون و لووتبەرزی بێتە خوارەوە و بڕێک لەگەڵ ڕاستیی و حەقیقەتی بوونی خۆی ئاشنا بێت و تەنانەت ئەگەریش ئەو هەستی دابەزین و لەخۆدەربازبوونەش داینەگرێت، هەر ترس و دڵەڕاوکێیەک دەکەوێتە گیانییەوە پەیوەست بەم پرسیارەی کە داخۆ منیش ئەوەندە گەردیلەیی و سووچ و چرووک بم کە “ئەوانی”دی؟”2
ئەمە نەریتێکی کۆمەڵایەتی بووە کە فۆرمێکی پێوەندیی ئابووری و ئەخلاقیشی دەستنیشان دەکرد و لەگەڵ دەسەڵاتی سیاسیش تێکەڵ بووە و تەنانەت بگرە ئەو هێڵە جیاکارییە کۆمەڵایەتیانەی کە “بەزۆریی”! دایاندەنا و لە سۆنگەیەوە هەژموونی و تایبەتبوون و پیرۆزیی خۆیان تێدا بەرجەستە دەکردەوە، کەلەبەر و کوناڕۆشنا3ی دابینکردنی دەسەڵاتی سیاسیشیان بووە.
ئەمە لە لایەک کە ئێمە لەگەڵ هێزێکدا بەرەوڕووین کە پێگەی دەرەمرۆیی و دەرەکۆمەڵایەتی و میتافیزیکی بۆ خۆی دادەنێت و خوێنی خۆی وەکوو “چەشن” و لە ڕووی دانسقەیی وێنە وەکوو خوێنی سیاوەش وێنا دەکەت کە گەر ڕژا قەت کۆ نابێتەوە و تەنانەت گەر دڵۆپێکیش بێت چوونکوو ئەم خوێنە دانسقە و جیاوازە و قودسییە.
=KTML_Bold=قبووڵکردنی سیستەمی میتافیزیکی=KTML_End=
لەئالییەکی دن چەسپاندن و بڕەویی ئایینی ئیسلام و ئامادەگی کۆمەڵگەی کوردیی بۆ قبووڵکردنی سیستەمێکی میتافیزیکی نوێ چەشنێکیتری لە مەندی و وەستایی و یەقینی داسەپاند. ئەگەرچی ویل دۆرانت لە شوێنێکدا دەڵێ: هیچ کولتوورێک بەگوڕ و زەخت و هێرشی کولتوور و شارستانییەتی دەرەوەی خۆی لەناو ناچێت و داناڕزێت، بەڵکوو پێش لە هەموو شتێک ئەم کەلتوور و سیستەمە خۆی لە ناوەڕا دادەڕزێت و بەرەوە هەڵوەشاویی دەچێت و ئامادەی ئاوابوون دەبێت.
مەبەستم ئەمەیە ئەم وتەیە یاسا و بنەمایەکی نەگۆڕ و هەمیشەیی نییە، واتە دەکرا و دەشیا کولتووری کوردیی لەگەڵ جووتبوون تەکی کولتووری عەرەبی-ئیسلامی ڕەهەندی گەشە و کرانەوە لە خۆیدا ببینێتەوە، چونکوو بەهەر حاڵ لە ڕووبەڕووبوونەی ئەو دوو کولتوور و دونیایەدا وەکوو پێکهات دۆخێکی دیالیکتیکی ئامادە بووە، واتە “ڕۆڵگێڕ و بکەری تێز” و “بکەری ئانتى تێز” ئامادە بووگن، بەڵام ئەوەی کە تەنیا ڕۆڵەکەی وەکوو ئەگەرێکی کردەوەیی مایەوە و لەهەمبەر تێزەکە واق وڕما و داکەوت ئەو کەلتوورە واتە کولتووری”کوردیی” بوو کە ئانتی تێز و پەرچەکرداری لێ نەخێزا و نەوەشاوە.
بۆیە میتافیزیکێکی تر بە تەواوی هێز و وزەی بانسرووشتی و ئاسمانییەوە ڕژایە نێو میتافیزیکی فیۆداڵیانەی کوردییەوە و ئەمە ئەو پێکهاتە سەیر و پێناسەنەکردەیەی درووست کرد کە دەکرێ ناوی لێ بنێین میتافیزیکی “ئاویتاری” یان تێکەڵ واتە دوو یا چەن میتافیزیکی دینی یان ئایدیالیستی دەڕژێنە ناو یەکدییەوە و پێکهاتێک دەسازێنن کە جەمسەرە میتافیزیکییەکانی هەر دوولا تێیدا دەجەنگن بۆ تاقانەبوون و تاکمانەوەی “یەکیان” و تەنیا سووتەمەنیی و سووتەمەڕۆی ئەم جەنگەش وزە و توانستی ژیری و ڕەخنە و گومان و پرسیار و بڕیارە، شتێک کە ڕوونە ئەمەیە وێرانی و کاولکارییەک کە لەنێوان ئەم دوو هێزەدا دێتە ئاراوە ئاکام و کاریگەریی خۆی لەسەر نەریت و فۆرمە کۆمەڵایەتییەکان بە جێ دێڵێت.
بۆیە ناوبردەی بە جەنگ و کاولکاری دەکەم چونکە هیچ کام لەم دوو هێز و لایەنە لەخۆگر و هەڵگری شیمانە و بڕشتی ڕەخنەکاری، گومانسازیی و پرسیارئافرێنییان تێدا نییە تاکوو بکەوێتە دانووستان و ئاڵشت و ڕاگۆڕینەوەوە، هەر بۆیەش لە قەوارەی جەنگی ڕاستەقینەی بەرهەست و توندوتیژییەکی ڕێکخراو و قورمیشکراو تا ئەمڕۆش دەنگی تەقەی فیشەکەکان و زرینگەی شمشێرە سواخدراوەکانیان بە یەقین دێت و ئەم دۆخەش بەرهەمهاتووی ئەو تێکەڵکاریی و جووتبوونەیە کە بوون و دەرکەوتەیەکیشی هەبێت دەڵەمە و دژواز و “کۆمیتراژیک” دەنوێنێت، دەقاودەق بە شێوەی ئەو کەسایەتییە کە لەزمانی یەکەم کەسی تاکەوە لە “بەخێر هاتیی…!”کە وەکوو ئاماژەم پێدا خانێکە بەناوی ڕۆستەم کە بەهۆی باوەڕی بە ڕەسەنایەتی و خوێنپیرۆزیی و ڕەگەزپاکیی خۆیەوە قەت مەودا و “بڕیار”ی شووکردنی کچەکەی لەگەڵ “بۆرە پیاو”ێک بە ناوی خەسرەو کە خەڵکی بانەیە، نادات.
جێگەی ئاماژەیە کە ڕۆستەم بەگ (خان) خەڵکی باکووری کوردستانە و خەسرەو لاوێکی عاشقە و خەڵکی بانەی ڕۆژهەڵاتی کوردستانە. ڕۆستەم بەگ دوای ڕووخان و نسکۆی شۆڕشی ئارارات لە باکووری کوردستان بە ڕێبەرایەتی ئیحسان نووری پاشا، لە دەست هێزەکانی تورک هەڵدێت و ڕوو دەکاتە ڕۆژهەڵاتی کوردستان.
وەک نووسەر دەیگێڕێتەوە بەهۆی ئەوەی کە هەر هەمان سیستەمی فیۆداڵی و خانخانێتی لە ڕۆژهەڵاتی کوردستانیش زاڵە، لە بەر دەروازەی هەر شارێک خانێک بە سووروسات و دەسوپێوەندی شکۆمەندی خانایەتییانەی خۆیەوە ڕاوەستاوە بۆ داوەتکردن و ڕێزلێنان لە هاوخوێن و هاوڕەگەزی خۆی کە “خان” بێت.
ئەگەرچی وا دەردەکەوێت و دەخوێنرێتەوە و تا ئێستەش دەگێڕدرێتەوە کە ئەمە تەنیا سۆز و حەزێکی کوردانە و کوردایەتییەکی کلاسیک بووە! بەڵام سەرچاوەکەی ئەم ڕۆحە هاوبەشە فیۆداڵییە بووە! ڕۆستەم خان وەکوو بوونەوەرێکی هەستەوەر و ئیزۆتێریک (باطن گرا) ە واتە زۆرتر بەهەست و نیگاوە ڕووبەڕووی دونیا دەبێتەوە و شیکاری و لێکدانەوەیەکی وای بۆ ڕووداو و دیاردەکان نییە، هۆگری بە سرووشت و مۆسیقای فولکلۆری کوردی بە تایبەت حەیران و لاوژە و قەتار4 هەیە، تەنانەت سترانبێژێک بە ناوی پیرۆتی لەگەڵ دایە و جارناجارێک کە لە ئەوقبوون و ڕوانین لە کێو و ترۆپکی چیاکان وەکوو هێمای جەنگ و حەماسەت تێر دەبێت بە پیرۆت دەڵێ: “ئادەی بخوێنە”.
ئەمە لایەنێکی کەسایەتی مرۆڤی ناو میتافیزیکێکی ئاویتارییە، بەڵام لایەنی دیکە و دژبەری لایەنی سەرەوە کە ڕۆمانەکە دەیگێڕێتەوە ئەوەیە کە دوای ئەوەی کە لە شاری بانەدا نیشتەجێ دەبن، ڕۆسەم خان بەو هەموو سۆز و عەشق و حەماسەتەوە کە هەیەتی (و ئەمە لە خۆشەویستی بۆ مەقام وبەیتە کوردییەکاندا ڕوونە) و تەنانەت خۆشی لە ڕێگەی عەشقەوە لەگەڵ دایە خانم واتە دایکی نەرگس (کە خەسرەو خۆشی دەوێت) ژیانی پێکەوەناوە، بەڵام کاتێک نەرگس و خەسرەو شەیدا و عاشقی یەکدی دەبن و لە ڕووی تیۆریکەوە دەرفەتێک دێتە ئاراوە بۆ گومانکردن و بەرەو پرسیار بردنی سیستەم و بڕیاری فیۆداڵانە، بەرگریی و پەرچدانەوەیەکی توندی لەڕادەبەدەر دژیان پیشان دەدات و تەنانەت پیلان بۆ خەسرەو دادەنێت، خەسرەوێک کە ڕۆشتۆتە پێشوازی بنەماڵەی ئاوارە و ئاوارتەی خانەوە و لەسەر سنوور بە ناو چەندین کەندەڵان و وشکەچۆم و کوێرەڕێ، بۆ نەکەوتنەداوی سەربازانی ئاتاتورک هێناویانییەتە ناو شاری بانە.
لەو پیلانەدا خەسرەو گیان دەردەبات بەڵام کوڕە دراوسێیەکیان پێوە دەبێت و دوای ماوەیەک کە قسە و قسەڵۆکی زۆر دەخرێتە دووی نەرگس و خەسرە و ڕۆستەم خان، هەروەها بەهۆی زەختێک کە سیستەمی فیۆداڵی “باوکسالارانە”ی بنەماڵەی ڕۆستەم خان واتە باوکی نەرگس دەیخەنە سەر نەرگس، کچە خۆی دەرمانخوارد دەکات و تیا دەچێت و پاش ئەم ڕووداوە بەرەبەرە ڕۆستەم و دایەخان بەرەو هەڵوەشان و داڕزانێکی دەروونی و ڕۆحیی دەڕۆن و ڕۆستەم بە تەواوی شێت دەبێت و هەموو سامان و بوونی مادیی و مەعنەوی خۆیان لە کیس دەدەن و هێرشگەلی جۆراوجۆر دەکرێتە سەریان و… و ڕوو دەکەنە شوێنێکی نادیار لای پارێزگای کرمان.
=KTML_Bold=ونکردی زەمان:=KTML_End=
تا ئەم وێستگەیە کە ڕەنگە بە جۆرێک دواوێستگەش نەبێت لە ڕۆمانەکەدا بوونەوەر و بکەری ناو سیستەمی میتافیزیکی ئاماژەپێدراو دوو تایبەتمەندی نێگەتیڤ و چارەنووسکوژ و ڕەش وەردەگرێت؛ شێتییەک کە سەر لە وڕێنە و تێکچوونی یادەوەری (ونکردنی زەمان) دەدات و غوربەتێک کە ئەمان تێیدا بۆ خەڵکی کرمان “ئەویدی”ن، بەڵام ئەمان خۆیان نازانن چین و پێگەیان چۆنە تا بیر لەوانی دی بکەنەوە! واتە پێوەندی نێوان ڕۆستەم خان وەکوو خودێکی نەریتیی کوردی لەگەڵ ئەویدییەکی گەورە کە فارس و کرمانییەکان بن درووست نابێت وەکوو ئەو پێوەندییەی پێشوو کە سیستەمی خانخانێتی لەگەڵ ڕایەتەکانی خۆی درووست دەکرد بۆیە لە هەمبەر ئەویدیی گەورە شکست دەهێنێت و دیسان دەگەڕێتەوە بۆ ئەو خودە نەرێتییە ئەگەرچی بە هەندێ گۆڕانکاریی و توانەوەوە، لە دواجار کوڕە گەنجێکی بانەیی کە لە دەزگای “دادوەری” کرماندا ئیش دەکات بە سەریان دەکاتەوە و کچەکەی نەرگس کە ئێستە سمتی پڕە و مەمکی قۆرت و دەنگی ناسک! خوازبێنی دەکات و دەبێتە دەرگایەکی تۆزێک ڕێزمەندانەتر لە پێشوو بۆ دەرچوونی ڕۆستەم بێ “خان” و مان لە بەرزەخ و ڕۆشتن بەرەو نادیار یان دۆزەخ! ێک کە دۆخی هەنووکەی تێدا درێژە پێ بدات!
=KTML_Bold=باوکسالاری و خانخانێتی:=KTML_End=
وەک لەم گێڕانەوەیەدا تا ڕادەیەک ڕوونم کردەوە نەریتە کۆمەڵایەتی و کەلتووریەکانی کورد وەکوو باوکسالاری و خانخانێتی کە دەسەڵاتێکی شکۆمەند و پیرۆز و فیۆداڵیانەی لێ شین بۆتەوە، لەگەڵ میتافیزیکی ئیسلامی - عەرەبیدا بە شەڕ دێت و بەهۆی نەهاتنە ئارای سەنتێز و بەرئەنجامێکی ڕوون و واقیعی و ئاوەزمەندانە، چۆڵەوانییەک لە داروپەردووی ڕووخاو کە “با” تێیدا کرژی کڵافە کردووە و ڕایدەژەنێت لە بەر دەممانە کە عەشقی نەرگس و خودی نەرگس دەکوژن چوونکوو خوێنی نەرگسیان بەلاوە پیرۆزە و لەم سەریشەوە ئیسلامیان قبووڵ نەکردووە و نوێژ بە تەواوەتی ناکەن چوونکوو ڕەسەنایەتیان نابێ لەکیس بدەن، بۆیە وەکوو دەرکەوتەیەکی هێمایینی ئەم کردەوەیە نەرگس لە بانە بە جێ دێڵن و لەو ماڵەی کە بەکرێ گرتبوویان، لەنهۆمی سەرەوەدا دەینێژن و ئەرکی سەردانیکردن و پاسەوانییەکەی دەدەنە دەست ژنەقەرەجێک، دواتر ژنە چ گێڕانەوەگەل و چ دیرۆکگەل و چ ئووستوورەگەلێک لە گڵکۆی نەرگس ناهۆنێتەوە! لە گڵکۆی عاشقێکەوە دەبێتە نەزەرگە و ق#سنە# کۆنێک کە فریشتەکان و خزری زیندوو بەسەری دەکەنەوە و ژنە قەرەجیش لەم پێشانگا ئەفسووناوییەی کە ڕێکی خستووە پارە و دەسکەوت و حەوجەگەلێکی زۆر بەری دەکەوێت!
بەرهەمهێنانەوەی ماناکای پیرۆزی
ئەمەش وەکوو ئاماژەیەکە بۆ درێژبوونەوە و بەرهەمهاتنەوەی ماناکانی پیرۆزیی تاقم و توێژێک لەژێر ناوی خان و خێڵ و فیۆداڵ کە لەگەڵ ڕەهەندێکی ئوستوورەیی بە ناوی مردن تێکەڵ بووە و گێڕانەوەی لە ناو سیستەمێکی مانایی دیکەدا بەردەوام دەبێت و ئەم جارە لە نهۆمی سەرەوەیە بە هەندێ گۆڕانکارییەوە، ئایا گۆڕانکارییەکە ئەرێنی و پێشکەوتووانەیە؟ ئایا سیستەمی خانخانی بەهۆی دیتنەوەی کوڕەی بانەیی کە لە ناو دەزگای دادوەریدا ئیش دەکات و بنەماڵەی ڕۆستەم خان و گەڕاندنەوەی ڕێز و هاوسەرگیری لەگەڵ کچەکەی نەرگس درێژ دەبێتەوە؟ یان نا ئەوە بەشی سەرەوەی هەرەمەکەی کە کەوتووەتە شوێنێکی دوورەدەست و هیوای هەستانەوەی ڵی ناکرێت؟ یان نەرگس و مەزارەکەی لە بانە دەبن بە سیستەمێکی مانایی و میتافیزیکی بۆ لەبندانی زیاتری خانخانێتی؟ نەرگسێک کە بەخۆشەویستیی بۆ بۆرەپیاوێک یەکەمین گورزی لە سیستەمەکەی باوکی دا! یان نا دەبێت بە بەرهەمهێنانەوەی ڕۆحێکی بەرگری و جوانیپەرستی لەناو خەڵکی ئاسایی و ڕایەت دژی دۆخی زاڵ و سەپاو؟.
=KTML_Bold=پەراوێز و سەرچاوەکان:=KTML_End=
1 و 2-خوش امدی، ابراهیم یونسی، ل316و317و318 ساڵی1381
3- وشەیەکی دێهاتەکانی دەڤەری #کرماشان# کونارۆشنا=کونا ڕۆچنە=کڵاورۆچنە
4-بەیت و کۆڵەکەی سەرەکی مۆسیقای کوردیی کە وەگێڕیی عەشق و هیجران و جەنگ وحەماسەت دەکات. =KTML_Bold=[1]
ئەم بابەتە بە ڕێنووسی سەرچاوەی ئاماژە پێکراو نووسراوە کوردیپێدیا دەستکاری نەکردووە=KTML_End=
اێ مەقاڵە أ زوون (کوردیی ناوەڕاست) نۆیسیائە، أڕا واز کردن بەخش أ زوون بنچێنە(اصلی)!أڕؤی آیکون کلیک کەن
ئەم بابەتە بەزمانی (کوردیی ناوەڕاست) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
اێ بەخشە 322 گل سئرکریائە(دێینە)
HashTag
بنچەکەل(سەرکەنی=سرچشمە)
[1] | کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەڕی چاوی کورد - 06-06-2023
آیتم های مرتبط: 3
ڕزگ(دەسە):  مەقاڵەل گؤجەر
زبان مقاله: کوردیی ناوەڕاست
Publication Type: Born-digital
لهجە: ک. جنوبی
نوع سند: زبان اصلی
کتاب: سیاسی
Technical Metadata
 کیفیت بەخش : 99%
99%
اێ ڕکؤردە إژ لآ 06-06-2023 أڕا( ڕۆژگار کەرکووکی )
اێ بەخشە گل دؤمائن(آخرین گل) إژ لآ( شادی ئاکۆیی ): أڕا06-06-2023 نووآ بی(بروز بی)
نیشانی مەقاڵە
اێ بەخشە 322 گل سئرکریائە(دێینە)
 کوردی پدیا کەڵنگتەرین بنچەک چەن زوون دار أڕا زانستەنیەل کؤردیە!
 کتاووخانە
سەرەوژێری
 کتاووخانە
وشەێل، ئەژ هەفت دەلیا گوارننەم
 کتاووخانە
بۊش کامە وەرزی؟
 مەقاڵەل گؤجەر
چیرۆکی مسافرکیش لە ئێحسان نیک‌پەی
 زنی نۆیسە (ژیان ناۆمە)
موحسن قەیسەری
 مەقاڵەل گؤجەر
چرچ بوودە پاساکەر ڕەخنەگری! ئایا ڕەخنەێ هەشار یا لە پشت کەل و کورچ، تۊەنێد یارمیەتی کوومەڵگای ئیمە بەێدن؟ /مازیار نەزەربەیگی
 مەقاڵەل گؤجەر
باشوور و بنەڕەتەل یەکاگرتن زوانی وژمان
 کتاووخانە
گوڵدەم سۊر
 کتاووخانە
پاش واران
 زنی نۆیسە (ژیان ناۆمە)
مازیار نەزەربەیگی
 مەقاڵەل گؤجەر
یانزە مەلۊچگ مازیار حەیدەری
 زنی نۆیسە (ژیان ناۆمە)
ئەفشین غوڵامی
 مەقاڵەل گؤجەر
داستانێگ لە مامووستا مەنووچێر کەێخسرەوپووڕ
 زنی نۆیسە (ژیان ناۆمە)
کەژال وەتەنپوور

Actual
 مەقاڵەل گؤجەر
وتوێژ تایبەت وەگەرد حسام لوڕنژاد گوورانی چڕ کرماشانی
13-09-2022
حوسێن باقری - ژاکان باران
وتوێژ تایبەت وەگەرد حسام لوڕنژاد گوورانی چڕ کرماشانی
 مەقاڵەل گؤجەر
چیرۆکی مسافرکیش لە ئێحسان نیک‌پەی
15-09-2022
حوسێن باقری - ژاکان باران
چیرۆکی مسافرکیش لە ئێحسان نیک‌پەی
 کتاووخانە
واژا
18-09-2022
حوسێن باقری - ژاکان باران
واژا
 مەقاڵەل گؤجەر
باشوور و بنەڕەتەل یەکاگرتن زوانی وژمان
19-09-2022
حوسێن باقری - ژاکان باران
باشوور و بنەڕەتەل یەکاگرتن زوانی وژمان
 زنی نۆیسە (ژیان ناۆمە)
موحسن قەیسەری
01-10-2022
حوسێن باقری - ژاکان باران
موحسن قەیسەری
 بەخش نوو(جەدید)
 کتاووخانە
وشەێل، ئەژ هەفت دەلیا گوارننەم
07-06-2024
زریان سەرچناری
 کتاووخانە
پاش واران
07-06-2024
زریان سەرچناری
 کتاووخانە
بۊش کامە وەرزی؟
30-09-2023
زریان سەرچناری
 کتاووخانە
گوڵدەم سۊر
18-12-2022
ڕۆژگار کەرکووکی
 کتاووخانە
سەرەوژێری
17-12-2022
ڕۆژگار کەرکووکی
 زنی نۆیسە (ژیان ناۆمە)
موحسن قەیسەری
01-10-2022
حوسێن باقری - ژاکان باران
 کتاووخانە
هۊرد کەم
20-09-2022
حوسێن باقری - ژاکان باران
 زنی نۆیسە (ژیان ناۆمە)
مەهوەش سولێمانپوور
19-09-2022
حوسێن باقری - ژاکان باران
 زنی نۆیسە (ژیان ناۆمە)
کەژال وەتەنپوور
18-09-2022
حوسێن باقری - ژاکان باران
 کتاووخانە
واژا
18-09-2022
حوسێن باقری - ژاکان باران
آمار
 شؤمارە مەقاڵەل 527,317
 شؤمارە عەسگەل  106,660
 کتاووەل 19,808
فایل های مرتبط 99,816
Video 1,454
 زوون
کوردیی ناوەڕاست 
301,586
Kurmancî - Kurdîy Serû 
88,806
هەورامی 
65,781
عربي 
29,009
کرمانجی - کوردیی سەروو 
16,393
فارسی 
8,639
English 
7,180
Türkçe 
3,571
Deutsch 
1,458
Pусский 
1,123
Française 
321
Nederlands 
130
Zazakî 
85
Svenska 
56
Հայերեն 
44
Español 
39
Italiano 
39
لەکی 
37
Azərbaycanca 
20
日本人 
18
עברית 
14
Norsk 
14
Ελληνική 
13
中国的 
11
ڕزگ(دەسە)
لەکی
 مەقاڵەل گؤجەر 
15
 کتاووخانە 
14
 زنی نۆیسە (ژیان ناۆمە) 
6
 وەڵگەنۆمەل 
1
 
1
MP3 
311
PDF 
30,001
MP4 
2,356
IMG 
194,830
 کوردی پدیا کەڵنگتەرین بنچەک چەن زوون دار أڕا زانستەنیەل کؤردیە!
 کتاووخانە
سەرەوژێری
 کتاووخانە
وشەێل، ئەژ هەفت دەلیا گوارننەم
 کتاووخانە
بۊش کامە وەرزی؟
 مەقاڵەل گؤجەر
چیرۆکی مسافرکیش لە ئێحسان نیک‌پەی
 زنی نۆیسە (ژیان ناۆمە)
موحسن قەیسەری
 مەقاڵەل گؤجەر
چرچ بوودە پاساکەر ڕەخنەگری! ئایا ڕەخنەێ هەشار یا لە پشت کەل و کورچ، تۊەنێد یارمیەتی کوومەڵگای ئیمە بەێدن؟ /مازیار نەزەربەیگی
 مەقاڵەل گؤجەر
باشوور و بنەڕەتەل یەکاگرتن زوانی وژمان
 کتاووخانە
گوڵدەم سۊر
 کتاووخانە
پاش واران
 زنی نۆیسە (ژیان ناۆمە)
مازیار نەزەربەیگی
 مەقاڵەل گؤجەر
یانزە مەلۊچگ مازیار حەیدەری
 زنی نۆیسە (ژیان ناۆمە)
ئەفشین غوڵامی
 مەقاڵەل گؤجەر
داستانێگ لە مامووستا مەنووچێر کەێخسرەوپووڕ
 زنی نۆیسە (ژیان ناۆمە)
کەژال وەتەنپوور
Folders
 کتاووخانە - کتاب - رمان کوتاه  کتاووخانە - نوع سند - ترجمه  کتاووخانە - لهجە - ک. لری  کتاووخانە - شهرها - سنندج  کتاووخانە - اقلیم - شرق کردستان  کتاووخانە - PDF -  مەقاڵەل گؤجەر - اقلیم - شرق کردستان  مەقاڵەل گؤجەر - شهرها - کرمانشاه  مەقاڵەل گؤجەر - لهجە - ک. لری  مەقاڵەل گؤجەر - کتاب - مقالە و مصاحبە

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.67
| تماس | CSS3 | HTML5

| زمان دؤرسکردن وەڵگە(پەڕە): 0.875 ثانیه(اێس)