Kitabxana Kitabxana
Axtar

Kurdipedia Dev Kürtçe məlumat mənbəyidir


Axtarış Seçimləri





Ətraflı Axtarış      Klaviatura


Axtar
Ətraflı Axtarış
Kitabxana
Kürd adları
Hadisələrin xronologiyası
Resurslar
Tarix
İstifadəçi kolleksiyası
Hadisələr
Kömək istəyin
Kurdipedi nəşrləri
Video
Təsnifatlar
Hadisə ilə əlaqəli olan məsələ
Element qeydiyyatı
Yeni başlıq qeyd
Şəkil göndərin
Anket
Şərhlər
Ünsiyyət
Bizə nə cür məlumat lazımdır!
Standartlar
İstifadə qaydaları
Məhsulun Keyfiyyəti
Alətlər
Haqqında
Kurdipedi arxivçiləri
Bizim haqqımızda məqalələr!
Veb saytınıza Kurdipedia əlavə edin
E-poçt əlavə / sil
Ziyarətçi statistikası
Məqalə statistikası
Şrift çeviricisi
Təqvim - Dönüstürücü
Yazım yoxlaması
Səhifələrin dili və dili
Klaviatura
İstifadə olunan bağlantılar
Google Chrome için Kurdipedia uzantısı
Kurabiye
Dillər
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Mənim Hesabım
Daxil ol
Dəstəklənmə
Şifrəni unutdum
Axtar Element qeydiyyatı Alətlər Dillər Mənim Hesabım
Ətraflı Axtarış
Kitabxana
Kürd adları
Hadisələrin xronologiyası
Resurslar
Tarix
İstifadəçi kolleksiyası
Hadisələr
Kömək istəyin
Kurdipedi nəşrləri
Video
Təsnifatlar
Hadisə ilə əlaqəli olan məsələ
Yeni başlıq qeyd
Şəkil göndərin
Anket
Şərhlər
Ünsiyyət
Bizə nə cür məlumat lazımdır!
Standartlar
İstifadə qaydaları
Məhsulun Keyfiyyəti
Haqqında
Kurdipedi arxivçiləri
Bizim haqqımızda məqalələr!
Veb saytınıza Kurdipedia əlavə edin
E-poçt əlavə / sil
Ziyarətçi statistikası
Məqalə statistikası
Şrift çeviricisi
Təqvim - Dönüstürücü
Yazım yoxlaması
Səhifələrin dili və dili
Klaviatura
İstifadə olunan bağlantılar
Google Chrome için Kurdipedia uzantısı
Kurabiye
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Daxil ol
Dəstəklənmə
Şifrəni unutdum
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 Haqqında
 Hadisə ilə əlaqəli olan məsələ
 İstifadə qaydaları
 Kurdipedi arxivçiləri
 Şərhlər
 İstifadəçi kolleksiyası
  Hadisələrin xronologiyası
 Hadisələr - Kurdipedia
 Kömək
Yeni başlıq
Biyografi
Ciyərxun
27-07-2024
شادی ئاکۆیی
Kitabxana
Kürdlər və Kürdüstan haqqında ümumi məlumat
18-07-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Biyografi
Həjar Şamil oğlu
27-08-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Biyografi
Nadir Nadirov
25-06-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Kitabxana
Tarikh-i Alam Ara-yi Abbasi, I CİLD
03-06-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Biyografi
İosif Orbeli
09-05-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Biyografi
Yılmaz Güney
09-05-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Biyografi
Haciye Cindi
07-05-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Biyografi
Kanat Kürdoyev
07-05-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Kitabxana
XIX əsr və XX əsrin əvvəllərində Kiçik Qafqazın cənub-şərq bölgəsinin tarixi-etnorrafik tədqiqi
08-11-2022
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Məqalə
  528,087
Şəkil
  106,908
Kitab PDF
  19,847
Əlaqəli fayllar
  100,071
Video
  1,466
Dil
کوردیی ناوەڕاست 
302,020
Kurmancî - Kurdîy Serû 
88,798
هەورامی 
65,795
عربي 
29,049
کرمانجی - کوردیی سەروو 
16,722
فارسی 
8,766
English 
7,231
Türkçe 
3,580
Deutsch 
1,471
Pусский 
1,124
Française 
324
Nederlands 
130
Zazakî 
85
Svenska 
57
Հայերեն 
45
Italiano 
40
Español 
39
لەکی 
37
Azərbaycanca 
21
日本人 
19
Norsk 
14
עברית 
14
Ελληνική 
13
中国的 
12
Grup
Azərbaycanca
Biyografi 
8
Qısa təsvir 
7
Kitabxana  
6
Fayl saxlama
MP3 
311
PDF 
30,106
MP4 
2,374
IMG 
195,387
Məzmun axtarışı
Kitabxana
ZƏNGƏZUR KÖÇ, DEPORTASİYA, ...
Kitabxana
Azərbaycan dilçiliyi proble...
Biyografi
Kanat Kürdoyev
Biyografi
Haciye Cindi
Biyografi
Yılmaz Güney
شانشینی مەلکیشی ناسراو بە کوردستان و ڕۆڵی لە شەڕی نێوان سەفەوییەکان و عوسمانییەکاندا
Kurdipediyaya töhfə verənlər Kürdüstanın bütün bölgələrindən olan dildaşları üçün vacib məlumatları arxivləşdirirlər.
Grup: Qısa təsvir | Başlıq dili: کوردیی ناوەڕاست
Paylaş
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
Qiymətləndirmə
1 Səs 5
Mükəmməl
Çox yaxşı
Orta
Kötü deyil
Kötü
Favoritlərimə əlavə et
Bu məqaləyə şərh yazın!
Əşyanın tarixi
Metadata
RSS
Mövzunun şəklini Google-da axtarın!
Seçilmiş mövzunu Google-da axtarın.
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

شانشینی مەلکیشی ناسراو بە کوردستان و ڕۆڵی لە شەڕی نێوان سەفەوییەکان و عوسما...

شانشینی مەلکیشی ناسراو بە کوردستان و ڕۆڵی لە شەڕی نێوان سەفەوییەکان و عوسما...
ناونیشانی بابەت: شانشینی مەلکیشی ناسراو بە #کوردستان# و ڕۆڵی لە شەڕی نێوان سەفەوییەکان و عوسمانییەکاندا
ئامادەکردنی: حسێن بلباس
ناسینی مێژووی ھەر نەتەوەیەک کاریگەرییەکی ھەرە مەزنی ھەیە لەسەر جوانتر ناسینی پێکھاتەکانی کۆمەڵایەتی و کولتووری لەناو جڤاک و کومەڵگەدا.
ناسینی مێژوو و پێکھاتەکانی ھەر کومەڵگایەک ئەرکی سەرشانی ئەندامانی ئەو کۆمەڵگایەیە و توێژینەوە لەم ئاستەدا دەتوانێ ببێتە ھۆی ڕوونبوونەوەی تاکەکان و ھەروەها ئامرازێکی کاریگەرە بو توێژینەوە و پەرەپێدانی مرۆڤ و چین و پێکھاتەکانی ئەو کۆمەڵەگایە.
دوای ئینسان، بنەماڵە و خانەدان و هۆز و خێڵەکان بەرچاوترین و سەرەکیترین بناغەکانی پێکھێنەری ئەو کۆمڵگایەن.

$پایتەختی شانشینی مەلکیشی (Melkîşî) $
شاری #چەمشگزەک# (#چمشگزک#) بووە، بۆیە زۆر جار بە شانشینی چمشگزک تۆمار کراوە.
لەسەرچاوە مێژووییەکاندا، ناوی شانشینی مەلکیشی بەم جۆرە تۆمار کراوە (مەلکیشی، چەمشگزەک، کوردستان)، بەڵام ناوە درووستەکەی (مەلکیشی)یە و بە کوردستان ناسراو بوو و چەمشگزەک ناوی پایتەختەکەیەتی.
ئەم شانشینە دەکەوێتە باشووری ئەرزینجان و باکووری #دیاربکر#، سنووری شانشینی مەلکیشی سنوورێکی فراوان بووە، شارەکانی (#دەرسیم#، عەرەبگیر، خەربووت، مووش، بینگول، بەشێک لە ئەلازێر، بەشێک لە دیاربکر، بەشێک لە #ئەرزنجان#، بەشێک لە #ئەرزەڕۆم#، بەشێک لە سیواس)...ی لەخۆ گرتووە.
شانشینی مەلکیشی شانشینێکی کۆنی کوردانی هەزەبانییە، کە لەپێش زایین هەر بەشێک بووە لە هەزەبان (هیزولان)، بەڵام لەسەردەمی پاشا مەلکیشۆ هەزەبانی (بلباس) ئەم شانشینە زۆر بەهێزتر بووە و 34 قەڵا 16 شار لەژێر قەڵەمڕەویدا بووە.
پاشا مەلکیشۆ لەدەوروبەری ساڵی 1045ی زایینی فەرمانڕەوایی کردووە. پاشا مەلکیشۆ بلباس نەوەی پاشا ئەبولهیجا موسک کوڕی پاشا چەکۆی هەزەبانییە.
مەلکیشییەکان نەوەی بێگەردی هەزەبانییەکانن و بەشێکی گرنگی هۆزەکانی بلباسن، هەزەبانی خاون دەوڵەتێکی کوردی بەهێز بوونە لە کوردستان، ئەتوانین بڵێین لە دەوڵەتە هەرە بەهێزەکانی کوردستان بوونە، کە شاری هەولێر پایتەختیان بووە، سنووری دەوڵەتی هەزەبانی تەواوی #باشووری کوردستان# و زۆربەی ڕۆژهەڵاتی کوردستان و بەشێک لە وڵاتی ئێستای ئێڕاق و ئێران و بەشێک لە باکوور و ڕۆژاوای کوردستانی دەگرتەوە.
دەوڵەتی مەلکیشی (کوردستان) دەوڵەتێکی هەزەبانی بووە، یاخود ئەتوانین بڵێین دوایین دەوڵەتی کوردیی هەزەبانی بووە.
میر #شەرەف خانی بەدلیسی# و ڤیلادیمێر مینۆرسکى و ئەمین زەکى بەگ، سەبارەت بە ملکیشى دەنووسن، مەلکیشییەکان بە زۆرى قەوغایى و حەشامەت و دارایى، سەرتۆپی هۆزەکانى کوردستانن، لە سەدەى 7 و 8 کۆچی، نزیکەى هەزار ماڵێکیان لە ڕیزى میرانى لاى پادشاى ئێران بوون، مەلکیشى هەمیشە فەرمانڕەواى سەربەخۆ وخۆماڵییان بەسەرەوە بووە و بەرفراوانیى وڵاتەکەیان و زۆریى حەشامەتەکەیان لە ڕادەیەک دایه، کە هەموو کەسێک و تەنانەت پادشایانى زەمان، لە دەفتەر و پسوولەکانى دیواندا بە وڵاتەکەیان دەڵێن (کوردستان).
شەرەف خانی بەدلیسی ئاماژە بەوەش دەکات، کە دەوڵەت و پاشایانی زلهێزی وەک جەنگیز خان و تەیموور گۆرگان و شاهرۆخ میرزا و قەرە یوسفی تورکمانیش دەستیان بۆ نەبردوون و نەیان توانیوە لێیان زەوت بکەن.
شانشینی مەلکیشی بێجگە لەوەی دەوڵەتەکەی خۆی ڕۆڵێکی باڵای گێڕاوە لەسەردەمی فەرمانڕەوایی ئەیووبی، لەسەردەمی پاشابەهائەدین خەلیل کوڕی پاشا مەلک ئەلعادل محەمەد کوڕی پاشا مەلیک ئەلعادل مەلکیشۆ لەسەرکردە هەرە گەورە و باڵاکانی مەلیک عادل و مەلیک کامل ئەیووبی بووە، هەروەها فەرمانڕەوای جەزیرە و حەران و ڕوها و فەرمانڕەوای شام و فەرمانڕەوای قاهیرە بووە و لە هەمان کاتدا سوپاسالاری سوپای ئەیووبی بووە (قائد الجیوش المنصورة) و ڕۆڵێکی بەرچاوی گێڕاوە لە شەڕی نێوان ئەیووبی و سەلجووقیدا.
هەروەها میر عزەدین کوڕی پاشا مەلک ئەلعادل محەمەد کوڕی پاشا مەلک ئەلعادل مەلکیشۆ لەسەرکردە باڵاکانی ئەیووبی بووە و ماوەیەک فەرمانڕەوای شام بووە.
میر ئەسعد کوڕی پاشا محەمەد کوڕی پاشا مەلکیشۆ لە میران و سەرکردەکانی ئەیووبی بووە.
میر فەخرەدین محەمەد کوڕی میر ئەسعەد کوڕی پاشا محەمەد کوڕی پاشا مەلکیشۆ، سوپاسالار و لە میران و سەرکردە هەرە باڵاکانی مەلیک ناسری ئەیووبی بووە، تا نەمانی دەوڵەتی ئەیووبی بە دەست مەمالیک ڕازی نەبوو بە هاتنە سەر دەسەڵاتی مەمالیک.
لە میرە هەرە گەورە و باڵاکانی سوڵتان #سەڵاحەدینی ئەیوبی# میر وەهسوزان کوڕی میر مەنسوور کوڕی میر وەهسوزان کوڕی پاشا مەلکیشۆ، کە میرێکی گەورە و شاعرێکی بەناوبانگ بوو.
پاشا مەلیک ئەلعادل خالید کوڕی پاشا بەهائەدین مەلکیشی لە پاشا بەهێزەکانی کوردستان بووە و دەوڵەتی مەملووکی پەیوەندییان لەگەڵ کردووە و دانیان بە شانشینەکەیاندا ناوە، هەروەها کوڕەکانی میر ئەحمەد، میر مەحموود، میر جەلال، میر عەلائەدین عەلی، میر کەیقوباد لەو میرانە بوونە، کە ناویان لە پەڕتووکی (صبح الأعشی)دا هاتووە و دەوڵەتی مەملووکی دانی پێدا ناون.
میر عەلائەدین عەلی کوڕی پاشا خالیدی مەلکیشی فەرمانڕەوای میرنشینی (خەربووت، خرت پرت) بووە و دەوڵەتی مەملووکی دانی بە دەساڵەتەکەدایاندا ناوە و قلقشندی ئاماژەی پێ کردووە.
پاشا (کەیقوباد) لەدوای باوکی پاشا خالیدی مەلکیشی بووەتە پاشای کوردستان.
دوای ئەو کوڕەکەی پاشا مەلیک ئەلعادل تاجەدین یەڵمان لە پاشا هەرە بەهێزەکان بووە و سەردەمی ئەو سەردەمی تەیمووری لەنگ و میر موتەهرتەن بووە، پاشا تاجەدین ناسناوی وەک باب و باپیرانی مەلیک ئەلعادل (پاشای دادگەر) بووە، کە یەکەم ئەکادیمیا و پەیمانگای بۆ میرانی کوردی دامەزراندووە و بە پەیمانگای (یەڵمانی) ناسراوە.
پاشا تاجەدین یەڵمان توانیبووی هاوپەیمانیی لەگەڵ دەوڵەتانی دەوروبەری ببەستێت، بەتایبەتی دەوڵەتی مەغۆل بە سەرکردایەتیی پاشا تەیمووری لەنگ (تەیموور کورکان)، لە شەڕی عوسمانی و مەغۆلیدا شانشینی مەلکیشی ڕێککەوتنێک لەگەڵ تەیمووری لەنگی پاشای مەغۆل دەبەستێ و ئەم ڕێککەوتنە لەسەر بنەمای ئەوە بووە ،کە دەوڵەتی مەغۆل دان بە دەوڵەتی مەلکیشیدا بنێت و ڕێز لەسەروەریی ئەو وڵاتە بگرێ و لەبەرانبەردا شانشینی مەلکیشی (کوردستان) ڕێز لە دەوڵەتی مەغۆل بگرێ و ڕێگر نەبێت لە هێرشکردنە سەر عوسمانی لەلایەن مەغۆلەکان، چونکە کە تەیمووری لەنگ دەوڵەتى ئاق قۆینلۆ و قەرەقۆینلۆى تێک دا و کۆتایى پێ هێنان، یوسف ڕەش، سەرۆکى قەرەقۆینلۆیەکانی بەدیل گرتبوو، ئەوجا لە باشوورى زێى فورات بەرەو ڕۆژاوا هەڵکشا، بەڵام مەلکیشییەکان ڕێگایان لە مەغۆلەکان گرتبوو نەیانهێشت لەشکرى تەیمووری مەغۆلى لە سنوورەکانیان تێپەڕن.
سەردەمى مەغۆلەکان، ئەنادۆل داگیر کرا، هۆلاکۆ (پەشموتای) کوڕى خۆى کردبووە والیى (سیواس) و فەرمانى پێ دابوو، کە هێرش بکاتە سەر شانشینی مەلکیشی، پەشموتای بە سوپای مەغۆل هێرشی کردە سەر مەلکیشییەکان و لەبەرانبەردا سوپای مەلکیشی ڕووبەڕوویان بوونەوە و لەنزیک ناوچەی (کەزەل کەلیسه)، کە سەر بە ناوچەکانی مەلکیشی بوو، شەڕێکی خوێناوی قەوما و بۆ ماوەى دوو مانگ شەڕ لەنێوان هەردوولادا بەردەوام بوو، لەکۆتاییدا سوپای مەغۆل شکان و میر پەشموتای کوڕی پاشا هۆلاکۆ هەڵات.
لە ساڵی 1328ی زایینی فەرمانڕەوای ئەرزینجان، کە سەر بە تۆرکمانە ئاق قۆینلۆوەکان بوو، هێرشی دەکردە سەر سنووری دەوڵەتی مەلکیشی، بۆیە مەلکیشییەکان بە سوپایەکی تۆکمە هێرش دەکەنە سەری و دەیکوژن. هەروەها ملکیشییەکان لەگەڵ ئیلخانییەکان جێگرى مەغۆلەکان و ئاق قۆینلۆ تورکەمان شەڕێکى زۆریان کردووە و توانیویانە خۆیان بپارێزن.

$جەنگی شانشینی مەلکیشی و شانشینی زولقەدری$
شانشینی زولقەدر لە شانشینەکانی (#ئەنادۆڵ#) بووە و پایتەختەکەی شاری (بستان) بووە، سەر بە هەرێمی (مەرعەش). لەدوای ڕوخانی دەوڵەتی سەلجووقی دامەزراوە.
ئەم جەنگە لەدەوروبەری ساڵی 1450ی زایینی ڕووی داوە، کاتێک پاشای وڵاتی زولقەدر پاشا (سولەیمان کوڕی محەمەد زولقەدری) بڕیار دەدات هێرش بکاتە سەر شانشینی مەلکیشی (بلباس).
لەو سەردەمەدا، پاشای شانشینی مەلکیشی پاشا (مەلک ئەلعادل شێخ حەسەن بەگ مەلکیشی بلباس، کوڕی پاشا مەلک ئەلعادل تاجەدین کوڕی پاشا کەیقوباد کوڕی پاشا خالید کوڕی پاشا بەهائەدین کوڕی پاشا محەمەد کوڕی پاشا مەلکیشۆ نەوەی پاشای مەزن ئەبولهیجا موسەک هەزەبانی کوڕی پاشا چەکۆ جەعفەر محەمەد هەزەبانی، لە نەوەکانی پاشای مەزن مۆنبازی هەزەبانی) لە شەڕدا بوو لەگەڵ دەوڵەتی ئاق قووینلۆ، کە پاشاکەیان (ئۆزۆن حەسەن ئاق قۆینلۆ تورکمان) بوو. زولقەدرییەکان کە لەسەر هەردوو قەڵای (کوئراک) و (وئراک) کێشەیان لەگەڵ مەلکیشی بلباس هەبوو، بۆیە ئەم دەرفەتەیان بە هەل زانی بۆ هێرشکردنە سەر پاشا ئەلمەلیک ئەلعادل شێخ حەسەن بەگ مەلکیشی بلباس، چونکە پاشا شێخ حەسەن مەلکیشی سەرقاڵی بەرەنگاربوونەوەی سوپای ئاق قۆینلۆ بوو.
پاشا سولەیمانی زولقەدر بە سوپایەکی (30) هەزار کەسیی لە تورکمان هێرش دەکاتە سەر کوردانی بلباس لە شانشینی مەلکیشی، پاشا شێخ حەسەن مەلکیشی بلباس دوای ڕاوێژکردن لەگەڵ میر و سەرکردە سەربازییەکانی بڕیار دەدات، سوپاکەی بکاتە دوو بەش، بەشێکیان بەردەوامی بە شەڕکردن بدەن بەرانبەر دەوڵەتی (ئاق قۆینلۆ) لە دەشتی (سەفان)، کە سنووری شانشینی مەلکیشی بووە لەنزیک شاری (بینگۆل) و بەشێکی دیکەی سوپاکەی ڕەوانە دەکات بۆ شەڕکردن بەرانبەر زولقەدرییەکان، دوای پێنج ڕۆژ شەڕکردن سوپاس کوردانی مەلکیشی بلباس بەسەر تورکمانە زولقەدرییەکان زاڵ دەبن و خەراپیان بەسەر دێنن، بۆیە پاشا سولەیمان زولقەدری پاشەکشە دەکات بۆ قەڵای خەربووت و کۆتایی بەم شەڕە دێت. لە هەمان کاتدا مەلکیشی سەربازانی ئاق قۆینلۆ ڕاو دەنێت.
مەلکیشی لە شەڕی عوسمانی و سەفەویدا ڕۆڵێکی یەکلاکەرەوەی هەبووە لەنێوان ئەو دوو هێزەدا پشتگیریی هەر بەرەیەکی کردبا سەرکەوتن بۆ ئەو دەبوو. لە شەڕی چاڵدێراندا مەلکیشی سەرەتا پشتگیریی شائیسماعیلی سەفەوییان کرد، بۆ ئەوەى لە جووڵانەوەى سەربازیدا یارمەتیى شا بدەن قەڵاتى کەماهیان (کەماخ)، کە لە قەڵاکانى ملکیشى بوو، بۆ بەجێ هێشت لە باشوورى ئەرزینجان، تا بیکاتە بنکەى سەربازیى خۆى، بە مەرجێ دان بە سەربەخۆیى وڵاتەکەیاندا بنێ و لەبەرانبەردا شا ئیسماعیلی سەفەوی بەشێکی زۆری (ئێڕاقی عەجەمی) بەخشییە پاشا حاجی ڕۆستەم بەگ مەلکیشی بلباس.
بەڵام، کە لە بەرەی سەفەوی کشانەوە، عوسمانییەکان توانییان زۆر بەئاسانی سەرکەوتن بەدەست بهێنن، (باشترین بەڵگە بۆ ئەم بابەتە، نامەی سوڵتان بایەزیدی دووەم عوسمانی، کە بۆ پاشا حاجی ڕۆستەم بەگی مەلکیشی بلباس ناردوویەتی و هەروەها پەڕتووکی شەرەفنامەیە).
سوڵتان سەلیمی عوسمانی چەند نامەیەک بۆ پاشا ڕۆستەم ڕەوان دەکات و داوای لێ دەکات هاوکاریی بکات و لە بەرەی شا ئێسماعیل پاشا بکشێتەوە، ڕۆستەم ئەم کارەی کرد و لە شەڕی چاڵدێران کشایەوە.
لەدوای شەڕی چاڵدێران، مەلکیشی بووە هاوپەیمانی عوسمانی، بەڵام لە هەمان کاتدا سەربەخۆیی خۆی بەرانبەر بە عوسمانی پاراستبوو.
لەدوای ساڵی 1514ز، مەلکیشی بووە دوژمنی سەرسەختی سەفەوی و سێ جار بە تەنیا شەڕی سەفەوییان کردووە.
مەلکیشی بە سەرکردایەتیی پاشا پیر حسێن بەگ مەلکیشی بلباس، کە پێشتر هەولێریان لە سەفەوییەکان گرتبوو، سێ جار چوون بۆ هاوکاریی میر سەید فەرمانڕەوای سۆران و میر یوسف بەگ میری ورمێ، کە بە غازی قڕان ناوبانگی دەرکردبوو، هەروەها بۆ لای ئەسکەندەر بەگ لە برادۆست. لەڕاستیدا لە یەکێک لەم سێ شەڕەدا خودی شا ئیسماعیلی سەفەوی لەگەڵ سوپاکەیدا هات و لە هەر سێ خول دۆڕابوو و گەڕابووەوە دواوە.
دیسان دواتر لە دەوروبەری نووسەیبین، سەفەوییەکان لە شەڕێکی گەورەدا لە شوێنێکدا بە ناوی کۆچ هەسار، لە ساڵی 1516ز، خۆیان کۆ کردەوە و مەبەستیان تۆڵەکردنەوە بوو لەو شکەستەی و لە شەڕی چاڵدێران تووشیان ببو، ئەم شەڕە شەڕێکی یەکلاکەرەوە بوو لەنێوان سەفەوییەکان و عوسمانییەکان.
سوپای عوسمانی بۆ دوو دەستە دابەش ببوو، دەستی ڕاست لەسەربازانی عوسمانی پێکهاتبوو و دەستی چەپیش لە جەنگاورە کوردەکان، شەڕ دەستی پێ کرد و ڕووبەڕوو هاتنەوە، وەک هەور تێکەڵاو بوون، لەگەڵ دەریای ڕژاو و ڕەشەبایەکی ژاوەژاو. لەو شەڕە خوێناوییەدا، ئەو گرووپەی کە یەکەمجار ئاگری شەڕی داگیرساند، سوپای ڕۆژەکی (بلباس) بوو، لە کاتی جەنگدا هێزەکانی لای چەپ زۆر کەم پیشان دەدا و خەریک بوو دوچاری شکست ببن، چونکە ستەمکاریی بەربەری قزلباشە سەفەوییەکان بە هێزێکی زۆر هێرشیان کرد، هەواڵ گەیشتە پاشا پیر حسێن بەگی دووەمی بلباس پاشای شانشینی مەلکیشی، کە بەشداریی شەڕیان نەکردبوو، کە سوپای کورد و جەنگاوەرانی بلباس خەریکە بە یەکجاری بشکێن، بۆیە مەلکیشییەکان، کە بەشداریی شەڕیان نەکربوو، بە سەرکردایەتیی پاشا پیر حسێن بەگی دووەم مەلکیشی بلباس، بە سوپایەکی 50 هەزار شەڕکەرەوە هاتە یارمەتیی کوردان و ئەمیرەکانی کوردستانی بەجێ نەهێشت و سەرکەوتنێکی گەورە بەسەر سەفەوییەکان تۆمار کرا.
لەڕاستیدا شانشینی مەلکیشی هەمیشە سەروەریی تەواوی کوردانی پاراستووە، هەروەک چۆن (#ئەمین زەکی بەگ#، ڤیلادمێر مینۆرسکی، د. #نووری دەرسیمی#) ئاماژەیان بەوە کردووە، کە ئاڵای شانشینی مەلکیشی ئاڵایەک بووە، کە لە تەواوی کوردستان ڕێزی لێ گیراوە و حیسابێکی تایبەتیان بۆ کردوون. ئەمین زەکی بەگ، لە پەڕتووکە مێژووییەکەیدا ئاماژە بەوە دەکات، کە ئاڵای مەلکیشی بەسەر تەواوی کوردستاندا شەکاوەتەوە.

$سەرچاوەکان:$
1- دیاربکریە، ابو بکر طهرانی.
2- سیاحتنامه، اولیاء جلبی.
3- معجم البلدان، یاقوت الحموی.
4- نجوم الزاهرة.
5- تاریخ اربل، ابو الهیجاء الهذبانی.
6- شرف نامه، شرف خان بدلیسی.
7- ایرج افشار سیستانی.
8- امین زکی بک، تارخ دول وامارات الکوردییە.
9- عباس نامە.
10- حسێن بلباس.
11- ڤیلادیمیر مینورسکی.
12- هنری فێڵد.
13- مارک سایکس.
14- شمس القهقهه.
15- سیرە العادل.
16- ملوک آل عثمان.
17- سیرة الفاتح.
[1]
Bu məqalə (کوردیی ناوەڕاست) dilində yazılmışdır, məqalələri orijinal dilində redaktə etmək üçün simvoluna vurun!
ئەم بابەتە بەزمانی (کوردیی ناوەڕاست) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
Bu mövzuya 908 dəfə baxılıb
HashTag
Resurslar
[1] İnternet səhifəsi | کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەڕی baskurd.basnews.com - 02-01-2023
Əlaqəli fayllar: 1
əlaqəli məqalələr: 7
Yayımlanma tarixi : 02-01-2023 (1 İl)
Folders: Qədim tarix
Məzmun kateqoriyası: Tarix
Nəşrin növü: Born-digital
Şəhərlər: Amed
Şəhərlər: Erzurum
Şəhərlər: Erbil
Şəhərlər: Arzincan
Sənəd növü: Orijinal dili
Texniki meta məlumatlar
Bu maddənin müəllif hüququ məqalənin sahibi tərəfindən Kurdipediyaya verilib!
Məhsulun Keyfiyyəti: 99%
99%
Bu başlıq سارا سەردار tərəfindən 02-01-2023 qeyd edilib
Bu məqalə ڕۆژگار کەرکووکی tərəfindən göz-dən redaktə və yayımlanmışdır
Bu mövzu sonuncu dəfə ڕۆژگار کەرکووکی tərəfindən 02-01-2023 tarixində nəzərdən keçirilmişdir
Başlıq ünvanı
Bu mövzuya 908 dəfə baxılıb
əlaqəli fayl - Sürüm
Tip Sürüm Editör Adı
Şəkil faylı 1.0.119 KB 02-01-2023 سارا سەردارس.س.
Kurdipedia Dev Kürtçe məlumat mənbəyidir
Kitabxana
Kürdlər və Kürdüstan haqqında ümumi məlumat
Qısa təsvir
Azərbaycan kürdləri
Kitabxana
Tarikh-i Alam Ara-yi Abbasi, I CİLD
Kitabxana
ZƏNGƏZUR KÖÇ, DEPORTASİYA, SOYQIRIMI, İŞĞAL TARİXİ
Kitabxana
XIX əsr və XX əsrin əvvəllərində Kiçik Qafqazın cənub-şərq bölgəsinin tarixi-etnorrafik tədqiqi
Kitabxana
Azərbaycan dilçiliyi problemlari cild 1

Gerçek
Kitabxana
ZƏNGƏZUR KÖÇ, DEPORTASİYA, SOYQIRIMI, İŞĞAL TARİXİ
24-08-2022
ڕاپەر عوسمان عوزێری
ZƏNGƏZUR KÖÇ, DEPORTASİYA, SOYQIRIMI, İŞĞAL TARİXİ
Kitabxana
Azərbaycan dilçiliyi problemlari cild 1
25-08-2022
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Azərbaycan dilçiliyi problemlari cild 1
Biyografi
Kanat Kürdoyev
07-05-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Kanat Kürdoyev
Biyografi
Haciye Cindi
07-05-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Haciye Cindi
Biyografi
Yılmaz Güney
09-05-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Yılmaz Güney
Yeni başlıq
Biyografi
Ciyərxun
27-07-2024
شادی ئاکۆیی
Kitabxana
Kürdlər və Kürdüstan haqqında ümumi məlumat
18-07-2024
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Biyografi
Həjar Şamil oğlu
27-08-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Biyografi
Nadir Nadirov
25-06-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Kitabxana
Tarikh-i Alam Ara-yi Abbasi, I CİLD
03-06-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Biyografi
İosif Orbeli
09-05-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Biyografi
Yılmaz Güney
09-05-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Biyografi
Haciye Cindi
07-05-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Biyografi
Kanat Kürdoyev
07-05-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Kitabxana
XIX əsr və XX əsrin əvvəllərində Kiçik Qafqazın cənub-şərq bölgəsinin tarixi-etnorrafik tədqiqi
08-11-2022
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Məqalə
  528,087
Şəkil
  106,908
Kitab PDF
  19,847
Əlaqəli fayllar
  100,071
Video
  1,466
Dil
کوردیی ناوەڕاست 
302,020
Kurmancî - Kurdîy Serû 
88,798
هەورامی 
65,795
عربي 
29,049
کرمانجی - کوردیی سەروو 
16,722
فارسی 
8,766
English 
7,231
Türkçe 
3,580
Deutsch 
1,471
Pусский 
1,124
Française 
324
Nederlands 
130
Zazakî 
85
Svenska 
57
Հայերեն 
45
Italiano 
40
Español 
39
لەکی 
37
Azərbaycanca 
21
日本人 
19
Norsk 
14
עברית 
14
Ελληνική 
13
中国的 
12
Grup
Azərbaycanca
Biyografi 
8
Qısa təsvir 
7
Kitabxana  
6
Fayl saxlama
MP3 
311
PDF 
30,106
MP4 
2,374
IMG 
195,387
Məzmun axtarışı
Kurdipedia Dev Kürtçe məlumat mənbəyidir
Kitabxana
Kürdlər və Kürdüstan haqqında ümumi məlumat
Qısa təsvir
Azərbaycan kürdləri
Kitabxana
Tarikh-i Alam Ara-yi Abbasi, I CİLD
Kitabxana
ZƏNGƏZUR KÖÇ, DEPORTASİYA, SOYQIRIMI, İŞĞAL TARİXİ
Kitabxana
XIX əsr və XX əsrin əvvəllərində Kiçik Qafqazın cənub-şərq bölgəsinin tarixi-etnorrafik tədqiqi
Kitabxana
Azərbaycan dilçiliyi problemlari cild 1
Folders
Biyografi - Cinsiyyət - Erkek Biyografi - Millət (Millət) - Kürt Qısa təsvir - Muxtar - Qısa təsvir - Muxtar - İran Qısa təsvir - Muxtar - Türkiye Qısa təsvir - Muxtar - Kurdistan Kitabxana - Muxtar - Azerbaijan Qısa təsvir - Muxtar - Azerbaijan Qısa təsvir - Muxtar - İsviçre Qısa təsvir - Muxtar - Türkmenistan

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.75
| Ünsiyyət | CSS3 | HTML5

| Səhifə yaratma müddəti: 0.594 saniyə!