Kitabxana Kitabxana
Axtar

Kurdipedia Dev Kürtçe məlumat mənbəyidir


Axtarış Seçimləri





Ətraflı Axtarış      Klaviatura


Axtar
Ətraflı Axtarış
Kitabxana
Kürd adları
Hadisələrin xronologiyası
Resurslar
Tarix
İstifadəçi kolleksiyası
Hadisələr
Kömək istəyin
Kurdipedi nəşrləri
Video
Təsnifatlar
Hadisə ilə əlaqəli olan məsələ
Element qeydiyyatı
Yeni başlıq qeyd
Şəkil göndərin
Anket
Şərhlər
Ünsiyyət
Bizə nə cür məlumat lazımdır!
Standartlar
İstifadə qaydaları
Məhsulun Keyfiyyəti
Alətlər
Haqqında
Kurdipedi arxivçiləri
Bizim haqqımızda məqalələr!
Veb saytınıza Kurdipedia əlavə edin
E-poçt əlavə / sil
Ziyarətçi statistikası
Məqalə statistikası
Şrift çeviricisi
Təqvim - Dönüstürücü
Yazım yoxlaması
Səhifələrin dili və dili
Klaviatura
İstifadə olunan bağlantılar
Google Chrome için Kurdipedia uzantısı
Kurabiye
Dillər
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Mənim Hesabım
Daxil ol
Dəstəklənmə
Şifrəni unutdum
Axtar Element qeydiyyatı Alətlər Dillər Mənim Hesabım
Ətraflı Axtarış
Kitabxana
Kürd adları
Hadisələrin xronologiyası
Resurslar
Tarix
İstifadəçi kolleksiyası
Hadisələr
Kömək istəyin
Kurdipedi nəşrləri
Video
Təsnifatlar
Hadisə ilə əlaqəli olan məsələ
Yeni başlıq qeyd
Şəkil göndərin
Anket
Şərhlər
Ünsiyyət
Bizə nə cür məlumat lazımdır!
Standartlar
İstifadə qaydaları
Məhsulun Keyfiyyəti
Haqqında
Kurdipedi arxivçiləri
Bizim haqqımızda məqalələr!
Veb saytınıza Kurdipedia əlavə edin
E-poçt əlavə / sil
Ziyarətçi statistikası
Məqalə statistikası
Şrift çeviricisi
Təqvim - Dönüstürücü
Yazım yoxlaması
Səhifələrin dili və dili
Klaviatura
İstifadə olunan bağlantılar
Google Chrome için Kurdipedia uzantısı
Kurabiye
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Daxil ol
Dəstəklənmə
Şifrəni unutdum
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 Haqqında
 Hadisə ilə əlaqəli olan məsələ
 İstifadə qaydaları
 Kurdipedi arxivçiləri
 Şərhlər
 İstifadəçi kolleksiyası
  Hadisələrin xronologiyası
 Hadisələr - Kurdipedia
 Kömək
Yeni başlıq
Biyografi
Həjar Şamil oğlu
27-08-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Biyografi
Nadir Nadirov
25-06-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Kitabxana
Tarikh-i Alam Ara-yi Abbasi, I CİLD
03-06-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Biyografi
İosif Orbeli
09-05-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Biyografi
Yılmaz Güney
09-05-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Biyografi
Haciye Cindi
07-05-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Biyografi
Kanat Kürdoyev
07-05-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Kitabxana
XIX əsr və XX əsrin əvvəllərində Kiçik Qafqazın cənub-şərq bölgəsinin tarixi-etnorrafik tədqiqi
08-11-2022
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Kitabxana
Azərbaycan dilçiliyi problemlari cild 1
25-08-2022
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Kitabxana
ZƏNGƏZUR KÖÇ, DEPORTASİYA, SOYQIRIMI, İŞĞAL TARİXİ
24-08-2022
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Məqalə 523,119
Şəkil 105,813
Kitab PDF 19,707
Əlaqəli fayllar 98,683
Video 1,420
Kitabxana
ZƏNGƏZUR KÖÇ, DEPORTASİYA, ...
Kitabxana
Azərbaycan dilçiliyi proble...
Biyografi
Kanat Kürdoyev
Biyografi
Haciye Cindi
Biyografi
Yılmaz Güney
Fata Reş û Sêsed Siwarî –III
Kurdipediya gələcək nəsillər üçün keçmişin və bugünün tarixini arxivləşdirir!
Grup: Qısa təsvir | Başlıq dili: Kurmancî - Kurdîy Serû
Paylaş
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
Qiymətləndirmə
Mükəmməl
Çox yaxşı
Orta
Kötü deyil
Kötü
Favoritlərimə əlavə et
Bu məqaləyə şərh yazın!
Əşyanın tarixi
Metadata
RSS
Mövzunun şəklini Google-da axtarın!
Seçilmiş mövzunu Google-da axtarın.
کوردیی ناوەڕاست0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

Fata Reş û Sêsed Siwarî –III

Fata Reş û Sêsed Siwarî –III
=KTML_Bold= #Fata Reş# û Sêsed Siwarî –III=KTML_End=
=KTML_Underline=Jîn Aryen=KTML_End=

Me di herdu beşên din de behsa serboriyên wê kiribûn û der barê tevlîbûna wê ya Şerê Qirimê ya li gel sêsed siwariyên xwe û encamên şerê yên ku derketibûn pêş agahî dabûn. Di vê beşa dawî de em ê hinek din li ser kesayet û jiyana wê bisekinin û meşa wê ya destanî ku bi jîrî, lehengî, wêrekî û têkoşerî hatiye nexşkirin derxîne pêş.
Fata Kurd di dîrokê de wek kesayeteke efsanewî tê zanîn û ji ber vê sedemê heta niha derbarê jiyana wê de zêde agahiyên zelal nehatine parvekirin û teqezkirin. Agahiya ku heta niha hatiye teqezkirin ew e ku Fata Kurd, ji navçeya Pazarcixa Mereşê ye û ji eşîra Sînemîlî ye ku zêdetir li derdora Çiyayê Engîzekê bi cih bûne; lê baş nayê zanîn ku ew kengî ji dayik bûye yan jî kengî çûye ser dilovaniya xwe.
Eşîreta Sînemîlî ji kurdên elewî pêk tê û malbata Fata Kurd jî malbateke nasdar e û di nava rêveberiya eşîretê de xwedî erk e. Xuya ye ku ev rewşa malbatê li ser teşegirtina kesayeta Fata Kurd jî bandoreke girîng kiriye û bûye sedem ku ew hê di temenê xwe yê biçûk de hînî kar û barên birêvebirinê bibe û pêşengiyê bike. Her wiha çanda kurdewar û ya elewîtiyê jî bi awayekî erênî li ser wê bandor kiriye û rê li ber vekiriye ku ew bi awayekî jixwebawer, xweser û azad tev bigere.
Di serdema ku ew tê de dijiya de di nava civakê de girîngiya jinan zêde nebû û jin ne xwedî kesayeteke azad û sekn û helwesteke xweser bûn. Ew ji aliyê hişmendiya nêrza û pergala serdestî û zordariyê ve hatibûn dorpêçkirin ku nikaribûn bibin xwedî bîr û vîneke serbixwe. Ligel vê yekê Fata Kurd, di nava eşîra xwe de her tim bi fikr û ramanên xwe, bi sekn û nêzîkatiya xwe giraniya xwe dida hîskirin û xwedî qedr û qimeteke rêzdar bû.
Fata Kurd beriya ku dest bi rêvebiriya eşîretê bike birayê wê yê mezin ê bi navê Bîlalê Reş sermiyanê eşîrê bûye, kar û barê eşîrê wî bi rê ve biriye. Fata Kurd di wan salan de (1820-30) zewiciye û li gundê Emîranê bi cih bûye. Dema ku birayê wê Bîlalê Reş, di sala 1840’î de çûye ser dilovaniya xwe li dewsa wî kesê bi navê Beko Axa ji bo rêveberiyê hatiye hilbijartin.
Beko Axa kesayetekî dadperwer û zana nebû û di nava eşîretê de bi kirinên xwe yên nebaş, bi neheqî û zordariyên xwe dihat nasîn. Niştecih û mezinên eşîra Sînemilî ji vê rewşa Beko Axa gelek aciz bûn û ji bo ku pêşî li vê rewşê bê girtin li dewsa wî kurê Bîlalê Reş ê bi navê Elî Axa anîn rêveberiyê.
Elî Axa di rêvebiriyê de zêde nema û piştî 5 salan dema ku jiyana xwe ji dest da serkêşên eşîretê xwestin ku ji nava eşîrê keseke/î herî zana, kamil û pêşketî bînin ser rêveberiyê. Fata Kurd li ser vê bingehê hate hilbijartin û bû rêbera nû ya eşîretê.
Ev rewş bi xwe jî dide diyarkirin ku di nava eşîretê de pergaleke hevgirtî ya nêzî demokrasiyê hebûye û bêedaletî nehatiye pejirandin. Herwiha serkêş û endamên eşîretê girîngî dane serborî û azmûnên civakê û hilbijartinên xwe bi nirxdayina aqilmendî, zanatî, jîrbûn, ked û berkariyê pêk anîne. Ya herî girîng jî ew e ku hişmendiya paşverû û zayendperest pêş neketiye.
Lehenga li ber siya dîrokê
Fata Kurd herçiqas ji aliyê dagirker û desthilatdaran ve li ber siya dîrokê hatibe hiştin jî, divê bi taybetî bê diyarkirin ku ew, ji kesayetekê wêdetir remza jinxasî, jîrî, çelengî û pêşengiya jinên kurd e. Ji ber vê yekê, gelek kes çîrok û serpêhatiyên wê nizanibin jî nav û nîşana wê dizanin, destana wê ya lehengane dibihîsin û dengê wê yê ku ji kûrahiya dîrokê bilind dibe û digihîje roja me di dil û giyanê xwe de hîs dikin.
Dagirker û desthilatdaran, li ser navê vê jina gernas ku di quncikên tarîtiya dîrokê de hatiye hiştin û hewl hatiye dayîn ku ew li ber herikîna dîrokê winda bibe û biçe gelek rê û rêbazên cuda pêk anîne. Di dîrokê de ji aliyê ‘pispor’ên oryantalist bigirin heta ‘dîroksaz’ên tirk navê wê bi hişmendî û armanceke gelek qirêj, bi rengekî bipergal hatiye berovajîkirin. Kiryara herî mezin a qirêj jî di serdema Komara Tirkiyeyê de pêk hatiye. Pêşeng û ‘dîroksaz’ên komarê navê ‘Fata Reş’ di encama şêlûkirin û tunehesibandina nasnameya wê ya kurd û elewîtiyê, dane hemû jinên ku di ‘Şerê Rizgariyê’ de cih girtine û xwestine ku bi navê ‘Fata Reş’ çîrokekê ji bo jinên tirk a di ‘Kuvayî Milliye’yê de cih girtine saz bikin. Wek mînaka navê ‘Mehmetçîk’ ku îro hê jî bi heman armancê tê bikaranîn.
Di serdema Komara Tirkiyeyê de nasnameya gelê kurd û baweriya elewîtiyê çawa hatibe reşkirin û berovajîkirin; navê Fata Kurd jî bi heman awayî ji rastiya wê hatiye dûrxistin û ji cewhera xwe hatiye qutkirin. Helbet ne tenê nasnameya wê ya kurdbûn û elewîtiyê; nasnameya wê ya zayendî jî her dem rastî êrîşên hişmendiya nêrza hatiye û gelek caran ji jinên pêşeng, wêrek, jîr û zîrek re pênaseya ‘Fata Mêr’ layiq dîtine. Hinek caran ev pênase ji bo biçûkdîtin û biçûkxistina jinê hatiye bikaranîn û rastiyên dîrokê li bin guhê hev xistine. Ji ber van sedeman xwedîlêderketina navê ‘Fata Kurd’ girîng e ku em bi awayekî zelal û xurt dikarin bibêjin ew rêbereke jin a kurd û elewî bû û di serdema xwe de wek ‘Jina Amazon’ û ‘Dotmîra Kurd’ hatiye binavkirin.
Fata Kurd ligel hemû êrîş û kiryarên taybet ên bêbîrhiştin û berovajîkirina dagirker û serdestên nêrza û înkarker li dijî çerxa serdemê li ber xwe daye û çîroka xwe ya efsanewî gihandiye heta roja me. Îro em li her bihostek axa ku ew lê jiyayî û di riya wê de şer kiriye rastî navê wê tên. Ew li derdora herêma Mereşê, li milê Çiyayê Engîzekê hê jî bi navê ‘Fata Reş’ an jî ‘Fato Paşa’ tê bibîranîn ku di malbat û eşîreta wê de navê ‘Fata Reş’ hê jî wek paşnav tê bikaranîn. Ji xeynî vê yekê, gotinên wek bi awayê ‘Nolê Fata Reşê’, ‘Koynê Fata Reşê’, ‘Pogî Fata Reşê’ û ‘Zaviyê Fata Reşê’ tên zanîn hene.
Li ser vê rastiyê em dikarin bibêjin ku dîrok qasî ku lehengên xwe diafirîne, rista xwe ya ku wan bigihîne pêşerojê jî pêk tîne û li dijî xedariya çerxa demê wan diparêze. Ew lehengên dîrokê jî bi awayekî dengê xwe digihînin me û hebûna xwe bi me didin hîskirin.
Mozaîkên ku di encama kolîna herêma Mereş û Dîlokê de -ku cihên jidayikbûna Fata Kurd e- hatine derxistin mînakeke vê yekê ye. Di van mozaîkan de xwedawendên amazon ên bi navê Hippolyte, Antiope, Melanipe û Penthesileia ku bi çîrok û dîtbariyên xwe yên erjeng, bi hemû ewrengiya xwe silavê didin me, vê rastiya dîrokê palpişt dikin. Di mozaîkan de jiyana keybanûyên jinên amazon ên nêçirvaniyê û dîmenên li qada şer hatine şayesandin. Em bi vê agahiyê dibînin û têdigihîjin ku amazonên pêşîn li ser vê erdnîgariyê jiyane û bi me re bûne. Ji ber vê sedemê divê em bînin zimên ku navê ‘Jina Amazon’ ku li Fata Kurd hatiye kirin ne tiştekî ji rêzê û belasebeb e.
Fata Kurd, îro wek ‘Amazona Serdema Xwe’ ji kûrahiya dîrokê serê xwe bilind dike û bi qêrineke bêhempa xwedî li mîrateya wan derdikeve û dibêje ‘Ez hê li vir im.’ Deng û newaya wê bi sedan sal e bi awayekî xwe gihandiye serdema me û dixwaze ku baş bê bihîstin û ya herî girîng baş bê fêmkirin.
Em jî divê deng bidin dengê Fata Kurd û bibêjin; heta ku amazonên berxwêder li ser rûyê erdê bijîn, ala têkoşîna wan hêjayan hildin û berz bikin, ew amazon û şervanên çeleng û leheng dê her tim hebin û ji bo serfiraziyê ronahiya xwe li pêşerojê û cîhanê belav bikin.
Çavkanî:
1- Kuşatmayı Yaran Kürt Kadını – Mehmet BAYRAK
2- Jinên Kurd – Rohat ALAKOM
3- Kürt Kadını – Cilt-1 – Kadri YILDIRIM
4- Kovara ‘Kürt Tarihi’ Hejmar: 46
5- Kürdistan Kartalı Yado – Kamiran Ali Bedirxan / Herbert Oertel[1]
Bu məqalə (Kurmancî - Kurdîy Serû) dilində yazılmışdır, məqalələri orijinal dilində redaktə etmək üçün simvoluna vurun!
Ev babet bi zimana (Kurmancî - Kurdîy Serû) hatiye nvîsandin, klîk li aykona bike ji bu vekirina vî babetî bi vî zimana ku pî hatiye nvîsandin!
Bu mövzuya 20 dəfə baxılıb
HashTag
Resurslar
[1] İnternet səhifəsi | Kurmancî - Kurdîy Serû | https://xwebun.org/ - 16-04-2024
əlaqəli məqalələr: 4
Yayımlanma tarixi : 00-00-2023 (1 İl)
Məzmun kateqoriyası: No specified T4 270
Məzmun kateqoriyası: Məqalələr və müsahibələr
Məzmun kateqoriyası: Qadınlar
Muxtar: Kurdistan
Nəşrin növü: Born-digital
Sənəd növü: Orijinal dili
Texniki meta məlumatlar
Məhsulun Keyfiyyəti: 98%
98%
Bu başlıq ئەڤین تەیفوور tərəfindən 16-04-2024 qeyd edilib
Bu məqalə سارا ک tərəfindən göz-dən redaktə və yayımlanmışdır
Bu mövzu sonuncu dəfə سارا ک tərəfindən 16-04-2024 tarixində nəzərdən keçirilmişdir
Başlıq ünvanı
Kurdipedia Standartlar-a görə bu başlıq natamamdır, redaktəyə ehtiyacı var
Bu mövzuya 20 dəfə baxılıb
Kurdipedia Dev Kürtçe məlumat mənbəyidir
Kitabxana
XIX əsr və XX əsrin əvvəllərində Kiçik Qafqazın cənub-şərq bölgəsinin tarixi-etnorrafik tədqiqi
Kitabxana
Azərbaycan dilçiliyi problemlari cild 1
Qısa təsvir
Azərbaycan kürdləri
Kitabxana
Tarikh-i Alam Ara-yi Abbasi, I CİLD
Kitabxana
ZƏNGƏZUR KÖÇ, DEPORTASİYA, SOYQIRIMI, İŞĞAL TARİXİ

Gerçek
Kitabxana
ZƏNGƏZUR KÖÇ, DEPORTASİYA, SOYQIRIMI, İŞĞAL TARİXİ
24-08-2022
ڕاپەر عوسمان عوزێری
ZƏNGƏZUR KÖÇ, DEPORTASİYA, SOYQIRIMI, İŞĞAL TARİXİ
Kitabxana
Azərbaycan dilçiliyi problemlari cild 1
25-08-2022
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Azərbaycan dilçiliyi problemlari cild 1
Biyografi
Kanat Kürdoyev
07-05-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Kanat Kürdoyev
Biyografi
Haciye Cindi
07-05-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Haciye Cindi
Biyografi
Yılmaz Güney
09-05-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Yılmaz Güney
Yeni başlıq
Biyografi
Həjar Şamil oğlu
27-08-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Biyografi
Nadir Nadirov
25-06-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Kitabxana
Tarikh-i Alam Ara-yi Abbasi, I CİLD
03-06-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Biyografi
İosif Orbeli
09-05-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Biyografi
Yılmaz Güney
09-05-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Biyografi
Haciye Cindi
07-05-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Biyografi
Kanat Kürdoyev
07-05-2023
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Kitabxana
XIX əsr və XX əsrin əvvəllərində Kiçik Qafqazın cənub-şərq bölgəsinin tarixi-etnorrafik tədqiqi
08-11-2022
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Kitabxana
Azərbaycan dilçiliyi problemlari cild 1
25-08-2022
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Kitabxana
ZƏNGƏZUR KÖÇ, DEPORTASİYA, SOYQIRIMI, İŞĞAL TARİXİ
24-08-2022
ڕاپەر عوسمان عوزێری
Məqalə 523,119
Şəkil 105,813
Kitab PDF 19,707
Əlaqəli fayllar 98,683
Video 1,420
Kurdipedia Dev Kürtçe məlumat mənbəyidir
Kitabxana
XIX əsr və XX əsrin əvvəllərində Kiçik Qafqazın cənub-şərq bölgəsinin tarixi-etnorrafik tədqiqi
Kitabxana
Azərbaycan dilçiliyi problemlari cild 1
Qısa təsvir
Azərbaycan kürdləri
Kitabxana
Tarikh-i Alam Ara-yi Abbasi, I CİLD
Kitabxana
ZƏNGƏZUR KÖÇ, DEPORTASİYA, SOYQIRIMI, İŞĞAL TARİXİ
Folders
Biyografi - Təhsil sahəsi - Doktora (PHD) Biyografi - Təhsil sahəsi - Profesör Biyografi - Şəxsiyyət tipi - Müəllif Biyografi - Təhsil - Kürd ədəbiyyatı Biyografi - Təhsil - Tarix Biyografi - Təhsil - Kürt dili Biyografi - Təhsil - Sosyoloji Biyografi - Ləhcə - Kürtçe - Sorani Biyografi - Ləhcə - Rusça Biyografi - Yaşayış yeri - Xaricdə

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.67
| Ünsiyyət | CSS3 | HTML5

| Səhifə yaratma müddəti: 0.797 saniyə!