پەرتوکخانە پەرتوکخانە
لێ گەڕیان

کوردیپیدیا بەرفرەهترین ژێدەرێ زانیاریێن کوردییە!


گەریانا دەست نیشانکری





لێ گەڕیانا هویر      کیبورد


لێ گەڕیان
لێ گەڕیانا هویر
پەرتوکخانە
ناونامە بو زاروکێن کورد
کرونولوژیا ڕویدانا
ژێدەر
پاش
کومکری
چالاکی
چەوا لێ بگەڕهم؟
بەلاڤوکێن کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
دارشتنا پولا
بابەت ب هەلکەفتێ
ڤڕێکرن
ڤڕێکرنا بابەتی
ڤرێکرنا وێنەی
ڕاپرسی
بوچوونێن هەوە
پەیوەندی
کوردیپیدیا پێدڤی ب چ زانیاریانە!
ستاندارد
رێسایێن بکار ئینانێ
کوالیتیا ڤی بابەتی
ئامراز
دەربارێ مە
ئەرشیڤ ڤانێن کوردیپێدیا
دەربارەی مە چ گوتیە؟
کوردیپیدیایێ بکە د مالپەرێ خودا
تومارکرن / ڤەمراندنا ئیمێلی
ئامارێن مێهڤانا
ئامارا بابەتا
وەرگێرێ فونتا
گهوڕینا دیرۆکان
کۆنترلکرنا ڕاست نڤیسینێ
زمان و شێوەزارێ لاپەرا
کیبورد
لینکێت پێدڤی
ئێکستێنشنا کوردیپێدیا بو گوگڵ کروم
کوکیز
زمان
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی
Kurmancî
هەورامی
Zazakî
English
Français
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Fins
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
هژمارا من
چوونا ژوور
دێ بمە هەڤکارێ هەوە
پەیڤا نهێنە تە ژبیر کریە!
لێ گەڕیان ڤڕێکرن ئامراز زمان هژمارا من
لێ گەڕیانا هویر
پەرتوکخانە
ناونامە بو زاروکێن کورد
کرونولوژیا ڕویدانا
ژێدەر
پاش
کومکری
چالاکی
چەوا لێ بگەڕهم؟
بەلاڤوکێن کوردیپێدیا
ڤیدیۆ
دارشتنا پولا
بابەت ب هەلکەفتێ
ڤڕێکرنا بابەتی
ڤرێکرنا وێنەی
ڕاپرسی
بوچوونێن هەوە
پەیوەندی
کوردیپیدیا پێدڤی ب چ زانیاریانە!
ستاندارد
رێسایێن بکار ئینانێ
کوالیتیا ڤی بابەتی
دەربارێ مە
ئەرشیڤ ڤانێن کوردیپێدیا
دەربارەی مە چ گوتیە؟
کوردیپیدیایێ بکە د مالپەرێ خودا
تومارکرن / ڤەمراندنا ئیمێلی
ئامارێن مێهڤانا
ئامارا بابەتا
وەرگێرێ فونتا
گهوڕینا دیرۆکان
کۆنترلکرنا ڕاست نڤیسینێ
زمان و شێوەزارێ لاپەرا
کیبورد
لینکێت پێدڤی
ئێکستێنشنا کوردیپێدیا بو گوگڵ کروم
کوکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی
Kurmancî
هەورامی
Zazakî
English
Français
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Fins
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
چوونا ژوور
دێ بمە هەڤکارێ هەوە
پەیڤا نهێنە تە ژبیر کریە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 دەربارێ مە
 بابەت ب هەلکەفتێ
 رێسایێن بکار ئینانێ
 ئەرشیڤ ڤانێن کوردیپێدیا
 بوچوونێن هەوە
 کومکری
 کرونولوژیا ڕویدانا
 چالاکی - کوردیپێدیا
 هاریکاری
بابەتێ نوی
کەسایەتی
موبارەک حسێن ساڵح
13-10-2024
کاروان م. ئاکرەیی
جهـ
قەسرۆک- ئاغجەلەر
12-10-2024
کاروان م. ئاکرەیی
جهـ
قودرەتە - ئاغجەلەر
12-10-2024
کاروان م. ئاکرەیی
جهـ
گردخەبەر
12-10-2024
کاروان م. ئاکرەیی
کەسایەتی
مستەفا حسێن ئەحمەد
10-10-2024
کاروان م. ئاکرەیی
کەسایەتی
مریەم لەتیف
10-10-2024
کاروان م. ئاکرەیی
کەسایەتی
محەمەد فەیسەڵ کەریم خان برادۆستی
10-10-2024
کاروان م. ئاکرەیی
کەسایەتی
محەمەد عەبدولڕەحمان یونس
10-10-2024
کاروان م. ئاکرەیی
کەسایەتی
محەمەد عەبدولوەهاب
10-10-2024
کاروان م. ئاکرەیی
کەسایەتی
محەمەد سلێمان محەمەد
10-10-2024
کاروان م. ئاکرەیی
ئامار
بابەت
  534,633
وێنە
  110,361
پەرتوک PDF
  20,301
فایلێن پەیوەندیدار
  104,351
ڤیدیۆ
  1,566
زمان
کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish 
301,394
Kurmancî - Upper Kurdish (Latin) 
90,296
هەورامی - Kurdish Hawrami 
66,089
عربي - Arabic 
31,072
کرمانجی - Upper Kurdish (Arami) 
18,672
فارسی - Farsi 
10,144
English - English 
7,630
Türkçe - Turkish 
3,671
Deutsch - German 
1,746
لوڕی - Kurdish Luri 
1,690
Pусский - Russian 
1,140
Français - French 
348
Nederlands - Dutch 
130
Zazakî - Kurdish Zazaki 
91
Svenska - Swedish 
72
Español - Spanish 
55
Polski - Polish 
55
Հայերեն - Armenian 
52
Italiano - Italian 
52
لەکی - Kurdish Laki 
37
Azərbaycanca - Azerbaijani 
27
日本人 - Japanese 
21
中国的 - Chinese 
20
Norsk - Norwegian 
18
Ελληνική - Greek 
16
עברית - Hebrew 
16
Fins - Finnish 
12
Português - Portuguese 
10
Тоҷикӣ - Tajik 
9
Ozbek - Uzbek 
7
Esperanto - Esperanto 
6
Catalana - Catalana 
6
Čeština - Czech 
5
ქართველი - Georgian 
5
Srpski - Serbian 
4
Kiswahili سَوَاحِلي -  
3
Hrvatski - Croatian 
3
балгарская - Bulgarian 
2
हिन्दी - Hindi 
2
Lietuvių - Lithuanian 
2
қазақ - Kazakh 
1
Cebuano - Cebuano 
1
ترکمانی - Turkman (Arami Script) 
1
پول
کرمانجی
ئەنفالکری 
5,745
کەسایەتی 
5,593
شەهیدان 
2,546
پەڕتووکخانە 
1,300
وشە و دەستەواژە 
914
کورتەباس 
884
جهـ 
621
وێنە و پێناس 
389
هۆزان 
237
ئامار و راپرسیا 
161
بەلگەنامە 
65
بەلاڤوک (گوڤار، روژنامە و ...) 
38
شوینوار و جهێن کەڤنار 
34
پارت و رێکخراو 
33
نڤیسێن ئایینی 
29
موزەخانە 
19
ڤیدیۆ 
13
کارا هونەری 
11
پەند و ئیدیۆم 
9
ناڤێن کوردی 
8
كلتوور - پێکەنین 
7
رێکەوت و رووداو 
6
نەخشە 
3
هەمەجۆرە 
3
لێنانگەها کوردی 
1
ژینگەها کوردستانێ 
1
هوز - تیرە - بنەماڵ 
1
گیانلبەرێن کوردستانێ 
1
MP3 
323
PDF 
31,485
MP4 
2,567
IMG 
202,078
∑   رێژە 
236,453
کەسایەتی
سەبریا هەکاری
کەسایەتی
ئەڤریم ئالاتاش
کەسایەتی
خالد بەگێ جبری
جهـ
ڕەمبوسی
کەسایەتی
ئیبراهیم ئەمین باڵدار
ئاوەڕدانەوەیەک بۆ ڕابردوو..لێکۆڵینەوە ڕۆژئاواییەکانی ئەم دواییە لەبارەی کوردەکانی عێراقەوە
زانیارییان ل هەردوو ئالیێ بابەتی و زمانزانیدە پوخت و پولین دەکەین و بەشێوازەکێ سەردەمییانە ل بەردەستێ وە دادنێین!
پول: کورتەباس | زمانێ بابەتی: کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish
هەڤپشکی کرن
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
هەلسەنگاندنا بابەتی
نایاب
گەلەك باشە
ناڤنجی
خراب نینە
خراب
بو ناڤ لیستا کومکریا
ڕایا خو دەربارەی ڤی بابەی بنڤێسە!
گهوڕنکاریێن بابەتی!
Metadata
RSS
گووگلا وێنا بو بابەتێ هەلبژارتی!
گوگل دەربارەی بابەتێ هەلبژارتی!
Kurmancî - Upper Kurdish (Latin)0
English - English0
عربي - Arabic0
فارسی - Farsi0
Türkçe - Turkish0
עברית - Hebrew0
Deutsch - German0
Español - Spanish0
Français - French0
Italiano - Italian0
Nederlands - Dutch0
Svenska - Swedish0
Ελληνική - Greek0
Azərbaycanca - Azerbaijani0
Catalana - Catalana0
Čeština - Czech0
Esperanto - Esperanto0
Fins - Finnish0
Hrvatski - Croatian0
Lietuvių - Lithuanian0
Norsk - Norwegian0
Ozbek - Uzbek0
Polski - Polish0
Português - Portuguese0
Pусский - Russian0
Srpski - Serbian0
балгарская - Bulgarian0
қазақ - Kazakh0
Тоҷикӣ - Tajik0
Հայերեն - Armenian0
हिन्दी - Hindi0
ქართველი - Georgian0
中国的 - Chinese0
日本人 - Japanese0
ئاوەڕدانەوەیەک بۆ ڕابردوو..لێکۆڵینەوە ڕۆژئاواییەکانی ئەم دواییە لەبارەی کوردەکانی عێراقەوە
کورتەباس

ئاوەڕدانەوەیەک بۆ ڕابردوو..لێکۆڵینەوە ڕۆژئاواییەکانی ئەم دواییە لەبارەی کوردەکانی عێراقەوە
کورتەباس

نووسەر:مایکل گەنتەر

وەرگێڕ: دەستەی وەرگێڕانی گوڵان

پرۆفیسۆر مایکل گەنتەر مامۆستایە لە زانکۆی تەکنۆلۆژیای تێنیسی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و زانکۆی نێودەوڵەتی، ڤیەننا، نەمسا. تایبەت بۆ گوڵان ئەم بابەتەی نووسیوە.
هەرچەندە بە دڵنیاییەوە کوردەکان باشتر لەهەر کەسێکی دیکە شارەزای مێژووی خۆیانن، بەڵام هەندێجار شتێکی سوودبەخشە ئەو نووسینانە بخوێنینەوە کە کەسانی دیکە نووسیویانە، بە تایبەتی بەلەبەرچاوگرتنی پشتگیری ڕۆژاوا و ئەمریکا بۆ داهاتووی کوردەکان. بە ڕەوچاوکردنی ئەم مەسەلەیە هەڵدەستم بە پێشکەشکردنی ئەم پێداچوونەوە کورتە بەهەندێ لەلێکۆڵینەوە ڕۆژاواییەکانی ئەم دواییە لەبارەی کوردەکانی ئێڕاق و ئەزموونی پاڵەوانانەی ئەوان لە بنیادنانی حکومەتی هەرێمی کوردستاندا. بە دڵنیاییەوە، نووسینێکی زۆر لەمبارەیەوە نووسراون، لەبەر ئەوە هەر لە سەرەتاوە داوای لێبوردن دەکەم لەبەر ئەوەی نەمتوانیوە چەندین نووسینی باش و بەپێز لەم وتارە کورتەدا بەسەر بکەمەوە.

دوای نسکۆکەی مەلامەستەفا بارزانی لە ئازاری ساڵی 1975دا، کوڕەکەی (بەڕێز #مەسعود بارزانی#) وەک سەرۆکی نوێی #پارتی دیموکراتی کوردستان# دەرکەوت، کە ئەم پارتە لە 16ی ئابی ساڵی 1946دا دامەزراوە، لە کاتێکدا جەلال تاڵەبانی لە 1ی حوەزیرانی ساڵی 1975دا یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانی دامەزراند. ئیدموند غەریب لێکۆڵینەوەیەکی تەقلیدی نووسیوە دەربارەی کوردەکانی ئێڕاق تاوەکو ساتەوەختی وەفاتی مەلا مستەفا بارزانی. (بەتاتو) هەڵدەستێت بە ئەنجامدانی شیکردنەوەیەکی گەورەی خەلفیەتی ڕووداوەکانی ئێڕاق بەشێوەیەکی گشتی تاوەکو کۆتاییەکانی ساڵانی حەفتاکان. لەو کاتەوە و لە ئەنجامی دابەشبوونیانەوە بەهۆی هۆکاری، فەلسەفی، جوگرافی و دیالێکتەوە، ئەوا پێوەندییەکانی نێوان پارتی دیموکراتی کوردستان بە سەرۆکایەتی بارزانی و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانی بە سەرۆکایەتی تاڵەبانی لەنێوان هاوکاری کردنی یەکتری و ناکۆک بوون لەگەڵ یەکتردا سوڕاوەتەوە. هەروەها ئەوان ئێش و ئازارێکی زۆریان چەشتووە لە ئەنجامی ئەو سەرکوتکاریە مەترسیدارەی #سەددام حسێن# لە هەڵمەتە جینۆساید ئامێزەکانی ئەنفالدا لەساڵانی 1978-88 ئەنجامیدا، بە هەمان شێوە بەهۆی هێرشی کیمیابارانکردنی شاری #هەڵەبجە# لە 16ی ئازاری ساڵی 1988دا. مەکیە (لەژێر ناوی خەلیلدا) و لە هەمان کاتدا بە بەکارهێنانی ناوی ڕاستەقینەی خۆی، دوو پەڕتووکی زۆر ڕوون و ئاشکرای نووسیوە دەربارەی تاکڕەوەیە پڕ لە مەترسیەکەی سەددام حسێن. دوای شەڕی کەنداوی ساڵی 1991 و شکستهێنانی زنجیرە ڕاپەڕینەکەی مانگی ئازاری ساڵی 1991، کۆچ و ڕەوی بە کۆمەڵی پەنابەرە کوردەکان بۆ شاخەکان بە دوو دڵییەوە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکای ناچارکرد کە نەواییەکی ئارام درووست بکات بەناوی ناوچەی دژە فڕین کە ئەوکاتە دەوڵەتێکی کوردی ئەمری واقیعی کوردی لە باکووری ئێڕاقدا دەستی بە بەرەوپێشچوون کرد. لەوەش زیاتر، بڕیاری بێ پێشبینەی ئەنجومەنی ئاساییشی نەتەوە یەکگرتووەکان، بڕیاری ژمارە 688 لە5ی نیسانی ساڵی 1991دا ئیدانەی (سەرکوتکردنی خەڵکانی مەدەنی ئێڕاقی لە ناوچە کوردنشینەکاندا) کرد، هەروەها داوای ئەوەی کرد (ئێڕاق دەستبەجێ ئەو سەرکوتکاریە ڕابگیرێت.) ئەگەرچی ئەمە گرنگیەکی ڕەمزیشی هەیە، بەڵام هەرگیز پێشتر کوردەکان بەم شێوەیە لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی باسنەکراون و پارێزگاریان بۆ دابین نەکرابوو.
لە ڕاستیدا پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانی لەماوەی ساڵانی 1994-98دا لەدژی یەکتر شەڕی ناوخۆییان بەرپاکرد. لە کۆتاییدا ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا سەرپەرشتی ئاگربەستێکی کرد لە ڕێی بانگکردنی بارزانی و تاڵەبانی پێکەوە بۆ واشنتۆن لە سێبتەمبەری ساڵی 1998دا. هەروەها کوردەکان لە سەدا 13ی داهاتی ئەو نەوتەیان بەردەکەوت کە ڕێگە بە ئێڕاق دەدرا بیفرۆشێت، لەدوای ساڵی 1995ەوە. دواتر ئەم ڕێژەیە بەرزکرایەوە بۆ لە سەدا 17. ئاشتی، خۆشگوزەرانی ڕێژەیی و دیموکراسی دەستیان بە گەشەکردن کرد لە دەوڵەتی ئەمری واقیعی کوردستان لە باکووری ئێڕاقدا. گەنتەر لە ڕوانگەیەکی زیاتر ڕەشبینانەوە هەڵدەستێت بە شیکردنەوەی کەسایەتیەکانی بارزانی و تاڵەبانی، موعارەزەی ئێڕاقی لەدژی سەددام حسێن تاوەکو ساڵی 1999، هەروەها شەڕی ناوخۆیی نێوان ساڵانی 1994- و 1998. پەڕتووکەکەی یەڵدز گێڕانەوەیەکی عەمەلی سوودبەخشە بۆ ئەزموونی کوردی، لەنێویاندا پێوەندی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بە تورکیاوە. ستانسفیڵد شیکردنەوەیەکی بەپێزی نووسیەوە لەبارەی بونیاد و جۆری بڕیار درووستکردنەوە لەلایەن حکومەتی هەرێمی کوردستانەوە تا ساڵی 2002.
لە 19ی ئازاری ساڵی 2003دا، لە کۆتاییدا ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا شەڕێکی دژی ئێڕاق بەرپاکرد کە بە خێرایی توانیی ڕژێمی سەددام حسێن بڕووخێنێت. کوردەکانی ئێڕاق پێداگیریان لەسەر دامەزراندنی بەلای کەمەوە ویلایەتێکی فیدراڵی ئۆتۆنۆمی لە ئێڕاقی دوای سەددام حسێندا کرد. ئۆلێری، مەکگاری و ساڵح بەشداربوون لە نووسینی کۆمەڵە وتارێکی زۆر باشدا کە پەیوەست بوون بە سیاسەتی ڕێگەچارە دەستوورییەکانی بەردەم داهاتووی کوردەکانی ئێڕاق، لەگەڵ جەختکردنەوە لەسەر ڕێگەچارەی فیدراڵیەتدا. گالبرێس تێڕوانینێکی زۆر گوماناوی هەیە لە ئاست داهاتووی ئێڕاق و بەشداری کوردەکان لەو چوارچێوەیدا. ئەحمەد شیکردنەوەیەکی ڕۆشنگەرانە دەخاتەڕوو دەربارەی خەباتی کوردەکانی ئێڕاق هەر لە ساڵی 1991ەوە
تاوەکو 2006 بۆ بەدەستهێنانی حکومەتی هەرێمی کوردستان کە خاوەنی ئۆتۆنۆمی بێت. لۆرانس بەشداری کرد لە نووسینێکی زۆر باشدا کە بریتییە لە گێڕانەوەیەکی ناوداری داوای کوردەکانی ئێڕاق بۆ بەدەستهێنانی دەوڵەت. نەتالی شیکردنەوەیەکی کورت و زۆر وردی ئەنجامداوە دەربارەی جۆرێک لە هاوکاری دەرەکی کە حکومەتی هەرێمی کوردستان وەری گرتووە کە ئەم هاوکاریانەش بە ڕاددەیەکی گەورە کاریگەریان هەبووە لەسەر داڕشتنی بونیادی سیاسی، ئابووری و کۆمەڵایەتی حکومەتی هەرێمی کوردستان. ئۆڵسن ململانێی نێوان ناسیۆنالیزم و سەرمایەداری وەک پڕۆسەی پێکهێنانی دەوڵەت لەباشووری کوردستاندا وەسف دەکات، لەنێویاندا چۆنیەتی کاریگەربوونی کوردەکان بە داگیرکاری ئەمریکا بۆ ئێڕاق لە 2003-2005 و ڕۆڵی تورکیا، سووریا و ئێران. گروپی قەیرانی نێودەوڵەتی شیکردنەوەیەکی ڕاستەوخۆ بۆ زۆرێک لە کێشەکانی نێوان ئێڕاق و حکومەتی هەرێمی کوردستان دەخاتەڕوو، لەگەڵ چەند پێشنیارێکی ژیرانە بۆ چارەسەرکردنیان. ستانسفیڵد و ئەحمەد زادە شیکردنەوەیەکی وریایانە ئەنجام دەدەن لەسەر چەمکە جۆراوجۆرەکانی هەرێمگەرایی کە لەلایەن کوردەکانی ئێڕاقەوە هەوڵی بۆ دەدرێت. گەنتەر ئەوە ڕوون دەکاتەوە چۆن شەڕی ئەمریکا لە ساڵی 2003دا بۆ ڕووخاندنی ڕژێمی سەددام حسێن کاریگەری لاوەکی خۆشبەختانەی هەبووە لە درووستکردنی حکومەتی هەرێمی کوردستاندا.
بە لەبەرچاوگرتنی تەبەنی کردنی دەستووری ئێڕاقی لە تشرینی یەکەمی ساڵی 2005دا هەروەها بە دامەزراوەییکردنی فیدراڵیزم، تورکیا ناخۆشحاڵانە بوونی حکومەتی هەرێمی کوردستانی قبووڵکرد. لە ڕاستیدا، لە ساڵی 2009دا، تورکیا و حکومەتی هەرێمی کوردستان دەستیانکرد بە تەواوکردنی پێوەندیە ئابووریە گەشەکردووەکانیان کە هاوشان بوو بە ئاشتەواییەکی سیاسی پڕ لە ئومێد، ئەمە لە کاتێکدا تورکیا هەوڵی بەرفراوانکردنی سیاسەتە دەرەکیە نوێیەکەی دەدا کە ناسراوە بە سیاسەتی (نەهێشتنی کێشە) لەگەڵ دراوسێکانیدا، ئەویش بە سەرکردایەتی وەزیری دەرەوەی وڵاتەکە ئەحمەد ئۆغلۆ. هەر ڕاستەوخۆ دوای سێ هەڵبژاردنە نەتەوەییەکەی ساڵی 2005، کوردەکان بوونە هۆکاری ڕاگرتنی هاوسەنگی هێز. بۆ پێکهێنانی حکومەتێکی هاوپەیمانێتی کە پێوستی بە زۆرینەی دوو لەسەر سێ هەبوو، ئەوا هاوپەیمانێتی شیعە کە زۆرینە بوو ناچار بوو داواکاری کوردەکان قبووڵ بکات کە بریتی بوون لە بەدەستهێنانی مافە بەهێزەکان لە ئێڕاقێکی دیموکراتی فیدراڵیدا. ئەم داواکارییانە ئەوەیان لەخۆگرتبوو یەکێک لە دوو سەرکردە سەرەکیەکەی کورد، جەلال تاڵەبانی، پۆستی سەرۆکایەتی کۆماری وڵاتکە بگرێتە دەست، لە کاتێکدا شیعەکان پۆستی سەرۆک وەزیرانیان گرتەدەست کە دەسەڵاتی بەڕێوەبەرە لە وڵاتەکەدا. بەشێکی دیکەی داواکارییەکانی دیکەی کوردەکان ئەمانەی لەخۆگرتبوو، داواکاری ئەوەی پێی دەوترێت مافی ڤیتۆی کوردەکان بۆ ڕەزامەندی دەربڕین لەسەر یاخود هەموارکردنی هەر دەستوورێکی ئێڕاقی لەداهاتوودا، ڕۆڵی سنوورداری ئیسلام، مافەکانی ئافرەتان، نەبوونی سوپای عەرەبی لە کوردستاندا و داهاتووی شاری دەوڵەمەند بە نەوتی کەرکووک. هەروەها کوردەکان بڕیاریاندا سەرکردەی کورد، مەسعود بارزانی، دەبێت ببێتە سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستانی یەکگرتوو. هیچ مەسەلەیەک هێندەی مەسەلەی پەیوەست بە چۆنیەتی دابەشکردنی سەرچاوە نەوتییەکان و داهاتووی شاری دەوڵەمەند بە نەوتی کەرکووک سەرچاوەی گیروگرفت نەبوو لەنێوان حکومەتی نەتەوەیی لە بەغدا و حکومەتی هەرێمی کوردستاندا. ماددەی 140ی دەستووری هەمیشەیی داوای ئەنجامدانی ڕاپرسی دەکات لەسەر داهاتووی کەرکووک لەکۆتایی ساڵی 2007دا، بەڵام بەهۆی ڕێککنەکەوتنی لایەنەکانەوە ئەو ماددەیە جێبەجێنەکرا. لە هاوینی ساڵی 2008دا، نزیک بوو دۆخەکە لەنێوان حکومەتی هەرێمی کوردستان و سوپای ئێڕاقدا بتەقێتەوە لەسەر شاری خانەقین، ئەو شارەی دەکەوێتە نزیک سنووری هەردوولاوە. کێشە و مەسەلە گەورە و هەستیارەکانی دیکە لەنێویاندا پێوەندی لەگەڵ تورکیا، پەکەکە کە لە شاخەکانی قەندیل لە سنووری حکومەتی هەرێمی کوردستاندا چەندین بنکەی هەیە، لەگەڵ تۆمەتی گەندەڵی و مەحسوبیەت لەدژی سەرکردە سیاسییە دێرینەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان. لە 25ی تەمموزی ساڵی 2009دا، حکومەتی هەرێمی کوردستان هەڵبژاردنی پەڕڵەمانی و سەرۆکایەتی ئەنجامدا. دووبارە مەسعود بارزانی بە زۆرینەیەکی گەورە بە سەرۆک هەڵبژێردرایەوە کە نزیکەی لە سەدا 70ی دەنگەکانی بەدەستهێنا. ڕەنگە ئەوەی زیاتر بە ئاڵوگۆڕێکی کت و پڕ دابنرێت، دەرکەوتنی بەهێزی گۆڕان بوو بە سەرکردایەتی نەوشیروان مستەفا کە نزیکەی لە سەدا 24ی دەنگەکانی بەدەستهێنا و توانیی 25 کورسی لە پەڕڵەماندا مسۆگەر بکات، ئەمەش تا ڕادەەیەکی گەورە لەسەر حسابی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بوو. بەم پێیە، بۆ یەکەمجار پەڕڵەمانی حکومەتی هەرێمی کوردستان موعارەزەیەکی ماناداری دەبێت. لە 7ی ئازاری ساڵی 2010دا و لە هەڵبژاردنە نەتەوەییەکانی ئێڕاقدا هاوپەیمانی پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانی 43 کورسیان بەدەستهێنا، لە کاتێکدا گۆڕان 8 کورسی مسۆگەر کرد و ئیسلامییەکانی کوردستانیش شەش کورسیان لە پەڕڵەمان مسۆگەر کرد کە ژمارەی ئەندامەکانی 325 ئەندامە. هەرچۆنێک بێت، تا ساتەوەختی ئەم نووسینە ڕوون نەبوو لە کۆتاییدا چ جۆرێک لە حکومەتی نیشتمانی پێکدەهێنرێت، ئەمە لەکاتێکدا داهاتووی گۆڕان ناڕوونە. موعارەزەی کوردی لە مەودای کورتدا جێی پێیەکی بەهێزی هەیە، بەڵام بە بەلەرچاوگرتنی ئەو نادڵنیاییەی لە داهاتووی ئێڕاقدا هەیە، ئەوا لە مەودای دووردا پێگەیەکی لەرزۆکی دەبێت.
لیستێکی ڕوون بە کارە بەرچاوەکان:
محەمەد ئێم ئەی أحمد (دانانی بناغەی دەوڵەتێکی کوردستانی لە ئێڕاق.) لە پەرەپێدانی نەتەوایەتی کوردی، لە نووسینی: (محەمەد ئێم ئەی أحمد) و (مایکڵ ئێم گەنتەر)، کۆستا مێسا، کالیفۆرنیا: بڵاوکردنەوەی مازدا، 2007: 85-149.
ئەمە شیکردنەوەیەکی هۆشیارییە لەبارەی خەباتی کوردی ئێڕاق لەنێوانی ساڵانی 1991- تاکو 2006 بۆ حکومەتێکی مۆدێرن و ئۆتۆنۆمی (حکومەتی هەرێمی کوردستان) لە باکووری ئێڕاق.
هانا باتاتو، چینە سۆشیالیستە کۆنەکان و بزووتنەوە شۆڕشگێڕییەکانی ئێڕاق: توێژینەوەیەک لەبارەی چینە کۆنەکان و بازرگانییەکان و لەگەڵ کۆمیۆنیستەکان و بەعسییەکان و ئەفسەرە ئازادەکان. پرنستن: چاپخانەی زانکۆی پرنستن، 1978.
ئەمە لێکۆڵینەوەیەکی کلاسیکییە لەبارەی ئێڕاق تاکو کۆتایی ساڵانی 70کان. هەرچەندە کە لەم شیکردنەوە درێژەدا کوردەکان ڕۆڵێکی بچووک دەگێڕن، بەڵام هاوکات پێویستە ئەمکارەی (هانا باتاتو) بخوێندرێتەوە بەتایبەتی بۆ ئەو کەسانەی کە دەیانەوێ تێبگەن لە باکگراوندی ئێڕاق لەبارەی پرسی کورد.
پیتەر دەبلیو گاڵبریس (کوردستان لە ئێڕاقی فیدڕاڵ.) لەبارەی داهاتووی کوردستان لە ئێڕاق، لەنووسینی: براندان ئۆلێری و جۆن ماکگاری و خالید ساڵح. فیلادڵفیا: چاپخانەی زانکۆی پەنسلڤانیا، 2005: 81-268.
تێڕوانینێکی زۆر بەگومان لەبارەی داهاتووی ئێڕاق لەلایەن دیپلۆماتێکی پێشووی زۆر شارەزای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا.
ئێدمۆند غەریب. پرسی کورد لە ئێڕاق. سیراکۆز، نیو یۆرک: چاپخانەی زانکۆی سیراکۆز، 1981.
توێژینەوەیەکی کلاسیکی لەبارەی کوردەکانی ئێڕاق تاکو نەمانی مەلا مستەفا بارزانی.
مایکڵ ئێم گەنتەر. سەرهەڵدانی کوردەکان: ڕێگەچارەی پەرەپێدراو بۆ کێشەی کورد لەئێڕاق و تورکیا. نیویۆرک: پاڵگرەیڤ ماکمیلیان، 2008.
شیدەکاتەوە لەبارەی چۆنیەتی جەنگی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە ساڵی 2003 لە ڕووخاندنی سەددام حسێن کە چ دەرفەتێکی بەختەوەری لێ کەوتۆتەوە لە یارمەتیدان لە درووستکردنی حکومەتی هەرێمی کوردستان، دەوڵەتێکی فیدراڵی لەچوارچێوەی ئێڕاق. دینامیکییەکانی گۆڕانکاری سیاسی شیدەکاتەوە لەناو حکومەتی هەرێمی کوردستان.
. قەیرانی کورد لە ئێڕاق: شیکردنەوەیەکی سیاسی. نیویۆرک: چاپخانەی سانت مارتن، 1999.
ئەم پەڕتووکە شیدەکاتەوە لەبارەی کەسایەتیی مەسعود بارزانی و جەلال تاڵەبانی و ئۆپۆزسیۆنی ئێڕاقی لەدژی سەددام حسێن تاکو ساڵی 1999 و لەگەڵ شەڕی ناوخۆیی کوردەکانی ئێڕاق لەنێوانی ساڵانی 1994- تاکو 1998 و خەباتی کورد بەشێوەیەکی گشتی لە تێڕوانینێکی زۆر ڕەشبینانە.
گروپی قەیرانی نێودەوڵەتی. نەوت بەرانبەر بە خاک: بەرەو ئاڕاستەی سەفقەیەکی گەورە لەسەر ئێڕاق و کوردەکان. ڕاپۆرتی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ژمارە 80 لە ئوکتۆبەری 2008.
توێژینەوەیەک لەسەر زەمینەی واقیع لەبارەی هەبوونی چەندین کێشە لەنێوانی ئێڕاق و حکومەتی هەرێمی کوردستان لەگەڵ پێشنیاری ژیرانە لەبارەی چارەسەرەکان.
سمیر خلیل ئەل (کەنعان مەکییە). کۆماری ترس: سیاسەتەکانی ئێڕاقی مۆدێرن. بێرکڵیک چاپخانەی زانکۆی کالیفۆرنیا، 1989.
تاکو ئەمڕۆش هەر باشترین شیکردنەوەیە لەبارەی دیکتاتۆرییەت و ستەمداریی سەددام حسێن.
کویڵ لۆرانس. نەتەوەیەکی نادیار: چۆنیەتی گەڕانی کورد بەدوای سەربەخۆیی ئێڕاق و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی سیاغەکردووە. نیویۆرک: وۆڵکەر ئاند کۆمپانی، 2008.
بابەتێکی زۆر باو و ناسراو و نایاب لەبارەی گەڕانی کورد بەدوای سەربەخۆیی لەلایەنی ڕۆژنامەنووسێکی خاوەن زانیاری و ئاگادار.
کەنعان مەکییە. ستەمداری و بێدەنگی: جەنگ و ستەمداری و ڕاپەڕین و جیهانی عەرەبستان. نیویۆرک: دەبلیو دەبلیو نۆرتن، 1993.
شیکردنەوەیەکی نایاب لەبارەی ستەمداریی سەددام حسێن و نواندنی بێدەنگیی لەلایەنی جیهانی عەرەبستان لەو بارەیەوە بەتایبەتی لەبارەی هەڵمەتەکانی ئەنفال کە بووە هۆی کوشتنی نزیکەی 180، 000 کورد لە کۆتاییەکانی ساڵانی 80کان.
دێنیس ناتاڵی. نیمچە دەوڵەتی کوردی: پێشکەوتن و تەبەعییەت (پشت بەستن بە کەسانی تر، قانع کاکەیی) لە ئێڕاقی پاش جەنگی کەنداو. سیراکۆز، نیویۆرک: چاپخانەی زانکۆی سیراکۆز، 2010.
شیکردنەوەیەکی پوخت و چڕ و دەوڵەمەند کە بریتییە لە تاوتوێکردنی جۆرەکانی یارمەتیی دەرەکی کە لەلایەن کوردەکان وەردەگیرا لەگەڵ چۆنیەتی بەکارهێنانی و ئاستەکانی توانستیان لە بونیادنانەوەی دامەزراوەکانی سیاسی و ئابووری و کۆمەڵایەتی.
براندان ئۆلێری و جۆن ماکگاری و خالید ساڵح. داهاتووی کوردستان لە ئێڕاق. فیڵادڵفیا: چاپخانەی زانکۆی پەنسلڤانیا، 2005.
کۆمەڵەیەکی نایاب لە وتار کە مامەڵە دەکات لەگەڵ سیاسەتەکان لەبارەی هەڵبژاردنە دەستوورییە داهاتووییەکانی کوردەکانی ئێڕاق لەبەرانبەر باکگراوندی دەوڵەتێکی ئێڕاقی کە لەکەدارە بەهۆی پاشماوەکانی پاکتاوی ڕەگەزی و جێنۆساید. شیکردنەوەیەکی نایابە لەبارەی فیدڕاڵیزم و چۆنیەتی کارپێکردنی لەسەر کوردەکان.
ڕۆبەرت ئۆڵسن. بزن و سەربڕ (قساب): نەتەوایەتی و پێکهێنانی دەوڵەت لەباشووری کوردستان لەجەنگی ئێڕاق-ەوە. کۆستا مێسا، کالیفۆرنیا: بڵاوکردنەوەی مازدا، 2005.
ئەم پەڕتووکە وەسفی ئەو ململانێیە دەکات لەنێوانی نەتەوایەتی (بزنەکە) لەگەڵ سەرمایەداری (سەربڕەکە)، لەگەڵ پڕۆسەکانی پێکهێنانی دەوڵەت لە باشووری کوردستان و کاریگەرییەکانی داگیرکردنی ئێڕاق لەلایەن ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لەسەر کوردەکان لەنێوانی ساڵانی 2003- تاکو 2005 و ڕۆڵی هەر یەک لە تورکیا و سووریا و ئێران.
گاریس ستانسفیڵد. باشووری کوردستان: پێشکەوتنی سیاسی و سەرهەڵدانی دیموکراسییەت. لەندەن و نیویۆرک: ڕاوتلێج کێرزۆن، 2003.
شیکردنەوەیەکی نایابە لەبارەی بنەما و کەشوهەواکانی درووستکردنی بڕیارەکان لە حکومەتی هەرێمی کوردستان لەلایەن پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان تاکو ساڵی 2002 لەلایەن قوتابییەکی خاوەن زانیاری و مەعریفەیەکی تایبەت.
گاریس ستانسفیڵد و هاشم أحمد زادە. (کوردی یان کوردستانی؟ بەرچاوخستنی چەمکی هەرێمایەتی لە باکووری ئێڕاق.) لە ئێڕاقێک بە هەرێمەکانیەوە: دانانی بەردی گۆشەی دیموکراسیەتێکی فیدڕاڵ، لە نووسینی: ڕیدار ڤیسەر و گاریس ستانسفیڵد. نیویۆرک: چاپخانەی زانکۆی کۆڵۆمبیا، 2008: 49-123.
شیکردنەوەیەکی وریا لەبارەی کۆنسێپتە جیاوازەکانی هەرێمایەتی کە لەلایەنی کوردەکانی ئێڕاق-ەوە هەوڵی بۆ دەدرێت لە دوتوێی ئەوانەش نەتەوایەتیی مەدەنی و بیرۆکەی نیشتمانی لەلایەنی زۆربەی زۆرینەی کۆمەڵگەی کوردی کە لەچوارچێوەی سنوورەکانی دەوڵەتدا دەژین.
کەریم یەڵدز. کورد لە ئێڕاق: ڕابردوو و ئەمڕۆ و داهاتوو. لەندەن و ئان ئاربۆر، ئێم ئای: چاپخانەی پلوتۆ، 2004: چاپێکی پێداچوونکراو، 2007.
ڕوپێوێکی پراکتیکیی بەسوود لەبارەی ئەزموونی کوردی ئێڕاق لەزمنی ئەوانەش کەرکووک و یاخیبوونی ئێڕاقی. نووسەر شیکردنەوەیەکی ئەنجامداوە لەبارەی پێوەندییەکانی نێوان ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و تورکیا و کوردەکانی ئێڕاق.[1]

ئەڤ بابەت ب زمانا (کوردیی ناوەڕاست) هاتیە نڤیساندن، کلیک ل ئایکۆنا بکە ژ بو ڤەکرنا ڤی بابەتی ب ڤی زمانا کو پی هاتیە نڤیساندن!
ئەم بابەتە بەزمانی (کوردیی ناوەڕاست) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
ئەڤ بابەتە 330 جار هاتیە دیتن
ڕایا خو دەربارەی ڤی بابەی بنڤێسە!
هاشتاگ
ژێدەر
[1] ماڵپەڕ | کوردیی ناوەڕاست | www.gulanmedia.com
بابەتێن پەیوەستکری: 2
1. رێکەوت و رووداو 24-09-2010
زمانێ بابەتی: کوردیی ناوەڕاست
روژا تمام کرنێ: 24-09-2010 (14 سال)
جوڕێ دۆکومێنتێ: زمانی یەکەم
جوڕێ وەشانێ: چاپکری
زمان - شێوەزار: ک. باشوور
وەڵات - هەرێم: باشوورێ کوردستانێ
کاتەگۆریا ناڤەڕۆکێ: ڕەخنەیا سیاسی
کاتەگۆریا ناڤەڕۆکێ: دوزا کورد
تایبەتمەندی یێن تەکنیکی
کوالیتیا ڤی بابەتی: 99%
99%
ئەڤ بابەتە ژ لایێ: ( هەژار کامەلا ) ل: 05-12-2022 هاتیە تومارکرن
ئەڤ بابەتە ژ ئالێ: ( سەریاس ئە‌حمەد ) ل : 08-12-2022 پێداچوون ژبوو هاتییە کرن و ڕەها بوویە
ئەڤ بابەتە بو دویماهیک جار ژ لایێ: ( سەریاس ئە‌حمەد )ڤە: 08-12-2022 هاتیە ڕاست ڤەکرن
ناڤ و نیشانێن بابەتی
ئەڤ بابەتە ب ستانداردی کوردیپێدیا هێشتا نە دروستە و پێدڤی ب داڕشتنەکا بابەتی و زمانی هەیە!
ئەڤ بابەتە 330 جار هاتیە دیتن
کوردیپیدیا بەرفرەهترین ژێدەرێ زانیاریێن کوردییە!
کورتەباس
چیرۆک و سترانا کاڵی ب گوهار
کەسایەتی
سەید عەبدولواحید بەرزنجی
کورتەباس
فەتحیا مرنا خۆ هەلدەبژیریت
کەسایەتی
داود موراد خەتاری
کەسایەتی
سارا موحسین بەرزنجی
وێنە و پێناس
مستەفا بارزانی ل دەمێ پێشکێشکرنا گۆتارەکێ ل کۆیە، ساڵا 1963
کورتەباس
هوزانڤانێ کورد مەلا خەلیلی سێرتی و (ئایین)
شوینوار و جهێن کەڤنار
کەلها کوردا
پەڕتووکخانە
پەرکانێ و گوستیرا عەفریتی (شانۆنامە)
کەسایەتی
سەبریا هەکاری
شوینوار و جهێن کەڤنار
کەلها سارتکە
پەڕتووکخانە
مرنا ڕەش
پەڕتووکخانە
دادگەهکرنا شێخ سعیدی بیران
پەڕتووکخانە
ئەڤینی د فیشەکا بی کەی سی یێ دا
کەسایەتی
عومەر مەسلەحەتی بیلوکە
شوینوار و جهێن کەڤنار
شکەفتا گوندێ گوندکی ل ئاکرێ
پەڕتووکخانە
هەڤپشکیا زمانێ کوردی ل گەل زمانێن کەڤن
کەسایەتی
شێخ عەلی
کەسایەتی
نادیە موراد پسی تەها
وێنە و پێناس
کۆمەڵەکا دانعەمرێن ئێزدی ل لالش، ساڵا 1976
کورتەباس
بەفر و ئەڤین
وێنە و پێناس
نەورۆزا ساڵا 1972
کورتەباس
بەیتا سوبێ و هێڤارێ
کەسایەتی
محەمەد عەلی شاکر
کەسایەتی
فاتما ساڤجی
شوینوار و جهێن کەڤنار
پرا دەلال
وێنە و پێناس
لالش ل ساڵا 1976
وێنە و پێناس
زەلامێن کورد ل دەمێ یاریا تاولێ ل باژێڕۆکێ کۆیە، ساڵا 1963
کەسایەتی
ئیجان یاسر ئەلیاس

روژەڤ
کەسایەتی
سەبریا هەکاری
21-02-2024
زریان سەرچناری
سەبریا هەکاری
کەسایەتی
ئەڤریم ئالاتاش
14-04-2024
کاروان م. ئاکرەیی
ئەڤریم ئالاتاش
کەسایەتی
خالد بەگێ جبری
14-04-2024
کاروان م. ئاکرەیی
خالد بەگێ جبری
جهـ
ڕەمبوسی
24-04-2024
ڤەژەن کشتۆ
ڕەمبوسی
کەسایەتی
ئیبراهیم ئەمین باڵدار
12-07-2024
کاروان م. ئاکرەیی
ئیبراهیم ئەمین باڵدار
بابەتێ نوی
کەسایەتی
موبارەک حسێن ساڵح
13-10-2024
کاروان م. ئاکرەیی
جهـ
قەسرۆک- ئاغجەلەر
12-10-2024
کاروان م. ئاکرەیی
جهـ
قودرەتە - ئاغجەلەر
12-10-2024
کاروان م. ئاکرەیی
جهـ
گردخەبەر
12-10-2024
کاروان م. ئاکرەیی
کەسایەتی
مستەفا حسێن ئەحمەد
10-10-2024
کاروان م. ئاکرەیی
کەسایەتی
مریەم لەتیف
10-10-2024
کاروان م. ئاکرەیی
کەسایەتی
محەمەد فەیسەڵ کەریم خان برادۆستی
10-10-2024
کاروان م. ئاکرەیی
کەسایەتی
محەمەد عەبدولڕەحمان یونس
10-10-2024
کاروان م. ئاکرەیی
کەسایەتی
محەمەد عەبدولوەهاب
10-10-2024
کاروان م. ئاکرەیی
کەسایەتی
محەمەد سلێمان محەمەد
10-10-2024
کاروان م. ئاکرەیی
ئامار
بابەت
  534,633
وێنە
  110,361
پەرتوک PDF
  20,301
فایلێن پەیوەندیدار
  104,351
ڤیدیۆ
  1,566
زمان
کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish 
301,394
Kurmancî - Upper Kurdish (Latin) 
90,296
هەورامی - Kurdish Hawrami 
66,089
عربي - Arabic 
31,072
کرمانجی - Upper Kurdish (Arami) 
18,672
فارسی - Farsi 
10,144
English - English 
7,630
Türkçe - Turkish 
3,671
Deutsch - German 
1,746
لوڕی - Kurdish Luri 
1,690
Pусский - Russian 
1,140
Français - French 
348
Nederlands - Dutch 
130
Zazakî - Kurdish Zazaki 
91
Svenska - Swedish 
72
Español - Spanish 
55
Polski - Polish 
55
Հայերեն - Armenian 
52
Italiano - Italian 
52
لەکی - Kurdish Laki 
37
Azərbaycanca - Azerbaijani 
27
日本人 - Japanese 
21
中国的 - Chinese 
20
Norsk - Norwegian 
18
Ελληνική - Greek 
16
עברית - Hebrew 
16
Fins - Finnish 
12
Português - Portuguese 
10
Тоҷикӣ - Tajik 
9
Ozbek - Uzbek 
7
Esperanto - Esperanto 
6
Catalana - Catalana 
6
Čeština - Czech 
5
ქართველი - Georgian 
5
Srpski - Serbian 
4
Kiswahili سَوَاحِلي -  
3
Hrvatski - Croatian 
3
балгарская - Bulgarian 
2
हिन्दी - Hindi 
2
Lietuvių - Lithuanian 
2
қазақ - Kazakh 
1
Cebuano - Cebuano 
1
ترکمانی - Turkman (Arami Script) 
1
پول
کرمانجی
ئەنفالکری 
5,745
کەسایەتی 
5,593
شەهیدان 
2,546
پەڕتووکخانە 
1,300
وشە و دەستەواژە 
914
کورتەباس 
884
جهـ 
621
وێنە و پێناس 
389
هۆزان 
237
ئامار و راپرسیا 
161
بەلگەنامە 
65
بەلاڤوک (گوڤار، روژنامە و ...) 
38
شوینوار و جهێن کەڤنار 
34
پارت و رێکخراو 
33
نڤیسێن ئایینی 
29
موزەخانە 
19
ڤیدیۆ 
13
کارا هونەری 
11
پەند و ئیدیۆم 
9
ناڤێن کوردی 
8
كلتوور - پێکەنین 
7
رێکەوت و رووداو 
6
نەخشە 
3
هەمەجۆرە 
3
لێنانگەها کوردی 
1
ژینگەها کوردستانێ 
1
هوز - تیرە - بنەماڵ 
1
گیانلبەرێن کوردستانێ 
1
MP3 
323
PDF 
31,485
MP4 
2,567
IMG 
202,078
∑   رێژە 
236,453
کوردیپیدیا بەرفرەهترین ژێدەرێ زانیاریێن کوردییە!
کورتەباس
چیرۆک و سترانا کاڵی ب گوهار
کەسایەتی
سەید عەبدولواحید بەرزنجی
کورتەباس
فەتحیا مرنا خۆ هەلدەبژیریت
کەسایەتی
داود موراد خەتاری
کەسایەتی
سارا موحسین بەرزنجی
وێنە و پێناس
مستەفا بارزانی ل دەمێ پێشکێشکرنا گۆتارەکێ ل کۆیە، ساڵا 1963
کورتەباس
هوزانڤانێ کورد مەلا خەلیلی سێرتی و (ئایین)
شوینوار و جهێن کەڤنار
کەلها کوردا
پەڕتووکخانە
پەرکانێ و گوستیرا عەفریتی (شانۆنامە)
کەسایەتی
سەبریا هەکاری
شوینوار و جهێن کەڤنار
کەلها سارتکە
پەڕتووکخانە
مرنا ڕەش
پەڕتووکخانە
دادگەهکرنا شێخ سعیدی بیران
پەڕتووکخانە
ئەڤینی د فیشەکا بی کەی سی یێ دا
کەسایەتی
عومەر مەسلەحەتی بیلوکە
شوینوار و جهێن کەڤنار
شکەفتا گوندێ گوندکی ل ئاکرێ
پەڕتووکخانە
هەڤپشکیا زمانێ کوردی ل گەل زمانێن کەڤن
کەسایەتی
شێخ عەلی
کەسایەتی
نادیە موراد پسی تەها
وێنە و پێناس
کۆمەڵەکا دانعەمرێن ئێزدی ل لالش، ساڵا 1976
کورتەباس
بەفر و ئەڤین
وێنە و پێناس
نەورۆزا ساڵا 1972
کورتەباس
بەیتا سوبێ و هێڤارێ
کەسایەتی
محەمەد عەلی شاکر
کەسایەتی
فاتما ساڤجی
شوینوار و جهێن کەڤنار
پرا دەلال
وێنە و پێناس
لالش ل ساڵا 1976
وێنە و پێناس
زەلامێن کورد ل دەمێ یاریا تاولێ ل باژێڕۆکێ کۆیە، ساڵا 1963
کەسایەتی
ئیجان یاسر ئەلیاس

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.92
| پەیوەندی | CSS3 | HTML5

| دروستکرنا لاپەری 4.234 چرکە!