Pirtûkxane Pirtûkxane
Lêgerîn

Kurdîpîdiya berfrehtirîn jêderê zaniyariyên Kurdîye!


Vebijêrkên Lêgerînê





Lêgerîna pêşketî      Kilaviya


Lêgerîn
Lêgerîna pêşketî
Pirtûkxane
Navên kurdî
Kronolojiya bûyeran
Çavkanî - Jêder
Çîrok
Berhevokên bikarhêner
Çalakî
Çawa lê bigerim?
Belavokên Kurdîpêdiya
Video
Sinifandin
Babeta têkilhev!
Tomarkirina babetê
Tomarkirina Babetê nû
Wêneyekê rêke
Rapirsî
Nêrîna we
Peywendî
Kurdîpîdiya pêdivî bi çi zaniyariyane!
Standard
Mercên Bikaranînê
Kalîteya babetê
Alav
Em kî ne
Arşîvnasên Kurdipedia
Gotarên li ser me!
Kurdîpîdiyayê bike di malperê xuda
Tomarkirin / Vemirandina îmêlî
Amarên mêhvana
Amara babetan
Wergêrê funta
Salname - Veguherîner
Kontrola rastnivîsê
Ziman û zaravayên malperan
Kilaviya
Girêdanên bikêrhatî
Berfirehkirina Kurdîpêdiya ji bo Google Chrome
Kurabiye
Ziman
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Hesabê min
Çûna jûr
Hevkarî û alîkarî
Şîfre ji bîr kir!
Lêgerîn Tomarkirina babetê Alav Ziman Hesabê min
Lêgerîna pêşketî
Pirtûkxane
Navên kurdî
Kronolojiya bûyeran
Çavkanî - Jêder
Çîrok
Berhevokên bikarhêner
Çalakî
Çawa lê bigerim?
Belavokên Kurdîpêdiya
Video
Sinifandin
Babeta têkilhev!
Tomarkirina Babetê nû
Wêneyekê rêke
Rapirsî
Nêrîna we
Peywendî
Kurdîpîdiya pêdivî bi çi zaniyariyane!
Standard
Mercên Bikaranînê
Kalîteya babetê
Em kî ne
Arşîvnasên Kurdipedia
Gotarên li ser me!
Kurdîpîdiyayê bike di malperê xuda
Tomarkirin / Vemirandina îmêlî
Amarên mêhvana
Amara babetan
Wergêrê funta
Salname - Veguherîner
Kontrola rastnivîsê
Ziman û zaravayên malperan
Kilaviya
Girêdanên bikêrhatî
Berfirehkirina Kurdîpêdiya ji bo Google Chrome
Kurabiye
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Çûna jûr
Hevkarî û alîkarî
Şîfre ji bîr kir!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 Em kî ne
 Babeta têkilhev!
 Mercên Bikaranînê
 Arşîvnasên Kurdipedia
 Nêrîna we
 Berhevokên bikarhêner
 Kronolojiya bûyeran
 Çalakî - Kurdipedia
 Alîkarî
Babetên nû
Cih
Qamişlo
25-05-2024
Burhan Sönmez
Jiyaname
Ferhad Merdê
25-05-2024
Burhan Sönmez
Wêne û şirove
MEDRESEYA QUBAHAN
19-05-2024
Sara Kamela
Pirtûkxane
Lenînîsm
15-05-2024
Sara Kamela
Pirtûkxane
Felsefeya marks
15-05-2024
Sara Kamela
Pirtûkxane
NÎQAŞÊN FELSEFEYÊ 41
07-05-2024
Sara Kamela
Pirtûkxane
ZÎMANÊ DUYEM
01-05-2024
Sara Kamela
Pirtûkxane
6 STÛNÊN ZIMAN Û ZIMANNASIYA KURDÎ
01-05-2024
Burhan Sönmez
Pirtûkxane
Felsefekirin û zarok
29-04-2024
Sara Kamela
Pirtûkxane
Di ziman de xêv û hevoksazî
28-04-2024
Sara Kamela
Jimare
Babet 519,046
Wêne 106,468
Pirtûk PDF 19,319
Faylên peywendîdar 97,302
Video 1,396
Kurtelêkolîn
Çêkirina tevnan di Kelepûra...
Kurtelêkolîn
Xişr û bedewiyên jinên Kurd...
Kurtelêkolîn
RÊBERA HÎNKIRINA KURDÎ
Wêne û şirove
MEDRESEYA QUBAHAN
Cih
Qamişlo
دەرکەوتن و بڵاوبوونەوەی ئايينی مەزدەک
Kurdîpêdiya projeya herî mezin a arşîvkirina zanîna (agahiyên) me ye..
Pol, Kom: Kurtelêkolîn | Zimanê babetî: کوردیی ناوەڕاست
Par-kirin
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
Nirxandina Gotarê
Bêkêmasî
Gelek başe
Navîn
Xirap nîne
Xirap
Li Koleksîyana min zêde bike
Raya xwe li ser vî babetî binivîsin!
Dîroka babetê
Metadata
RSS
Li googlê li wêneyan girêdayî bigere!
Li ser babeta hilbijartî li Google bigerin!
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

دەرکەوتن و بڵاوبوونەوەی ئايينی مەزدەک

دەرکەوتن و بڵاوبوونەوەی ئايينی مەزدەک
دەرکەوتن و بڵاوبوونەوەی ئايينی مەزدەک
#کەیوان ئازاد ئەنوەر#

ئایینی مەزدەکی بۆ پێشەواکەی، ''مەزدەک''ی کوڕی بامداد (468-536 ز) دەگەڕێتەوە کە لای هەندێ کەس بە پەیامبەرێکی فارسی و لای هەندێکی تر بە چاکسازێکی ئایینی ناسرا. ئەو پێشتر موغێکی زەدەشتی بوو، بۆ ڕزگابوونی ئایینەکەی و کۆمەڵگای ساسانی لە لەناوچوون بە پەیامێکی نوێوە هاتە مەیدان و لە بەرگێکی نوێدا خۆی پیشان دا، بە ناوی خۆیشییەوە ناو نراوە ''مەزدەکی''.

مەزدەکی کوڕی بامداد لە سەردەمی بیستەمین پادشای ساسانی بە ناوی قوبادی کوڕی پیرۆز (488-532ز) کە بە ''قوبادی یەکەم'' ناسرا، بانگەشەی بۆ پەیامەکەی کرد. دواتر لەلایەن پادشای ساسانی، وەک ئایینی فەرمیی دەوڵەتەکەی قبووڵ کرا. تەنانەت قوبادی یەکەم بۆ ماوەی (دە) ساڵ باوەڕی پێ هێنا و پشتیوانیی بڵاوکردنەوەی لێ کرد، تا کۆمەڵگای ساسانی لەو کێشە و ئاریشانە ڕزگار بکات کە تێی کەوتبوو. هەربۆیە ئەو ماوەیە بە سەردەمی زێڕێنی ئایینی مەزدەکی ناسرا.

لەو ماوەیەشدا ئایینەکە گەیشتە ئەو ناوچانەی کوردستان و مەڵبەندە کوردنشینەکان کە کەوتبوونە ژێر دەسەڵاتی ئیمپراتۆڕیی ساسانی، بەڵام بەو پێیەی پەیامەکە نوێ و دوور بوو لە باوەڕ و تێگەیشتنی کۆمەڵگای ئەو سەردەمە، بۆیە ئاستی بڵاوبوونەوەی سنووردار بوو. هۆکاری دووریی پەیامەکەشی لە واقیعی ئایینی و کۆمەڵایەتیی سەردەمەکە ئەوە بوو کە (مەزدەک) ئايينەکەی لەسەر (دوو) بنەمای سەرەکی داڕشتبوو؛ یەکەمیان گێڕانەوەی داهات و دارایی و سامانی وڵات بوو بۆ تێکڕای کۆمەڵگا، نەوەک بۆ پێکهاتەیەکی دیاریکراو، دووەمیشیان دانی ئازادی بە ئافرەت بوو، بەوەی کە ئازادە شوو بە چەند پیاوێک دەکات و چەند پیاو دەکاتە هاوسەری خۆی؟

دیارە ئەگەرچی (مەزدەک) پەیامەکەی بەو شێوەیە نەخستە ڕوو، تا سامانی گشتی ئازاد بکات و ژنانیش وەک پیاوان مافی فرەیان هەبێت، بەڵام دواجار وا کەوتەوە، ڕاستییەکەی (مەزدەک) پێی وابوو، ناکرێت کەمینەیەک دەست بەسەر داهات و سامانی زۆرینەی کۆمەڵگادا بگرن، چونکە ئەو سامانەی بەرپرسان و خاوەن موڵک و دەرەبەگ و بازرگانان پێکەوەیان ناوە، بەشێکی لەسەر خوێن و هێز و بازووی کاسبکار و جووتیار و زەحمەتکێشان بنيات نراوە. هەروەها باوەڕشی وابوو، وەک چۆن پیاوان مافی ئەوەیان هەیە چەند ژنێک بهێنن، ئەوا ژنانیش مافی ئەوەیان هەیە شوو بە چەند پیاوێک بکەن.

لەم (دوو) پەیامەشیدا ئامانجی ئەوە بوو، لە لایەک ڕێگری لە قۆرخکاریی داهات و سامانی وڵات بکات لەلایەن کەمینەیەکی دەسەڵاتدارەوە، لە لایەکی دیکەوە ڕێگری لە فرەژنی بکات لەلایەن پیاوەکانەوە، بەڵام دواتر بابەتی فرەپیاوی بۆ ژنان، کۆمەڵگای ساسانیی لێ هاتە دەنگ و خراپ بەسەر پەیامەکانیدا شکایەوە. هۆیەکەش ئەوە بوو کە بۆ ئەو سەردەمە قورس بوو، باس لە فرەپیاوی بۆ کچان و ژنان بکرێت.

هەروەها (مەزدەک) ویستی لە ڕێگای ئەو (دوو) پەیامەوە زۆرینەی کۆمەڵگا لەسەر حیسابی کەمینەکەی ڕازی بکات، بەوەی زۆرینەی کۆمەڵگا هەژار و کەمینە دەسەڵاتدار و ساماندار بوون. هەروەها پیاوانیش وەک ڕەگەزی نێر، تەواوی ئازادییەکانیان لە کچان و ژنان، واتە ڕەگەزی مێ سەندبوو، بۆیە ویستی بەو (دوو) پەیامە و وەک ئەرکی ئایینی، زۆرینەی کۆمەڵگا ڕازی بکات و مافەکانیان لە کەمینە بۆ وەربگرێتەوە، بەڵام کێشەی گەورە ئەوە بوو، کە لە لایەک گەیاندنی ئەو (دوو) پەیامە بۆ وەها ڕۆژگارێک سەخت و دژوار بوو کە زۆرینەیان نەخوێندەوار و باوەڕداری ئایینەکانی تر بوون.

لە لایەکی دیکەوە، پەیڕەوانی توانای گەیاندنی ئەو پەیامەیان وەک خۆی نەبوو، بەڵکوو بەپێچەوانەوە، هەژارانیان کرد بەگژ خاوەن موڵک و ساماندارەکان و دواجار بێسەروبەری و پاشەگەردانیی کۆمەڵگای لێ کەوتەوە. لەلایەکی دیکەوە، شووکردنی چەند کچێک بە چەند پیاوێک، یان کۆکردنەوەی چەند پیاوێک لەلایەن ژنێکەوە، نەک هەر بۆ باوک و پیاوەکان سەخت و قورس و قبووڵنەکراو بوو، بەڵکوو بۆ خودی کچان و ژنانی ئەو سەردەمەش سەخت و دژوار بوو.

بەتایبەت بۆ کۆمەڵگای کوردی و کوردستانی لەو سەردەمەدا، کە کۆمەڵگایەکی خێڵەکی و هۆزایەتی و تیرەگەری و ناوچەگەری بوو. ئەمەو سەرباری باڵادەستیی سیستەمی دەرەبەگایەتی و باڵادەستیی ئایینەکانی وەک (جوو، زەردەشتی، مەسیحی و مانی)، لەپاڵ بوونی ئایینەکانی (ئێزدی و کاکەیی) بەسەر کوردستانەوە، چونکە هیچ یەک لەو ئایینانە، پەیامەکەی مەزدەکیان نەک هەر قبووڵ نەبوو، بەڵکوو بە دژی خواستی خودا و پێچەوانەی ئایینەکەیان و کۆمەڵگاکەیان دەزانی.

لەگەڵ هەموو ئەوانەشدا، ئەو توێژە هەژار و زەحمەتکێشانەی کۆمەڵگای کوردی وەک پێکهاتەکانی تری نێو ئیمپراتۆریی ساسانی کە بەدەست ستەم و چەوساندنەوەی بەرپرسانی ساسانی و دەرەبەگ و خاوەن موڵک و بازرگان و پیاوانی ئایینییەوە گیریان کردبوو، بە پەیامەکەی مەزدەک خۆشحاڵ بوون و پشتیوانییان لێ کرد، بۆیە بەشێکیان باوەڕیان پێ هێنا و بوونە پەیڕەوکاری.

تەنانەت لە هەندێ ناوچە، بەتایبەت شارەکان پشتیوانیی لێ کرا، بەڵام گوندنشینەکان بەهۆی نەخوێندەوارییان و باڵادەستیی خاوەن موڵک و دەرەبەگەکان لە لایەک و پیاوانی ئایینی لە لایەکی دیکە بەسەریانەوە، نەیانتوانی ڕووبەڕووی ئەو دۆخە ببنەوە و باوەڕ بە پەیامەکە بهێنن. هەربۆیە ئەوانەی لەو دۆخە تووڕە و نیگەران بوون، پەیامەکەی مەزدەکیان قۆستەوە و لە ڕێگای بەتاڵانبردنی سەروماڵی دەرەبەگ و خاوەن موڵک و بازرگانان، باوەڕیان بە ئایینەکە هێنا.[1]
Ev babet bi zimana (کوردیی ناوەڕاست) hatiye nvîsandin, klîk li aykona bike ji bu vekirina vî babetî bi vî zimana ku pî hatiye nvîsandin!
ئەم بابەتە بەزمانی (کوردیی ناوەڕاست) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
Ev babet 743 car hatiye dîtin
Haştag
Çavkanî - Jêder
[1] Mallper | کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەڕی باسکورد
Gotarên Girêdayî: 10
Pol, Kom: Kurtelêkolîn
Dîroka weşanê: 26-12-2021 (3 Sal)
Cureya belgeyê: Zimanî yekem
Cureya Weşanê: Born-digital
Kategorîya Naverokê: Lêkolînewe
Kategorîya Naverokê: Ol û Ateyzim
Kategorîya Naverokê: Dîrok
Ziman - Şêwezar: Kurdî ,Başûr - Soranî
Meta daneya teknîkî
Kalîteya babetê: 96%
96%
Ev babet ji aliyê: ( Ziryan Elî ) li: 25-08-2022 hatiye tomarkirin
Ev gotar ji hêla ( ئاراس ئیلنجاغی ) ve li ser 25-08-2022 hate nirxandin û weşandin
Ev gotar vê dawiyê ji hêla ( ئاراس ئیلنجاغی ) ve li ser 25-08-2022 hate nûve kirin
Navnîşana babetê
Ev babet li gorî Standardya Kurdîpêdiya bi dawî nebûye, pêwîstiya babetê bi lêvegereke dariştinî û rêzimanî heye!
Ev babet 743 car hatiye dîtin
Pelên pêvekirî - Versiyon
Cûre Versiyon Navê afirîner
Dosya wêneyê 1.0.1159 KB 25-08-2022 Ziryan ElîZ.E.
Kurdîpîdiya berfrehtirîn jêderê zaniyariyên Kurdîye!
Pirtûkxane
ZÎMANÊ DUYEM
Jiyaname
Firîca Hecî Cewarî
Jiyaname
Dîlan Yeşilgöz-Zegerius
Jiyaname
KUBRA XUDO
Jiyaname
Elî Îlmî Fanîzade
Kurtelêkolîn
Gelo pirsa Kurd, pirsek navdewletiye?
Jiyaname
Kerim Avşar
Kurtelêkolîn
RÊBERA HÎNKIRINA KURDÎ
Pirtûkxane
NÎQAŞÊN FELSEFEYÊ 41
Wêne û şirove
MEDRESEYA QUBAHAN
Wêne û şirove
Kurdên gundê Meydan Ekbezê, Çiyayê Kurmênc- Efrînê
Jiyaname
RONÎ WAR
Cihên arkeolojîk
Qoşliyê
Jiyaname
İbrahim Güçlü
Kurtelêkolîn
Mezopotamya û şaristaniyetek bo hemû mirovahiyê
Cihên arkeolojîk
Mezarê Padîşehê Kurd ê Mîdî (Kî Xosraw- Kawa) 632-585 BZ
Kurtelêkolîn
Pirên pêwendiya di navbera Başûr û Rojhilat û nebûna baweriyê
Cihên arkeolojîk
Temteman
Jiyaname
AYNUR ARAS
Wêne û şirove
Bav û diya nivîskar: Wezîrê Eşo, Tbîlîsî 1930
Pirtûkxane
6 STÛNÊN ZIMAN Û ZIMANNASIYA KURDÎ
Wêne û şirove
Ji xanên bajarê Silêmaniyê
Jiyaname
Ferhad Merdê
Wêne û şirove
Ev wêne di sala 1973 an de li Qelqeliyê ya ser bi Wanê ve kişandiye
Jiyaname
Viyan hesen
Pirtûkxane
Felsefeya marks
Cihên arkeolojîk
Dalamper
Kurtelêkolîn
Xebateke kesk di rêya Kurdistanê de Êko-nasyonalîzma Şerîf Bacwer û hevalên wî
Pirtûkxane
Lenînîsm
Cihên arkeolojîk
Kereftû

Rast
Kurtelêkolîn
Çêkirina tevnan di Kelepûra Kobaniyê de
05-05-2024
Aras Hiso
Çêkirina tevnan di Kelepûra Kobaniyê de
Kurtelêkolîn
Xişr û bedewiyên jinên Kurd li ber çavên geştyarên bîhanî
05-05-2024
Aras Hiso
Xişr û bedewiyên jinên Kurd li ber çavên geştyarên bîhanî
Kurtelêkolîn
RÊBERA HÎNKIRINA KURDÎ
19-05-2024
Sara Kamela
RÊBERA HÎNKIRINA KURDÎ
Wêne û şirove
MEDRESEYA QUBAHAN
19-05-2024
Sara Kamela
MEDRESEYA QUBAHAN
Cih
Qamişlo
25-05-2024
Burhan Sönmez
Qamişlo
Babetên nû
Cih
Qamişlo
25-05-2024
Burhan Sönmez
Jiyaname
Ferhad Merdê
25-05-2024
Burhan Sönmez
Wêne û şirove
MEDRESEYA QUBAHAN
19-05-2024
Sara Kamela
Pirtûkxane
Lenînîsm
15-05-2024
Sara Kamela
Pirtûkxane
Felsefeya marks
15-05-2024
Sara Kamela
Pirtûkxane
NÎQAŞÊN FELSEFEYÊ 41
07-05-2024
Sara Kamela
Pirtûkxane
ZÎMANÊ DUYEM
01-05-2024
Sara Kamela
Pirtûkxane
6 STÛNÊN ZIMAN Û ZIMANNASIYA KURDÎ
01-05-2024
Burhan Sönmez
Pirtûkxane
Felsefekirin û zarok
29-04-2024
Sara Kamela
Pirtûkxane
Di ziman de xêv û hevoksazî
28-04-2024
Sara Kamela
Jimare
Babet 519,046
Wêne 106,468
Pirtûk PDF 19,319
Faylên peywendîdar 97,302
Video 1,396
Kurdîpîdiya berfrehtirîn jêderê zaniyariyên Kurdîye!
Pirtûkxane
ZÎMANÊ DUYEM
Jiyaname
Firîca Hecî Cewarî
Jiyaname
Dîlan Yeşilgöz-Zegerius
Jiyaname
KUBRA XUDO
Jiyaname
Elî Îlmî Fanîzade
Kurtelêkolîn
Gelo pirsa Kurd, pirsek navdewletiye?
Jiyaname
Kerim Avşar
Kurtelêkolîn
RÊBERA HÎNKIRINA KURDÎ
Pirtûkxane
NÎQAŞÊN FELSEFEYÊ 41
Wêne û şirove
MEDRESEYA QUBAHAN
Wêne û şirove
Kurdên gundê Meydan Ekbezê, Çiyayê Kurmênc- Efrînê
Jiyaname
RONÎ WAR
Cihên arkeolojîk
Qoşliyê
Jiyaname
İbrahim Güçlü
Kurtelêkolîn
Mezopotamya û şaristaniyetek bo hemû mirovahiyê
Cihên arkeolojîk
Mezarê Padîşehê Kurd ê Mîdî (Kî Xosraw- Kawa) 632-585 BZ
Kurtelêkolîn
Pirên pêwendiya di navbera Başûr û Rojhilat û nebûna baweriyê
Cihên arkeolojîk
Temteman
Jiyaname
AYNUR ARAS
Wêne û şirove
Bav û diya nivîskar: Wezîrê Eşo, Tbîlîsî 1930
Pirtûkxane
6 STÛNÊN ZIMAN Û ZIMANNASIYA KURDÎ
Wêne û şirove
Ji xanên bajarê Silêmaniyê
Jiyaname
Ferhad Merdê
Wêne û şirove
Ev wêne di sala 1973 an de li Qelqeliyê ya ser bi Wanê ve kişandiye
Jiyaname
Viyan hesen
Pirtûkxane
Felsefeya marks
Cihên arkeolojîk
Dalamper
Kurtelêkolîn
Xebateke kesk di rêya Kurdistanê de Êko-nasyonalîzma Şerîf Bacwer û hevalên wî
Pirtûkxane
Lenînîsm
Cihên arkeolojîk
Kereftû

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.5
| Peywendî | CSS3 | HTML5

| Dema çêkirina rûpelê: 0.313 çirke!