کتېبخانە کتېبخانە
گېڵای

کوردیپێدیا گۆرەتەرین سەرچەمەی فرەزۋانیی پەی زانیارییە کورڎییا


ھۊرچنۍ گېڵای





ورڎ گېڵای      کیبۆردە


گېڵای
ورڎ گېڵای
کتېبخانە
نامۍ کورڎیۍ پەی زاڕۊڵا
کڕۆنۆلۆژیاو ڕۇداۋەکا
سەرچەمۍ
ۋەڵینە
گلېرۆکریێ بەکاربەری
چالاکیۍ
چنین گېڵۇ؟
ۋەڵاکریێ کوردیپێدیای
ڤیدیۆ
پۊلبەڼی، پېڕبەڼی
بابەتۍ ڕېکۆتییە!
تۊمارکەرڎەی بابەتۍ
تۊمارکەرڎەی بابەتۍ تازۍ
کېیاستەی ۋېنەی!
ڕاپەرسای
چنین دېیەی تۊ
پێۋەڼی
کوردیپێدیا چ جۊرە زانیاریېۋش پەنەۋازۍ ھەنۍ
ستانداردۍ
مەرجو بەکاربەرڎەی
چنینیی بابەتۍ
ئامرازۍ
چە بارەو ئېمە
ئەڕشیڤگەرۍ کوردیپێدیای
بابەتۍ چە بارەو ئېمە!
لینکو کوردیپێدیا دلۍ لینکا پەلیانەکەو وېتەنە بنیەرە
زېیاڎکەرڎەی / لابەرڎەی ئیمەیلی
ئامارو سەردانیکەرا
ئامارو بابەتۍ
فاڕەڕو فۆنتەکا
فاڕای ڕېکۆتو ڕۊژمارەکا
ۋشکنای ڕانۋیسی
زۋان و بنەزۋانو لاپەڕەکا
کیبۆردە
لینکۍ پەنەۋازۍ
زېیاڎکریاو کوردیپێدیای پەی گوگڵ کڕۆمی
کۇکیۍ/کۇکیز
زۋانۍ
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
ھەژمارو من
چۇوەر-لۋای
بۇ بە ھامکارو شمە!
کڕېڵەۋاچۊ وېت ۋیرشېیېنە!
گېڵای تۊمارکەرڎەی بابەتۍ ئامرازۍ زۋانۍ ھەژمارو من
ورڎ گېڵای
کتېبخانە
نامۍ کورڎیۍ پەی زاڕۊڵا
کڕۆنۆلۆژیاو ڕۇداۋەکا
سەرچەمۍ
ۋەڵینە
گلېرۆکریێ بەکاربەری
چالاکیۍ
چنین گېڵۇ؟
ۋەڵاکریێ کوردیپێدیای
ڤیدیۆ
پۊلبەڼی، پېڕبەڼی
بابەتۍ ڕېکۆتییە!
تۊمارکەرڎەی بابەتۍ تازۍ
کېیاستەی ۋېنەی!
ڕاپەرسای
چنین دېیەی تۊ
پێۋەڼی
کوردیپێدیا چ جۊرە زانیاریېۋش پەنەۋازۍ ھەنۍ
ستانداردۍ
مەرجو بەکاربەرڎەی
چنینیی بابەتۍ
چە بارەو ئېمە
ئەڕشیڤگەرۍ کوردیپێدیای
بابەتۍ چە بارەو ئېمە!
لینکو کوردیپێدیا دلۍ لینکا پەلیانەکەو وېتەنە بنیەرە
زېیاڎکەرڎەی / لابەرڎەی ئیمەیلی
ئامارو سەردانیکەرا
ئامارو بابەتۍ
فاڕەڕو فۆنتەکا
فاڕای ڕېکۆتو ڕۊژمارەکا
ۋشکنای ڕانۋیسی
زۋان و بنەزۋانو لاپەڕەکا
کیبۆردە
لینکۍ پەنەۋازۍ
زېیاڎکریاو کوردیپێدیای پەی گوگڵ کڕۆمی
کۇکیۍ/کۇکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
چۇوەر-لۋای
بۇ بە ھامکارو شمە!
کڕېڵەۋاچۊ وېت ۋیرشېیېنە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 چە بارەو ئېمە
 بابەتۍ ڕېکۆتییە!
 مەرجو بەکاربەرڎەی
 ئەڕشیڤگەرۍ کوردیپێدیای
 چنین دېیەی تۊ
 گلېرۆکریێ بەکاربەری
 کڕۆنۆلۆژیاو ڕۇداۋەکا
 چالاکیۍ - کوردیپێدیا
 یارڎی
تۊماری تازە
ژیواینامە
مستەفا زەڵمی
13-07-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
ئیسماعیل سابووری
05-07-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
عەباسی کەمەندی
22-06-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
شێخ عوسمان نەقشبەندی
26-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
محەمەد عارف جزیری
20-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
سەید ئەکابیری خامۆشی
17-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
سەفوەت
13-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
شێخ مستەفا تەختەیی
06-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
خان ئەڵماسی لوڕستانی
03-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
محەمەدی مەلا کەریم
02-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ئامارۍ
بابەتۍ 527,030
ۋېنۍ 106,633
کتېبۍ PDF 19,807
فایلی پەیوەڼیدار 99,782
ڤیدیۆ 1,454
زۋان
کوردیی ناوەڕاست 
301,586
Kurmancî - Kurdîy Serû 
88,806
هەورامی 
65,781
عربي 
29,009
کرمانجی - کوردیی سەروو 
16,393
فارسی 
8,639
English 
7,180
Türkçe 
3,571
Deutsch 
1,458
Pусский 
1,123
Française 
321
Nederlands 
130
Zazakî 
85
Svenska 
56
Հայերեն 
44
Español 
39
Italiano 
39
لەکی 
37
Azərbaycanca 
20
日本人 
18
עברית 
14
Norsk 
14
Ελληνική 
13
中国的 
11
پېڕە
هەورامی
ۋاچۍ و دەسەۋاچۍ 
61,596
کوڵەباس 
1,789
ھۊنیێ 
1,388
پەندۍ و ئیدیۆمۍ 
712
ژیواینامە 
137
کتېبخانە 
94
بەڵگەنامۍ 
55
یاگۍ 
6
ۋەڵاکریێ (گۊڤارۍ و ڕۊجنامۍ و ...) 
2
شەھیدۍ 
2
نامۍ کورڎیۍ 
1
پارتیۍ و ڕېکۋزیێ 
1
ئامارۍ و ڕاپەرسیۍ 
1
کۊگاو پەرۋەڼا (فاییلا)
MP3 
311
PDF 
30,001
MP4 
2,356
IMG 
194,830
گېڵای شۊنۊ دلېنارە
ژیواینامە
ئیسماعیل سابووری
کوڵەباس
پەی مەسعود عەباسی
کوڵەباس
چی هیچ کام ئی خەیرێشا نەکەر...
کوڵەباس
با جە ڕاوکەرڎەی وازبارمۍ
کوڵەباس
ئێرۆس یانې چێش؟
جەبانی چییە؟
زانیارییەکا چە ھەر دۋە باری بابەتی و زۋانەۋانییۆ پۊختۍ و دەسەبەڼی کەرمۍ و بە شېۋازېۋە سەردەمییانۍ ۋەردەسشا ۋزمېۋە!
پېڕە: کوڵەباس | زۋانو بابەتۍ: کوردیی ناوەڕاست
ھامبەشیکەرڎەی
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
ھۊرسەنگنای تۊماری
نایاب
فرە خاسە
خاسە
خرابە نېیەنە
خرابە
ۋزەش دلۍ ڕیزبەڼیی گلېرۆکریێکاو وېم
پەیلۋاو وېت چە بارەو ئی بابەتۍ بنۋیسە!
ۋەڵینەو دەستکاریی بابەتۍ
Metadata
RSS
چە گوگڵ پەی ۋېنە پەیۋەستا بە بابەتۍ دەسنیشانکریێ گېڵە
چە گوگڵ پەی بابەتۍ دەسنیشانکریێ گېڵە!
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

جەبانی چییە؟

جەبانی چییە؟
#کاوە جەلال#
جەبان چەند جارێک دەمرێت پێش ئەوەی بمرێت،
لێ دلێرەکان تەنیا یەک جار دەمرن (ولیەم شەیکسپیر)
گەر مرۆڤ لە دۆخێکدا بێت کە تەنیا بتوانێت لە نێوان جەبانی و زەبردا ئیختیار بکات،
ئەوا ئامۆژگاریی دەکەم بڕیار بۆ زەبر بدات (ماهاتما گاندی).
1
جەبانی بۆ سۆفسکی فێنۆمێنێکی کۆمەڵایەتییە کە ئاستەنگێک لە بەردەم گۆڕاندا پێکدەهێنێت، چونکە جەبانی، وەک سۆفسکی بەپوختی پێناسەی دەکات، دۆخێکی قووڵترین نائازادییە کە مرۆڤ خۆی تێدا دەبینێتەوە.
لێ ئایا ئەم نائازادییەی کەس چییە؟ جەبانی دۆخێکی سۆزمەندە و مرۆڤ لەنێویدا لە مەترسی و ژان دەترسێت و بەم ڕێیەشەوە لە لایەک ئازادییەکەی و توانستی بۆ کردار گۆج دەبن، لێ لە لایەکی دی هەستی ئەو کەسە بۆ شەرەف و شەرمەزاری دەپووکێتەوە. کەواتە ئەم دۆخە بە ئاشکرا دوو ڕوومان پێشان دەدات: گۆجبوونی توانست بۆ کرداری دلێر، هەروەها پووکانەوەی هەستی شەرەفمەندی. لێرەوە لەنێو پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکاندا دیاردەیەکی ترسناک سەرهەڵدەدات: کەسانی خاوەن دەسەڵات دەرفەتیان بۆ دەڕەخسێت خۆیان بکەن بە ڕابەری ئەو نائازادانە، ئەمانیش بە گۆجبوویی لەژێر بەزەیی ئەوانەوە کردار دەنوێنن. بەم شێوەیە هەموو کردارێکی کەسی جەبان جووتەنییە: ئەو دەبێت بە دەستێک پەچەی چڕچنراوی مۆرالخوازی ڕابگرێت، لێ هاوکات بە دەستێکی دی هەموو چەکێکی بەرەنگاری بەرز دەکاتەوە تاکو ئەو پەچە ساختەیەی لەسەر هەڵنەماڵرێت کە ئیدی دەربکەوێت ئەو چەند بێکەرامەتە، چونکە خۆی خستووەتە ژێر ڕکێفی کەسانی دیکەوە. کەواتە جەبان چالاکە.
2
جەبانی فێنۆمێنێکە کە لایەنی هاوبەشی لەتەک فێڵ و ترسدا هەیە، لێ هاوکات لە هەردووکیان تێپەڕ دەکات. فێل دەشێت تەنیا بۆ بەرژەوەندیی خۆیی بەگەڕبخرێت، ئەمەش لە هەستێکەوە سەبارەت بەوە کە گۆیا ژیان بەبێ فێڵ بەڕێوە ناچێت. لەم ڕەوشەدا بەزۆریی ئەوە هەیە کە ناو دەنرێت ساختەچێتی. ئێمە دەتوانین لە دیاردەی فێڵدا بنەمای بەرژەوەندیی ببینین، لێ هاوکات ناتوانین نکۆڵی لەوە بکەین کە لەم ڕەوشەشدا دەشێت جەبانی هەبێت. ئەوجا: ترس سڵەمینەوەیە لە کرداری چالاک، کەواتە دۆخێکی هەستەکیە وەک بەربەست لە بەردەم هەنگاوی بوێردا. بێگومان ئەم دیاردەیە زۆر جار کەسی نەوێر ناخۆشەویست دەکات یان دەیکات بە مایەی توانج و تەوس، لێ سەرەڕای ئەوە مەرج نییە دیاردەیەکی نێگەتیڤ بێت، چونکە زۆر جار ژیان دەپارێزێت یان بۆ نموونە کەس لە کارەساتی ئابووری (وەک ئیفلاسکردن) بەدووردەگرێت. لێ جەبانی هەموو دیاردەکانی فێڵ و ترس و نەوێران لە خۆ دەگرێت و هاوکات هیچ کامیان نییە، بەڵکو خۆی فێنۆمێنێکە.
چاک دەبێت گەر بۆ نزیککەوتنەوە لەم فێنۆمێنە کەسی جەبان وەربگرین. جەبان لە بێتواناییەکانی خۆی بەئاگایە، لێ جەختیان لێناکات، بە پێچەوانەوە هەموو هەوڵێک دەدات بۆ ئەوەی خۆی لە پشتی ڕواڵەتی چڕچنراوی هەر جۆرە هەڵوێستێکەوە حەشار بدات. ئەو ئەمەی پێدەکرێت، چونکە خۆی بە کەسانێکەوە هەڵدەواسێت کە لە خۆی بەهێزترن. کەواتە سەرەکیترین مۆرکی جەبان هەڵاتنە لە بەرەنگاربوونەوەی ڕاستی. لای کەسی جەبان کەرامەت و ئیززەتی نەفس هیچ ڕۆڵێک ناگێڕن، چاوی
هۆشی ئەو تەنیا ئاڕاستەی دەستکەوتە خۆییەکانی کراوە و تەنیا سەرەنجامی بزووتنی سێنسەکانی (حەواسەکانی) خۆی دەبینێت، واتا ئەو سێنسانە کە بۆ ساتاربوون هار بوون و کەسی جەبان ناوێرێت دلێرانە هەوڵ بۆ ساتارکردنیان بدات. بەم شێوەیە ژیانی کەسی جەبان بەنێو ناسۆر و هەستی بەخیلی و غیرەدا ڕادەبوورێت، سەرجەم ئەم دۆخە دەروونیانەش لە ناکۆکیدان لەتەک پرنسیپەکانی دلێری و خۆشەویستیدا، هەروەها لەتەک مۆرالدا کە هەردەم پێکەوە لەتەک دوو فێنۆمێنەکەی دلێری و خۆشەویستیدا کاریگەرە.
بێگومان مرۆڤ هەردەم دەتوانێت جەبانی هەڵبداتەوە، لێ ئەم هەڵدانەوەیە ستەمە. هەر هەوڵێک بدرێت بۆ ئەوەی بەڕوونی پەنجە بخرێتە سەر جەبانی، ئەوا مرۆڤ لێرەدا پاشخانی داپۆشراوی ڕەفتارەکانی جەبان ئاشکرا دەکات، بۆیە جەبان بەناچاری، وەک فەزحبوویەک، بەرەنگاری ئەو هەوڵە دەبێتەوە و تەنانەت دەشێت بپەڕێتەوە بۆ کرداری بەزەبر، چونکە لە هەڵدانەوەدا سەرجەم ئامرازەکانی هەڵپەی یان خۆحەشاردانی جەبان ئاشکرا دەکرێن، ئەمەش بەڕاستی پڕمەترسییە. جەبان لە ژیانیدا هەموو دەسوێژێک بەگەڕ دەخات تاکو خۆی بە دەستەوە نەدات – ئاخر گەر ئەو خۆی بە دەستەوە بدات، ئەوسا پشت دەکاتە مەرامە خۆییەکانی، لێ هەر ئەم مەرامانەن کە ئەو لەنێو کۆمەڵدا چالاک دەکەن، بەڵێ جەبان هەتا بۆی بکرێت ڕێ نادات لەو تەوەنە چڕچنراوەی سەر خۆی بهێنرێتە دەرەوە، چونکە ئەو تەوەنە کە ئەو خۆی لە پشتییەوە مەڵاس داوە، بەرهەمی ژیانی مێژوویی ئەو خۆیەتی و بەردەوام لە ئەزموونەکانییەوە چڕتری کردووەتەوە. ئەو هەتا چەند بتوانێت بەو تەوەنە خۆی حەشار بدات، هێندەش خۆی وەک مسۆگەر و بەختەوەر دەبینێت.
لێ ئایا دلێری چییە - دلێری وەک تەوەرە دژبەرەکەی جەبانی؟ دلێری شەڕانگێزی نییە، ئەوەش نییە کە کوردەکان ناوی دەنێن کردە، هەروەها ئەوەش نییە کە بازاڕییەکان بە هۆشسامییەوە لێی دەدوێن: کون لە جەرگیدا نییە!. ئەم جۆرە جەسوورییە شێوەیەکی گەمژەیەتییە و کەسەکانیش هەمیشە لەسەر کەناری گێچەڵ یان تەنانەت لەناوچوونن. دلێری لە ڕوانگەی ئەڕیستۆتێلیس نێوەندێکە لە نێوان ترسنۆکی و جەسووریدا. لە بنەڕەتدا ئەم لایەنەی ئاگایی لە شیمانەی نەمانی خۆ، یان لە شیمانەی خزان بۆ نێو گێچەڵی بێواتا، ئەوەیە کە وەک ترس کەسی دلێر دەپارێزێت.
گەر جەبانی هەڵاتن بێت لە بەرەنگاربوونەوەی ڕاستی، ئەوا دلێری بە پێچەوانەوە هەمیشە وێرانە بۆ بەرەنگابوونەوەی ڕاستی، ئەمەش بۆ نموونە بەڕوونی لە هەڵوێستی کۆمەڵایەتیدا دەردەکەوێت: ڕەنگە دلێر هەڵەیەکی کردبێت، لێ پاشان ڕاستییەکەی بۆ ڕوون دەبێتەوە و بە لایەوە ئاساییە داوای لێبوردن بکات. جەبان بە پێچەوانەوە هەرگیز ڕێ نادات ئەو دەرفەتە بێتە ئاراوە، چونکە وەک هەڵاتوویەک لە خۆی یان لە هەر پەیوەندییەکی ڕۆشنی نێومرۆڤی، توانای بۆ درکاندنی ڕاستی نییە و لێرەشەوە توانای بۆ داوای لێبوردن نییە. زۆر جار جەبان ڕاستییەکی تاڵ کە ئەو لە بەرەنگاربوونەوەی دەترسێت (بۆ نموونە گەندەڵی)، هەڵدەگێڕێتەوە و دەیکات بە هەقیقەتی دژبەرەکانی. کاتێک مرۆڤی هۆشڕەخنەیی و ئاگامەند لە مرۆڤێتییەکەی خۆی، واتا کاتێک مرۆڤی دلێر، بەردەوام بەرەنگاری درۆ و گەندەڵی و سەرجەم بەدێتی و بێچێژییەکانی کۆمەڵ دەبێتەوە، ئەوا جەبان بە پێچەوانەوە هەردەم لە ئەمسەر و ئەوسەردایە، ڕستەکانی پوخت دەپۆشێت و زۆر جار لە واتاکەیان دەکاتەوە، تاکو ڕێگەی چەند شێوەیەکی جیاوازی ڕاڤەکردنیان بۆ خۆش بکات. کاتێک دلێر ڕاستگۆیانە دێتە مەیدانەوە و ڕاستەوخۆ پەنجەی ئاماژە ئاڕاستەی هەر بەدگەرییەک دەکات، ئەوا جەبان هەرگیز نایەتە مەیدانەوە و هەردەم لە مەیداندایە و بەپێی هەر دۆخێک ماسکەکانی دەگۆڕێت: وشەی شیرین، نواندنی قودسییەت، نانەوەی تەڵە، پاشقول. لەبەر ئەوەی جەبان هەرگیز توانای بۆ بەرەنگاربوونەوەی ڕاستی نییە، هەروەها تەنیا بۆ ئەوەی ڕاستی نەبیستێت، ئەوا هەردەم خۆی بۆ دروستکردنی جەنگێکی ڕواڵەتی ئامادەکردووە و هەوڵ دەدات بەڕێیەوە هەموو دەرفەتێک لە باسکردنی ڕاستی پووچەڵ بکاتەوە.
3
هەتا چەند پەیوەندیی ترادیسیۆنی و قییەمەکانی کۆمەڵێک داڕزا و لەکارکەوتوو بن، هەتا چەند ئەو کۆمەڵە وەک سەرجەم حسسی بووبێت (پسیکۆلۆژیزە بووبێت)، هێندەش زۆر جەبانی ڕوخساری ڕوونی وەردەگرێت و دەتەنێتەوە: هەتا لای دەسەڵاتداران – بەڵێ گەر ئەوان تەنانەت لە بنەڕەتدا جەبان نەبووبن. بەڵێ ئەمڕۆ جەبانی وەک تەمێک بەسەر هەرێمەوە تەنیوەتەوە و لە سەرجەمی کایە کۆمەڵایەتی و سیاسییەکاندا، تەنانەت لە زانستگەکاندا، کاریگەریی نێگەتیڤ دەنوێنێت. بێگومان ڕاستە کە ئەم دیاردەیە تایبەتمەندییەکی ئەم هەرێمە نییە، ئەمەش ڕووندەبێتەوە گەر بڕوانین کە جەبانی هەمیشە لە مێژووی مرۆڤایەتییەکاندا (ژەهرخواردکردن، پاشقولی تێوەگلێنەر و هتد) کاریگەر بووە. لێ پەیوەند بە هەرێمەوە دەبێت ببێژین: گەرچی جەبانی دیاردەیەکی کارایە لەنێو هەموو کۆمەڵێکدا، لێ سەرباری ئەوە ئەمڕۆ لەنێو هەرێمدا زۆر تەنیوەتەوە، ئەمەش لە زۆر ڕووەوە بەندە بە تەنینەوەی ڕواڵەتخوازییەوە، بە هەڵپەی گورگئاساوە بۆ پاراستنی کورسیی دەسەڵات یان کۆکردنەوەی ناڕەوای سامان و هتد. ئاخر ئەوە لوتکەی جەبانییە گەر دەسەڵاتداران بۆ خاتری مسۆگەرکردنی کورسییەکانیان پارە بخەنە گەڕ تاکو پیاو بکڕن یان لە هەڵبژاردنێکدا دەنگ بکڕن، یان ئەوە لوتکەی جەبانییە گەر دەسەڵاتداران پرۆسەی هەڵبژاردن تەزویر بکەن و ڕایبگەیەنن، کە گۆیا هەڵبژاردنیان بردۆتەوە و بەو ڕێیەوە شەرئییەت بە دەسەڵاتەکەیان دراوە، هەروەها ئەوەش لوتکەیەکی جەبانییە گەر جەبانانی بندەستیان بکەونە سوێندخواردن بە سەری ئەو تەزویرچییانە و بۆ خاتری ئەوان، هەروەها بە پشتیوانیی ڕاستەوخۆی ئەوان، بوێرن هەڕەشە یان تەنانەت دەستڕێژ لە هاوڵاتیانی خۆیان بکەن.
لە ڕوانگەی لودڤیش بوێرنە نهێنیی هەموو دەسەڵاتێک ئەوەیە کە مرۆڤ (دەسەڵاتدار) بزانێت ئەوانیدی (بندەستەکان) لە ئەو خۆی جەبانترن. بۆیە هیچ مایەی سوڕمان نییە کە جەبانەکان لە پەیوەندییە سیاسییە ناشەرعییەکاندا بتوانن جەبانترەکان مانیپولە بکەن، لێ هەروەها هیچ مایەی سووڕمان نییە کە جەبانترەکان بتوانن سەروەری بەسەر دەسەڵاتدارانی جەباندا ببەنەوە و بە شێوازی تایبەتمەندیان، بۆ نموونە بە هەواڵ و وێنەی میدیاکانیان یان بە شاردنەوەی هەقیقەتەکان لێیان لە خشتەیان بەرن. ئاخر گەر ڕەچاوی ئەو ڕاستییە بکەین کە دەسەڵاتدارانی ناڕەوا بەهۆی سیاسەتی جەبانیانەوە کە مسۆگەرکردنی فێڵبازانەی دەسەڵاتە، هەمیشە پتر لە گەل نامۆ دەبن، ئەوا زۆر دەشێت لەم بەدپەیوەندییەدا جەبانترەکان کە دەوری ئەو سەروەرە نامۆبووانەیان داوە و پێکەوە پەیوەندیی ناڕەوایان سەپاندووە، هەوڵ بدەن بە هەموو شێوەیەکی لەخشتەبردن و مانیپولەکردن سەروەری بەسەر خودی سەروەرانیاندا بنوێننەوە و بەزۆر لەسەر دەسەڵات بییان هێڵنەوە، ئەوەش بە مەبەستی هێشتنەوەی ئەو بەدپەیوەندیانە کە ئەوان پێکەوە زیتیانکردوونەتەوە.
لێ ئێستا پرسیار ئەوەیە کە چۆن لە دەست فێنۆمێنی جەبانی ڕزگارمان ببێت. ڕەنگە سەرەتا وای بۆ بچین، کە شۆڕشی کۆمەڵایەتی لەم فێنۆمێنە ڕزگارمان بکات. گومانی تێدا نییە بە شۆڕشی ئازادیخواز جیهانی کۆنی تەراتێنی جەبانەکان تێکدەشکێت، لێ جەبان لەم دۆخەشدا زیت دەبێتەوە و پشتبەستوو بە دەسەڵاتدارانی نوێ جێگەی خۆی خۆش دەکات، ئاخر جەبان وەک خۆحەشارداوێکی بێکەرامەت هەردەم ێێ دەدات ڕابەرایەتی بکرێت و تەنیا لەسەر ئەم شێوەیە دێتە نێو ژیانی سیاسییەوە. بۆیە ئێمە هەرگیز لە دەست فێنۆمێنی جەبانی ڕزگارمان نابێت. چاکترین کایە کە تێیدا بتوانین بەڕوونی ئەم فێنۆمێنە دیاربهێنینن، کایەی ئەدەبە.
لەم ڕوانگەیەوە هیچ دەرفەتێک بۆ دیالۆگ لەتەک جەباندا نییە، ئەمەشمان بەچاکی بۆ ڕوون دەبێتەوە، گەر بروانین کە چۆن ماهاتما گاندی، پەیامبەرەکەی خەباتی ئاشتەوایی، لە پەیوەندیی نێوان زەبر و جەبانیدا زەبر هەڵدەبژێرێت. لێ پرسیارەکە ئەوەیە کە بە چە شێوەیەک دەشێت لەنێو ئەم دەڤەرەی کوردەکاندا دژایەتیی جەبانی بکرێت!
سەرەتا گەرەکە جەخت لەو ڕاستییە بکەینەوە کە جەبانی، وەک بێتواناییەکی ئامادە لە ناخی مرۆڤدا، گەورەترین ئاستەنگە لە بەردەم کرداری دلێر و ڕاستگۆیانەدا. ئاخر ئەم جۆرە کردارانە نیشانەی سەروەرین بەسەر خودی خۆدا و هاوکات بەربەستن لە بەردەم سەرهەڵدانی دیکتاتۆر و گەندەڵیدا، لە بەردەم تەراتێنی بێکەرامەتی کەسانی نشوستیهێناو لەبن دەستی جەباناندا. لە پەیوەندییەکی بەم چەشنەدا
هەموو هەوڵێکی دێمۆکراتیخواز دەبێت بە دوژمنی جەبانەکان و جیهانە ڕواڵەتییەکەیان، هەروەها بە پێچەوانەوە.
لە ڕوانگەی سۆفسکی دێمۆکراتی دەتوانێت جەبانی بەرەو توانەوە بەرێت، چونکە سیاسییەکان دەبێت لە دێمۆکراتیدا ئەوە بکەن کە گەل دەیەوێت. لێ کێشە کرۆکییەکە لێرەدا ئەوەیە، کە گەل لە ناخەوە سنووردارە و لە دەرەوەش سنووری بۆ دانراوە. سەرەڕای ئەمە بەتایبەتی لە دێمۆکراتیدا دەشێت ڕۆشنایی بەو سنوورە ناخەکییەی گەل بدرێت، بەڵێ بەڕێی هەڵدانەوەی هەقیقەتەکانەوە ڕێ خۆش بکرێت تاکو گڵۆڵەی دەسەڵاتی جەبانەکان بکەوێتە لێژی – بێگومان بەبێ ئەوەی هەرگیز بەتەواوی لە بەرۆکمان ببنەوە.
بڕوانە:[1]
Wolfgang Sofsky, Über die Feigheit. Deutschlandfunk Kultur 2006, www.deutschlandfunkkultur.de/ueber-die-feigheit.982.de.html?dram...
ئی بابەتۍ بە زۋانی (کوردیی ناوەڕاست) نۋیسیێنە، پەی ئەۋەکەرڎەی بابەتەکۍ بە زۋانېۋ کە نۋیسێنە، سەرو ئایکۆنو ی کلیک کەرە!
ئەم بابەتە بەزمانی (کوردیی ناوەڕاست) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
ئی بابەتۍ 1,848 جارۍ ۋینیێنە
ھاشتاگ
سەرچەمۍ
[1] پەڕیانە | کوردیی ناوەڕاست | ماڵپه‌ڕی سبه‌ی 14- 3- 2011
بابەتۍ پەیۋەڼدریێ: 2
ژیواینامە
ڕېکۆتۍ و ڕۇداۋۍ (کڕۆنۆلۆژیا)
پېڕە: کوڵەباس
زۋانو بابەتۍ: کوردیی ناوەڕاست
ڕېکۆتو ۋەڵاکەرڎەی: 14-03-2011 (13 ساڵە)
جۊرو بەڵگەنامەی: زۋانی یەکەم
کتېب - کوڵەباس: وتارە و دیمانە
کتېب - کوڵەباس: دەرۇن-ئەژناسی
تایبەتمەڼییۍ تەکنیکیۍ
خاۋەنو ئی بابەتۍ مافو ۋەڵاکەرڎەیش بە کوردیپێدیای بەخشان! یان بابەتەکۍ کۊنە ھەنە، یان بابەتەکۍ بەشېۋەنە چە خاۋەنداریی گرڎینەیی.
چنینیی بابەتۍ: 99%
99%
ئی بابەتۍ جە لایەنو: ( نالیا ئیبراهیم )یۆ جە: 04-09-2019 تۊمارەکریێنە
ئی بابەتۍ چە لایەنو: ( زریان سەرچناری ) چە: 04-09-2019 پۊرەلۋای کریێنە و ئازاڎە کریێنە
ئی بابەتۍ پەی دمایین جاری جە لایەنو:( زریان سەرچناری )یۆ جە:04-09-2019 خاستەرە کریێنە
لینکو بابەتۍ
ئی بابەتۍ 1,848 جارۍ ۋینیێنە
کوردیپێدیا گۆرەتەرین سەرچەمەی فرەزۋانیی پەی زانیارییە کورڎییا
ژیواینامە
شێخ عوسمان نەقشبەندی
ژیواینامە
عەباسی کەمەندی
کوڵەباس
با جە ڕاوکەرڎەی وازبارمۍ
کتېبخانە
ڕۊژماری هۆرامی (8)
کوڵەباس
ئێرۆس یانې چێش؟
کوڵەباس
چی هیچ کام ئی خەیرێشا نەکەرڎېنە تاکو خوڎا دورێشا نەوزۊوە
ژیواینامە
محەمەد عارف جزیری
کوڵەباس
پەی مەسعود عەباسی
ژیواینامە
مستەفا زەڵمی
ژیواینامە
ئیسماعیل سابووری
کتېبخانە
تۊرەکە پەڕ ساۋەکە
کتېبخانە
گیٛجاوەو ژیوای
ژیواینامە
خورشید خانمەی داواشی
کتېبخانە
یاڎو پەنجا ساڵەو سەرکۆتەو ژڵېوەو ئاپۆیینە
کتېبخانە
مەولە
کوڵەباس
بژارو زوانی (1)

تازەکی
ژیواینامە
ئیسماعیل سابووری
05-07-2024
ئەسعەد ڕەشید
ئیسماعیل سابووری
کوڵەباس
پەی مەسعود عەباسی
25-07-2024
ئەسعەد ڕەشید
پەی مەسعود عەباسی
کوڵەباس
چی هیچ کام ئی خەیرێشا نەکەرڎېنە تاکو خوڎا دورێشا نەوزۊوە
25-07-2024
ئەسعەد ڕەشید
چی هیچ کام ئی خەیرێشا نەکەرڎېنە تاکو خوڎا دورێشا نەوزۊوە
کوڵەباس
با جە ڕاوکەرڎەی وازبارمۍ
26-07-2024
ئەسعەد ڕەشید
با جە ڕاوکەرڎەی وازبارمۍ
کوڵەباس
ئێرۆس یانې چێش؟
26-07-2024
ئەسعەد ڕەشید
ئێرۆس یانې چێش؟
تۊماری تازە
ژیواینامە
مستەفا زەڵمی
13-07-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
ئیسماعیل سابووری
05-07-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
عەباسی کەمەندی
22-06-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
شێخ عوسمان نەقشبەندی
26-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
محەمەد عارف جزیری
20-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
سەید ئەکابیری خامۆشی
17-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
سەفوەت
13-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
شێخ مستەفا تەختەیی
06-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
خان ئەڵماسی لوڕستانی
03-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
محەمەدی مەلا کەریم
02-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ئامارۍ
بابەتۍ 527,030
ۋېنۍ 106,633
کتېبۍ PDF 19,807
فایلی پەیوەڼیدار 99,782
ڤیدیۆ 1,454
زۋان
کوردیی ناوەڕاست 
301,586
Kurmancî - Kurdîy Serû 
88,806
هەورامی 
65,781
عربي 
29,009
کرمانجی - کوردیی سەروو 
16,393
فارسی 
8,639
English 
7,180
Türkçe 
3,571
Deutsch 
1,458
Pусский 
1,123
Française 
321
Nederlands 
130
Zazakî 
85
Svenska 
56
Հայերեն 
44
Español 
39
Italiano 
39
لەکی 
37
Azərbaycanca 
20
日本人 
18
עברית 
14
Norsk 
14
Ελληνική 
13
中国的 
11
پېڕە
هەورامی
ۋاچۍ و دەسەۋاچۍ 
61,596
کوڵەباس 
1,789
ھۊنیێ 
1,388
پەندۍ و ئیدیۆمۍ 
712
ژیواینامە 
137
کتېبخانە 
94
بەڵگەنامۍ 
55
یاگۍ 
6
ۋەڵاکریێ (گۊڤارۍ و ڕۊجنامۍ و ...) 
2
شەھیدۍ 
2
نامۍ کورڎیۍ 
1
پارتیۍ و ڕېکۋزیێ 
1
ئامارۍ و ڕاپەرسیۍ 
1
کۊگاو پەرۋەڼا (فاییلا)
MP3 
311
PDF 
30,001
MP4 
2,356
IMG 
194,830
گېڵای شۊنۊ دلېنارە
کوردیپێدیا گۆرەتەرین سەرچەمەی فرەزۋانیی پەی زانیارییە کورڎییا
ژیواینامە
شێخ عوسمان نەقشبەندی
ژیواینامە
عەباسی کەمەندی
کوڵەباس
با جە ڕاوکەرڎەی وازبارمۍ
کتېبخانە
ڕۊژماری هۆرامی (8)
کوڵەباس
ئێرۆس یانې چێش؟
کوڵەباس
چی هیچ کام ئی خەیرێشا نەکەرڎېنە تاکو خوڎا دورێشا نەوزۊوە
ژیواینامە
محەمەد عارف جزیری
کوڵەباس
پەی مەسعود عەباسی
ژیواینامە
مستەفا زەڵمی
ژیواینامە
ئیسماعیل سابووری
کتېبخانە
تۊرەکە پەڕ ساۋەکە
کتېبخانە
گیٛجاوەو ژیوای
ژیواینامە
خورشید خانمەی داواشی
کتېبخانە
یاڎو پەنجا ساڵەو سەرکۆتەو ژڵېوەو ئاپۆیینە
کتېبخانە
مەولە
کوڵەباس
بژارو زوانی (1)
بۊخچۍ
ۋاچۍ و دەسەۋاچۍ - وڵات - هەرېم - پانیشتو کورڎەسانی ۋاچۍ و دەسەۋاچۍ - زۋان - بنەزۋان - ھۆرامی (کرمانجیی گۊرانی) ۋاچۍ و دەسەۋاچۍ - وڵات - هەرېم - وەرکۆتو کورڎەسانی کوڵەباس - جۊرو بەڵگەنامەی - زۋانی یەکەم کوڵەباس - جۊرو ۋەڵاکەرڎەی - دیجیتاڵ کوڵەباس - زۋان - بنەزۋان - ھۆرامی (کرمانجیی گۊرانی) کوڵەباس - کتېب - کوڵەباس - ژیۋار/ یاگۊ ژیۋای کوڵەباس - وڵات - هەرېم - وەرکۆتو کورڎەسانی کوڵەباس - وڵات - هەرېم - پانیشتو کورڎەسانی کوڵەباس - شار و شارەکڵۍ - پاۋە (هۆرامان)

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.67
| پێۋەڼی | CSS3 | HTML5

| کاتو وەشکەرڎەی لاپەڕەی: 1.5 چرکە(چرکۍ)!