کتېبخانە کتېبخانە
گېڵای

کوردیپێدیا گۆرەتەرین سەرچەمەی فرەزۋانیی پەی زانیارییە کورڎییا


ھۊرچنۍ گېڵای





ورڎ گېڵای      کیبۆردە


گېڵای
ورڎ گېڵای
کتېبخانە
نامۍ کورڎیۍ پەی زاڕۊڵا
کڕۆنۆلۆژیاو ڕۇداۋەکا
سەرچەمۍ
ۋەڵینە
گلېرۆکریێ بەکاربەری
چالاکیۍ
چنین گېڵۇ؟
ۋەڵاکریێ کوردیپێدیای
ڤیدیۆ
پۊلبەڼی، پېڕبەڼی
بابەتۍ ڕېکۆتییە!
تۊمارکەرڎەی بابەتۍ
تۊمارکەرڎەی بابەتۍ تازۍ
کېیاستەی ۋېنەی!
ڕاپەرسای
چنین دېیەی تۊ
پێۋەڼی
کوردیپێدیا چ جۊرە زانیاریېۋش پەنەۋازۍ ھەنۍ
ستانداردۍ
مەرجو بەکاربەرڎەی
چنینیی بابەتۍ
ئامرازۍ
چە بارەو ئېمە
ئەڕشیڤگەرۍ کوردیپێدیای
بابەتۍ چە بارەو ئېمە!
لینکو کوردیپێدیا دلۍ لینکا پەلیانەکەو وېتەنە بنیەرە
زېیاڎکەرڎەی / لابەرڎەی ئیمەیلی
ئامارو سەردانیکەرا
ئامارو بابەتۍ
فاڕەڕو فۆنتەکا
فاڕای ڕېکۆتو ڕۊژمارەکا
ۋشکنای ڕانۋیسی
زۋان و بنەزۋانو لاپەڕەکا
کیبۆردە
لینکۍ پەنەۋازۍ
زېیاڎکریاو کوردیپێدیای پەی گوگڵ کڕۆمی
کۇکیۍ/کۇکیز
زۋانۍ
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
ھەژمارو من
چۇوەر-لۋای
بۇ بە ھامکارو شمە!
کڕېڵەۋاچۊ وېت ۋیرشېیېنە!
گېڵای تۊمارکەرڎەی بابەتۍ ئامرازۍ زۋانۍ ھەژمارو من
ورڎ گېڵای
کتېبخانە
نامۍ کورڎیۍ پەی زاڕۊڵا
کڕۆنۆلۆژیاو ڕۇداۋەکا
سەرچەمۍ
ۋەڵینە
گلېرۆکریێ بەکاربەری
چالاکیۍ
چنین گېڵۇ؟
ۋەڵاکریێ کوردیپێدیای
ڤیدیۆ
پۊلبەڼی، پېڕبەڼی
بابەتۍ ڕېکۆتییە!
تۊمارکەرڎەی بابەتۍ تازۍ
کېیاستەی ۋېنەی!
ڕاپەرسای
چنین دېیەی تۊ
پێۋەڼی
کوردیپێدیا چ جۊرە زانیاریېۋش پەنەۋازۍ ھەنۍ
ستانداردۍ
مەرجو بەکاربەرڎەی
چنینیی بابەتۍ
چە بارەو ئېمە
ئەڕشیڤگەرۍ کوردیپێدیای
بابەتۍ چە بارەو ئېمە!
لینکو کوردیپێدیا دلۍ لینکا پەلیانەکەو وېتەنە بنیەرە
زېیاڎکەرڎەی / لابەرڎەی ئیمەیلی
ئامارو سەردانیکەرا
ئامارو بابەتۍ
فاڕەڕو فۆنتەکا
فاڕای ڕېکۆتو ڕۊژمارەکا
ۋشکنای ڕانۋیسی
زۋان و بنەزۋانو لاپەڕەکا
کیبۆردە
لینکۍ پەنەۋازۍ
زېیاڎکریاو کوردیپێدیای پەی گوگڵ کڕۆمی
کۇکیۍ/کۇکیز
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
چۇوەر-لۋای
بۇ بە ھامکارو شمە!
کڕېڵەۋاچۊ وېت ۋیرشېیېنە!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 چە بارەو ئېمە
 بابەتۍ ڕېکۆتییە!
 مەرجو بەکاربەرڎەی
 ئەڕشیڤگەرۍ کوردیپێدیای
 چنین دېیەی تۊ
 گلېرۆکریێ بەکاربەری
 کڕۆنۆلۆژیاو ڕۇداۋەکا
 چالاکیۍ - کوردیپێدیا
 یارڎی
تۊماری تازە
ژیواینامە
ئیسماعیل سابووری
05-07-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
عەباسی کەمەندی
22-06-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
شێخ عوسمان نەقشبەندی
26-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
محەمەد عارف جزیری
20-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
سەید ئەکابیری خامۆشی
17-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
سەفوەت
13-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
شێخ مستەفا تەختەیی
06-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
خان ئەڵماسی لوڕستانی
03-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
محەمەدی مەلا کەریم
02-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
ئەحمەدی خانی
26-04-2024
ئەسعەد ڕەشید
ئامارۍ
بابەتۍ 521,400
ۋېنۍ 105,418
کتېبۍ PDF 19,627
فایلی پەیوەڼیدار 98,400
ڤیدیۆ 1,419
کتېبخانە
تۊرەکە پەڕ ساۋەکە
کوڵەباس
هۊرگېڵنی کورڎی-هۆرامی پەی ک...
ژیواینامە
خورشید خانمەی داواشی
ژیواینامە
محەمەد عارف جزیری
کوڵەباس
ئاسکێوە دلیٛو تەویلەو هەران...
‘Bu makamı dünyada sadece Kürtler söylüyor’
خاتوونۍ کوردیپێدیای، ھامچەرخانەسەردەمییانە ئېشۍ و سەرکۆ تەیۍ ژەنا کورڎی چە داتابەیسو نەتەۋەکەیشانە ئەرشیۋ کەرا..
پېڕە: کوڵەباس | زۋانو بابەتۍ: Türkçe
ھامبەشیکەرڎەی
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
ھۊرسەنگنای تۊماری
نایاب
فرە خاسە
خاسە
خرابە نېیەنە
خرابە
ۋزەش دلۍ ڕیزبەڼیی گلېرۆکریێکاو وېم
پەیلۋاو وېت چە بارەو ئی بابەتۍ بنۋیسە!
ۋەڵینەو دەستکاریی بابەتۍ
Metadata
RSS
چە گوگڵ پەی ۋېنە پەیۋەستا بە بابەتۍ دەسنیشانکریێ گېڵە
چە گوگڵ پەی بابەتۍ دەسنیشانکریێ گېڵە!
کوردیی ناوەڕاست1
Kurmancî - Kurdîy Serû0
English0
عربي0
فارسی0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

‘Bu makamı dünyada sadece Kürtler söylüyor’

‘Bu makamı dünyada sadece Kürtler söylüyor’
Yarsan araştırmacı yazar Nimet Zehmetkêş, dünyada sadece Kürtlerin yaşadığı belli bir coğrafyada seslendirilen “Hore” makamının geçmişinin Paleolitik Çağa dayandığını söyledi. Zehmetkêş, daha sonra bu makamın dini ve hamasi söyleve konu olduğunu belirtti.
Hore, Kürt müziğinin belki de en az bilinen makamı. Rojhılat’ın (Doğu Kürdistan) Kirmaşan ve İlam bölgelerinde yaşayan Kürtlerin seslendirdiği bu makam, tamamıyla gırtlaktan okunan bir makam.
Hore hakkında kapsamlı araştırmaları bulunan Yarsan araştırmacı yazar Nimet Zehmetkêş, Hore’yi ve geçmişini Rûdaw’dan Fuad Heqiqi’ye anlattı.
Özel bir coğrafyası var.
Hore’nin özel bir coğrafyası var. Sadece bu coğrafya içerisindeki insanlar tarafından söyleniyor.
Nimet Zehmetkêş, “Kirmaşan ile İlam arasındaki Kamêran kenti Hore’nin merkezi olarak biliniyor. Komşusu Pawe kentinde ise Horebêj (Hore okuyan) yok. Fakat Hore severlerin coğrafyası daha geniş. Mesela Süleymaniye’nin güneyi, Germiyan’da da Hore sevenler, dinleyenler var” diyor.
Yarsan inancı, orjinal makam ve müziğe oldukça önem veriyor. Zehmetkêş, “Bu yüzden Yarsanlar için Hore önemli. Çünkü bu makamla dini mersiyeler, ilahiler okunmuş” diye belirtiyor.
Tarihi çok eski çağlara dayanıyor
Hore’nin geçmişi hakkında sınırlı araştırmalar var. Zehmetkêş, Hore’nin çok eski zamanlarda seslendirildiğine dair Yarsan metinleri olduğunu söylüyor ve geçmişinin daha da öteye dayandığını savunuyor:
“Bir müzik aletinin belirli bir gemişe ait olduğunu gösteren belgeler var. Ancak makamlar, müzik çeşitleri sesten ibaret oldukları için geçmişleri hakkında pek bir şey bilinmiyor. Ne var ki biz bin yıl öncesine dayanan eski Yarsan metinlerinde Hore’den bahsedilmekte ve vurgu yapıldığına rastlıyoruz. Bazı araştırmalar geçmişinin 7 hatta 10 bin yıl öncesine dayandığını söylüyor. Ancak Hore’nin tarihi Eski Taş Çağına (Paleolitik Çağa) dayanıyor. Mağaralarda yaşayan insanlar ruh hallerini, duygularını ifade edebilmek için bu makamda sesler çıkarmış, daha sonra dilin de gelişmesi ile bir kalıp almış, yazılan şiirler, mersiyeler bu makamla seslendirilmiş.”
İlk Hore’ler insanın doğaya aşkını anlatıyor
Yarsan araştırmacı, “İlk Hore’ler insanın doğaya olan aşkını anlatıyor. Hore aslen insanın doğaya olan sevgisinin sese dönüşmesidir, o yüzden ilkin insanla doğa arasında bir şeydi. Mağaralarda yaşarken doğanın güzelliklerini bu makamla seslendirmiş. Daha sonra din ve inanç şekillendiğinde ise Hora dinin hizmetine girmiştir. Hora'nın etkisini hala görebilirsiniz. Yarsanlar veya diğer tarikatların Hore ile pirlerini vasfettiklerini görüyoruz” diyor.
Zehmetkêş’e göre, bu makam dünyada sadece Kürtlerde var:
“Eski zamanlarda Zerdüştler de söylemiş olabilir ama şimdi Zerdüştler arasında yok. Hora Kürt halkına ait ve sadece Kürtler arasında var.”
Hore Kürtçe şivelere de hizmet etti
Nimet Zehmetkêş, “Hore’nin sadece Yarsan inancına değil, Kürtçe’nin üç ayrı lehçe ve şivesine de hizmet etti. Öğrenin Horebêjler Sorani lehçesinden şiirler okumuş. Yada Gorani bir beyti seslendirmiş. Veya Kürdistan’ın en güneyinde, İlam’da Kelhur ve Feyli şiveleri ile yazılan şiirler okunmuş. İşte aşağı Kürdistan’da (İlam ve çevresi) Kürtçenin hala hayatta kalmasının bir nedeni de Hore’dir. Hore, eski Kürt şiirlerinin hepsinin ezberde kalmasını sağlamış” diye belirtiyor.
Hiç bir enstrümana uymuyor
Hore’yi diğer müzik çeşitleri ve makamlarından ayıran en önemli özelliği ise hiç bir enstrüman veya çalgıyla uyum ve ahenk sağlamaması.
Zehmetkêş, “ Hore çok farklı bir makam. Örneğin ona yakın olan Siyaçemane var. Siyaçemane müzikli veya müziksiz, alkış eşliğinde söylenebilir. Ancak Hore sadece sestir ve hiçbir müzik enstrümanı veya ahenk ile uyumlu değil” diye tarif ediyor.
Yaşadığı bölgede Horebêjliğin bir gelenek olduğunu anlatan Nimet Zehmetkêş, buna rağmen zamanla unutulan bir çok Hore makamının olduğunu da dile getiriyor.[1]
ئی بابەتۍ بە زۋانی (Türkçe) نۋیسیێنە، پەی ئەۋەکەرڎەی بابەتەکۍ بە زۋانېۋ کە نۋیسێنە، سەرو ئایکۆنو ی کلیک کەرە!
Bu makale (Türkçe) dilinde yazılmıştır, makaleleri orijinal dilinde açmak için sembolüne tıklayın!
ئی بابەتۍ 2,427 جارۍ ۋینیێنە
ھاشتاگ
سەرچەمۍ
[1] پەڕیانە | کوردیی ناوەڕاست | rudaw.net
بابەتۍ پەیۋەڼدریێ: 6
پېڕە: کوڵەباس
زۋانو بابەتۍ: Türkçe
ڕېکۆتو ۋەڵاکەرڎەی: 11-08-2022 (2 ساڵە)
جۊرو بەڵگەنامەی: زۋانی یەکەم
جۊرو ۋەڵاکەرڎەی: دیجیتاڵ
زۋان - بنەزۋان: تورکی
شار و شارەکڵۍ: هۆلېر
وڵات - هەرېم: پانیشتو کورڎەسانی
کتېب - کوڵەباس: مۇزیک
کتېب - کوڵەباس: کولتۇر / فۆلکلۆر
تایبەتمەڼییۍ تەکنیکیۍ
چنینیی بابەتۍ: 99%
99%
ئی بابەتۍ جە لایەنو: ( سارا ک )یۆ جە: 11-08-2022 تۊمارەکریێنە
ئی بابەتۍ چە لایەنو: ( ڕاپەر عوسمان عوزێری ) چە: 11-08-2022 پۊرەلۋای کریێنە و ئازاڎە کریێنە
ئی بابەتۍ پەی دمایین جاری جە لایەنو:( ڕاپەر عوسمان عوزێری )یۆ جە:11-08-2022 خاستەرە کریێنە
لینکو بابەتۍ
ئی بابەتۍ بەپاو ستانداردۍو کوردیپێدیای ھەڵای ناتەمامە ھەنە و پەنەۋازییش بە پۊرەلۋای بابەتیی و زۋانەۋانیی فرەتەری ھەن!
ئی بابەتۍ 2,427 جارۍ ۋینیێنە
فایېلۍ پېۋەدریێ - ڤێرشن
جۊر ڤێرشن نامۊ تۊمارکەری
فایلو ۋېنەی 1.0.124 KB 11-08-2022 سارا کس.ک.
کوردیپێدیا گۆرەتەرین سەرچەمەی فرەزۋانیی پەی زانیارییە کورڎییا
ژیواینامە
ئیسماعیل سابووری
کوڵەباس
هۊرچنیەی
ژیواینامە
خورشید خانمەی داواشی
ژیواینامە
شێخ عوسمان نەقشبەندی
کتېبخانە
یاڎو پەنجا ساڵەو سەرکۆتەو ژڵېوەو ئاپۆیینە
ژیواینامە
سەید ئەکابیری خامۆشی
کتېبخانە
تۊرەکە پەڕ ساۋەکە
کوڵەباس
ساناڵۍ (1)
کوڵەباس
ڕۊ جەهانی زاڕوڵانە چالاکیێ جە هۆرامان بریا ڕاوە
کتېبخانە
مەولە
کتېبخانە
ڕۊژماری هۆرامی (8)
ژیواینامە
عەباسی کەمەندی
کوڵەباس
قەڵاڕۊچن (1)
کتېبخانە
گیٛجاوەو ژیوای
کوڵەباس
کوڵە فیلمو (ژەنی) جە لاو فیلم سازێ هۆرامانیۆ بەرهەم ئاما
ژیواینامە
محەمەد عارف جزیری

تازەکی
کتېبخانە
تۊرەکە پەڕ ساۋەکە
03-12-2022
ئاکۆ مارانی
تۊرەکە پەڕ ساۋەکە
کوڵەباس
هۊرگېڵنی کورڎی-هۆرامی پەی کورڎی-سۆرانی
14-12-2023
ئەسعەد ڕەشید
هۊرگېڵنی کورڎی-هۆرامی پەی کورڎی-سۆرانی
ژیواینامە
خورشید خانمەی داواشی
15-01-2024
ئەسعەد ڕەشید
خورشید خانمەی داواشی
ژیواینامە
محەمەد عارف جزیری
20-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
محەمەد عارف جزیری
کوڵەباس
ئاسکێوە دلیٛو تەویلەو هەرانە (1)
18-06-2024
ئەسعەد ڕەشید
ئاسکێوە دلیٛو تەویلەو هەرانە (1)
تۊماری تازە
ژیواینامە
ئیسماعیل سابووری
05-07-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
عەباسی کەمەندی
22-06-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
شێخ عوسمان نەقشبەندی
26-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
محەمەد عارف جزیری
20-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
سەید ئەکابیری خامۆشی
17-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
سەفوەت
13-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
شێخ مستەفا تەختەیی
06-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
خان ئەڵماسی لوڕستانی
03-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
محەمەدی مەلا کەریم
02-05-2024
ئەسعەد ڕەشید
ژیواینامە
ئەحمەدی خانی
26-04-2024
ئەسعەد ڕەشید
ئامارۍ
بابەتۍ 521,400
ۋېنۍ 105,418
کتېبۍ PDF 19,627
فایلی پەیوەڼیدار 98,400
ڤیدیۆ 1,419
کوردیپێدیا گۆرەتەرین سەرچەمەی فرەزۋانیی پەی زانیارییە کورڎییا
ژیواینامە
ئیسماعیل سابووری
کوڵەباس
هۊرچنیەی
ژیواینامە
خورشید خانمەی داواشی
ژیواینامە
شێخ عوسمان نەقشبەندی
کتېبخانە
یاڎو پەنجا ساڵەو سەرکۆتەو ژڵېوەو ئاپۆیینە
ژیواینامە
سەید ئەکابیری خامۆشی
کتېبخانە
تۊرەکە پەڕ ساۋەکە
کوڵەباس
ساناڵۍ (1)
کوڵەباس
ڕۊ جەهانی زاڕوڵانە چالاکیێ جە هۆرامان بریا ڕاوە
کتېبخانە
مەولە
کتېبخانە
ڕۊژماری هۆرامی (8)
ژیواینامە
عەباسی کەمەندی
کوڵەباس
قەڵاڕۊچن (1)
کتېبخانە
گیٛجاوەو ژیوای
کوڵەباس
کوڵە فیلمو (ژەنی) جە لاو فیلم سازێ هۆرامانیۆ بەرهەم ئاما
ژیواینامە
محەمەد عارف جزیری
بۊخچۍ
ۋاچۍ و دەسەۋاچۍ - زۋان - بنەزۋان - ھۆرامی (کرمانجیی گۊرانی) ۋاچۍ و دەسەۋاچۍ - وڵات - هەرېم - پانیشتو کورڎەسانی ۋاچۍ و دەسەۋاچۍ - وڵات - هەرېم - وەرکۆتو کورڎەسانی ۋاچۍ و دەسەۋاچۍ - وڵات - هەرېم - وەرنیشتو کورڎەسانی

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.67
| پێۋەڼی | CSS3 | HTML5

| کاتو وەشکەرڎەی لاپەڕەی: 0.5 چرکە(چرکۍ)!