Cigerayîş



Search Options





    


Cigerayîş
Navên Kurdkî
Çıme
Dîrux
Video
Weynayen berşav
Survey
Miyançı
Derax
Afîneyen Kurdipedia
E-Mail Serkı / estertış
Spell Check
Kurdipedia extension for Google Chrome
Kurabiye
Zıwan
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی
Kurmancî
هەورامی
Zazakî
English
Français
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Fins
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Cigerayîş Miyançı Zıwan
Navên Kurdkî
Çıme
Dîrux
Video
Weynayen berşav
Survey
Derax
Afîneyen Kurdipedia
E-Mail Serkı / estertış
Spell Check
Kurdipedia extension for Google Chrome
Kurabiye
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی
Kurmancî
هەورامی
Zazakî
English
Français
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Fins
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 Derax
 
 
 Afîneyen Kurdipedia
 
 
 
  - Kurdipedia
 Destdayi
Jiyaname
Ahmet Kaya
05-09-2024
شادی ئاکۆیی
Jiyaname
Mestûra Erdelanî
11-08-2024
شادی ئاکۆیی
Jiyaname
Feqiyê Teyran
11-08-2024
شادی ئاکۆیی
Jiyaname
Şerefxan Bidlîsî
02-08-2024
شادی ئاکۆیی
Jiyaname
Celadet Alî Bedirxan
02-08-2024
شادی ئاکۆیی
Jiyaname
Baba Tahir
26-07-2024
شادی ئاکۆیی
Kıtebxane
HAZAR DENGIZ Ê ZERRÊ MI DE
14-04-2024
سارا ک
Kıtebxane
Gome
14-04-2024
سارا ک
Kıtebxane
EZ BÉKES O
24-02-2024
سارا ک
Jiyaname
Burhan Beyazyıldırım
24-02-2024
سارا ک
  534,611
Pêke
  108,967
  20,132
  102,885
Video
  1,508
کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish 
305,559
Kurmancî - Upper Kurdish (Latin) 
89,613
هەورامی - Kurdish Hawrami 
65,927
عربي - Arabic 
30,020
کرمانجی - Upper Kurdish (Arami) 
17,553
فارسی - Farsi 
9,231
English - English 
7,487
Türkçe - Turkish 
3,662
لوڕی - Kurdish Luri 
1,691
Deutsch - German 
1,631
Pусский - Russian 
1,140
Français - French 
342
Nederlands - Dutch 
130
Zazakî - Kurdish Zazaki 
91
Svenska - Swedish 
66
Español - Spanish 
50
Հայերեն - Armenian 
50
Polski - Polish 
49
Italiano - Italian 
48
لەکی - Kurdish Laki 
37
Azərbaycanca - Azerbaijani 
26
日本人 - Japanese 
21
中国的 - Chinese 
18
Norsk - Norwegian 
16
Ελληνική - Greek 
14
עברית - Hebrew 
14
Fins - Finnish 
12
Тоҷикӣ - Tajik 
7
Português - Portuguese 
7
Ozbek - Uzbek 
7
Esperanto - Esperanto 
5
Catalana - Catalana 
3
ქართველი - Georgian 
3
Čeština - Czech 
2
Kiswahili سَوَاحِلي -  
2
Srpski - Serbian 
2
Hrvatski - Croatian 
2
ترکمانی - Turkman (Arami Script) 
1
Lietuvių - Lithuanian 
1
Cebuano - Cebuano 
1
балгарская - Bulgarian 
1
हिन्दी - Hindi 
1
Kom
Zazakî
Kıtebxane 
69
Jiyaname 
8
Çap 
8
Kilm şınasiye  
6
Hilanîna Dosyayî
MP3 
323
PDF 
31,096
MP4 
2,461
IMG 
199,403
∑   Hemû bi hev re 
233,283
Gêrayêne naverokê
Kıtebxane
RODI SONO PARKE
Kıtebxane
BIZA KOLE ASNAWI KENA
Kıtebxane
Adır U Asme
Jiyaname
Faruk İremet
Kıtebxane
Dalpeya Cemedyeyên
حکوومەتی زەند
Kom: Kilm şınasiye | : کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish
Share
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
Bol rind
Miyan
Xırab niya
Xırab
Metadata
RSS
Kurmancî0
English0
کرمانجی0
هەورامی0
لوڕی0
لەکی0
Zazakî0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Français0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Catalana0
Cebuano0
Čeština0
Esperanto0
Fins0
Hrvatski0
Kiswahili سَوَاحِلي0
Lietuvių0
Norsk0
Ozbek0
Polski0
Português0
Pусский0
Srpski0
балгарская0
Тоҷикӣ0
Հայերեն0
ترکمانی0
हिन्दी0
ქართველი0
中国的0
日本人0

حکوومەتی زەند

حکوومەتی زەند
حکوومەتی زەند
#کەیوان ئازاد ئەنوەر#

(حکوومەتی زەند) یەکێکی تر بوو له و دەسەڵاتە کوردییانەی بۆ ماوەی نیو سەدە فەرمانڕەوایەتیی وڵاتی ئێرانی کرد. ئه و دەسەڵاتە ئەگەرچی بەناوی مێژووی ئێرانەوە تۆمار کرا و میرەکانی جگە لە دامەزرێنەرەکەی (کەریم خانی زەند) بە ناسناوی (پادشا) چوونە تۆمارەکانی مێژووەوە، بەڵام ئەوانە هیچ له و ڕاستییانە ناگۆڕن، کە دامەزرێنەری حکوومەتەکە کورد و لە هۆزێکی کوردی بووە بەناوی (زەند). ڕاستە ئه و لە ڕووی ئایینزاوە (شیعە) بووە، هەربۆیە لە قۆناغێکی مێژووییدا هۆز و بنەماڵەکەی گەیاندە پایەی دەسەڵات، بەڵام ئایین و ئایینزا هیچ کات کەسێکیان لە مۆرکی نەتەوەیی و نیشتمانی دانەبڕی، تا (کەریم خانی زەند)یش له و مۆرکە داببڕن. ئەمە و بەهۆی ئەوەی (کەریم خان) دەوڵەتەکەی لەسەر تەواوی خاکی ئێران دامەزراند، نەک بەشێکی خاکی کوردستان، بۆیە وەک پادشایەکی ئێرانی ناوی چووە تۆمارەکانی مێژووەوە نەک وەک میرێکی کوردی و دەسەڵاتدارێکی کوردستانی. بەوەش بۆ قۆناغێک کە کەمتر بوو لە نیو سەدە، میرێک خۆی و بنەماڵە و هۆزەکەی گەیاندە لووتکەی دەسەڵات لە خاکی ئێراندا. دامەزرێنەری ئەم حکوومەتە لە ساڵی (1753ز) لە هەرێمی فارسی باشووری وڵاتی ئێران گەیشتە دەسەڵات و شاری (شیراز)ی کردە پایتەخت. واتە له و هەرێمەی چەندین مەڵبەندی کوردنشینی لێ بوو. وەک ئەوەی (حکوومەتی شوانکارەی کوردی) لە قۆناغێکی سەدەکانی ناوەڕاستدا فەرمانڕەوایەتیی ناوچەی فارس و دەوروبەری کرد.

مێژووی ئەم حکوومەتە بۆ نێوان ساڵانی (1753−1792ز) دەگەڕێتەوە، کاتێک (کەریم خانی زەند) سەرۆکی هۆزی زەند بە هاوکاریی (عەلی موراد خانی بەختیاری) سەرۆک هۆزی بەختیاری، لە ساڵی (1746ز) کۆتاییان بە دەوڵەتی ئەفشاری هێنا و حکوومەتێکی کاتییان لە ناوچەی (ئیسفەهان) دامەزراند. ئەوەش دوای ئەوەی (نادرشای ئەفشار) لەلایەن یەکێک لە نزیکەکانی خۆیەوە کوژرا. دوای (حەوت) ساڵیش له و ڕووداوە و حکوومەتە کاتییە هاوبەشەکەی (کەریم خانی زەند و عەلی مورادخانی بەختیاری)، (کەریم خانی زەند) بەسەر بەرامبەرکەیدا سەر کەوت و لە ساڵی (1753ز) حکوومەتی زەندی لە شاری (شیراز)ی مەڵبەندی ئوستانی فارس ڕاگەیاند و ئه و شارەی کردە پایتەختی دەسەڵاتەکەی. دواتر بە چەندین شاڵاوی سەربازی دەستی بەسەر تەواوی خاکی ئێراندا گرت و حکوومەتێکی نوێی تێدا دامەزراند، کە جیاواز بوو لە دەسەڵاتە سەربازییەکەی (ناردشای ئەفشار). تەنانەت (کەریم خان) لە ماوەی دەسەڵاتی خۆیدا لەنێوان ساڵانی (1753−1779) خۆی وەک پادشای ئێران و زەند نەناساند، بەڵکوو وەک (خزمەتگوزاری میللەت) خۆی ناساند و ناوی لە تۆمارەکانی دەوڵەتەدا هات. لەسەر ئه و بڕوایەی ئه و گەورەی وڵات نییە، بەڵکوو بچووکی وڵات و خزمەتگوزاری هاوڵاتییەکانییەتی بۆ خزمەتکردنیان. هەر ئەوەش ناو و ناوبانگی ئەویان لە تەواوی مێژووی ئێران و ناوچەکەدا جوانتر و گەورەتر کرد.

لە مێژووی ئه و حکوومەتەدا (هەشت) ئەندامی هۆزی زەند جگە لە (کەریم خان) گەیشتنە پایەی دەسەڵات. ئەوانیش هەر یەک لە (ئەبولفەتح خان کوڕی کەریم خان، عەلی موراد خان، موحەممەد عەلی خان کوڕی کەریم خان، سادق خان کوڕی کەریم خان، عەلی موراد خان، جەعفەر خان کوڕی سادق خان، حەمید موراد خان، لوتفی عەلیخان) بوون. ئەوان، کە لە ماوەی (چل و یەک) ساڵی فەرمانڕەوایەتییان وڵاتی ئێرانیان بەڕێوە برد، تا ئه و کاتەی لە ساڵی (1792ز) حکوومەتەکە لەسەر دەستی (موحەممەد خانی قاجار) کۆتایی بە دەسەڵاتی هات، لە هەوڵی ئەوەدا بوون، کە به باشترین شێوە هێزی خۆیان بەسەر تەواوی خاکی ئێراندا بسەپێنن و بەرامبەر هەموو نەیارەکانیان و هێزە دەرەکییەکان بوەستن، بەڵام ئه و هەوڵەی ئەوان، تەنیا لە سەردەمی (کەریم خانی زەند) هاتە دی، چونکە کوڕ و نەوەکانی هەرگیز نەیانتوانی وەک ئەو، پێگەی بنەماڵە و هۆزەکەیان لە سەرتاسەری خاکی ئێراندا بەهێز بکەن و بۆ ماوەیەکی زۆر بمێننەوە، چونکە سەرقاڵی ئەوان بە کێشەی ناوخۆیی و ململانێی بنەماڵەیی، وای کرد کە کەسایەتییەکی بنەماڵەی قاجاری تورک، بەناوی (موحەممەد خانی قاجار) جێ بەوان لێژ بکات و لە ساڵی (1792ز) کۆتایی بە دەسەڵاتی زەندییەکان بهێنێت. ئەوەش کاتێک له و ساڵەدا لە شاری (تەورێز) بانگەشەی بۆ دەسەڵاتێکی نوێ کرد و بنەماڵە و هۆز و نەتەوەکەی گەیاندە پایەی دەسەڵات. دیارە قاجارەکان، کە لە هۆزێکی تورکی وڵاتی ئێران بوون، دامەزرێنەرەکەی لەلایەن خودی (کەریم خانی زەند)ەوە داڵدە و بەخێو کرابوو، چونکە باوکی لە شەڕێکدا لەلایەن پیاوەکانی (کەریم خان)ەوە کوژرابوو. خانی زەندیش بۆ قەرەبووکردنەوەی ئه و ڕووداوە (موحەممەد)ی کوڕی لای خۆی هێشتەوە و وەک کوڕ و برا و نەوەکانی پەروەردە و گەورەی کرد، کەچی ئه و لەبەرامبەر ئه و چاکەیە، دواجار لە بنەماڵە و هۆزی زەند هەڵگەڕایەوە و حکوومەتێکی نوێی لەسەر شوێنەواری حکوومەتی زەند دامەزراند، کە تا ساڵی (1925ز) فەرمانڕەوایەتیی وڵاتی ئێرانیان کرد.

سەردەمی حکوومەتی (کەریم خانی زەند) بە سەردەمی زێڕین و سەقامگیری داد و ئاشتی و ئاسایش لە ئێراندا دادەنرێت، چونکە لە ماوەی دەسەڵاتیدا ئارامی و ئاسایشی بۆ زۆربەی ناوچەکانی سنووری دەسەڵاتی دابین کرد. تەنانەت ساڵی (1776ز) شاری (بەسرە)ی لەبەری باشووری خۆرئاوای دەوڵەتەکەی گرت و خستییە ژێر دەسەڵاتی. ئەوەشی لێرەدا جێگای باسە ئەوەیە، کە ئەم دەسەڵاتە لەدەرەوەی خاکی کوردستان دامەزرا و فەرمانڕەوایەتیی کرد.[1]

$سەرچاوەکان$
1. حسن پیرنیا و عباس أقبال اشتیانی: تاریخ ایران.
2. ڕ. گیرشیمن: تاریخ مردم ایران.
3. جان پری: حکومت زند.آ
ئەم بابەتە بەزمانی (کوردیی ناوەڕاست) نووسراوە، کلیک لە ئایکۆنی بکە بۆ کردنەوەی بابەتەکە بەو زمانەی کە پێی نووسراوە!
HashTag
Çıme
[1] Mallper | کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری باسکورد - 16-01-2022
: 1
Cureya belgeyê: Zon yewın
Kategorîya Naverokê: Tarix
Publication Type: Born-digital
Technical Metadata
: 90%
90%
Kıtebxane
EZ BÉKES O
Kıtebxane
Hêvîya Seseron ROCOBIYN
Jiyaname
Faruk İremet
Kilm şınasiye
Şêx Ebdurehîm, Hewara Dêrsimî û Hedîseyê Serra 1937î
Jiyaname
Burhan Beyazyıldırım
Kilm şınasiye
BÎBLÎYOGRAFYAYA KITABÊ HÎKAYEYANÊ KURDKÎ (KURMANCKÎ-KIRMANCKÎ (ZAZAKÎ) 2000-2020
Kıtebxane
Gome
Kıtebxane
HAZAR DENGIZ Ê ZERRÊ MI DE
Kilm şınasiye
ZAZAKÎ DE EDATÎ
Kilm şınasiye
Bi wergerandina zêdetirî 1000 peyv û 300 hevokên bingehîn ji Zazakî bo Horamî
Kilm şınasiye
Zazakî World
Kıtebxane
FERHENGÊ QEWL Û VATEYÊ VERÎNON DEYİMLER VE ATASÖZLERİ SÖZLÜĞÜ

Actual
Kıtebxane
RODI SONO PARKE
25-06-2023
سارا ک
RODI SONO PARKE
Kıtebxane
BIZA KOLE ASNAWI KENA
26-06-2023
سارا ک
BIZA KOLE ASNAWI KENA
Kıtebxane
Adır U Asme
29-06-2023
سارا ک
Adır U Asme
Jiyaname
Faruk İremet
01-07-2023
سارا ک
Faruk İremet
Kıtebxane
Dalpeya Cemedyeyên
04-07-2023
سارا ک
Dalpeya Cemedyeyên
Jiyaname
Ahmet Kaya
05-09-2024
شادی ئاکۆیی
Jiyaname
Mestûra Erdelanî
11-08-2024
شادی ئاکۆیی
Jiyaname
Feqiyê Teyran
11-08-2024
شادی ئاکۆیی
Jiyaname
Şerefxan Bidlîsî
02-08-2024
شادی ئاکۆیی
Jiyaname
Celadet Alî Bedirxan
02-08-2024
شادی ئاکۆیی
Jiyaname
Baba Tahir
26-07-2024
شادی ئاکۆیی
Kıtebxane
HAZAR DENGIZ Ê ZERRÊ MI DE
14-04-2024
سارا ک
Kıtebxane
Gome
14-04-2024
سارا ک
Kıtebxane
EZ BÉKES O
24-02-2024
سارا ک
Jiyaname
Burhan Beyazyıldırım
24-02-2024
سارا ک
  534,611
Pêke
  108,967
  20,132
  102,885
Video
  1,508
کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish 
305,559
Kurmancî - Upper Kurdish (Latin) 
89,613
هەورامی - Kurdish Hawrami 
65,927
عربي - Arabic 
30,020
کرمانجی - Upper Kurdish (Arami) 
17,553
فارسی - Farsi 
9,231
English - English 
7,487
Türkçe - Turkish 
3,662
لوڕی - Kurdish Luri 
1,691
Deutsch - German 
1,631
Pусский - Russian 
1,140
Français - French 
342
Nederlands - Dutch 
130
Zazakî - Kurdish Zazaki 
91
Svenska - Swedish 
66
Español - Spanish 
50
Հայերեն - Armenian 
50
Polski - Polish 
49
Italiano - Italian 
48
لەکی - Kurdish Laki 
37
Azərbaycanca - Azerbaijani 
26
日本人 - Japanese 
21
中国的 - Chinese 
18
Norsk - Norwegian 
16
Ελληνική - Greek 
14
עברית - Hebrew 
14
Fins - Finnish 
12
Тоҷикӣ - Tajik 
7
Português - Portuguese 
7
Ozbek - Uzbek 
7
Esperanto - Esperanto 
5
Catalana - Catalana 
3
ქართველი - Georgian 
3
Čeština - Czech 
2
Kiswahili سَوَاحِلي -  
2
Srpski - Serbian 
2
Hrvatski - Croatian 
2
ترکمانی - Turkman (Arami Script) 
1
Lietuvių - Lithuanian 
1
Cebuano - Cebuano 
1
балгарская - Bulgarian 
1
हिन्दी - Hindi 
1
Kom
Zazakî
Kıtebxane 
69
Jiyaname 
8
Çap 
8
Kilm şınasiye  
6
Hilanîna Dosyayî
MP3 
323
PDF 
31,096
MP4 
2,461
IMG 
199,403
∑   Hemû bi hev re 
233,283
Gêrayêne naverokê
Kıtebxane
EZ BÉKES O
Kıtebxane
Hêvîya Seseron ROCOBIYN
Jiyaname
Faruk İremet
Kilm şınasiye
Şêx Ebdurehîm, Hewara Dêrsimî û Hedîseyê Serra 1937î
Jiyaname
Burhan Beyazyıldırım
Kilm şınasiye
BÎBLÎYOGRAFYAYA KITABÊ HÎKAYEYANÊ KURDKÎ (KURMANCKÎ-KIRMANCKÎ (ZAZAKÎ) 2000-2020
Kıtebxane
Gome
Kıtebxane
HAZAR DENGIZ Ê ZERRÊ MI DE
Kilm şınasiye
ZAZAKÎ DE EDATÎ
Kilm şınasiye
Bi wergerandina zêdetirî 1000 peyv û 300 hevokên bingehîn ji Zazakî bo Horamî
Kilm şınasiye
Zazakî World
Kıtebxane
FERHENGÊ QEWL Û VATEYÊ VERÎNON DEYİMLER VE ATASÖZLERİ SÖZLÜĞÜ
Folders
Çap - !Continuous publishing - Çap - Ziwan - Kurdî, Zazakî Çap - Xoserı - Bakûrê Kurdistan Çap - Bajar - Melatê Çap - Weşan - Kovar Jiyaname - Cureyên Kes - Tarixzan Jiyaname - Cureyên Kes - Mîrê Kırd Jiyaname - Cuweno? - Nê Jiyaname - Netew - Kurd Jiyaname - Welatê jidayikbûnê - Rojhelatê Kurdistan

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.83
| | CSS3 | HTML5

|