Library Library
Search

Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!


Search Options





Advanced Search      Keyboard


Search
Advanced Search
Library
Kurdish names
Chronology of events
Sources
History
User Favorites
Activities
Search Help?
Publication
Video
Classifications
Random item!
Send
Send Article
Send Image
Survey
Your feedback
Contact
What kind of information do we need!
Standards
Terms of Use
Item Quality
Tools
About
Kurdipedia Archivists
Articles about us!
Add Kurdipedia to your website
Add / Delete Email
Visitors statistics
Item statistics
Fonts Converter
Calendars Converter
Spell Check
Languages and dialects of the pages
Keyboard
Handy links
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
Languages
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
My account
Sign In
Membership!
Forgot your password!
Search Send Tools Languages My account
Advanced Search
Library
Kurdish names
Chronology of events
Sources
History
User Favorites
Activities
Search Help?
Publication
Video
Classifications
Random item!
Send Article
Send Image
Survey
Your feedback
Contact
What kind of information do we need!
Standards
Terms of Use
Item Quality
About
Kurdipedia Archivists
Articles about us!
Add Kurdipedia to your website
Add / Delete Email
Visitors statistics
Item statistics
Fonts Converter
Calendars Converter
Spell Check
Languages and dialects of the pages
Keyboard
Handy links
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Sign In
Membership!
Forgot your password!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 About
 Random item!
 Terms of Use
 Kurdipedia Archivists
 Your feedback
 User Favorites
 Chronology of events
 Activities - Kurdipedia
 Help
New Item
Library
Global Diplomacy Initiative Spring 2022: Final Essays
13-07-2024
Hazhar Kamala
Library
Operation Inherent Resolve
13-07-2024
Hazhar Kamala
Library
Sexual and gender-based crimes against the Yazidi Community: the role of ISIL foreign fighters
12-07-2024
Hazhar Kamala
Library
CONTINUITY AND CHANGE IN NORTHERN MESOPOTAMIA FROM THE HELLENISTIC TO THE EARLY ISLAMIC PERIOD
12-07-2024
Hazhar Kamala
Library
PKK threats to the security of Turkmen in Iraq
10-07-2024
Hazhar Kamala
Library
THE MARDINITE COMMUNITY IN LEBANON: MIGRATION OF MARDIN’S PEOPLE
10-07-2024
Hazhar Kamala
Library
Unveiling Discrimination: Minorities in Türkiye
10-07-2024
Hazhar Kamala
Library
YAZIDI DISPLACEMENT AND MIGRATION FROM IRAQ
09-07-2024
Hazhar Kamala
Library
Iraq on the International Stage
08-07-2024
Hazhar Kamala
Library
A Viable Kurdistan
08-07-2024
Hazhar Kamala
Statistics
Articles 522,906
Images 105,768
Books 19,703
Related files 98,641
Video 1,420
Library
The Future of Kirkuk: A Roa...
Biography
Awni Yousef
Library
Social Ecology
Library
Ninewa: Initiative Mapping ...
Library
Between Dreams and Reality:...
ÇANDA DAYIKTIYE
Kurdipedia guarantees the right to public information for every Kurdish individual!
Group: Articles | Articles language: Kurmancî - Kurdîy Serû
Share
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
Ranking item
Excellent
Very good
Average
Poor
Bad
Add to my favorites
Write your comment about this item!
Items history
Metadata
RSS
Search in Google for images related to the selected item!
Search in Google for selected item!
کوردیی ناوەڕاست0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Fins0
Norsk0
Pусский0
Հայերեն0
中国的0
日本人0

ÇANDA DAYIKTIYE

ÇANDA DAYIKTIYE
Serdema 4000-2000 B.Z demek bi kirîze, di van salan de pêşketinên muazem çêdibin, weke me li jor jî anî ye ziman li dora jin dayikê pergalek û çandek pir dewlemend hatî avakirin. Mêr ji nêçîrê vegeriya ye û êdî beşdarî jiyana #civak#ê buye, di mijara çandinî û karên din de alîkarî dide jinê. Ji bo destekê û alîkariya jinê bike, bi jinê re di hindirê malekê de dimînê. Heya wê demê jî di têkilya civakî de, mêr weke bavê zarokan nayê naskirin, dayik û xal hîn zêde diyarkerin. Rola mêr di vê çalakiya civakî de zêde ne diyare. Lê di van salên me anîne ziman de, ev guhartin û pêşketin gihêştine zirwê. Di nava komên civakî de aqilê analitîk pêşdikeve, lêgerîn û lêpirsînên mirovan zêde dibin. Di hişmendiya mêr de guhartinek neyînî ji rê derketin çêdibe. Ji ber van ji rê derketinê mêr di aliyê hişmendî de jiyan dike, lêgerîna xwe rêxistinkirinê derdikeve pêş. Her çiqas ev weke despêk ne bi niyeta ku li dijî jinê be û bi xweze jinê berteref bike be jî, lê di piratîka wan de ev derdikeve holê.
Di mêr de aqilê analitîk, qurnazî pêşdikeve. Dema mêrê qurnaz û bi hêz, şaman û şêfê leşkerî tên cem hevdu, fikra nerazîbuna ji pergala jinê diyar dibe. Ew xwe ji derveyî vê pergalê dibînin, weke ku bê rol hatine hiştin dibînin, li vir hesudî pêşdikeve nerazîbun kûr dibin. Ev dem weke demek bi kirîz Rêbertî pênase dike. Ji bo wê mînaka şerê İnana û Enkî di mîtolojiya someran de dide. Bi rastî jî dema mirov li şerê İnana û Enkî temaşe dike, mirov fêm dike bê çiqas ev pêvajo bi sancî û kirîz derbas buye. Yanê hem pir dem dirêj kişandî, hem jî bi hêsanî jin nehatî bê bandor kirin. Esas Rêbertî dubare dubare ji me re dibêje ku, dibe hun pergal û avahiya Someran pir baş lêkolîn bikin û fêm bikin. Ji ber ew dem dema ku jinê di aliyê hişmendî, çandî, avahî û pergalê de wenda kirî ye. Di vê demê de sapmayên hişmendî hatine çêkirin û hevsengiya navbera cinsan hatî xirab kirin. Wê demê têgîna xweda hatî îcadkirin, xwedawendiya jin yanê (xwebuna ) xwe ji dest daye. Ev dema 2000 B.Z weke dema herî dawî ya dîroka berî zayînê ye. Ew guhartinên wê demê pêktên heya roja me ya îro didomin. Guhartina yekem di edobayên nîpor de çêdibe, wê demê ev edoba weke zanîngehên roja me ya îro rol dilîzin. Yanê piştî hîyerarşî pêşdikeve jin hêdî hêdî serwerya xwe ango otorîta xwe ya xwezayî wenda dike. Civak ji çanda xwedawendî derbasî çanda xweda yên mêr dibe, ji dayîkbunê derbasî babik salarî dibe.
Di van deman de çanda El Ubeyd bi awakî hiyerarşîk pêş dikeve. Ev çand weke malbatek mezin li bajarê Uruk û derdora wê pêşdikeve, paşê jî weke sulale xwe berdewam dike. Ev çanda El Ubeyd weke despêka şaristaniya navendî jî tê qebulkirin, bandora vê çandê li ser gelên samî pir heye, bi herikîna dîrokê re derbasî dînên yek xwedayi bûye. Ev çand bi rê ya ol heya roja me ya îro hatî û her ku çûye hatî pîroz kirin. Wateyên cûda ên pîrozî lê hatine barkirin. Ev guhartina civakî bandora xwe ya pir cidî li têkilyên nava civakê û bi taybetî jî ya cinsan dike. Ji ber ev sazîbuna malbatgerî û sulale, li ser cinsê mêr hatî avakirin, yanê nêre. Di wê demê de têghîna mêrek dikare bi pir jina re bizewicê, ji mêrikî pir zarok û bi taybetî zarokên kur peydabibin pêş dikeve. Di despêkê ji bo gasp, talan û şeran weke pêwîstî tê xwestin û kirine, lê paşê ev dibe weke têghînekê û bi sîstem dibe. Ji vir yanê ji malbata hinekî mezin berbi sulalê ve diçe, paşê sulale jî dibe desthilatdarî, ev desthilatdarî jî dibe şeklê dewletê yê despêkê. Sulale hem weke pîrozî hem jî weke alyê xwe yê bunyewî di nava hevdu de ye û hevdu tamam dike. Ev çawa di hemêza qebîlê de pêş dikeve, bi heman şêwazî xwe mezinke û bi zêdekirina zarokên kur re weke sulale ber bi desthilatdarî ve diçe, xwe dike desthilatdar. Di vê mijarê de Rêber APO di paraznama xwe ya rojhilata navîn de dibêje; “bê sulale ne gengaze mirov li rojhilata navîn hebuna şaristaniya dewletî bifikirê” piranî dewlet netewên roja me ya îro çavkaniya xwe ji vê çanda sulalê girtine. Malabata ku tê de mêr seroke jî ji wir de tê. Peyva sermiyanê malê “Reb el beyt” ji wê dema sulelê û şûn de tê gotin heya roja me ya îro jî hatiye. Dema mirov li vê şêwazê têkilya civakî ya malbatgerî û sulale dinirê, mirov dibînê bi temamî li ser ketina cinsê jin hatî ava kirin.
Ev şêwazê têkilyê, li ser hîmê bîrdoziya desthilatdarî hatî avakrin. Kîngê mêr dibe sermiyan, jin hemû mafên xwe ên azadî û wekheviyê wenda dike. Mêr dibe xwediyê malê, di civakê de malbat dibe saziya herî bi çûk ya temsîla pergala mêrtî dike. Di nava malbatê de nîzîkatiya ji jin re hîn xirabtire, jin weke eşya, weke nesne, weke her amorekî madî yê nava malê lê tê temaşekirin. Êdî jin weke mirov weke hebunek, cinsekî xwedan çand nayê dîtin. Jin weke milk tê dîtin, jin dikeve bin desthilatdariya mêr û qanûnên malbatê. Li vir mijar tenê zewaca navbera jin û mêr de nîne. Mijar stetuya ku ji cinsê jinre hîn ji zaroktî de jê re hatî diyarkirine, yanê hîn di zikê dayika xwe de ye heya dimre li gora vê statuye jê re nêzîkatî çêdibe. Sitetuya jê re hatî diyar kirin, ew eşya ye, ew milke, ew koleya bê muçe ye, ew erda ku mêr toximê xwe lê diçînê ye, ew ya ku werê tecewizkirin, ya ku xeber jê re werê kirine. Ya ku ji zik dehşik ji ser serê wê dar nayê kêm kirine, ya ku bê hêze. Hewceyî parastinê ye, ya ku mêr tetmîn dike ye, weke eşyayeke birqonek mal pê tê xemilandine. Yanê sitetuya jinê bi kurtasî eve.[1]
This item has been written in (Kurmancî - Kurdîy Serû) language, click on icon to open the item in the original language!
Ev babet bi zimana (Kurmancî - Kurdîy Serû) hatiye nvîsandin, klîk li aykona bike ji bu vekirina vî babetî bi vî zimana ku pî hatiye nvîsandin!
This item has been viewed 1,780 times
HashTag
Sources
[1] Website | کوردیی ناوەڕاست | pajk.org
Linked items: 7
Group: Articles
Articles language: Kurmancî - Kurdîy Serû
Publication date: 11-09-2022 (2 Year)
Content category: Women
Country - Province: Kurdistan
Document Type: Original language
Language - Dialect: Kurdish - Kurmanji - Latin
Publication Type: Born-digital
Technical Metadata
Item Quality: 97%
97%
Added by ( Sara Kamela ) on 17-09-2022
This article has been reviewed and released by ( ئاراس حسۆ ) on 17-09-2022
This item recently updated by ( ئاراس حسۆ ) on: 17-09-2022
URL
This item according to Kurdipedia's Standards is not finalized yet!
This item has been viewed 1,780 times
Attached files - Version
Type Version Editor Name
Photo file 1.0.167 KB 17-09-2022 Sara KamelaS.K.
Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!
Image and Description
The Kurdish Quarter, which is located at the bottom of Mount Canaan in Safed, Palestine in 1946
Biography
HIWA SALAM KHLID
Image and Description
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIALISM AND DEMOCRACY IN KURDISTAN OF IRAQ
Archaeological places
Shemzinan Bridge
Library
Sexual and gender-based crimes against the Yazidi Community: the role of ISIL foreign fighters
Library
PKK threats to the security of Turkmen in Iraq
Archaeological places
Mosque (Salah al-Din al-Ayyubi) in the city of Faraqin
Articles
Arabs and Kurds: Shared Hopes and Common Dreams
Biography
Nurcan Baysal
Biography
KHAIRY ADAM
Archaeological places
Cendera Bridge
Biography
Shilan Fuad Hussain
Biography
Bibi Maryam Bakhtiari
Library
Global Diplomacy Initiative Spring 2022: Final Essays
Library
Operation Inherent Resolve
Articles
Diyarbakir, Mardin, Şırnak Field Report
Biography
Abdullah Zeydan
Biography
Antonio Negri
Articles
Mardin in the Post-Tanzimat Era: Heritage, Changes and Formation of an Urban Landscape
Archaeological places
Hassoun Caves
Archaeological places
The tomb of the historian Marduk Kurdistani
Biography
Jasmin Moghbeli
Library
CONTINUITY AND CHANGE IN NORTHERN MESOPOTAMIA FROM THE HELLENISTIC TO THE EARLY ISLAMIC PERIOD
Biography
Havin Al-Sindy
Image and Description
Kurdish Jews from Mahabad (Saujbulak), Kurdistan, 1910
Image and Description
Picture of Kurdish school children, Halabja in south Kurdistan 1965
Image and Description
A Kurdish army in Istanbul to participate in the Battle of the Dardanelles in 1918
Biography
Ayub Nuri
Articles
Disidentification of Historical City Centers: A Comparative Study of the Old and New Settlements of Mardin, Turkey
Articles
Sequential approach of the re-using the historical military barrack in the Old Mardin Heritage in Turkey

Actual
Library
The Future of Kirkuk: A Roadmap for Resolving the Status of the Governorate
01-09-2015
Hawreh Bakhawan
The Future of Kirkuk: A Roadmap for Resolving the Status of the Governorate
Biography
Awni Yousef
26-06-2024
Hazhar Kamala
Awni Yousef
Library
Social Ecology
27-06-2024
Hazhar Kamala
Social Ecology
Library
Ninewa: Initiative Mapping of Sustainable Returns & Stabilization Efforts
28-06-2024
Hazhar Kamala
Ninewa: Initiative Mapping of Sustainable Returns & Stabilization Efforts
Library
Between Dreams and Reality: Understanding Perceptions Towards an Independent Kurdistan
08-07-2024
Hazhar Kamala
Between Dreams and Reality: Understanding Perceptions Towards an Independent Kurdistan
New Item
Library
Global Diplomacy Initiative Spring 2022: Final Essays
13-07-2024
Hazhar Kamala
Library
Operation Inherent Resolve
13-07-2024
Hazhar Kamala
Library
Sexual and gender-based crimes against the Yazidi Community: the role of ISIL foreign fighters
12-07-2024
Hazhar Kamala
Library
CONTINUITY AND CHANGE IN NORTHERN MESOPOTAMIA FROM THE HELLENISTIC TO THE EARLY ISLAMIC PERIOD
12-07-2024
Hazhar Kamala
Library
PKK threats to the security of Turkmen in Iraq
10-07-2024
Hazhar Kamala
Library
THE MARDINITE COMMUNITY IN LEBANON: MIGRATION OF MARDIN’S PEOPLE
10-07-2024
Hazhar Kamala
Library
Unveiling Discrimination: Minorities in Türkiye
10-07-2024
Hazhar Kamala
Library
YAZIDI DISPLACEMENT AND MIGRATION FROM IRAQ
09-07-2024
Hazhar Kamala
Library
Iraq on the International Stage
08-07-2024
Hazhar Kamala
Library
A Viable Kurdistan
08-07-2024
Hazhar Kamala
Statistics
Articles 522,906
Images 105,768
Books 19,703
Related files 98,641
Video 1,420
Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!
Image and Description
The Kurdish Quarter, which is located at the bottom of Mount Canaan in Safed, Palestine in 1946
Biography
HIWA SALAM KHLID
Image and Description
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIALISM AND DEMOCRACY IN KURDISTAN OF IRAQ
Archaeological places
Shemzinan Bridge
Library
Sexual and gender-based crimes against the Yazidi Community: the role of ISIL foreign fighters
Library
PKK threats to the security of Turkmen in Iraq
Archaeological places
Mosque (Salah al-Din al-Ayyubi) in the city of Faraqin
Articles
Arabs and Kurds: Shared Hopes and Common Dreams
Biography
Nurcan Baysal
Biography
KHAIRY ADAM
Archaeological places
Cendera Bridge
Biography
Shilan Fuad Hussain
Biography
Bibi Maryam Bakhtiari
Library
Global Diplomacy Initiative Spring 2022: Final Essays
Library
Operation Inherent Resolve
Articles
Diyarbakir, Mardin, Şırnak Field Report
Biography
Abdullah Zeydan
Biography
Antonio Negri
Articles
Mardin in the Post-Tanzimat Era: Heritage, Changes and Formation of an Urban Landscape
Archaeological places
Hassoun Caves
Archaeological places
The tomb of the historian Marduk Kurdistani
Biography
Jasmin Moghbeli
Library
CONTINUITY AND CHANGE IN NORTHERN MESOPOTAMIA FROM THE HELLENISTIC TO THE EARLY ISLAMIC PERIOD
Biography
Havin Al-Sindy
Image and Description
Kurdish Jews from Mahabad (Saujbulak), Kurdistan, 1910
Image and Description
Picture of Kurdish school children, Halabja in south Kurdistan 1965
Image and Description
A Kurdish army in Istanbul to participate in the Battle of the Dardanelles in 1918
Biography
Ayub Nuri
Articles
Disidentification of Historical City Centers: A Comparative Study of the Old and New Settlements of Mardin, Turkey
Articles
Sequential approach of the re-using the historical military barrack in the Old Mardin Heritage in Turkey
Folders
Articles - Content category - Unclassified Articles - Document Type - Original language Articles - Language - Dialect - English Articles - Country - Province - Outside Articles - Content category - Culture Articles - Content category - Kurdish Issue Articles - Content category - Politic Articles - Publication Type - Born-digital Articles - Country - Province - Australia Articles - Publication Type - Printed

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.67
| Contact | CSS3 | HTML5

| Page generation time: 0.531 second(s)!