Library Library
Search

Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!


Search Options





Advanced Search      Keyboard


Search
Advanced Search
Library
Kurdish names
Chronology of events
Sources
History
User Favorites
Activities
Search Help?
Publication
Video
Classifications
Random item!
Send
Send Article
Send Image
Survey
Your feedback
Contact
What kind of information do we need!
Standards
Terms of Use
Item Quality
Tools
About
Kurdipedia Archivists
Articles about us!
Add Kurdipedia to your website
Add / Delete Email
Visitors statistics
Item statistics
Fonts Converter
Calendars Converter
Spell Check
Languages and dialects of the pages
Keyboard
Handy links
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
Languages
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Fins
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
My account
Sign In
Membership!
Forgot your password!
Search Send Tools Languages My account
Advanced Search
Library
Kurdish names
Chronology of events
Sources
History
User Favorites
Activities
Search Help?
Publication
Video
Classifications
Random item!
Send Article
Send Image
Survey
Your feedback
Contact
What kind of information do we need!
Standards
Terms of Use
Item Quality
About
Kurdipedia Archivists
Articles about us!
Add Kurdipedia to your website
Add / Delete Email
Visitors statistics
Item statistics
Fonts Converter
Calendars Converter
Spell Check
Languages and dialects of the pages
Keyboard
Handy links
Kurdipedia extension for Google Chrome
Cookies
کوردیی ناوەڕاست
کرمانجی - کوردیی سەروو
Kurmancî - Kurdîy Serû
هەورامی
Zazakî
English
Française
Deutsch
عربي
فارسی
Türkçe
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
עברית
Pусский
Fins
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
Ελληνική
لەکی
Azərbaycanca
Sign In
Membership!
Forgot your password!
        
 kurdipedia.org 2008 - 2024
 About
 Random item!
 Terms of Use
 Kurdipedia Archivists
 Your feedback
 User Favorites
 Chronology of events
 Activities - Kurdipedia
 Help
New Item
Library
Civilian Casualties By Turkish and Iranian Military Operations | 1991-2024
16-08-2024
Hazhar Kamala
Library
Voices of Trauma and Hope
15-08-2024
Hazhar Kamala
Library
Our Stories Need to be Heard – Rebuilding our Society Together through Listening and Dialogue
15-08-2024
Hazhar Kamala
Library
OIL WARS
14-08-2024
Rapar Osman Uzery
Library
Coalition for Just Reparations – Survivors of conflict related to sexual violence in Iraq
14-08-2024
Hazhar Kamala
Library
UNEMPLOYED JOURNALISTS CHASING NEWS
14-08-2024
Hazhar Kamala
Library
1 May ‘77 The Voices of Those Who Lost Their Loved Ones 1 May ‘77 and Impunity
14-08-2024
Hazhar Kamala
Library
The child, early, and forced marriage, online sexual exploitation of children and the impact of covid-19
14-08-2024
Hazhar Kamala
Library
After all, they were only children
13-08-2024
Hazhar Kamala
Library
A TOOLKIT ON TRANSITIONAL & RESTORATIVE JUSTICE
13-08-2024
Hazhar Kamala
Statistics
Articles
  531,072
Images
  107,589
Books
  20,018
Related files
  100,988
Video
  1,471
Language
کوردیی ناوەڕاست 
303,155
Kurmancî - Kurdîy Serû 
88,915
هەورامی 
65,847
عربي 
29,357
کرمانجی - کوردیی سەروو 
17,077
فارسی 
8,979
English 
7,418
Türkçe 
3,605
لوڕی 
1,691
Deutsch 
1,483
Pусский 
1,133
Française 
336
Nederlands 
130
Zazakî 
90
Svenska 
63
Հայերեն 
50
Español 
45
Italiano 
44
لەکی 
37
Azərbaycanca 
24
日本人 
20
中国的 
16
Ελληνική 
14
Norsk 
14
עברית 
14
Fins 
12
Polski 
7
Esperanto 
5
Ozbek 
4
Português 
3
Тоҷикӣ 
3
Hrvatski 
2
Srpski 
2
Kiswahili سَوَاحِلي 
2
ქართველი 
2
Cebuano 
1
ترکمانی 
1
Group
English
Biography 
3,148
Library 
1,868
Articles 
1,846
Documents 
176
Image and Description 
77
Martyrs 
63
Publications 
49
Archaeological places 
44
Parties & Organizations 
36
Maps 
26
Genocide 
21
Clan - the tribe - the sect 
18
Artworks 
17
Places 
9
Statistics and Surveys 
5
Miscellaneous 
4
Quotes and Phrases 
2
Video 
2
Poem 
2
Offices 
2
Womens Issues 
1
Environment of Kurdistan 
1
Dates & Events 
1
Repository
MP3 
323
PDF 
30,524
MP4 
2,395
IMG 
196,596
Content search
Library
Report on sexual violence a...
Library
Genocide against Christians...
Biography
Lisa Calan
Library
The Dialect Of Awroman; (HA...
Library
After all, they were only c...
Desthilata Botan ji demokrasî ve heta xiyanetê – beşa 1em
We summarize and classify information in both thematic and linguistic terms and present it in a modern way!
Group: Articles | Articles language: Kurmancî - Kurdîy Serû
Share
Facebook0
Twitter0
Telegram0
LinkedIn0
WhatsApp0
Viber0
SMS0
Facebook Messenger0
E-Mail0
Copy Link0
Ranking item
Excellent
Very good
Average
Poor
Bad
Add to my favorites
Write your comment about this item!
Items history
Metadata
RSS
Search in Google for images related to the selected item!
Search in Google for selected item!
کوردیی ناوەڕاست0
English0
عربي0
فارسی0
Türkçe0
עברית0
Deutsch0
Español0
Française0
Italiano0
Nederlands0
Svenska0
Ελληνική0
Azərbaycanca0
Cebuano0
Esperanto0
Fins0
Hrvatski0
Kiswahili سَوَاحِلي0
Norsk0
Ozbek0
Polski0
Português0
Pусский0
Srpski0
Тоҷикӣ0
Հայերեն0
ქართველი0
中国的0
日本人0

Desthilata Botan ji demokrasî ve heta xiyanetê

Desthilata Botan ji demokrasî ve heta xiyanetê
Desthilata Botan ji demokrasî ve heta xiyanetê – beşa 1em
Keyhan Mihemedînijad

Di destpêka wê gotarê de ez dixwazim bi mînakekê dest pê bikim. “Rûdiyard Kîplîng” nivîserê birîtanî dibêje, “hekî dîrok wekî çîrokan bihatiba gotin û dersdan, ti carî nedihate jibîrkirin”.
Ew axavtinê “Rûdiyard Kîplîng” rast e, çimkî dîroka me Kurdan jî tim ji aliyê dagîrkerên Kurdistanê ve bi awayek çewt hatiye nivîsîn û ya ku niha ji bo me meye, ji aliyê çîrokbêj û dengbêjan ve sing bi sing hatiye gotin û parastin. Her wê çendê îro rojê bestera hindê berhev kiriye ku kesên welatperwer û dîroknivîsên nîştimanhez bikarin dîrok û gotinên me bikin pirtûk û binvîsin.
Min jî ew zaniyarên ku li ser mîr Bedirxan berhev kirine ji çendîn çavkaniyan û pirtûkan sûd wergirtiye, her lewma min îşare bi çi çavkaniyekê nekiriye.
Bedirxanê Evdalxan an jî Bedirxan Beg ê kurê “Ebdulah Xan”, di sala 1803an de li bajarê #Cizîra Botan# yê ser bi Bakurê Kurdistanê hatiye dinê. Lê belê nêrînên cuda hene li ser jidayîkbûna mîr Bedirxan. Hin dîroknivîs dibêjin mîr Bedirxan di navbera sala 1803an heya 1806an de ji dayîkbûye. Bedirxan Beg ji malbata Ezîzan bû. Şerefxan Bedlîsî di Şerefnameya xwe de nivîsiye ku malbata Ezîzan berê Êzîdî bûne, piştre bûne Bisilman.
Mîr Bedirxan di sala 1830ê de îdara Botan xistiye destê xwe. Bi mîrê soran Mîr Mihemed re tifaq çêkiriye.
Carekê mîr serdana dibistanekê dike û ji mamosteyan re dibêje: “Her dersxwanek navbera rûpelekê bi bê şaşî bixwîne ez ê paşayetiyê bidimê”. Li wir derdikeve ku tenê mebesta mîr eve bûye ku wan han bide ku baştir bixwînin û serkevtî bin. Ji bo ku di warê leşkerî de bibin pispor û zaniyariyên modern hîn bibin, gelek xortan jî dişîne Ewropayê.
Mîr Bedirxan gelek xizmetên baş bo gelê xwe kiriye, di dema desthiladariya Mîr Bedirxan de ne tenê dadperwerî û wekheviyeke baş hebûye, di desthiladariya wî de kesên diz û gendel jî nebûn. Mîr Bedirxan di dema xwe de 2 kargehên berhemanîna “çek û barot”ê li Cezîrê çêkiribû. Mîr Bedirxan “dirav” jî bi navê xwe lêda, ji aliyekê nivîsîbû “Emîrê Botan Bedirxan” ji aliyek din jî nivîsîbû “1258ê Koçî”.
Mîr karîbû xelkeke zêde bo aliyê xwe ve bikişîne û her kesekî jî ku tawanek kiriba bi tundî ceza dida û her kesê jî dizî bikiriba destê wê/wî dibirî. Zevî bi erzan dida çandinkaran bi rêjeya %3 dahata wê astê didane mîr Bedirxan, ku ev aste jî li dahata ku dewleta Osmanî li cotkaran werdigirt gelek kêmtir bû. Mîr alîkariya malî dida malbatên kêmdahat û destkurt. Her ji bo vê jî kêfa xelkê gelek bi mîr re dihat.
Şêwaza fermanrewayiya Mîr Bedirxan evqas tund bûye ku, tenê kesek jî bo mînak wekî diz û gendel di sînorên mîratiya wî de xuya nekirine û cihê wan di mîrgeha wî de nebûye. Di dema desthilatdariya mîrê Botan de, ewlehiyeke baş hebûye.
Di wê demê de du Amerîkayî yên gerok yên bi navên “Rasist û Birat” çûbûne wê deverê û serdana deverê kiribûn. Çar hefteyan li wir mabûn û rastî ti arîşe û pirsgirêkekê nehatibûn. Herwisa wan dîtibûn ku xelkê wê deverê û serokeşîr çiqas dilsoz û hezkiriyê mîr in.
Dadperweriya Mîr Bedirxan di navbera ol û kêmîneyan de hebûye û hertimî hewl daye bo dadperwerî û wekheviyê di navbera hemû kesekê de.
Mîr Bedirxan pêwendiyeke baş digel Ermeniyan hebû û herwisa biryar dabû ku her kesek jineke Ermenî bixwaze dê alîkariya wî bike. Xortên Ermenî jî di nav hêzên Mîr Bedirxan de beşdar bûn û hêzeke baş pêk anîbûn. Mîr Bedirxan çendîn şêwirmendên Ermenî yên wekî “Dumistîhan Mankoliyan, Ucansî Şalkitrîn û Mîrmarto” di nav spaha xwe û derdorên xwe de danabûn.
Di vir de derdikeve ku Mîr Bedirxan çiqas girîngî daye mafê kêmîneyan û heta ew di nava desthilatê de jî beşdar kirine. Di warê yeksanî û dadperweriya Mîr Bedirxan de, “Mîr Celadet” mînakek wiha aniye û gotiye: “Rûbarek hebû navê wî “Çem Cihû” yan jî rûbarê “Cihû” li nêz Cezîreya “Îbin Umer” bû. Cihûyan ji bo rêûresmên xwe yên olî û bo bi cihanîna wacibatên xwe yên olî diçûne ser wî rûbarî; Kurdan jî rêya wan digirtin û dijayetiya wan dikir. Rojekê “Xa Xam”ê Cihûyan diçe cem mîr û şikayeta vê yekê dike û bi dest îşare bo wî cihê dike, lê navê wî cihê mebest nayêne. Mîr pirsyara navê wî cihê lê dike, lê “Xa Xam” dîsan navê nayêne û her bi dest îşare dike. Di wê demê de Mîr pêdikene û jê re dibêje, navê wî cihê “Çem Cihû” rûbarê “Yehûd” an ku cihê pevçûnê ye. Mîr îdê biryarê dide ku ew cihe taybet bi cihê Yehûdan e û nabe ti Kurdek an jî ti Bisilmanek biçe wir û mudaxilê di wî cihê de bike”.
Dema ku spaha Osmaniyan mijûlê şerkirinê digel dewleta Misrê bûye. Mîr bi derfeteke baş zaniye û desthilata xwe berfireh kiriye û bo serxwebûna Kurdistanê li Mukriyanê heya Botanê kiriye di bin desthilata xwe de.
Piştî ku Mîr Bedirxan, di sala 1835an de rewşa xwe ya leşkerî, siyasî û aboriya civakî bihêz dike, êdî hêdî hêdî desthilata xwe wek dewletek serbixwe birêkxistin dike. Cizîra Botanê wekî paytexta mîratiya xwe radigehîne.
Di sala 1838an de Mîr Bedirxan ji bo têkşikandina desthilata “Seîd Beg” alîkariya Osmaniyan kir. Wê demê Sultanê Osmaniya pileya “Emîdî Kolonêl” da Mîr Bedirxan. Herwisa Mîr Bedirxan di sala 1839ê de jî, digel spaha Osmaniyan beşdariya şerê dijî Spaha “Îbrahîm Mihemed Elî” kir û ew şere li “Tirêb”a nêzî “Entabiya”yê rû da.
Mîr Bedirxan kesek nebû ku tena serê xwe û ji bo berjewendiyên malbatî û eşîreyî xebatê bike, lê belê wî hewl dida di bin yekgirtineke giştgîr de Kurdistanek mezin ava bike û dadperwerî û demokrasiyekê tê de cihgir bike. Di berdewamiya vê gotarê de em ê îşareyê bi xalên bihêz ên Mîr Bedirxan bikin.
Dom heye…
[1]
This item has been written in (Kurmancî - Kurdîy Serû) language, click on icon to open the item in the original language!
Ev babet bi zimana (Kurmancî - Kurdîy Serû) hatiye nvîsandin, klîk li aykona bike ji bu vekirina vî babetî bi vî zimana ku pî hatiye nvîsandin!
This item has been viewed 107 times
Write your comment about this item!
HashTag
Sources
[1] Website | Kurmancî - Kurdîy Serû | https://kurdshop.net/ - 15-03-2024
Linked items: 4
Group: Articles
Articles language: Kurmancî - Kurdîy Serû
Publication date: 27-01-2024 (0 Year)
Content category: Articles & Interviews
Content category: History
Country - Province: Kurdistan
Document Type: Original language
Language - Dialect: Kurdish - Kurmanji - Latin
Publication Type: Born-digital
Technical Metadata
Item Quality: 99%
99%
Added by ( ئاراس حسۆ ) on 15-03-2024
This article has been reviewed and released by ( Sara Kamela ) on 15-03-2024
This item recently updated by ( Sara Kamela ) on: 15-03-2024
URL
This item according to Kurdipedia's Standards is not finalized yet!
This item has been viewed 107 times
Attached files - Version
Type Version Editor Name
Photo file 1.0.1104 KB 15-03-2024 ئاراس حسۆئـ.ح.
Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!
Archaeological places
Mosque (Salah al-Din al-Ayyubi) in the city of Faraqin
Archaeological places
Shemzinan Bridge
Image and Description
A Kurdish army in Istanbul to participate in the Battle of the Dardanelles in 1918
Biography
Kamaran Palani
Articles
Guerrillas celebrate 40th anniversary of 15 August Initiative in Medya Defense Areas
Library
Our Stories Need to be Heard – Rebuilding our Society Together through Listening and Dialogue
Biography
Sirwan Mahmood Rasheed
Articles
Daesh and Sunnis in Iraq: perception within the Sunni community in Iraq, acquaintances and antagonisms
Library
Coalition for Just Reparations – Survivors of conflict related to sexual violence in Iraq
Biography
Dr.Zeynep Kaya
Articles
Is ISIS a State? The Status of Statehood in the Age of Terror
Biography
Issam Aziz Sharif
Biography
Rez Gardi
Image and Description
Picture of Kurdish school children, Halabja in south Kurdistan 1965
Library
OIL WARS
Articles
They want to destroy the values of the Kurdish people
Image and Description
The Kurdish Quarter, which is located at the bottom of Mount Canaan in Safed, Palestine in 1946
Archaeological places
Cendera Bridge
Archaeological places
Hassoun Caves
Biography
Lisa Calan
Image and Description
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIALISM AND DEMOCRACY IN KURDISTAN OF IRAQ
Biography
Jasmin Moghbeli
Library
Voices of Trauma and Hope
Archaeological places
The tomb of the historian Marduk Kurdistani
Biography
Shilan Fuad Hussain
Library
Civilian Casualties By Turkish and Iranian Military Operations | 1991-2024
Biography
Hafiz Akdemir
Biography
Huseyin Deniz
Articles
The Kurdish Awakening and the Implications for Israel
Image and Description
Kurdish Jews from Mahabad (Saujbulak), Kurdistan, 1910

Actual
Library
Report on sexual violence against women and girls committed by ISIL in Iraq
06-12-2023
Hazhar Kamala
Report on sexual violence against women and girls committed by ISIL in Iraq
Library
Genocide against Christians in the Middle East
16-07-2024
Hazhar Kamala
Genocide against Christians in the Middle East
Biography
Lisa Calan
04-08-2024
Hazhar Kamala
Lisa Calan
Library
The Dialect Of Awroman; (HAWRĀMĀN-Ī LUHON), Grammatical Sketch, Texts, And Vocabulary
05-08-2024
Rapar Osman Uzery
The Dialect Of Awroman; (HAWRĀMĀN-Ī LUHON), Grammatical Sketch, Texts, And Vocabulary
Library
After all, they were only children
13-08-2024
Hazhar Kamala
After all, they were only children
New Item
Library
Civilian Casualties By Turkish and Iranian Military Operations | 1991-2024
16-08-2024
Hazhar Kamala
Library
Voices of Trauma and Hope
15-08-2024
Hazhar Kamala
Library
Our Stories Need to be Heard – Rebuilding our Society Together through Listening and Dialogue
15-08-2024
Hazhar Kamala
Library
OIL WARS
14-08-2024
Rapar Osman Uzery
Library
Coalition for Just Reparations – Survivors of conflict related to sexual violence in Iraq
14-08-2024
Hazhar Kamala
Library
UNEMPLOYED JOURNALISTS CHASING NEWS
14-08-2024
Hazhar Kamala
Library
1 May ‘77 The Voices of Those Who Lost Their Loved Ones 1 May ‘77 and Impunity
14-08-2024
Hazhar Kamala
Library
The child, early, and forced marriage, online sexual exploitation of children and the impact of covid-19
14-08-2024
Hazhar Kamala
Library
After all, they were only children
13-08-2024
Hazhar Kamala
Library
A TOOLKIT ON TRANSITIONAL & RESTORATIVE JUSTICE
13-08-2024
Hazhar Kamala
Statistics
Articles
  531,072
Images
  107,589
Books
  20,018
Related files
  100,988
Video
  1,471
Language
کوردیی ناوەڕاست 
303,155
Kurmancî - Kurdîy Serû 
88,915
هەورامی 
65,847
عربي 
29,357
کرمانجی - کوردیی سەروو 
17,077
فارسی 
8,979
English 
7,418
Türkçe 
3,605
لوڕی 
1,691
Deutsch 
1,483
Pусский 
1,133
Française 
336
Nederlands 
130
Zazakî 
90
Svenska 
63
Հայերեն 
50
Español 
45
Italiano 
44
لەکی 
37
Azərbaycanca 
24
日本人 
20
中国的 
16
Ελληνική 
14
Norsk 
14
עברית 
14
Fins 
12
Polski 
7
Esperanto 
5
Ozbek 
4
Português 
3
Тоҷикӣ 
3
Hrvatski 
2
Srpski 
2
Kiswahili سَوَاحِلي 
2
ქართველი 
2
Cebuano 
1
ترکمانی 
1
Group
English
Biography 
3,148
Library 
1,868
Articles 
1,846
Documents 
176
Image and Description 
77
Martyrs 
63
Publications 
49
Archaeological places 
44
Parties & Organizations 
36
Maps 
26
Genocide 
21
Clan - the tribe - the sect 
18
Artworks 
17
Places 
9
Statistics and Surveys 
5
Miscellaneous 
4
Quotes and Phrases 
2
Video 
2
Poem 
2
Offices 
2
Womens Issues 
1
Environment of Kurdistan 
1
Dates & Events 
1
Repository
MP3 
323
PDF 
30,524
MP4 
2,395
IMG 
196,596
Content search
Kurdipedia is the largest multilingual sources for Kurdish information!
Archaeological places
Mosque (Salah al-Din al-Ayyubi) in the city of Faraqin
Archaeological places
Shemzinan Bridge
Image and Description
A Kurdish army in Istanbul to participate in the Battle of the Dardanelles in 1918
Biography
Kamaran Palani
Articles
Guerrillas celebrate 40th anniversary of 15 August Initiative in Medya Defense Areas
Library
Our Stories Need to be Heard – Rebuilding our Society Together through Listening and Dialogue
Biography
Sirwan Mahmood Rasheed
Articles
Daesh and Sunnis in Iraq: perception within the Sunni community in Iraq, acquaintances and antagonisms
Library
Coalition for Just Reparations – Survivors of conflict related to sexual violence in Iraq
Biography
Dr.Zeynep Kaya
Articles
Is ISIS a State? The Status of Statehood in the Age of Terror
Biography
Issam Aziz Sharif
Biography
Rez Gardi
Image and Description
Picture of Kurdish school children, Halabja in south Kurdistan 1965
Library
OIL WARS
Articles
They want to destroy the values of the Kurdish people
Image and Description
The Kurdish Quarter, which is located at the bottom of Mount Canaan in Safed, Palestine in 1946
Archaeological places
Cendera Bridge
Archaeological places
Hassoun Caves
Biography
Lisa Calan
Image and Description
AN EXAMPLE OF BAATHS SOCIALISM AND DEMOCRACY IN KURDISTAN OF IRAQ
Biography
Jasmin Moghbeli
Library
Voices of Trauma and Hope
Archaeological places
The tomb of the historian Marduk Kurdistani
Biography
Shilan Fuad Hussain
Library
Civilian Casualties By Turkish and Iranian Military Operations | 1991-2024
Biography
Hafiz Akdemir
Biography
Huseyin Deniz
Articles
The Kurdish Awakening and the Implications for Israel
Image and Description
Kurdish Jews from Mahabad (Saujbulak), Kurdistan, 1910
Folders
Library - Country - Province - Outside Library - Content category - Culture Library - Language - Dialect - English Library - Publication Type - Printed Library - PDF - No Articles - Content category - Articles & Interviews Articles - Content category - Kurdish Issue Articles - Content category - Politic Articles - Language - Dialect - English Articles - Publication Type - Born-digital

Kurdipedia.org (2008 - 2024) version: 15.75
| Contact | CSS3 | HTML5

| Page generation time: 0.219 second(s)!